کیومرث اشتریان نوشت: سیاست امنیتی بیش از هر سیاست دیگری نماد هسته اصلی قدرت در کشورهاست. قوایی که در پی انتخابات شکل میگیرند معمولا پایدار نیستند و در پی باد و باران انتخاباتی دچار فراز و فرود میشوند.
ادامه مطلب
احمد کاظمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: این تصور باکو که رژیم صهیونی یا کشور دیگری می تواند در جنگ آتی مانع حق مشروع ایران برای پاسخ به مبادی و متحدان تجاوز نظامی باشد، شبیه تصور قماربازی است که فکر می کند در هر قماری، بلاتردید برنده خواهد شد.
ادامه مطلب
کوروش احمدی نوشت: نتیجه مذاکرات مسقط هنوز در هاله ابهام قرار دارد. در شرایطی که هنوز تا این ساعت، مقامات آمریکایی اظهارنظر محتوایی چندانی نکردهاند، نتیجهای که از سخنان آقای عراقچی میتوان گرفت، این است که کار عمدتا در حد «انتقال نقطهنظرات» انجام و قرار شده «در پایتختها مشورتهایی انجام و درباره چگونگی ادامه روند تصمیمگیری شود».
ادامه مطلب
مهرداد احمدی شیخانی نوشت: در فضانوردیِ بینسیارهای، اصطلاحی هست با عنوان «پنجره پرتاب»، به این معنا که اگر قرار باشد مثلا سفینهای به سوی ماه یا مریخ یا هرکدام از اجرام سماوی پرتاب شود، اینگونه نیست که مثلا هر وقت دلمان خواست، بتوانیم چنین کنیم، بلکه در فرصتهای بخصوصی این امکان به شکلی محدود فراهم میشود که اگر از آن فرصت محدود بهره گرفته نشود، زمان از دست میرود.
ادامه مطلب
در حالی که روز گذشته (جمعه) نگاهها به سوی مسقط دوخته شده بود و همگان منتظر دود سفید توافق یا دود سیاه جنگ بودند، سرانجام دور تازه مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا با میانجیگری عمان به مرحله سوم رسید و نهایتا تبادل پیامها میان دو طرف بدون نتیجه ملموس پایان یافت، تا روشن شود که مسیر دیپلماتیک در روزهای آتی به سمت تفاهم خواهد رفت یا تشدید تنشها. البته عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، پس از پایان گفتوگو با آمریکا در پایتخت عمان، شروع مذاکرات را «خوب» توصیف کرد و افزود که «نمیخواهم زود قضاوت کنم، اما اگر ادامه روند مذاکرات به همین شکل باشد میشود به یک چارچوب مورد توافق رسید».
ادامه مطلب
محمد محمودی کیا در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: تجربه تاریخی نشان میدهد که نادیده گرفتن ابعاد ژئوپلیتیکی چالش، به سادهانگاری راهکارها و عدم موفقیت منجر میشود. بنابراین برای دستیابی به منافع و امنیت ملی، لازم است رویکردی علمی، منطقی و راهبردی اتخاذ شود که همه سطوح چالشها و ابعاد پیچیده آن را در نظر بگیرد.
ادامه مطلب
رسول عبدالهیان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: اگر انسجام نخبگان تضعیف شود و شکاف درون ساختار قدرت افزایش یابد، هر سناریوی تقابل از مذاکره تحمیلی تا برخورد محدود با مقاومت کمتری مواجه خواهد شد.
ادامه مطلب
فاطمه خادم شیرازی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ایران برخلاف بسیاری از بازیگران، توانسته است شکستها را به فرصت یادگیری تبدیل کند. این روند با بازطراحی ابزارها و تقویت سازگاری راهبردی همراه بوده است. ازاینرو، مشکل اصلی آمریکا در قبال ایران نه کمبود ابزار، بلکه ناتوانی ساختاری در یادگیری از شکستهای خود است.
