گمانه و احتمال‌سازی جدید جنگ روسیه

ایران و سناریوهای جنگ اوکراین

۰۳ فروردین ۱۴۰۱ | ۱۵:۰۰ کد : ۲۰۱۰۷۲۸ اروپا نگاه ایرانی
سجاد کوچکی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: متاسفانه آسیب‌پذیرترین نقطه جهان در هر سه سناریو ایران است و از از بخت بد روزگار جغرافیای سیاسی و راهبردی‌، ایران را در کانون همه کشمکش‌های جهانی قرار داده است. در این شرایط برای جمهوری اسلامی ایران، حفظ نظام از اوجب واجبات است و باید به شدت مراقبت کنیم و به تعبیر فرمایش امیر مؤمنان (ع) همانند بچه شتر دو ساله باشیم (ولاظهر فیرکب ولا ضرع فیحلب) نه پشتی برای سواری دادن داشته باشیم ونه پستان شیر ده؛ و ایران بار دیگر (همانند پهلوی اول) پل پیروزی آمریکا وغرب و .... نشود.
ایران و سناریوهای جنگ اوکراین

نویسنده: امیر دریادار دکتر سجاد کوچکی، فرمانده اسبق نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران

دیپلماسی ایرانی: نکته‌ای که باید یاد‌آور شوم اینکه، پیش ازدوران فروپاشی، حین فروپاشی و بعد از فروپاشی شوروی سابق، ملت روسیه از لحاظ فرهنگی و خلق وخوی توسط غرب اشغال شده بود. اکثریت مردم روسیه گرایش شدیدی به غرب دارند و هیچ علاقه‌ای به حکومت الیگارشی پوتینیزم ندارند. تظاهرات مداوم در۵۳ شهر روسیه علیه حمله روسیه به اوکراین بیانگر شکاف عمیق حاکمیت پوتین با ملت روسیه است. از کارکنان دفتر شخص پوتین تا بافت دولت دومای روسیه عقربه و انگیزه بیشترشان متمایل به غرب است. 

ارتش روسیه فاقد انگیزه جنگیدن است و در این جنگ هم نشان داد که روحیه رزمی فرماندهان و پرسنل نظامی روسیه، خیلی مفتضح و پایین است و پوتین مجبور شد از پیکارجویان چچنی استفاده کند و دست و دامن بشار اسد شود که نیروی جیش الوطنی سوریه را به جبهه جنگ اعزام کند؛ همینطور درخواست کمک نظامی از چین، این اوج درماندگی و استیصال دومین ارتش جهان در برابر یک ارتش زینتی کوچک و بسیار ضعیف اوکراین است. اگر در اوکراین جنگ‌های نامنظم توسط نئونازی‌ها و گروه‌های سلفی تکفیری تحت نیابت آمریکا شکل بگیرد، سرنوشت ارتش روسیه، همانند دوران اشغال افعانستان خواهد بود که مجبور خواهد شد دست از پا درازتر از اوکراین خارج شود که درتحلیل دیپلماسی ایرانی به ضعف‌های راهبردی و تاکتیکی و تکنولوژیکی روسیه اشاره کردم. اینک سه سناریو به شرح زیر برای پوتین و ارتش روسیه قابل پیش‌بینی است:

قمار پوتین و سناریوهای آن

سناریو اول: بیرون کشیدن خرس کم‌تحرک از باتلاق جنگ

در این سناریو محتمل است که پوتین به آنچه می‌خواهد، می‌رسد و با درهم شکستن اوکراین به‌عنوان پایگاه نظامی غرب، از دیپلماسی به‌عنوان تکمیل هدف خود بهره می‌برد. اجرای این سناریو به‌نفع پوتین است.

سناریوی دوم: فرو رفتن در باتلاق جنگ

این سناریو به غرب فرصت می‌دهد، زمینه تغییر از درون را به‌وجود آورد و خواب و خیال پوتین را برای همیشه برهم بزند و او را در ردیف استالین و یلتسین در یک قاب تاریخی قرار دهد.

سناریوی سوم: جنگ فرسایشی

تحقق این سناریو، همه جهان را درگیر خواهد کرد و محتمل است که هر لحظه، جرقه این جنگ دامنگیر دیگر نقاط جهان شود که در آن صورت سرنوشت هیتلر برای پوتین محتمل‌تر است تا آمریکا و اروپا.

