اقتصاد

متن اصلی

۹۹ استراتژی مذاکره + دانلود کتاب

نویسنده: دیوید روزن سال انتشار: ۲۰۱۶ نیویورک

ادامه مطلب

نادیده گرفتن امر مسلم (بخش اول)

آیا ریاضیات در اقتصاد لازم است؟

محمد طبیبیان در یادداشتی می نویسد: یک جنبه حمله از این حملات، تلاش عده ای در منتفی و غیر ضرور دانستن ریاضی در اقتصاد است. اخیراً مطلبی دیدم در یکی از کانال های مباحث اقتصادی که آقایی دُرافشانی می کرد که استاد دانشگاه هم هست و مطالبی می گفت در مورد عدم ضرورت ریاضی در اقتصاد. بسیار تاثر انگیز از این نظر که این گونه افراد نسل جوان کشور را آموزش می دهند.

ادامه مطلب

بررسی تحولات اقتصاد سیاسی جهانی

ایران کجای دنیای رو به جلو ایستاده است؟

دکتر محمود سریع القلم می‌گوید: مهم‌ترین چالش امروز ایران، محدودیت در ارتباطات جهانی است. اگر من دانشگاهی بگویم که استاد دانشگاه شهیدبهشتی هستم و چند کتاب و مقاله دارم و بسیار هم از خودم راضی باشم، زمانی‌که پایم را از کشور بیرون می‌گذارم و یک استاد هلندی، هندی و... می‌بینم، متوجه می‌شوم چه ضعف‌هایی دارم. اگر بنگاه‌دار و سیاستمدار در طول روز نتواند با چندین نماینده از شرکت‌های مختلف ارتباط داشته‌باشد، نمی‌تواند شعاع فکری خود را گسترش دهد. این است که برای اقتصاد و فرهنگ و برای داشتن تخصص و در تمام جهات، ۶۰ تا ۷۰‌درصد نیاز به ارتباط جهانی داریم. دلیل اول مسائل ما این است که با جهان ارتباط نداریم. مطمئنا دانشگاه خوب دانشگاهی است که در راهروهای آن یک استاد هندی، یک استاد مصری، یک استاد چینی و یک استاد آلمانی تردد کنند. آنجاست که فضای فکری برای استاد و دانشجو گسترش می‌یابد. چرا بین‌المللی‌شدن مهم است، برای اینکه در این فضاست که ما رقابت را یاد می‌گیریم. گسترش استانداردهای کاری، پذیرش تخصص‌گرایی، یادگیری شفافیت کاری و راستگویی همگی به‌واسطه بین‌المللی‌شدن اتفاق می‌افتد.

ادامه مطلب

آیا می‌توانید دلالت‌های ارقام را بفهمید؟

نقش طبقه بیکار در تغییرات

فرشاد مومنی در یادداشتی می نویسد: گروه سنی ۱۵ تا ۲۶ ساله بیکار در «بهار عربی» نقش‌آفرین بودند. این در حالی است که جمعیت بیکار در میان زنان تحصیل کرده ایران بالای ۷۰ درصد است.

ادامه مطلب

انتظارات و بایدها

اقتصاد در این شرایط حکمرانی رشد می‌کند؟

رضا منصوری در یادداشتی می نویسد: چه کنیم که اقتصاد در وضعیتی که قیدهای حکمرانی مانع است رشد کند؟ چه کنیم که علم و سیاست‌های علمی شکوفا شود در وضعیتی که نهادهای حکمرانی درصدد خورد کردن ساختارهای نوپروردهء آن‌است؟ یافتن پاسخِ این پرسش‌ها با خودمان است و وظیفهء متخصصان باتجربه‌ای که توانا باشند در تفکر خلاق و نه نقّال.

ادامه مطلب

معادله ای که آنکارا به دنبال آن است

امنیت در مقابل اقتصاد، هدف سفر اردوغان به عراق

هدف اصلی سفر اردوغان به عراق، چیدن معادله‌ای دو طرفه با متغیرهای امنیت و اقتصاد و ایجاد توازن ترکیب دو طرف معادله و شکل دادن به معادله‌ای به نام «امنیت در مقابل اقتصاد» بوده است تا این موضوع بتواند بر معادلات حاکم بر روابط آنها طی سالیان آینده حکمفرما باشد.