ادامه مطلب
مایکل کارپنتر، عضو سابق شورای امنیت ملی ایالات متحده، در زمان جو بایدن، معتقد است که محتملترین گزینه نظامی، حمله به عالیترین مقامات ایران است. احتمالا در این عملیات از ونزوئلا نیز الگوبرداری خواهد شد. وی افزود که هدف قرار دادن سایر سایتهای نظامی کلیدی ایران، آشکارا جمهوری اسلامی ایران را به طور قابل توجهی تضعیف نخواهد کرد. وی گفت: «بعید میدانم که این اقدامات اثرات استراتژیک مورد نظر را داشته باشند.» کارپنتر استدلال میکند که چنین عملیاتی «عملیاتی بسیار پرمخاطره با نتیجهای مشکوک» خواهد بود.
ادامه مطلب
ترامپ تا کجا حاضر است پیش برود؟ ترامپ ممکن است بتواند با ایران به عنوان یک استثنا در سند استراتژی دفاع ملی رفتار کند، نه به عنوان آزمایشی برای آن.
ادامه مطلب
نیروانا مهرآیین در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: بر اساس اصول بنیادین حقوق بینالملل و حقوق مخاصمات مسلحانه، صرف آغاز شلیک گلوله معیار شروع جنگ نیست. ایجاد تهدید قریبالوقوع، محاصره نظامی، استقرار آرایش تهاجمی و نمایش قدرت نظامی در مجاورت مرزهای یک کشور، میتواند آغاز عملی مخاصمه تلقی شود.
ادامه مطلب
علیرضا سلطانی می نویسد: در هفتههای گذشته، همزمان با افزایش محسوس فعالیتهای نظامی ایالات متحده پیرامون ایران، بار دیگر سناریوی رویارویی نظامی واشنگتن و تهران به صدر تحلیلهای امنیتی و سیاسی منطقه بازگشته است.
ادامه مطلب
در فضای کنونی که بار دیگر نشانههایی از تحرک دیپلماتیک در پرونده هستهای ایران و آمریکا دیده میشود، نباید از کنار برخی علائم هشداردهنده بهسادگی عبور کرد. آنچه از مواضع غیررسمی و پیامهای منتقلشده از سوی طرف آمریکایی برمیآید، این است که مطالبات واشنگتن صرفا به خروج یا محدودسازی اورانیوم غنیشده با خلوص ۶۰ درصد محدود نمیشود، بلکه نگاه ایالات متحده به سمت کل ذخایر اورانیوم غنیشده ایران متمایل شده است. چنین رویکردی، در عمل به معنای عبور از چارچوبهای پیشین و طرح مطالباتی حداکثری است که میتواند مسیر پیشرو را با ابهامها و مخاطرات جدی مواجه کند.
ادامه مطلب
محسن شریف خدایی نوشت:پیشنهاد اخیرواشنگتن به هند و چین برای جایگزینی نفت ایران و روسیه با نفت ونزوئلا، در امتداد همان راهبردی باشد که سالهاست در قبال تهران دنبال میشود: کاهش حداکثری درآمدهای نفتی، محدود کردن عمق راهبردی ایران در خلیج فارس و دریای عمان، و در عین حال باز نگه داشتن «دیپلماسی و مذاکره» برای واداشتن تهران به پذیرش توافقی جدید. این ترکیبِ ظاهراً متناقض از فشار و دعوت، در واقع قلب چیزی است که در ادبیات روابط بینالملل «دیپلماسی اجباری» نامیده میشود؛ یعنی استفاده همزمان از تهدید و امکان توافق، برای تغییر رفتار طرف مقابل بدون رفتن به جنگ تمامعیار.
ادامه مطلب
رهبر انقلاب اسلامی در دیدار اقشار مختلف مردم، تاکید کردند: آمریکاییها بدانند که اگر این دفعه جنگ راه بیندازند، این جنگ، جنگ منطقهای خواهد بود.