متاسفانه آسیب‌پذیرترین نقطه جهان در هر سه سناریو ایران است و از از بخت بد روزگار جغرافیای سیاسی و راهبردی‌، ایران را در کانون همه کشمکش‌های جهانی قرار داده است. در این شرایط برای جمهوری اسلامی ایران، حفظ نظام از اوجب واجبات است و باید به شدت مراقبت کنیم و به تعبیر فرمایش امیر مؤمنان (ع) همانند بچه شتر دو ساله باشیم (ولاظهر فیرکب ولا ضرع فیحلب) نه پشتی برای سواری دادن داشته باشیم ونه پستان شیر ده؛ و ایران بار دیگر (همانند پهلوی اول) پل پیروزی آمریکا وغرب و .... نشود.

اگر سناریوی اول محقق شود، روسیه به ایران به‌عنوان یک برگ بازی با غرب نیاز دارد؛ اما برگ برنده‌اش اسرائیل است که علی‌القاعده برای تضمین موفقیت کارت بازی روسیه با غرب، ایران نخواهد بود؛ بلکه ایران کارت معامله با اسرائیل است. خوشبختانه از لحاظ راهبردی، مهمترین نقطه اختلاف امریکا و اسرائیل همین موضوع است و آمریکا و اروپا هرگز چنین اختیاری را به اسرائیل نخواهند داد.

در حال حاضر ایران از بهره‌بردن از چنین امتیازی ناتوان است. (درحالی که ایران می‌تواند در این شرایط بهره‌برداری حداکثری از دوطرف داشته باشد)؛ چون بیش از اینکه به منافع ملی از نگاه کلان و راهبردی بیاندیشیم، در حال سفت کردن کمربند حفظ قدرت و ایستادگی روی شعارهایی هستیم که زمان مصرف آنها، خیلی وقت پیش گذشته است‌.

اما اگر سناریوی دوم تحقق یابد، بیشترین آسیب را خواهیم دید؛ چون تحت‌ فشار همزمان روسیه، غرب و اسرائیل قرار می‌گیریم و کشور چون گوشت قربانی به‌دنبال راه فرار از دست شکارچیان درنده خواهد بود. واقعا این یک هشدار جدی به مسئولین دفاعی، امنیتی، نظامی و دیپلماسی ایران است که این سه کشور، ایران را به این نقطه خطرناک دلالت ندهند. در چنین شرایطی، تصمیم گیری برای کسانی که تجربه دیپلماسی پیچیده و بازی با کارت منافع‌ ملی و موقعیت سیاسی و انعطاف و تبادل را ندارند، بسیار سخت است.

سناریوی سوم نیز همچون سناریوی دوم است؛ کمی با این تفاوت که در آن صورت ما به‌سختی می‌توانیم بی‌طرف بمانیم و خواه‌ناخواه به منازعه‌ای کشیده می‌شویم که نقشی در مدیریت آن نخواهیم داشت.

اکنون با همه این اوصاف، کاری که می‌تواند در اولویت سیاست‌ خارجی ما باشد، ابتدا برحذر بودن از همراهی و هم‌رایی با ادامه جنگ است و دوم، تفهیم این موضوع به دو سوی جبهه منازعه که ایران سیاستی فعال مبتنی بر تحقق صلح و ثبات دارد و از این موضع اصولی، پیروی می‌کند.

سومین نکته ضروری، پایان دادن به اظهارنظرهای غیرکارشناسی افراد غیرمسئول و ارائه یک حرف واحد از سوی مسئولان و طلب کمک از کارشناسان و رسانه‌هاست. و شاید مهمترین و آخرین کاری که باید کرد، داشتن طرح و برنامه‌ای منسجم برای روبه‌رو شدن بااین سناریوهاست.

کلید واژه ها: روسیه اوکراین روسیه و اوکراین جنگ اوکراین حمله روسیه به اوکراین ایران و روسیه ایران و اوکراین ولادیمیر پوتین ولادیمیر زلنسکی


( ۶۱ )

نظر شما :