ادامه مطلب

آسیب‌شناسی تأثیر پارامترهای سیاست خارجی بر حوزه اقتصاد و معیشت

اقتصاد، سیبل سیاست خارجی

حسین راغفر می گوید: وقتی کشوری با یک اقتصاد کم‌توان‌ یا به طریق اولی با اقتصاد ناتوان و مسئله بغرنج تورم، فساد و فقدان برنامه‌های منسجم، واقع‌بینانه و غیرشعاری تجاری، ناکارآمدی و ناتوانی نهادهای اجرائی و هزاران مشکل دیگر روبه‌روست، طبیعتا نمی‌تواند نفوذ نظامی خود را در کشورهای دیگر افزایش دهد یا همین نفوذ نظامی فعلی را هم ادامه دهد. در‌واقع پیش‌شرط و لازمه حضور، نه‌تنها وجود یک اقتصاد پویا در داخل کشور‌، بلکه همراهی و همکاری اقتصادهای موازی دیگر کشورهای منطقه‌ای و جهانی است که به نحوی بتوانند از این راهبرد سیاست خارجی ایران حمایت کنند؛ کما‌اینکه می‌بینید وقتی یک ابرقدرت مانند آمریکا به دنبال برنامه‌ریزی نظامی یا تعریف حوزه نفوذ در مناطق دیگر است، سعی می‌کند علاوه بر آمادگی اقتصادی و تجاری داخلی برای تأمین هزینه‌های این حوزه نفوذ، اقتصاد کشورهای دیگر را هم به‌خط کرده و با خود همراه کند که اصطلاحا هزینه نفوذ آمریکا بین همه بازیگران ذی‌‌مدخل سرشکن‌ و بین آنها تقسیم شود که در نهایت امر، هزینه آمریکایی‌ها هم کمتر شود.

ادامه مطلب

این بحران دوباره کشور را فرا می‌گیرد

شش دلیل گران شدن ارز

حسین عبده تبریزی در یادداشتی می نویسد: در سال ۱۴۰۳، با توجه به وضعیت روابط خارجی جاری ایران و موقعیت تحریم‌ها، به نظر می‌رسد متغیر «سیاست» هم تأثیر عمده‌ای بر قیمت ارز در این سال داشته باشد.

ادامه مطلب

رسانه و اقتصاد توجه

آسیب شناسی ناکارآمدی رسانه ملی در دیپلماسی عمومی و جهاد تبیین

پیروز غفرانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: منطق اقتصاد توجه نشان می دهد که هرگونه افزایش درآمدهایی که از تلاش برای جذب مخاطب به دست نیامده باشد، انگیزه های جلب مخاطب رسانه را کاهش و به سوی افزایش درآمدهای غیرمرتبط با رسالت رسانه سوق خواهد داد و آن را به ابزاری تبدیل خواهد کرد که برای جلب رضایت منبع درآمدی جدید خودفعالیت کند و نه جلب و حفظ توجه مخاطبی که قرار است برداشت هایش به سوی نوع روایت ارائه شده توسط رسانه هدایت شود. عین این مفهوم در حوزه دیپلماسی رسانه ای و دیپلماسی عمومی نیز نهفته است. رسانه به عنوان ابزار مهمی از دیپلماسی عمومی کشورها، برای تبیین نقطه نظرات، فرهنگ جامعه، مزیت های اقتصادی و فرهنگی و ... جامعه و دیگر نکاتی که افکار عمومی خارج از کشور و حتی درون کشور را به محتوای ارائه شده جلب کند به کار گرفته می شود.

ادامه مطلب

غرب آسیا و جنگ اقتصاد سیاسی

ایران در اقتصاد سیاسی جهانی بازنده است!

اسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: اصلاح و تغییر برخی اصول آرمانی و تاکتیک‌های ناکارآمد سیاستگذاری خارجی ایران، توجه بیشتر به اقتصاد سیاسی و درک این الگو در مناسبات و معادلات منطقه‌ای و جهانی از ضرورت‌های سیاست خارجی ایران و بلکه مؤلفه بقای ایران به عنوان یک قدرت بزرگ نظام جهانی در شرایط کنونی است که ‌باید در دستورکار سیاستگذاران ارشد ایران قرار گیرد.

ادامه مطلب

مسیری که چین نیز برگزیده است

بازگشت نئومرکانتلیسم به عرصه سیاست خارجی دولت بایدن

مجید روحی دهبنه در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: در حالی که چین برای چند دهه از استراتژی نئومرکانتلیستی برای افزایش نفوذ و قدرت خود استفاده کرده و ایالات متحده آمریکا نیز با ظهور ترامپ عصری به نام نئومرکانتلیسم را تجربه کرده است، اما به طور کلی ایده های نئومرکانتلیستی در غرب بسیار قدرتمند شده‌اند. این تغییر پارادایم در آمریکا حتی در دولت بایدن نیز بارز بوده است. هم جمهوری خواهان و هم دموکرات‌ها از ظهور یک چین قدرتمند می‌ترسند.

