پنجشنبه 23 آذر 1396

print version increase font decrease font
تاریخ انتشار:سه شنبه 10 آذر 1394      14:11
آنکارا آگاهانه جنگنده روسی را سرنگون کرد

تلاش ترکیه برای ورود ناتو به جنگ سوریه

عباس پرورده، کارشناس مسائل خاورمیانه در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: رهبران ترکیه ادامه موفقیت‌های نظامی میدانی در سوریه از سوی ائتلاف روسی را برنتافته و کاملا آگاهانه اقدام به سرنگونی جنگنده روسی کرده‌اند.

نویسنده: عباس پرورده، کارشناس مسائل خاورمیانه

دیپلماسی ایرانی: انگیزه های اقدام مخاطره آمیز ترکیه در هدف قرار دادن جنگنده سوخوی 24 روسی بیش از هر چیزی ناشی از پیامدهای حملات هوایی روسیه به مواضع معارضان مسلح در سوریه و شکست های پی در پی معارضان مسلح و پایان صبر آنکارا بر این شکست هاست که طی چهار سال گذشته تلاش های زیادی برای سرنگونی بشار اسد انجام داده، اما در حالیکه تصور بر این بود که اسد ماه های آخر حکومت را سپری می کند، ناگهان معادله میدانی شروع به تغییر کرد. در واقع حمله به جنگنده سوری تخلیه گوشه ای از خشم فروخورده آنکارا بود..اردوغان صراحتا اظهار داشته "روس ها داعش را نمی زنند، بلکه مناطقی را هدف قرار می دهند که نیروهای داعش و تروریست ها حضور ندارند".

هنوز معلوم نیست این حمله با آمریکا و ناتو هماهنگ شده بود یا نه، اما می توان گزینه های مختلف را که دال بر انگیزه ها و پیامدهای این اقدام در شرایط حساس منطقه است، مورد بررسی قرار داد. اینکه آیا این اقدام با هماهنگی آمریکا انجام شده، به دلیل رویکرد محتاطانه آمریکا در دوره تصدی باراک اوباما در تحولات خاورمیانه، آمر یا مشاور بودن واشنگتن در این حادثه محل تردید است. اگرچه با توجه به نگاه منفی واشنگتن به اقدامات نظامی مسکو در سوریه، رئیس جمهور آمریکا چندان هم از چنین اقدام خطرناکی ناخشنود نیست. ضمن اینکه باراک اوباما که به نظر می رسد چندان از این اتفاق غافلگیر نشده، در واکنش به سرنگونی جنگنده روسی گفت: "ترکیه حق دارد از مرزها و حریم خود دفاع کند، اما گفتگوی مستقیم روسیه و ترکیه برای کاهش بحران ضروری است". وی که پس از دیدار با رئیس جمهور فرانسه، فرانسوا اولاند سخن می گفت، افزود: "با فرانسه توافق کردیم در صورتی که روسیه به جای اینکه به دنبال تقویت اسد باشد، اهداف خود را علیه داعش به کار گیرد، می تواند به ایفای نقش بپردازد".

موضع گیری های سایر رهبران عضو ناتو هم گونه ای میانه روی و رعایت جانب احتیاط و توصیه به پرهیز از گسترش درگیری میان ترکیه و روسیه را در برمی گیرد که باز تایید فرضیه عدم دخالت آمریکا و ناتو در طراحی چنین حمله ای است. همچنین برخی ناظران اقدام ترکیه را اشتباه دانسته و اظهار داشته اند در حال حاضر آنکارا تلاش می کند ناتو را وارد درگیری در اراضی سوریه کند. اما تردیدی نیست که بحران واقعی در روابط روسیه و ترکیه ایجاد شده و این بحران دارای ابعاد سیاسی عمیق جهانی است.