ابراهیم قدیمی ۰۳ فروردین ۱۴۰۱ | ۱۷:۱۵
۔ناتو بچه علتی در مقابل روسیه جبهه ای خصمانه پس از جنگ دوم وشگست المان هیتلری توسط اتحاد شوروی با همکاری نه چندان قابل ملاحظه دیگران گرفته است۔ زیاده خواهی روسیه در اروپا بوده است یا زیاده خواهی وخود فروشی دیگران۔جای یک گمانه خالی است۔اگر روسیه عملیات نظامی خود راشروع نمیکرد واجازه میداد اوکراین برخلاف تعهدات غرب عصو ناتو شود وتمام سواحل اوکراین دراختیار ناتو قرار گیرد چه وضعینی بوجود می امد۔گمانه زنی هائی صادقانه ای است با اطلاعات اولیه تبلیغاتی وغیر صحیح۔بقول ما جوجه را اخر پائیز میشمرند۔ اخر جنگ نتیجه مشخص میشود ۔
رضا احمدی ۰۳ فروردین ۱۴۰۱ | ۲۰:۵۳
گمانه زنی بسیار بسیار دقیق و درستی است. ان‌شاالله جمهوری اسلامی با تدبیر از این موضوع عبور خواهر کرد.
حمید ۰۴ فروردین ۱۴۰۱ | ۰۳:۴۵
ایران گاو هفت من شیر ده برا غرب شرق چین شده هیچ تعقیر وبازی با این کارت پر سود نمیشه
رضا احمدی ۰۴ فروردین ۱۴۰۱ | ۰۴:۳۱
نتیجه جنگ هم اکنون مشخص شده و وضعیت ارتش روس ضمنا در سه سناریو کاملا شفاف و مشخص تشریح شده است. بنظر من همانطور که در سناریو اول گفته شده ، روسیه به هدفش رسیده وباید بقیه کار را با دیپلماسی جلو ببرد و به نتایج خود برسد. و در این گمانه زنی به نظر بنده درست است و به این نکته اشاره کرده که حفظ نظام در اولویت هستش و جوری تدبیر کند که ایران بهترین نفع وامتیاز گیری کند وحتی با یک دیپلماسی وبازی درست و به موقع ، روسیه را از باتلاق غرب بیرون بکشد. در آخر نظر دهنده عزیز: لازم بذکر است اولا اطلاعات تبلیغاتی و غیر صحیح را در نظر شما کم لطفیست وپیشنهاد میکنم مجددا مطالعه نمایید. دوما نتیجه جنگ هم اکنون مشخص شده و بقول ما اگر جوجه ای باشد که آخر پاییز بشمارید. التماس تفکر
رضا احمدی ۰۴ فروردین ۱۴۰۱ | ۰۴:۴۶
نطر دهنده عزیز منتطر آخر جنگ نباش روسیه باید با تدبیر از باتلاق غرب بیرون بیاد. وایران الان می‌تواند بهترین بازی برای بیرون کشیدن روسیه و امتیاز گیری از غرب را داشته باشد. که انصافا در گمانه زنی بالا اشاره شده است ‌.
اشکان ۰۴ فروردین ۱۴۰۱ | ۰۵:۱۶
تشکر میکنم از سایت آی آر دیپلماسی که به جای قلم بدستان فقط پشت میز نشین یکبار هم یک مرد میدان یک جنگ دیده یک دلسوخته آوردند برای مقاله و مصداق شعر سیاهی لشکر نیاید به کار یکی مرد میدان به از صدهزار متجلی شد
رضا احمدی ۰۴ فروردین ۱۴۰۱ | ۱۰:۰۱
واکنش روسیه به غرب جای تبیین ،تحلیل وعملکرد های بسیاری دارد ، اماچگونه واکنشی داشته باشیم که بنفع غرب جنایتکار منتهی نشود مهم واستراتژیک است ، طرفداری ازحق( گرچه روسیه وغرب هیچکدام برای ما حق نیستند) خوب است ، طرفداری وحمایت ازمردم مظلوم یمن ویمنی سازی مقاومت حق است ، همین روسیه پوتین دوهفته پیش به خلع سلاح انصارالله بنفع امارات وعربستان رای داد ، پس روسیه تابه حال نشان داده که بامعارضین انقلاب اسلامی هماهنگ بوده است وجاهائیکه بنفع منافع ملی روسیه بوده ازکارت ایران استفاده کرده است ، ماباید برموضع دکترین نه شرقی ونه غربی خودمان باشیم هرگونه گرایش وابستگی به راست وچپ باطل است ،مشکل ژئواستراتژیک وژئوپلتیک روسیه بااشغال اوکراین حل نمی شود ، همین الآن سه جمهوری *پری بالتیک لتونی ، استونی ولیتوانی* پایگاه دریایی وهوایی ناتو هستند ،جمهوری آذربایجان وگرجستان همینطور ، پوتین اینجا چکار خواهد کرد ؟ بالاتراز همه فرهنگ ملت روسیه توسط غرب اشغال شده است ، متأسفانه بعضی موضعگیری ها مارا به یاد جوجه مارکسیست دوران انقلاب می اندازد
ناشناس ۰۴ فروردین ۱۴۰۱ | ۱۴:۳۲
