تعرض مستمر به سوریه، میراث نتانیاهو تا بعد از انتخابات

نویسنده: معاذ العبدالله، تحلیلگر خاورمیانه

دیپلماسی ایرانی: با نزدیک شدن به انتخابات اسرائیل در ۲۷ اکتبر، خشونت اسرائیل علیه غیرنظامیان در جنوب سوریه همچنان رو به افزایش است؛ حتی در دوره‌هایی که افزایش کلی فعالیت‌های اسرائیل را شاهد نبوده‌ایم.

دور کنونی تشدید اقدامات اسرائیل، درست پس از مذاکرات سوریه و اسرائیل در امان (در تاریخ ۲۳ اوت) آغاز شد؛ مذاکراتی که هدف آن توقف حملات، بازداشت‌ها و عملیات‌های اسرائیل در داخل خاک سوریه بود.

در هفته‌ای که مذاکرات برگزار شد، ۲۴ مورد نفوذ (ورود به خاک سوریه) توسط اسرائیل ثبت شد، در حالی که این رقم در هفته پیش از آن ۱۵ مورد بود. در هفته‌های پس از آن نیز، آمار نفوذها همچنان بالا باقی ماند و هر هفته بین ۱۸ تا ۲۳ مورد به ثبت رسید.

دو روز پس از مذاکرات، اسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، از جبل‌الشیخ (کوه هرمون) بازدید و اعلام کرد که نیروهای اسرائیلی از این کوه یا «منطقه امنیتی» گسترده‌تر پیرامون آن عقب‌نشینی نخواهند کرد. او در ۹ سپتامبر به همراه بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر، دوباره به آنجا رفت و بر همان موضع تأکید کرد.

با این حال، آمار ماهانه نشان‌دهنده تغییری مهم‌تر از صرفاً تعداد موارد نفوذ است. بین ماه‌های اوت و سپتامبر، مجموع فعالیت‌های اسرائیل تنها ۱۰ درصد افزایش یافت. تعداد موارد نفوذ از ۹۴ به ۸۴ مورد کاهش یافت؛ اما در مقابل، موارد گلوله‌باران (حملات توپخانه‌ای) از ۱۸ به ۳۴ مورد افزایش پیدا کرد — که عمدتاً در مناطق قنیطره، درعا و حومه دمشق رخ داد — و موارد اعمال خشونت علیه غیرنظامیان نیز در همین بازه زمانی از ۱۱ به ۱۷ مورد رسید.

داده‌ها نشان می‌دهد که در ۱۲ روز نخست ماه اکتبر، نیروهای اسرائیلی به همان نوع فعالیت‌های خود در سوریه ادامه داده‌اند؛ به‌طوری که ۸ مورد گلوله‌باران، ۴۵ مورد نفوذ و ۱۱ مورد خشونت علیه غیرنظامیان ثبت شده — که این تعدادِ اخیر، برابر با مجموع کل موارد خشونت علیه غیرنظامیان در تمام ماه اوت است. به عبارت دیگر، اگرچه ابزارهای مورد استفاده از ماهی به ماه دیگر تغییر می‌کنند، اما فشار بر غیرنظامیان همچنان رو به افزایش است. در همین حال، در تاریخ ۴ اکتبر، نیروهای اسرائیلی عملیات استحکام‌سازی را در جاده «سوفا ۵۳» — که در امتداد منطقه حائل قرار دارد — از سر گرفتند. این اقدامات، در کنار پاکسازی زمین‌های کشاورزی، تخریب خانه‌ها و محدود کردن دسترسی ساکنان به زمین‌هایشان، زندگی غیرنظامیان در نزدیکی خط جدایی را دشوارتر می‌سازد. این راهبرد با هدف گسترش دامنه نظارتِ مواضع نیروهای اسرائیلی و بهبود سیستم هشدار زودهنگام آن‌ها طراحی شده است. دولت اسرائیل این اقدامات را یک ضرورت امنیتی می‌داند، در حالی که دمشق بارها اعلام کرده است که هیچ‌گونه تهدیدی علیه اسرائیل ایجاد نمی‌کند.

دولت کنونی اسرائیل با بیان اینکه تهدیدِ برخاسته از سوریه جدی است، این فعالیت‌ها را ضروری می‌شمارد و تأکید دارد که حضور نظامی و ایجاد بازدارندگی برای جلوگیری از تکرار سناریوی ۷ اکتبر در مرزهای شمالی، امری اجتناب‌ناپذیر است.

اهمیت این روند به روز انتخابات محدود نمی‌شود؛ جاده‌ها و مواضعی که اکنون در حال احداث هستند، پس از پایان کارزارهای انتخاباتی نیز باقی خواهند ماند. هر دولتی که در اسرائیل روی کار بیاید، این وضعیت را به عنوان یک واقعیتِ موجود (وضعیتِ مستقر) به ارث خواهد برد؛ امری که فضای دستیابی به هرگونه توافق امنیتیِ واقعی با دمشق را محدودتر می‌کند.

منبع: ACLED / تحریریه دیپلماسی ایرانی/۱۱