ادامه مطلب

چهار نکته که باید به آنها توجه کرد

پیام های یکسان تورم در ایران و ترکیه

محمد طبیبیان در یادداشتی می نویسد: نرخ تورم بالا در هر اقتصاد فقط نشان از سیاست پولی غلط نیست، بلکه سیاست پولی غلط خود نشان از سوء مدیریت وسیع اقتصاد کشور است. این پدیده ها را باید شاخص های ترکیبی بارز از رویکردهای متعدد پنهان تفسیر کرد.

ادامه مطلب

درسی از اقتصاد امریکا

چیزی که هنوز ما در ایران باور نکرده ایم!

محمدرضا اسلامی در یادداشتی می نویسد: وقتی یک رویداد به ظاهر جزئی در اقتصاد عظیمی مانند اقتصاد آمریکا باعث می شود تا مردم ۵۵۰ میلیارد دلار را جابه جا کنند، ما چگونه انتظار داریم که بازار محدود کشورمان با تصمیمات «ناگهانی» و «شتابزده» دچار شوک های بزرگ نشود؟

ادامه مطلب

ابعاد اقتصادی و فرهنگی

جهانی شدن، خاورمیانه و انگاره های آن

سمانه مدحی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: جهانی شدن به شکل امروزین آن از زمان فروپاشی کمونیسم و نظام دوقطبی و پایان جنگ سرد عینیت یافته است. در واقع جهانی شدن به فرآیندی اطلاق می‌شود که طی آن جریان آزاد اندیشه، انسان، کالا، خدمات، و سرمایه در دنیا میسر و محقق شود.

ادامه مطلب

لزوم توجه به انضباط بانکی

FATF و ساده انگاری‌های خطرناک

به نظر می‌رسد که در آستانه برگزاری انتخابات مجلس شورای اسلامی یکی از مهمترین وظایف نمایندگان آینده مردم در قوه مقننه باید مجاب کردن دولت به انضباط سیستم بانکی و رعایت تمامی دستورالعمل‌های مبارزه با پولشویی در روابط داخلی و خارجی باشد.

ادامه مطلب

چالش جدید اقتصادی برای امان

ضربه شدید جنگ غزه بر گردشگری اردن

بخش گردشگری اردن به شدت تحت تاثیر جنگ رژیم صهیونیستی علیه نوار غزه قرار گرفته و زیان این بخش ماهانه بین ۲۵۰ تا۲۸۱ میلیون دلار برآورد شده است.

ادامه مطلب

دگرگونی الگوهای خرید

تغییر نقشه جهانی تأمین نفت با افزایش تنش در دریای سرخ

نفت خام همچنان بین این دو منطقه از طریق سفر طولانی‌تر و گران‌تر در جنوب آفریقا حمل می‌شود، اما الگوهای خرید اخیر نشان‌دهنده قطع ارتباط بین این دو منطقه اقتصادی است.

ادامه مطلب

محمد باقر نوبخت در گفت وگو با دیپلماسی ایرانی:

دولت روحانی اهمیت سیاست خارجی را برجسته کرد/مجلس بر دیپلماسی تاثیر مستقیم می گذارد

محمد باقر نوبخت در گفت وگو با دیپلماسی ایرانی می گوید: بدون اینکه دولت ها در خصوص موثر بودن روابط خارجی بر مسائل داخلی، نفیاً یا اثباتاً، اظهار نظر کنند باید گفت برای کشوری که سالانه حدود ۱۰۰ ملیارد دلار از منابع بالقوه آن از خارج تامین می شود و تاثیر اتخاذ سیاست های عوامل خارجی در ارزش پول ملی برای همگان قابل رویت است، همین خود دلیلی است بر اهمیت ویژه سیاست خارجی از جمله برجام که تلاش می کرد تحریم ها را لغو کند و سرمایه گذاری خارجی را به کشور بیاورد. با حاشیه رفتن برجام کل درآمد ارزی دولت که در اوایل دهه ۹۰ حدود  ۱۰۰ میلیارد دلار بود به ناگاه به ۷.۵ میلیارد دلار در سال ۹۹ کاهش یافت، همین نشان می دهد که برجام تا چه اندازه بر روند سیاسی و اقتصادی کشور تاثیرگذار بوده و این واقعیتی غیر قابل انکار است.

