چهارشنبه 22 آذر 1396

print version increase font decrease font
تاریخ انتشار:جمعه 8 آبان 1394      13:23
بحران سوری از دیپلماسی دور شد

قمار نظامی پوتین در سوریه

عباس پرورده، کارشناس مسائل خاورمیانه در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: بحران سوریه همچنان دیپلماسی را در اتاق انتظار نگه داشته است.

عباس پرورده، کارشناس مسایل خاورمیانه

دیپلماسی ایرانی: با ورود نظامی مسکو به پرونده سوریه، انتظار می رود این بحران دامنه های گسترده تر و شاید ناشناخته ای بیابد. موضوعی که اگر منجر به دستاورد پایداری برای دولت اسد در صحنه میدانی سوریه نشود، زنگ خطر برای فاصله گیری از دیپلماسی و فرو رفتن بیشتر در باتلاق جنگ و خشونت است. به خصوص که بازیگران فرامنطقه ای پیش از اینکه به فکر حل و فصل بحران باشند، به منافع خود می اندیشند.

روسیه یکی از حامیان کلیدی بشار اسد در شورای امنیت بود که طی چهار سال بحران در سوریه تاکنون خود را از درگیری مستقیم نظامی در سوریه دور نگه داشت. اما اکنون که تغییراتی در معادله سوریه ایجاد شده، مسکو ترجیح داده وارد عملیات نظامی، اگرچه دیرهنگام در این بحران شود. از طرف دیگر اقدام نظامی روسیه خود می تواند برهم زننده معادلاتی باشد که تاکنون بازیگران پرونده سوریه را به خود مشغول داشته است. نخست آمریکا انتظار حضور رقیب قدیمی و سنتی خود، یعنی روسیه را در موقعیتی که خود داعیه دار رهبری ائتلاف ضد داعش است، تلخ احساس می کند و باید فعلا ناظر بر خشم فرو خورده شده از ورود یک رقیب قدیمی در بحرانی کهنه باشد.

به ویژه در صورت موفقیت پوتین در قمار نظامی که در خاورمیانه آغاز کرده، همه اقداماتی که واشنگتن با توجیه نابودی داعش انجام داده، نزد دوستان و دشمنان زیر سوال خواهد رفت. اگر داعش و دیگر گروه های جهادی در نتیجه حملات هوایی و زمینی روسیه شرشان از سر مردم سوریه کوتاه شود، این تایید همان شائبه هایی است که درباره ائتلاف ضد داعش به رهبری آمریکا وجود داشت که اراده ای برای نابودی تروریسم ندارد، بلکه فقط درصدد محدودسازی و مدیریت داعش است.

اما آمریکا در این نگرانی تنها نیست. دولت هایی که در این سال ها در جهت سرنگونی دولت در سوریه سرمایه گذاری کرده اند، با این اقدام دیرهنگام نظامی مسکو باقیمانده امید خود برای سرگونی اسد را بر باد رفته می بینند. ترکیه در راس هرم این دست از دولت ها است. تشدید ناکامی اردوغان از شکست در راستای سیاست اسدستیزی به موازات افزایش ناامنی از ورود تروریست های فراری به خاک ترکیه، بحران "تروریسم فراری" را برای ترکیه ایجاد خواهد کرد. به منظور اینکه جهادی هایی که در چند روز گذشته تحت فشار حملات هوایی روسیه از خاک سوریه در حال فرار هستند، از همان راهی باز می گردند که آمده اند. در روزهای گذشته شهرهای مرزی ترکیه شاهد ورود شبه نظامیانی بوده که پس از فرار از بمباران های پر حجم روسیه به ترکیه پناه برده اند. تجمع جنگجویان چندملیتی که پیش از این تحت حمایت های لجستیک و اطلاعاتی آنکارا بوده اما اکنون ناکام به شهرهای مرزی ترکیه باز می گردند، تجمع آنها در خاک ترکیه می تواند پیامدهای امنیتی و سیاسی خطرناک جدیدی برای اردوغان داشته باشد. آن هم در شرایطی که ترکیه در بحران درگیری با پ.ک.ک و پناهندگان سوری فرو رفته است.

