باراک اوباما، چهل و چهارمین رئیس جمهور منتخب امریکا شد، او در مراسم جشن پیروزی خود در گراند پارک شیکاگو، تاکید کرد که زمان تغییر برای امریکا فرا رسیده است.
گفت و گوی دیپلماسی ایرانی با دکتر ابراهیم یزدی را در ادامه می خوانید:
- پیام انتخاب باراک اوباما از زاويه دموکراسی امریکایی برای جهانیان چیست؟
پیام این انتخاب، مفهوم " دموکراسی در عمل" است، زمانی در سطح دانشگاه و یا تئوری در خصوص دموکراسی بحث و بررسی می شود و زمانی واقعیت دموکراسی در عمل و بصورت عینی مشخص میشود.
آنچه در یک سال گذشته در امریکا رخ داد و اینکه از طریق رسانه های گروهی جزیات و کلیات این رخدادها منتشر شد و میلیون ها نفر در سراسر امریکا و جهان ناظر بر این اتفاقات بودند، می تواند برای ملت هایی که در فرایند تغییرات دموکراتیک در کشورهای خود قرار دارند بسیار آموزنده باشد.
از حدود یک سال پیش، ابتدا در داخل احزاب، کاندیداها با یکدیگر به رقابت پرداختند و در جامعه امریکا در میان رای دهندگان توانمندی ها، عقلانیت و سرعت انتقال ذهنی خود را به آزمون گذاشتند، علاوه بر این، در این فرانید از جزیی ترین مسائل فردی و شخصی، خانوادگی، اخلاقی و اقتصادی کاندیداها پرده برداری شد؛ همان چیزی که در فرهنگ ما با عنوان تبلى السرائر به قیامت حواله داده می شود، چیزی نبود از اسرار خانوادگی کاندیداها در سطح افکار عمومی منتشر نشود، بهطوریکه حتی در مورد آقای اوباما، رسانه ها به روستای مادربزرگ پدری وی در کنیا مراجعه کرده و با او به مصاحبه پرداختند. از پدر و مادر وی، آموزش های دینی که دیده است، نام قبلی او و علت حضورش در اندونزی و ... را مورد پرسش قرار دادند.
بنابراین هیچ نکته در افکار عمومی امریکایی در خصوص کاندیداهای مطرح برای انتخابات پنهان نماند و در آخرین مراحل نیز زمانی که محکومیت خانم سارا پيلین(معاون پیشنهادی مک کین) در آلاسکا نیز به رسانه ها کشیده شد، هیچ نیرویی نبود که این اخبار را تحت عناوینی چون امنیت ملی، منافعی ملی و یا تشویش افکار عمومی، سانسور کند، چراکه اصل" رای مردم" و "حق انتخاب مردم" در جامعه امریکایی پذیرفته شده است.
در حالی که در کشوری چون ایران، فردی می تواند بالاترین مناصب را اشغال کند و بعد بسیاری از حقایق کتمان شده در مورد این فرد مشخص شود، در جامعه امریکا، افکار عمومی، آزادی بیان، آزادی اجتماعات و هرآنچه عناصر اصلی دموکراسی است، نشان داد که چگونه می تواند کار کند.
- موضع ایران در برابر انتخاب باراک اوباما چه مىتواند باشد؟
معتقدم رئیس جهور ایران در اولین گام باید به رئیس جمهور منتخب امریکا پیام تبریک ارسال کند. به هر حال رئیس جمهوری انتخاب شده و بر طبق عرف بین المللی، چنین کاری انجام می شود، این کار می تواند حرکت بسیار مثبتی از سوی ایران ارزیابی شود. پس از آن دستگاه سیاست خارجی کشور اعلام کند که دولت ایران آمادگی دارد بهطور علنی، رسمی و فارغ از هیچ پیش شرطی با دولت جدید در ایالات متحده امریکا برای حل و فصل مشکلات فی مابین، همکاری در کاهش تشنجات خاورمیانه و هموار کردن راه برای بهبود وضعیت در افغانستان و عراق، به پای میز مذاکره رود.
اگر دولت ایران چنین اقداماتی را در دستور کار قرار دهد، در مناسبات میان تهران و واشنگتن و همچنین در سطح جهانی بسیار موثر خواهد بود.
- پیامدهای انتخاب اوباما در سطح بین المللی و برای ایران چه خواهد بود؟
این انتخابات سنبل یا پیامد تغییراتی است که در درون جامعه امریکا رخ داده است و به سرعت تغییراتی در روابط امریکا در سطح مناسبات ملی و بین المللی، میان روابط ایالات متحده امریکا با کشورهای اروپایی، آسیای دور یعنی ژاپن و چین و حتی با روسیه و همچنین تغییراتی در رابطه با خاورمیانه و بالاخره در رابطه با ایران از سوی دیگر، بهوجود خواهد آمد.
اما اینکه ایران بتواند از این فرصت استفاده کند؛ اولا منوط و مشروط به آن است که تصمیم گیران ایران بتوانند شرایط بین المللی را درک کنند و این تغییرات را در سیاست های خود لحاظ کنند و ثانیا اراده ای برای بهبود روابط با کشورهای دیگر از جمله امریکا وجود داشته باشد، اگر چنانچه تصمیم گیرندگان ایران نیازی نبینند و یا اراده ای برای بهبود روابط خود با دولت امریکا احساس نکنند؛ نمی توانند از شرایط ایجاد شده، به نفع منافع ملی بهره گیرند.