ادامه مطلب

واکاوی دلایل تاب آوری مستمر اقتصاد روسیه

چگونه روسیه از پس تحریم ها برآمده است؟

هدف از طراحی تحریم های غرب علیه روسیه در پی تهاجم تمام عیار به اوکراین، تنها تحمیل هزینه به مسکو نبود بلکه جلوگیری از جریان کالا، مواد و پول بود که مسکو را برای ادامه جنگ توانمند می ساخت. چرا این هدف، تحقق نیافت؟ اقتصاد روسیه در آستانه ۲۰۲۴ چه شرایطی دارد؟ چه شاخص هایی، نشانگر چشم انداز آن هستند.

ادامه مطلب

ارزیابی رتبه ایران

کدام کشورها برای آینده آماده‌ترند؟

محمود سریع القلم در یادداشتی می نویسد: بررسی رتبه­‌های ایران نشان می‌­دهد که در مجموع، رتبه ­بندی کل کشور زیر ۵۰ درصد است. در بخش‌­های حمل و نقل، صنایع مبتنی بر فناوری­‌های جدید، آموزش مهارت های نوین، هزینه­‌های تحقیق و توسعه و جذب متخصص، اقدامات فراوانی باید صورت پذیرد.

ادامه مطلب

نقد کتاب "گرفتار در حصار محروم از توسعه، خودی ها و غیرخودی ها در سرمایه داری عربی"

چرا درهای توسعه به روی خاورمیانه بسته است؟

پروفسور اشتفان هرتوگ استدلال می کند که نقش بی حد دولت ها در اقتصاد کشورهای خاورمیانه، شکاف های موجود میان خودی ها و غیرخودی ها و ترکیب ناخوشایند "مهارتِ پایین با مولدبودن پایین"، اقتصادهای چند تکه ای را شکل داده که همکاری موثر میان حاکمیت، کسب و کارها و نیروی کار را مختل می کند.

ادامه مطلب

بررسی تبعات اقتصادی جنگ حماس و اسرائیل

اقتصاد اسرائیل، بزرگ ترین بازنده جنگ

با گذشت ۲۵ روز از عملیات طوفان الاقصی و حملات و جنایات رژیم صهیونیستی در باریکه غزه، یکی از ابعاد مغفول مانده به وضعیت اقتصادی و تجاری این رژیم باز می‌گردد. آنچه که امنون شاشوا، تاجر بزرگ صهیونیست را واداشته است‏ تا خواهان سرنگونی بنیامین نتانیاهو‏، نخست وزیر رژیم صهیونیستی شود که به اعتقاد بسیاری از منتقدان، او مقصر اصلی ناکامی‌های این رژیم در عملیات طوفان الاقصی است. بویژه که به گواه بسیاری از تحلیلگران، کارشناسان و محافل رسانه‌ای، بزرگ‌ترین بازنده تحولات کنونی، اقتصاد رژیم صهیونیستی است که بشدت تحت تأثیر تحولات یک ماه گذشته قرار گرفته است و افول و رکود جدی و بی‌سابقه‌ای را تجربه می‌کند.

ادامه مطلب

ادامه سلطه دلار

قدرت مالی ایالات متحده در عصر رقابت قدرت های بزرگ

یک اقتصاد جهانی گسسته که در آن مشارکت های امنیتی روابط اقتصادی را تعیین می‌کنند، در حال شکل گیری است. با این حال، پایان سلطه دلار هنوز دور از انتظار است و کشورهای مخالفِ تحریم‌های غربی برای حفظ امنیت خود و تضمین‌های امنیتی ایالات متحده در شرایط سخت‌تر ژئوپلیتیکی، دلار را حفظ می‌کنند.

ادامه مطلب

چشم‌انداز اقتصادی در سایه تحریم

چهار سناریوی پیش روی ایران

حجت میرزایی در یادداشتی می نویسد: دولت سیزدهم از نیمه گذشته و همچنان چشم‌اندازی از آینده اقتصادی ایران به دست نمی‌دهد و حتی در برنامه هفتم که پس از دو سال (و لابد بر مبنای یک تحلیل واقع‌بینانه از شرایط موجود) تدوین شده، هیچ گزاره‌ای نه به روشنی و نه به قرینه درباره چشم‌انداز اقتصادی ایران پیدا نمی‌شود. پیش از این هم گفته‌ام که ارائه چشم‌انداز روشنی از آینده اولین مأموریت دولت‌ها و آغازی برای نظم‌بخشیدن و پایان‌دادن به آشفتگی است. در پاسخ به پرسش‌های پیش‌گفته چهار سناریو برای آینده اقتصاد ایران می‌توان شناسایی و معرفی کرد؛ دو سناریو با احتمال و فرض حذف تحریم‌ها و دو سناریو با احتمال ادامه تحریم‌ها.

