جنگ سرد دوم؟
جهان دوباره به رقابت هستهای بازمیگردد جدید
پس از سه دهه خلع سلاح هستهای پس از جنگ سرد، که طی آن زرادخانههای آمریکا و روسیه بیش از ۸۰ درصد کاهش یافت، سلاحهای هستهای در حال بازیابی اهمیت خود هستند.
ادامه مطلبایران
همراهی در مسیر نو؛
ترسیم افق تازهای از سرنوشت مشترک چین و ایران جدید
لی جیانان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: چین و ایران نهتنها شرکای راهبردی جامع، بلکه دوستانی با سرنوشتی بههمپیوستهاند. از استقبال گسترده ایرانیان از برنامههای «جشن بهار» چین گرفته تا نقش مؤثر مؤسسههای کنفوسیوس در پیوند فرهنگی دو ملت؛ از تعمیق همکاریهای انرژی تا هماهنگی در عرصههای چندجانبه، دو کشور همواره در موضوعات مربوط به منافع حیاتی یکدیگر، در کنار هم ایستادهاند.
ادامه مطلب
تهدیدهای ترامپ علیه تهران و حماس در حضور نخستوزیر اسرائیل
اتحاد استراتژیک با چاشنی تنش تاکتیکی جدید
رئیسجمهور آمریکا روز دوشنبه در عمارت مارآلاگو و در حالی که نخستوزیر اسرائیل را در کنار خود داشت، ادعاهایش را علیه تهران تکرار کرد و هشدار داد بازسازی توان نظامی عواقبی «بسیار قدرتمندتر» از گذشته خواهد داشت. ترامپ همزمان با این تهدید، با تعیین ضربالاجل برای آنچه «محو» حماس عنوان شده و چرخش ناگهانی به سمت فروش اف-۳۵ به ترکیه، دکترین «صلح از طریق قدرت» را به نمایش گذاشت. دونالد ترامپ در نشست خبری مشترک با بنیامین نتانیاهو در اقامتگاه خصوصی خود در فلوریدا، پیامی روشن و بیپرده به تهران ارسال کرد.
ادامه مطلب
ایران در آستانه نظم بی نظم
از مرگ برجام تا باز تعریفی قدرت ژئوپلتیک
محمدرضا بارز در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ایران دیگر «کارت بازی ژئوپلتیک» میان روسیه، چین و غرب نیست؛ بلکه خود به میدان اصطکاک مستقیم نظمهای جهانی قدرت و بازیگری جدید در منطقه تبدیل شده است. این جابهجایی مفهومی، اگر درک نشود، هرگونه تحلیل دیپلماتیک را به تکرار کلیشههای منقضیشده محکوم میکند.
ادامه مطلب
خاطرهای از اولین فعالیت های سیاسی جمعیت های زنان در سال ۱۳۴۰ و ۱۳۴۱*
گفتوگو با خانم سفیر
مهرانگیز خانم دختر مشکوه الدوله، وزیر پست و تلگراف رضاشاه است. خانم مهرانگیز دولتشاهی، اولین سفیر زن ایرانی بود که به محل مأموریت خود در دانمارک رفت، کلید رمز را تحویل گرفت و پس از یک دوره دیدارهای سیاسی و شرکت در مراسم قسم خوردن در وزارت امور خارجه فعالیت خود را آغاز کرد.
ادامه مطلب
پیام در آسیای میانه
معنا و مفهوم پیوستن قزاقستان به پیمان ابراهیم برای ایران
اسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: عادی سازی روابط کشورهای اسلامی با اسرائیل، در یک دهه اخیر و با مدیریت دولت ایالات متحده امریکا با رهبری دونالد ترامپ به گونهای پیش میرود که میتواند ایران را به یک دولت مداخلهگر در روابط بینالملل میان اسرائیل و دیگر کشورها تبدیل کند.
ادامه مطلب
درآمدی بر یک چالش ملی و فرا-حکمرانی (بخش دوم)
پیامدهای عملیاتی و میدانیِ کاهش برد موشکی به ۵۰۰ کیلومتر
فریدون علیمازندرانی، حسن فتاحی و مصطفی روستایی در یادداشت مشترکی برای دیپلماسی ایرانی مینویسند: نخستین پیامد این محدودیت، «اجبار به استقرار مرزی» است. ایران امروز میتواند از عمق جغرافیایی گسترده خود استفاده کند و موشکهایی با برد هزاران کیلومتر را از نقاط امن، پنهان، کوهستانی و سختهدف قرارده، شلیک کند. اما با کاهش برد، این مزیت حیاتی از میان میرود و نقطهی شلیک باید تا حد ممکن به هدف نزدیک شود.