در جنگ روسیه با اوکراین ، بازنده ی قطعی ؛ اوکراین - بازنده ی نسبی ؛ روسیه و اروپا - برنده ی نسبی ؛ آمریکا - برنده ی قطعی چین ... در مورد ایران همه چیز به تحریمها گره خورده است . با وجود تحریم در تمام رخداد چه جنگ چه صلح ، چه گفتگو و چه دعوا در هر صورت ایران بازنده ی تمام رخدادهای منطقه ای و جهانی خواهد بود اما اگر تحریمها برطرف شود به یک موقعیت پنجاه پنجاه می رسیم که اگر روش اداره ی کشور را اصلاح کنیم درآمدهای نفتی چون فنری ایران را به جلو خواهد راند ولی اگر در اداره ی کشور تغییر حاصل نشود و کشور را به سبک دهه های هفتاد و هشتاد اداره کنیم ، درآمد نفتی چون کاتالیزوری سقوط کشور را تسریع خواهد کرد . در کل برخلاف کشورهای درجه دوی منطقه مانند ترکیه و عربستان ، ایران مهمترین کشور منطقه است که خواهی نخواهی از تمام رخدادهای منطقه حداکثر تاثیر را خواهد گرفت که با وجود تحریمها ، این تاثیرها بیشتر از نوع منفی خواهد بود تا مثبت .
رضا احمدی ۰۵ فروردین ۱۴۰۱ | ۱۱:۳۹
نماینده ایران در سازمان ملل درخواست فوری ایران در خصوص جنگ اوکراین ایسنا : «جمهوری اسلامی ایران درخواست خود را برای توقف فوری درگیری‌های اخیر در اوکراین و کاهش تنش‌ها تکرار کرد این به این معناست که ایران طبق سناریو اول عمل کرده و اگر از این فرصت طلایی استفاده نکند طبق نظر دوست عزیزمان (ناشناس) بسیار ضرر خواهیم کرد.
خسرو ۰۶ فروردین ۱۴۰۱ | ۲۰:۴۹
ملت روسیه به غرب متمایل هستند ولی ملی گرایی افراطی پوتین را تایید میکنند و اعتراض به جنگ اکراین بخاطر اعتقاد به ملت واحد بودن روسها و اکراینی هاست و سطح اعتراضات در حد بسیار پایین و بدون درگیری است و متوقف شدن ارتش روسیه در اکراین بخاطراستراتژی جنگ شهری اکراینی ها و امادگی قبلی شان است در هر حال پوتین با دیدن شرایط جدید و گرفتن پاره ای امتیاز از اکراین مثل قبول جدایی کریمه و دونباس - صلح و توافق را انتخاب خواهد کرد ولی غرب با ادامه تحریمها و تنگ کردن حلقه محاصره ، پوتین را توسط مخالفان داخلی اش ساقط خواهد کرد فقط حادثه جنگ اکراین فرصتهای بی نظیر و مخاطرات بزرگی را برای همه کشورهای منطقه بخصوص همسایگان اکراین و روسیه در بردارد که ایران یکی از آن کشورهاست فرصت بی نظیر تحریمهای نفتی و گازی روسیه ، اگر دولت ایران ملاحظات آرمانی را کنار بگذارد ایران را احیا خواهد کرد حتی ترتیبات ارسال گاز ایران به اورپا به اندازه قدرت هسته ای برای ایران استراتژیک و حیاتی است اگر از لاک تاریخی خود بیرون بیاییم
طاها خوشنویس ۰۹ فروردین ۱۴۰۱ | ۲۲:۰۴
هوالخبیر. سناریو سوم در ادامه سناریو دوم گزینه روی میز استکبار جهانی و صهیونیزم بین الملل برای از پای دراوردن ملتی است که وقتی در wich way to persia از عظمت آنان صحبت شد؛ غرب فهم کرد باید ترکیبی از انواع تهدیدات بصورت مجتمع و همه جانبه بصورتی کاملا غیرقابل پیش بینی و دفعتا انجام پذیرد تا شاید این دژ مستحکم را زمینگیر نماید. آنگونه که بنیانگذار انقلاب فرمودند: تنها راه نجات عدم تکیه کردن به شرق و غرب و فقدان اعتماد به کفار است. باورمندم آنچه از بهمن ماه ۱۴۰۰ آغاز گردید سناریویی است که هدف اصلی آن پوتین نیست! ایران اسلامی شیر خفته ای است که میخواهند از خواب بیدارش کنند. خدا را شاهد میگیرم که اگر غرب با محوریت صهیونیزم بین الملل دست به حماقتی در این خصوص بزنند؛ تیر خلاص به بنیانهای انان در خاورمیانه و جهان آنگونه شلیک خواهد شد که طلیعه ای آسمانی است و بی مانند. این ظهور رویای ایرانی است که دشمنان با حماقتشان فجرش را تسریع خواهند نمود. والله بکل شی علیم