ادامه مطلب

تحریم های جنگ اوکراین، روسیه را به ایران نزدیک کرد

فرصت کوتاه تهران برای تعریف تجارت با مسکو

علی ودایع در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: جمهوری اسلامی همواره به روسیه نگاه «رفیق استراتژیک» داشته است اما روس ها تعبیر به «دوست خوب» کرده اند. تخاصم با ایالات متحدده نقطه اشتراکی است که طرفین را به سمت توسعه همکاری‌ها سوق می دهد اما کرملین بر اساس منافع راهبردی و نه نگاه ایدئولوژیک رفتار می کند. 

ادامه مطلب

مشکلات و پیامدهای مخاطرات موجود

دولت توسعه مناطق کُردنشین ایران را جدی تر دنبال کند

در فرایند توسعه کردستان، مسئولین کشور می‌توانند از ظرفیت سازمان‌های مردم‌نهاد (NGO) استفاده کند. بدین منظور، اولا باید تهدید پنداری از NGO در ایران وجود نداشته باشد؛ ثانیا به ظرفیت این نهادهای مردمی اعتماد شود. این نهادهای مردمی، به صورت مستقل از دولت عمل و با هدف ارتقای شرایط زندگی افراد و اجتماع‌ها در این مناطق فعالیت می‌کنند. بسیاری از NGOs خدمات اجتماعی مستقیم را به جامعه‌های بومی ارائه می‌دهند. این خدمات شامل بهداشت و درمان، آموزش، توانمندسازی اجتماعی و اقتصادی، حمایت از کودکان و زنان، مدیریت منابع آب و فاضلاب، مواد غذایی و کمک‌های اضطراری می‌شود. این همان کاری است که دولت باید انجام دهد.

ادامه مطلب

اقتصاد فلسطین گروگان پیمان اسلو

اوج گیری بحران معیشتی در کرانه باختری و نوار غزه

تقریبا برای همه کارشناسان و ناظران وضعیت بد اقتصادی و معیشتی فلسطینیان مسجل بود، اما در این میان گاهی انتشار برخی آمارها و گزارشات می تواند میزان و شدت این وضعیت بد را به شکل ملموس تری ترسیم کند؛ کما اینکه بانک جهانی اخیرا با انتشار گزارشی اعلام کرد، با توجه به شرایط بد معیشتی فلسطینی‌ها بر اثر نابرابری اقتصادی میان مناطق فلسطینی و اراضی اشغالی، از هر چهار فلسطینی یک نفر زیر خط فقر قرار دارد.

ادامه مطلب

تدابیری برای کاستن از وابستگی به مواد خام

نگرانی صحیح اروپا

کربن زدایی سیستم های انرژی به مقادیر زیادی از این مواد معدنی از جمله لیتیوم، نیکل، کبالت، مس و خاک های کمیاب نیاز دارد. با توجه به این که اتحادیه اروپا فقط بخش کوچکی از نیازهای خود را در سرزمین خود تولید می کند، وابستگی زیادی به کشورهای ثالث ظاهر می شود.

ادامه مطلب

بررسی واکنش های پیوستن ایران به بریکس

بریکس، فرصتی برای تهران یا نمایشی از نوع دیگر

پیوستن ایران در کنار امارات، مصر، اتیوپی و آرژانتین و البته عربستان به بریکس نیز مانند دیگر اتفاقات جاری در کشور با یک نگاه و واکنش دوگانه همراه شده است. دولت و گروهی از کارشناسان و حتی منتقدان دولت، این اتفاق را به مثابه دستاورد بزرگ دیپلماتیک می‌دانند که امتیازات مهمی را در حوزه اقتصادی و تجاری به دنبال خواهد داشت و در مقابل برخی تأکید دارند که تداوم تحریم‌ها و لاینحل‌ماندن لوایح FATF، عملا پیوستن ایران به هر پیمان بین‌المللی را کم‌اثر می‌کند. البته مشابه این فضای دوقطبی درخصوص پیوستن ایران به پیمان شانگهای هم مطرح بود و به نظر می‌رسد این نگاه و خوانش دوگانه همچنان ادامه داشته باشد.

ادامه مطلب

خطراتی که در کمین امریکاست

پیاده سازی اقتصاد بدون اقتصاددان بایدن

رئیس جمهوری امریکا برای انتخاب مجدد خود با موضوع اقتصاد مبارزه می کند. بایدن همواره به سیاست اقتصادی خود که ترکیبی از بازگشت به خود، یارانه ها و اقدامات اجتماعی در زمان اشتغال کامل که ادامه کینزینیسم پس از جنگ و نئولیبرالیسم آغاز شده با رونالد ریگان است، افتخار می کند.

ادامه مطلب