بر اساس شواهد موجود، می توان حدس زد اردوغان با در نظر گرفتن ریسک بالای چنین اقدامی درصدد گسترش بازی جنگ در سوریه به پیمان ناتو و استفاده از ظرفیت های این پیمان در هر سطح ممکن است. موضع گیری های مقامات ارشد ترکیه به خصوص اردوغان پس از سرنگونی هواپیمای جنگی روسیه به خوبی گویای این واقعیت است که رهبران ترکیه ادامه موفقیت های نظامی میدانی در سوریه از سوی ائتلاف روسی را برنتافته و کاملا آگاهانه اقدام به سرنگونی جنگنده روسی کرده اند. رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه چند روز پس از حمله به جنگنده روسیه در استان بایبورت گفت گروه موسوم به داعش در جبل الترکمان در حومه لاذقیه حضور ندارد و دلیلی ندارد که روسیه این منطقه را هدف قرار دهد و تاکید کرد خطر از همه طرف ما را احاطه کرده است. به نظر می رسد ترک ها با این اقدام حساب شده خواسته اند "پیامی انفرادی" به روس ها ارسال کنند، اگرچه پیش بینی می کردند چنین حرکتی چندان خوشایند ناتو و آمریکا هم نباشد. اما آن را حرکتی زیرکانه برآورد کرده اند که رقبای سنتی مسکو را در برابر عملی انجام شده قرار می دهد که در نهایت فقط به سود آنکارا خواهد بود، اما هزینه های آن میان سایر متحدان ترکیه سرشکن خواهد شد. چه اینکه ساعاتی بعد از حمله، ناتو در یک نشست فوق العاده اعلام کرد برای همبستگی با ترکیه در کنار این کشور می ایستد.

اما اقدام ترکیه که پوتین آن را "خنجر از پشت" خواند، را نمی توان ساده انگارانه نگریست، به خصوص در مقطع زمانی که روس ها پس از یک اقدام دیرهنگام نظامی در صدد بودند صفحه آخر پرونده سوریه را امضاء و آن را مهر و موم کنند. در تحلیل روس ها موضوع سوریه سکه دو رو است که یک روی آن حفظ نفوذ در خاورمیانه است، اما روی دیگر آن چشم انداز آینده جهادی ها در سوریه است که در صورت بقاء، روسیه هم سهمی از تهدید را در صورت بازگشت پیروزمندانه جهادی ها به قفقاز احساس می کند. پس از سرنگونی جنگنده روسیه، اکنون توپ در زمین روسیه قرار گرفته است. قطعا ترکیه و همپیمانانش منتظر واکنش مسکو هستند. جنس این واکنش می تواند بیانگر ماهیت، میزان عزم و اراده مسکو در سیاست خاورمیانه ای اش باشد. در یادداشتی که از سوی نگارنده پس از شروع حملات هوایی روسیه در سوریه منتشر شد، به لایه های مختلف اقدامی تحت عنوان "قمار نظامی پوتین در سوریه" پرداخته و گفته شد که اگر پوتین نتواند تهاجمی را که آغاز کرده، به سرانجام برساند، باعث حوادث پیش بینی نشده و همچنین به اتاق انتظار رفتن دیپلماسی در بحران سوریه است. اکنون در این بازی ترکیه که یکی از بازیگران فعال پشت پرده بود، از پرده بیرون جهیده و از اینکه علنی در پرونده سوریه هزینه کند، ابایی ندارد. روس ها در اولین قدم روابط اقتصادی رو به گسترش خود با ترکیه را قطع کردند و اکنون در حال بررسی اقدامات تلافی جویانه نظامی هستند که تا این لحظه با وجود اصرار پوتین، مقامات ترکیه حتی حاضر به یک عذرخواهی ساده هم نشده اند. اگر تنش ها میان بازیگران درگیر در سوریه همچنان به سوی رویارویی های نظامی پیش رود، گذشته از خطراتی که برای صلح شکننده در منطقه خواهد داشت، این درگیری ها هیچ کمکی به ریشه کنی افراطی گری و ترورریسم در منطقه نمی کند و همچنان بازندگان اصلی آن مردمی هستند که در انفجارها کشته و آواره شده و در دریاها حین مهاجرت، غرق می شوند.