ادامه مطلب
بازی چین در جزایر ایرانی
امضا کردی، بهایش را بده
حامد نقیلو می نویسد: چین پای ادعاهای امارات را امضا کرد تا پرونده جزایر سهگانه از سطح ادعاهای تکراری در منطقه به سطح مناقشه جهانی ارتقا یابد. معنای این امضا روشن است؛ حتی قدرتهای بزرگ حاضرند حاکمیت ایران را در معاملههای ژئوپلیتیک خرج کنند. پاسخ ایران نیز باید به همان اندازه روشن باشد؛ هر امضا و هر همراهی باید به هزینهای محسوس و بازدارنده بدل شود تا هیچ بازیگری نتواند تمامیت سرزمینی ایران را به کالای قابل معامله تبدیل کند.
ادامه مطلب
بازتعریف قدرت در نظم در حال گذار جهانی
ایران در پیچ تاریخی ژئوپلیتیک
ابوالفضل حسینی نیک در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: تحولات اخیر نشان میدهد که محیط امنیتی پیرامون ایران به مرحلهای سیالتر و بیثباتتر وارد شده است. افزایش سطح تنش مستقیم و غیرمستقیم با اسرائیل، گسترش دامنه درگیریها به حوزههای سایبری، اطلاعاتی و عملیاتهای نقطهای، و تغییر محاسبات قدرتهای فرامنطقهای، همگی بیانگر آناند که الگوی بازدارندگی پیشین دیگر بهصورت خودکار عمل نمیکند. فرسایش تدریجی برخی بازیگران همپیمان منطقهای، افزایش هزینههای سیاسی و اقتصادی حمایت از شبکههای نیابتی، و حساستر شدن آستانههای درگیری، قدرت سخت ایران را وارد مرحلهای کرده که در آن «نگهداری بازدارندگی» خود به یک چالش راهبردی تبدیل شده است. در چنین فضایی، خطر سوءمحاسبه، تصاعد ناخواسته تنش و ورود به چرخههایی که کنترل آنها دشوار است، بیش از هر زمان دیگری افزایش یافته است.
ادامه مطلب
خروج از انپیتی، یک گزینه
ایران چگونه میتواند معادلات را در میز مذاکره با غرب تغییر دهد؟
امیر سعید مومن در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در پی فعالسازی مکانیسم ماشه و تشدید فشارهای سیاسی و نظامی غرب، بحث درباره آینده تعاملات هستهای ایران وارد مرحله جدیدی شده است. در این بین، خروج مشروط از NPT به عنوان یک اقدام سیاسی بازدارنده میتواند معادلات قدرت را تغییر و ایران را در موقعیت چانهزنی متفاوتی قرار دهد.
ادامه مطلب
تحلیل مبتنی بر راهبرد امنیت ملی ایالات متحده (۲۰۲۵)
دگرگونی نقش انرژی و امنیت در خاورمیانه: پیامدهای راهبرد جدید آمریکا برای ایران
سید کامران یگانگی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: پرسش اصلی این یادداشت آن است که راهبرد جدید آمریکا در قبال منطقه، چگونه «جایگاه انرژی و امنیت» را در خاورمیانه دگرگون میکند و این دگرگونی چه معنا و پیامدی برای راهبرد ملی ایران خواهد داشت؟
ادامه مطلب
دیپلماسی قفل شده است
تهران _واشنگتن؛ روی خط قرمز
جلال خوش چهره می نویسد: دیپلماسی قفل شده میان تهران و واشنگتن گرفتار در فضای مهآلود است. در این فضا چه گمانهایی را میتوان تصور کرد؟ آیا در وضعی که نه تهران و نه واشنگتن _و به تبع آن غرب _ از درک یکدیگر پرهیز میکنند، نقطه تقابل مستقیم دوباره نزدیک است؟ یا عقلانیت پرهیز از تکرار رویارویی، بر هرگونه احتمال دیگر سنگینی میکند؟ اینجا آنچه اهمیت دارد، مراقبت از محاسباتی است که کمترین اشتباه درآن به شعلهور شدن دوباره جنگی میانجامد که چگونگی پایان آن، برای هیچیک از طرفها روشن نیست.
ادامه مطلب
آنچه برای پکن مهم است
چین، اقتصاد و روایاتها؛ بازتعریف مناقشه جزایر سه گانه ایرانی
علی اصغر بصیری جم در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: مواضع چین در منطقه، بهویژه در حمایت از ادعاهای امارات، نه صرفاً یک اقدام سیاسی منفرد بلکه بخشی از سیاست خارجی مبتنی بر ثبات، پیشبینیپذیری و مدیریت ریسک است. این رویکرد نشان میدهد که بازیگران بزرگ جهانی چگونه با ارزیابی ریسکها و فرصتها، روایتها را شکل داده و زمینهی عملیاتی کردن آنها را فراهم میکنند.