ادامه مطلب
سید حجت سیداسماعیلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: امروز ملت ایران در یکی از بزنگاههای خطیر تاریخی خود ایستاده است. جنگ شناختی، اقتصادی و روانی که از سالها پیش آغاز شده بود، اکنون با اشکالی پیچیدهتر و خشنتر ادامه یافته است. دشمنی که پس از شکست در جنگ نظامی ۱۲روزه اخیر و التماس برای آتشبس، نتوانست به اهداف خود دست یابد، اینبار مسیر تروریسم کور و ناامنسازی داخلی را در پیش گرفت؛ جنگی ناجوانمردانه که مستقیماً مردم عادی را هدف قرار داده است.
ادامه مطلب
سیدمصطفی هاشمیطبا می نویسد: با شروع جنگ تحمیلی عراق علیه ایران در سال ۵۹، دولت برای تمشیت امور مردم انضباط اقتصادی را سرلوحه کار قرار داد و با توجه به درآمد نفت که به زحمت به شش میلیارد دلار میرسید و نیمی از آن صرف تدارکات دفاع مقدس میشد، کنترل بودجه ارزی و مصرف کشور مورد توجه قرار گرفت؛ به این صورت که برای مصارف مختلف ارزی سهمیهبندی در نظر گرفته و همچنین نسبت به توزیع کوپن مواد خوراکی اقدام شد.
ادامه مطلب
در حالی که این روزها شاهد افزایش تنش و اوجگیری دوباره نگرانیها از احتمال درگیری نظامی میان ایران و آمریکا هستیم و کماکان گزینه جنگ روی میز است، ناگهان قطبنمای دیپلماسی به سمت ترکیه چرخید؛ چرخشی معنادار که نگاهها را از فضای تهدید و ناوهای جنگی، به آنکارا و ظرفیت میانجیگرانه این کشور معطوف کرد. اکنون ترکیه در موقعیتی قرار گرفته که میتواند یکی از حساسترین منازعات جاری در منطقه را از لبه تقابل نظامی، به مسیر گفتوگو بازگرداند؛ مسیری باریک، پرریسک و زمانمند که هر خطای محاسباتی در آن میتواند هزینههای سنگینی بهدنبال داشته باشد.
ادامه مطلب
فریدون علیمازندرانی، حسن فتاحی و مصطفی روستایی در یادداشت مشترکی برای دیپلماسی ایرانی مینویسند: واقعیت ژئوپلیتیک خاورمیانه نشان میدهد که این تلاشها بسیار فراتر از یک دغدغهی فنی یا امنیتی هستند. ایالات متحده، بهعنوان معماری که دهههاست نظم امنیتی خاورمیانه را شکل داده، انگیزههایی چندلایه برای تحمیل محدودیت موشکی بر ایران دارد. این انگیزهها را میتوان در دو دستهی بزرگ تحلیل کرد: «انگیزههای آشکار» که در سطح دیپلماسی بیان میشوند، و «انگیزههای پنهان و راهبردی».
ادامه مطلب
فرهاد قادری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: پرسش اصلی این یادداشت این است: اسرائیل چگونه تلاش کرده بازدارندگی آسیبدیده خود را احیا کند؟ و آیا این تلاشها واقعاً به «بازگشت تعادل قوا» منجر شده یا سیاستهای جدید به «ناامنی بیشتر» انجامیده است؟ تعادل قوا در خلیج فارس چگونه شکل گرفته و امروز چه تغییراتی را تجربه میکند؟ و مهمتر: واقعگرایی تا چه حد میتواند این تحولات را تبیین کند.
ادامه مطلب
این روزها فضای سیاست خارجی پیچیدهتر از هر زمان دیگری است و ما با نوعی «روزشمار» و حتی «ساعتشمار» بحران مواجهیم؛ وضعیتی که در آن، همزمان نشانههای فزایندهای از تشدید فشار نظامی، ابهام در تصمیمگیری سیاسی و تلاشهای پراکنده برای فعالسازی کانالهای دیپلماتیک دیده میشود. تحرکات اخیر آمریکا در منطقه، اظهارات متناقض دونالد ترامپ درباره ایران و همزمانی آن با پیامهای غیررسمی دیپلماتیک، تصویری سیال و پرریسک از شرایط کنونی ترسیم کرده است؛ تصویری که در آن، هیچ سناریویی را نمیتوان به طور کامل منتفی دانست؛ از آغاز مذاکرات تا شروع جنگ دوباره.
