مار و پلۀ روس

قصه الکسی ناوالنی مخالف پوتین

۲۴ شهریور ۱۳۹۹ | ۱۶:۰۰ کد : ۱۹۹۵۳۲۷ اخبار اصلی اروپا
مهدی تدینی در یادداشتی می نویسد: دو سه روزی است که ناوالنی از کُما درآمده و احتمالاً زنده می‌ماند و این یعنی در بازی سیاسی روسیه به مهرۀ درشت‌تری تبدیل خواهد شد. جنجال سر اینکه چه بر سر او آمده تازه شروع شده است. مبارزه با فساد پلکان ــ چه ‌بسا آسانسورِ ــ خوبی برای ترقی سیاسی است، اما بازی مار و پله است. در خانۀ بعد، پای پلکان هواپیما، نیش مار سرازیرت می‌کند در کُما! 
قصه الکسی ناوالنی مخالف پوتین

نویسنده: مهدی تدینی، مترجم، نویسنده و پژوهشگر

دیپلماسی ایرانی: انتخابات محلی نزدیک است و او به سیبری رفته بود تا با مخالفان دولت گفت وگو کند. از تومسک، شهری با نیم‌میلیون جمعیت در سیبری، سوار هواپیما شد تا به مسکو بازگردد. همین‌که هواپیما برخاست احساس درد کرد. درد شدت گرفت، به خود می‌پیچید و فریاد می‌زد. از هوش رفت. هواپیما در شهر اُمسک ــ کلانشهری در سیبری ــ فرود اضطراری آمد و او را به بیمارستان بردند. ده سال پیش فقط هفت درصد مردم روسیه او را می‌شناختند، اما در سال ۲۰۱۷ بیش از ۵۵ درصد مردم روسیه او را می‌شناختند؛ می‌دانستند مخالف سرسخت دولت است و افشاگری‌های گسترده‌ای علیه فساد رهبران سیاسی کشور می‌کند. پس معلوم بود این بیهوش شدن او در پرواز همه را در داخل و خارج روسیه مشکوک خواهد کرد. ماجرا چیست؟ چه بر سر «آلکسی ناوالنی» آمده است؟

پزشکان بیمارستان دولتی اُمسک احتمال هر گونه مسمومیت را رد می‌کردند، اما با درخواست دولت آلمان و اصرار آنگلا مرکل، بعد از کمی کارشکنی (که به گمان نزدیکان ناوالنی برای از بین رفتن نشانه‌های مادۀ مسموم‌کننده بود) ناوالنی را به برلین انتقال دادند و در شاریته، قدیمی‌ترین بیمارستان برلین، بستری شد. سال ۲۰۰۶، الکساندر لیتوینِنکو، مأمور پیشین کا‌گ‌ب و اف‌اس‌بی (سازمان اطلاعات و امنیت روسیه) که به سازمان اطلاعات خارجی انگلستان (ام‌آی‌سیکس) پیوسته بود، با مادۀ پولونیوم مسموم و کشته شد. این نمونه‌ها پیشاپیش باعث می‌شد چنین احتمالی در مورد ناوالنی نیز به اذهان تداعی شود...

سرانجام دوم سپتامبر، دوازده روز پس از شروع مسمومیت، انستیتو سم‌شناسی ارتش آلمان بر اساس نمونه‌گیری از ناوالنی اعلام کرد او قربانی ترور شیمیایی با نوعی گاز اعصاب به نام نوویچوک شده است. تا امروز جز اصرار آلمان و انکار روسیه و بگومگو اتفاق مفیدی در این پرونده رخ نداده؛ آلمان می‌گوید روسیه اطلاعات نمی‌دهد و روسیه می‌گوید آلمان اطلاعات نمی‌دهد. احتمالاً هم این رشته سری دراز دارد و کلاف سردرگمی می‌شود و به جایی نمی‌رسد. اشپیگل دو روز پیش گزارش داد روسیه به سفیر آلمان هشدار داده ــ اگر بخواهم به زبان عامیانه بازگو کنم ــ «خودتون رو نخود هر آشی نکنید! موی دماغ ما هم نشید!»