ادامه مطلب
بروکسل هزینه امنیتی رفتارهایش را نمیسنجد
اروپا، آژانس و بازتولید بی اعتمادی در رابطه با ایران
عابد اکبری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ایران طی دو دهه گذشته از نزدیک تجربه کرده که برخی دادههای فنی و اطلاعات حساس ارائهشده به آژانس نهایتاً در اختیار سرویسهای اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل قرار گرفته و برای عملیات خرابکارانه یا فشار سیاسی استفاده شده است. بنابراین وقتی اروپا در فضایی سیاسیشده و بدون تضمینهای لازم، درخواست دسترسی گسترده را مطرح میکند، واکنش طبیعی ایران – محدودکردن دادههای غیرضروری و افزایش کنترل بر همکاریها – نه رفتار خصمانه، بلکه پاسخی منطقی به نااطمینانی تحمیلشده است.
ادامه مطلب
از منازعه تا صلح پایدار
بازطراحی معماری امنیتی خاورمیانه و نقش ایران
وحید کریمی در سخنرانیای که داشته و متن آن را در اختیار دیپلماسی ایرانی قرار داده است، میگوید: برای تعمیق روابط بین ایران و کشورهای همسایه باید لایه های دیگر جامعه دخیل داده شوند و فعال باشند. اساتید و دانشگاهیان، نخبگان موسسات مطالعاتی، اعضای مجلسین تبادل نظر و بهصورت روزانه در تماس و ارتباط دوستانه و تبادل افکار و طرح و نوآوری با هم باشند.
ادامه مطلب
راهکارهای مقابله با پیامدهای فرهنگی و اجتماعی ناشی از اقتصاد چیست
اقتصاد توجه و آینده شکلدهی افکار عمومی و مهندسی اجتماعی
پیروز غفرانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در این مقاله به راهبردهای متناظر با نحوه تعامل با پاردایم نوین حاکم بر جهان از منظر اقتصاد توجه و پرداخته شده است.
ادامه مطلب
رویکرد جدید GCC
«اجماعسازی مصنوعی» علیه ایران
محمدمهدی مظاهری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: نکته جدید و قابل توجه در بیانیه اخیر GCC، جسورانهتر و تفصیلیتر شدن لحن آن است. در این بیانیه، تقریباً هر اقدام ایران برای اعمال حاکمیت میدانی بر جزایر، از جمله ساخت و ساز واحدهای مسکونی و توسعه زیرساختی در ابوموسی؛ رفت و آمد مقامات ارشد نظامی و برگزاری رزمایشهای دورهای و ثبت رسمی «روز ملی جزایر سهگانه» در تقویم کشور، بهصراحت «نقض حقوق امارات» و «باطل و بیاثر» خوانده و محکوم شده است.
ادامه مطلب
مروری بر فرایند جنگ نابرابر تلآویو علیه تهران
آسیبهای جنگ ۱۲ روزه بر ایران
ایران میگوید که از زمان جنگ ۱۲ روزه، بخش زیادی از قابلیتهای دفاع هوایی خود را بازیابی کرده است. تهران ظاهراً به این نتیجه رسیده که جنگ هوایی دیگری از سوی اسرائیل علیه ایران در آینده نزدیک اجتنابناپذیر است و اکنون تلاشهای خود را بر تولید تعداد زیادی موشک بالستیک متمرکز کرده است. مقامات ایرانی هشدار میدهند که تهران قصد دارد به ظرفیت پرتاب ۲۰۰۰ موشک از آنها در یک حمله واحد علیه اسرائیل دست یابد.
ادامه مطلب
پروژهای که جاده ابریشم را تکمیل میکند
مثلث ایران-آذربایجان-ترکیه شکوفایی همکاری های منطقه ای
بهرام امیراحمدیان در یادداشتی مینویسد: با تکمیل مسیر راهبردی راه آهن مرند-چشمثریا که با جدیت در حال اجراست؛ راه گذر ریلی جنوبی جاده ابریشم با اتصال چین به اروپا از مسیر ایران تکمیل می شود.
ادامه مطلب
در حاشیه اجلاس اخیر شورای همکاری خلیج فارس
امنیت جمعی با ایران
حسین موسوی می نویسد: جاسم محمد البدیوی، دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس، قبل از آغاز چهلوششمین اجلاس خلیج فارس سوم دسامبر ۲۰۲۵، در گفتوگو با خبرنگاران در منامه فاش کرد شش کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس در جلسات اخیر خود تصویب یک سیستم دفاعی یکپارچه خلیج فارس را در برابر حملات موشکی، ازجمله یک نظام مشترک «گنبد آهنین» برای محافظت از سرزمینهای خود را در برابر تهدیدات مبرم از همه جهات مورد بحث قرار دادهاند.