ادامه مطلب
همانطور که گاهی اوقات در خاورمیانه اتفاق میافتد، اتفاق غیرمنتظرهای رخ داد. همزمان با اینکه ایران با ناآرامیهای گسترده ناشی از تورم بالا و نارضایتی عمومی مواجه شد، نتانیاهو، که مدتها طرفدار سرسخت جنگ با ایران بود، از این موضع خود عقبنشینی کرد.
ادامه مطلب
عابد اکبری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: اگر صحنه را از منظر منطق سرد و محاسبهگر قدرت بنگریم، روشن میشود که مانع اصلی در برابر هرگونه اقدام نظامی مستقیم در کوتاهمدت، نه صرفاً موازنه تسلیحاتی متعارف، بلکه عنصری پیچیدهتر و تعیینکنندهتر است: «هزینههای غیرقابل محاسبه ناشی از ابهام».
ادامه مطلب
علی رحیمیپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ایران نه با یک دشمن واحد، بلکه با یک آرایش سیال از فشارها مواجه است: نهادی، نیابتی، شناختی و ژئوپلیتیکی.
ادامه مطلب
سفیران، دیپلماتها و کارگزاران وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران بیانیهای در حمایت قاطع از مقام معظم رهبری حضرت آیتالله العظمی امام خامنهای (مدظلهالعالی) و محکومیت اظهارات موهن، مداخلهجویانه و خلاف حقوق بینالملل «دونالد ترامپ» رئیس جمهور آمریکا صادر کردند.
ادامه مطلب
تلاش برای یافتن انگیزههای عقلانی و منطقی در پس پرده تصمیم احتمالی امریکا برای آغاز جنگی فراگیر علیه ایران، راه به جایی نخواهد برد و به نتایج واقعی منجر نخواهد شد.
ادامه مطلب
سعید پورعلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: تجربه جهانی نشان میدهد انتخابات در بحران، پیش از آنکه یک مسئله اجرایی یا امنیتی باشد، پدیدهای اجتماعی و روانی است. کشورهایی که توانستهاند مشارکت قابل قبول یا رو به افزایش را تجربه کنند، نه الزاماً آنهایی بودهاند که بیشترین توان کنترلی را داشتهاند، بلکه آنهایی بودهاند که بحران را به رسمیت شناخته، جامعه را مخاطب قرار داده و به مردم احساس اثرگذاری دادهاند.
ادامه مطلب
نیروانا مهرآیین در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ایران در مسیر حرکت به سوی استانداردهای جهانی حقوق بشر و عدالت برای زنان، نه تنها قوانین نوین تصویب کرده، بلکه برنامههای عملیاتی و ساختارهای حمایتی ایجاد کرده است که میتواند الگوی نسبتا موفقی برای کشورهای منطقه نیز باشد.
ادامه مطلب
سیاوش قدوسی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در ادبیات راهبردی غرب، ایران نه بهعنوان یک دشمن مطلق و نه بهمثابه شریک بالقوه تعریف میشود. مفهومی که بهویژه در تحلیلهای RAND و ECFR قابل ردیابی است، Managed Adversary است؛ بازیگری که نه باید به نقطه فروپاشی رانده شود و نه اجازه عادیسازی کامل یابد. هدف، «مدیریت» است، نه «حل». قطعنامههای حقوق بشری دقیقاً در همین چارچوب معنا پیدا میکنند.
ادامه مطلب
محسن پاکآیین در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی کتاب «خود خدا» که توسط دفتر نشر معارف قم منتشر شده، معرفی کرده است.
ادامه مطلب