کلمات کلیدی : ناتو - ترکیه - سوریه - عباس پرورده
نظرات کاربران
عادل چایچیان
سه شنبه 10 آذر 1394      17:21

هر گونه تصمیم گیری یک سویه برای سوریه و دخالت نظامی در آن کشور بدون جلب نظر ذی نفعان دیگر و بدون در نظر گرفتن منافع مشروع دیگر قدرتهای منطقه ای و جهانی محکوم به شکست بود و باعث تشدید بحران سوریه خواهد بود.
نامی
سه شنبه 10 آذر 1394      18:19

از قاطعیت ترکیه مقابل روسیه باید تمجید کرد. روسیه هنوز فکر میکند شوروی هست!!؟؟ گویا در مقابل مذابین آمریکا کلمه مذابین در روسیه هم به وجود آمد. بدبختی اینجاست که روسیه در جایزگزینی تامین کننده به جای ترکیه اسراییل و ایران را نام برد! و جالبتر آنکه امروز خبر جایگیزینی مصر بیشتر مرا عصبی کرده. گویا روس پرستان...
saman
سه شنبه 10 آذر 1394      21:51

علت ساقط شدن پرنده روسی، تجاوز به مرزهای ترکیه، و قتل عام مردم تورک سوریه است. و ترکیه بارها به جناب پوتین هشدار داد که ما اجازه نمی دهیم در جلو چشم مان از آنسوی دریای سیاه آمده در کنارمرزهای ترکیه قتل عام راه بینداری. و برادرانمان را در بغل گوشمان بمباران کنی! بنظر میرسد آقای پوتین هنوز دماغش پرباد است. و فکر میکند، کسی جلودارش نیست، و میتواند، مثل اوکراین، شبه جزیزه کریمه، اوستینیای جنوبی، گرجستان، چچن ستان، و قارا باغ آذربایجان... و خلاصه هر کجا که دلش بخواهد، مردم آنجا را بخاک و خون بکشد، قتل عام کند، و سرزمینشان را بمباران و با خاک یکسان بکند.
ایرانی
چهارشنبه 11 آذر 1394      2:32

برخی از این دوستان هم وطن مخاطب دیپلماسی ایرانی ـ البته اگه واقعا ایرانی باشند و نه مامور دستگاه های اطلاعاتی ترکیه ! ــ ما رو متهم می کنند به طرفدار روسیه بودن! در حالی که خودشون کورکورانه هرآنچه که اردوغان و رژیم ترکیه انجام میده رو تایید می کنند، ما مخالف ترکیه نیستیم. ما مخالف داعش تروریسم هستیم. پدیده ی شومی که متاسفانه اردوغان و دولت متبوعش له بزرگتربن حامی های اون در سطح منطقه تبدیل شدن. زنده باد ایران و ایرانی و نابود باد تروریسم و حامیان جهانی و منطقه ای آن!
مجتبی
چهارشنبه 11 آذر 1394      14:23

از مقاله خوب شما استفاده کردم. ترکیه در هر حال باید هزینة جنگ افروزی و حمایت کامل از تروریزم در سوریه را بپردازد.
اسلام
چهارشنبه 11 آذر 1394      23:50

این روسها آنقدر پر رو شده و به کشور تورکیه مسلمان و شجاع زور میگن باید بهوش باشند و از خشم مسلمانان بترسند
قلی
پنجشنبه 12 آذر 1394      12:48

مرگ بر روسیه
محمد حسین
شنبه 14 آذر 1394      6:46

در چند روز گذشته، در فضای رسانه های اینترنتی ایران و به شکل روشن، در بخش اظهار نظر خوانندگان، دیده می شود که کسانی حضور برنامه ریزی شده ای پیدا کرده اند تا به حمایت از سیاستهای نوعثمانی گری و کارهای اردوغان بپردازند! بنا بر واکنش این جمع که از ابراز رای منفی تا مغرفی ترکیه به عنوان ناجی خاورمیانه و مغرب عربی را در بر می گیرد به روشنی به برنامه ریزی بودن حضور ایشان می شود پی برد! نهادهای مسول امنیت داخلی باید این حضور را رصد کنند واحتمال بروز برخی مشکلات و ختا برخی حملات تروریستی را در نظر بگیرند و برای پیش گیری از بروز رفتارهای تروریستی ریزی داشته باشند!
ارسال نظر
نام کاربر
ایمیل کاربر
شرح نظر
<###dynamic-0###>