پس از ترکیه، دولت های عرب منطقه با محوریت ریاض هستند که میلیاردها دلار طی چهار سال گذشته برای سرنگونی اسد و حمایت از تروریست ها پرداخته اند. اما اکنون شاهد تشکیل محوری جدید در پرونده سوریه هستند که در صورت موفقیت می تواند امیدهای آنان برای سرنگونی اسد را با پایانی ناخواسته مواجه کند.

با این شرایط، باید خاطرنشان کرد در حالی که روس ها چهار سال در بحران سوریه سیاست "کنترل از راه دور" را در پیش گرفتند، با ورود به این بحران وارد یک قمار نظامی شده اند. اگرچه به نظر می رسد ولادیمیر پوتین محاسبات موجهی برای اقدام خود دارد. نخست آنکه این تصور در خاورمیانه وجود دارد که در پی توافق هسته ای ایران و غرب و به تبع آن نرمش آمریکا و بلوک غرب در قبال بحران سوریه که نشانه هایی از افزایش نقش ایران و روسیه در حل بحران دارد، پرونده سوریه به انتهای راه نزدیک می شود. پس مسکو می تواند با یک اقدام نظامی کوتاه مدت که هزینه زیادی هم نداشته باشد، نقش پررنگ تری در حل نهایی موضوع داشته و امتیازات بیشتری در میز مذاکرات بگیرد. ضمن اینکه پوتین درصدد بهره گیری از ائتلاف های منطقه ای خود از جمله ایران، عراق و سوریه در راستای تقویت مواضع در برابر غرب و ایجاد موانع ایذایی بر سر راه آمریکا در پرونده های دیگر، به خصوص کریمه است.

از سوی دیگر در شرایطی که برخی از بازیگران پرونده سوریه با حمایت لجوجانه از جنگجویان خارجی، پایان خشونت ها در این کشور جنگ زده را با بحرانی جدی مواجه ساخته اند، ورود نظامی روسیه به عنوان یک بازیگر اثرگذار، دارای ظرفیت هایی برای تغییر معادله در صحنه میدانی جنگ است. اما در عین حال باید دو نکته مهم را هم یادآوری کرد. اول آنکه با ورود روسیه به میدان جنگ، به عنوان کشوری که یکی از قدرتمندترین ارتش های جهان را دارد، این انتظار وجود دارد که برنامه ریزی دقیق و جدی در راستای هماهنگی عملیات هوایی، زمینی و سپس مدیریت مناطق تخلیه شده از طرف ارتش سوریه صورت گیرد. وگرنه در صورتیکه این مداخله نظامی اقدامی دم دستی و مقطعی بوده و برنامه درازمدتی برای مدیریت پس از حملات در زمین وجود نداشته باشد، پس از زمان کوتاهی تروریست ها دوباره به بازسازی خود خواهند پرداخت. ضمن اینکه در صورت شکست طرح نظامی مسکو در سوریه، پوتین یک کارت مهم بازی خود در سوریه و به دنبال آن خاورمیانه را از دست خواهد داد.