ناوالنی متولد ۱۹۷۶ است و اصلیتی روسی – اوکراینی دارد. از خانواده‌ای عادی است و پدرش روستازاده است. ابتدا در رشتۀ حقوق تحصیل کرد و و سپس امور سهام خواند. از ۲۳ سالگی کار حزبی را شروع کرد، ابتدا در حزبی لیبرال ‌دموکرات، اما کم‌طرفدار، به اسم یابلوکو (به معنای «سیب»). با افول حزب و پس از منازعه با رهبری آن از حزب جدا شد و فعالیت‌های خود را مستقل پیش برد. اما آنچه باعث شد رفته ‌رفته توجهات به او جلب شود این بود که فعالیت سیاسی خود را در قالب کارزار علیه فساد دولتی پیش برد. در اینکه نوع خاصی از فساد سیاسی – اقتصادی در روسیه وجود دارد، کم‌تر کسی تردید دارد. برای همین برای جلب توجه و برای نشان دادن صداقت سیاسی یگانه بخت برای فعالان سیاسی این است که علیه فساد اقدام کنند. ناوالنی نیز همین کار را کرد. اما این روش همان‌قدر که می‌تواند توجه‎برانگیز باشد، خطرناک هم هست.

برای مثال تا سال ۲۰۱۱ حدود ۷۵ پرونده علیه اختلاس و رشوه در نهادهای دولتی گشود که در ۴۵ مورد آن موفق شد و ۴۰ میلیارد روبل (برابر با یک میلیارد یورو) به صندوق دولتی بازگردانده شد. در ۲۰۱۰ اسنادی محرمانه منتشر کرد و مدعی شد در کمپانی ترانس‌ نفت حدود چهار میلیارد دلار اختلاس صورت گرفته و سررشته‌های این مسئله را به پوتین ربط می‌داد. افشاگری‌ها یا ادعاهای او مستقیماً علیه حلقۀ حاکم بر روسیه بود. در ۲۰۱۷ مستندی تهیه کرد و بر یوتیوب گذاشت و در آن به املاک و فعالیت‌های اقتصادی گستردۀ مدوِدِف، نخست‌وزیر وقت روسیه، پرداخت. این ویدئو در شهرت او بسیار نقش داشت و فقط در یوتیوب قریب چهل میلیون بازدید داشت.

ناوالنی در ۲۰۱۳ در انتخابات شهرداری مسکو نامزد شد، گرچه پرونده‌هایی هم همیشه علیه او گشوده هست. نامزد نزدیک و وفادار به پوتین، سرگئی سوبیانین، با ۵۱ درصد پیروز شد و ناوالنی ۲۷ درصد رأی آورد. فقط کافی بود سوبیانین یک درصد کمتر رأی آورد تا انتخابات به دور دوم کشیده شود (ناوالنی البته صحبت از تقلب کرد). این انتخابات با وجود شکست برای ناوالنی پیروزی بود، زیرا به شاخص‌ترین چهرۀ اپوزیسیون ضدپوتین تبدیلش کرد.

دو سه روزی است که ناوالنی از کُما درآمده و احتمالاً زنده می‌ماند و این یعنی در بازی سیاسی روسیه به مهرۀ درشت‌تری تبدیل خواهد شد. جنجال سر اینکه چه بر سر او آمده تازه شروع شده است. مبارزه با فساد پلکان ــ چه ‌بسا آسانسورِ ــ خوبی برای ترقی سیاسی است، اما بازی مار و پله است. در خانۀ بعد، پای پلکان هواپیما، نیش مار سرازیرت می‌کند در کُما! 

کلید واژه ها: الکسی ناوالنی روسیه ولادیمیر پوتین


( ۵ )

نظر شما :

A ۲۵ شهریور ۱۳۹۹ | ۰۸:۰۵
همینجوری اتهام بزنید دیگه کار طرفداران غرب اونم برای کشوری مثل روسیه همینه.اخه عزیز من اگر انقد دولت روسیه فاسد بود و در تمام انتخابات ها هم تقلب میشه چرا بعد از همین اصلاح قانون اساسی و انتخابات محلی که حکومت برد یک اعتراض نشد
ابراهیم قدیمی ۲۶ شهریور ۱۳۹۹ | ۰۰:۳۶
مسموم شدن اسکریپال ودخترش وولو شدن انها در نیمکت خیابان در جلوی انظار مردم و جناب ناوالنی در هواپیما در حضور مردم در هواپیماهر دو یک سناریو جهت امتیاز گیری وبد نام کردن روسیه با همکاری سایر ین وتاثیر گذاری برروی منافع اقتصادی مردم روسیه بوده است.این یک رسم است که کسانی که تبلیغاتی خود را مسموم میکنندمیکنند در انظار دیگران میکنند که برای مسموم شدن ونجات تبلیغاتی بشتابند.