اما پیامد مهم تر در قبال مداخله نظامی در سوریه، دور شدن بیشتر این بحران مزمن از دیپلماسی است. ارتش روسیه شلیک موشک های کروز از آب های دریای خزر به سمت مواضع تروریست ها در سوریه را آغاز کرده است. این اقدامی بدیع در جنگ سوریه است که می تواند در آینده الگویی خطرناک برای بحران های دیگر هم قرار گیرد و این به معنی غلبه بیشتر نظامی گری بر دیپلماسی است. انتظار می رفت پس از شکست حملات هوایی ائتلاف ضد داعش به رهبری آمریکا و مشکلاتی هایی که پس از مداخله آنکارا در سوریه گریبان ترکیه را گرفت، بازیگران حاضر در ترکیه گامی در جهت دیپلماسی بر می داشتند.اما به نظر می رسد بحران سوریه همچنان دیپلماسی را در اتاق انتظار نگه داشته تا بازیگران هر زمان احساس کردند که حداکثر بهره مندی را از دیپلماسی خواهند داشت، بر سر میز مذاکره حاضر شوند. اما این هشدار را باید داد که جهان سیاست، جهان اتفاقات غیرقابل پیش بینی هم هست. معلوم نیست که همیشه دیپلماسی در اتاق انتظار منتظر سیاستمداران بماند.

انتشار اولیه: چهارشنبه 22 مهر 1394 / انتشار مجدد: جمعه 8 آبان 1394



نظرات کاربران
hossin_tavakoly
چهارشنبه 22 مهر 1394      17:48

از روسیه غول سیاست ؛ بعید بنظر میرسد که بدون هماهنگی و گفتمان در اطاق های دربسته با آمریکایی ها وارد به مقوله مهمی مثل جنگ با تروریست ها ورود کرده باشد . درواقع دنیا بار دیگر بسمت بده و بستان دوقدرت قدیمی استارت خورد.
فرشاد
چهارشنبه 22 مهر 1394      22:45

اتفاقأ کار پوتین در سوریه اصلأ قمار نظامی نیست بلکه با یک تیر چند نشان میزند و کاملأ عاقلانه است! 1) ضربه شستی به آمریکا و نوکرانش مثل سعودیها و ترکیه میزند 2) نیروی نظامی خود را محکّ میزند و مانور واقعی میکند که نیروی نظامی اش چقدر قدرت دارد؟ 3)به کشورهای مختلف نشان میدهد اکنون روسیه که نظام کمونیستی را کنار گذاشته بیشتر هم قوی شده4)همچنین نشان میدهد دشمن واقعی تروریستها و داعش میباشد و آبرویی برای آمریکا و نوکرانش باقی نمانده است
مممم
جمعه 8 آبان 1394      19:38

روسیه بعد از احلاس فعلی موافقت و همکاری امریکا را نیز کسب خواهد کرد و مثلث ضد داعش تکمیل می شود امریکا از جانورهای دست ساز ازمایشگاهی اش یعنی داعش به تنگ امده است اگر فیلمهای سه گانه پارک ژوراسیک را ببینید باور خواهید کرد که امریکا مانند دانشمند پارک ژوراسیک از ساخته خود وحشت دارد انها در ابتدا قرار بود از بزاق خشک شده دهان یک مگس فسیل که روزی یک دایناسور را نیش زده بود دی. ان. ا. یک نوع دایناسور را پیدا کنند و یک دایناسور برای نمایش در یک باغ وحش. اما اشتباهی ازمایشگاهی باعث تکثیر چند نوع دایناسور گردید که درنهایت نه تنها ازمایشگاه بلکه شهر را ویران کردند داعش مصداق ان دایناسورهای دست ساز است که بلای جان سازنده شده اند بدین ترتیب در مبارزه امریکا علیه داعش نباید شک کرد اصیل ترین دشمن داعش و بالعکس ایران است تا اینجا دو دشمن اصیل داعش با هم هماهنگ شده اند و اگر شریک سومی باشد که از وجود داعش هیچ نفعی نداشته باشد شق سوم روسیه می تواند باشد لذا در ضد داعش بودن انها نیز تردیدی نداشته باشید بدین ترتیب مثلثی از سه دشمن لصیل داعش به زودی هماهنگ با جهانی ضد داعش. با توافقات پشت پرده همکاری خواهند کرد و کار مهمی از دست عربستان و ترکیه بر نخواهد امد و حضور انها برای تفهیم مساله است و بس
ارسال نظر
نام کاربر
ایمیل کاربر
شرح نظر
<###dynamic-0###>