ادامه مطلب
جلوگیری آمریکا از فعالیت دیپلماتهای ایران در نیویورک
دیپلماسی در حصر
تشدید فشارهای واشنگتن علیه نمایندگی ایران اکنون از سطح یک اختلاف دوجانبه فراتر رفته و به مسئلهای مرتبط با اعتبار سازمان ملل، استقلال دبیرخانه و نظم حقوقی بینالمللی تبدیل شده است. برجسته شدن موضع رسمی سازمان ملل که بر آزادی عمل همه دیپلماتها تأکید دارد، نشان میدهد این پرونده وارد مرحلهای شده که ابعاد آن صرفاً سیاسی نیست و اهمیت حقوقی و نهادی پیدا کرده است.
ادامه مطلب
درحالی که تهران قدرت منطقهای و فرامنطقهای خود را احیا میکند
منطقه همچنان ملتهب تنشهای ایران و اسرائیل
در حالی که ایران، اسرائیل و ایالات متحده در این دوره آرامش ناپایدار به سر میبرند، آینده منطقه همچنان نامشخص است.
ادامه مطلب
تلاشهای شرکت سهامی خاص
تحولات خاورمیانه، ایران را به کدام سو میبرد؟
محمود سریع القلم در یادداشتی مینویسد: عموم کشورهای مسلمان منطقه با ایران «ملاقات و گفتوگو» میکنند ولی عضو شرکت سهامی خاص (غرب، اسرائیل، عموم کشورهای عربی و سنتکام) هستند که میخواهد بنیادگرایی را به سرنوشت کمونیسم دچار کند.
ادامه مطلب
مسیر مذاکره ایران و لبنان پیچیدهتر از قبل
نامه محتاطانه بیروت به تهران
یوسف رَجی، وزیر خارجه لبنان، در پیامی رسمی به «سیدعباس عراقچی» اعلام کرد در مقطع فعلی امکان پذیرش دعوت تهران برای سفر رسمی را ندارد، اما این نپذیرفتن را به معنای رد گفتوگو نمیداند. به گزارش النشره، رجی تأکید کرد شرایط لازم برای انجام چنین دیداری اکنون فراهم نیست و پیشنهاد داد دو طرف دیداری دوجانبه را در یک کشور ثالث بیطرف که مورد توافق باشد، برگزار کنند.
ادامه مطلب
تداوم بحران، قطبیسازی یا جهش به امنیت درونزا؟
سهراهی خاورمیانه
فاطمه خادم شیرازی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: جنگ غزه، فرسایشی شدن بحرانهای سوریه و یمن، رقابت روبهافزایش ایران و اسرائیل، بیثباتی ساختاری در عراق و لبنان و شکنندگی نظم امنیتی در خلیج فارس، فضایی از ناامنی پایدار ایجاد کردهاند. این وضعیت نه فقط کشورهای منطقه، بلکه قدرتهای جهانی را نیز به بازنگری در سیاستهای خود نسبت به خاورمیانه واداشته است.
ادامه مطلب
تکصدایی در واشینگتن:
چگونه رقابت با چین، سیاست آمریکا در قبال ایران را بازتعریف کرد
سید رضا تقوینژاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: واقعیت این است که ظهور یک اجماع فراحزبی نوین علیه چین، ایران را از یک «تهدید اصلی» و یک محور راهبردی مستقل، به یک «مسئله منطقهای ثانویه» تبدیل کرده است.
ادامه مطلب
دو گزینه پیش روی قاره سبز
اگر روابط تهران و اروپا متفاوت از امروز بود
جلال خوش چهره می نویسد: اروپائیان در برابر دو گزینه قرار دارند: قبول چیرگی یا برقراری توازن قدرت. این وضع همانگونه است که تهران اکنون و در منازعه با واشنگتن با آن روبروست. اروپا برای برقراری توازن قدرت به الزامهایی نیازمند است که یکی از اصلیترین آنها وجود همپیمانان یا شریکان منطقهای؛ به ویژه در نقطهای از جهان مانند خلیج فارس است. تهران نیز با نگاه به تجربههای چهاردهه گذشته و حتی تجربه خروج واشنگتن از برجام، میتوانست در این هنگام به "همدلی" _ و نه حتی همسویی_ اروپا در کاستن از حلقه فشار واشنگتن امیدوار باشد؛ شاید اگر روابط تهران و بروکسل(پایتخت اتحادیه اروپا) متفاوت بود از آنچه امروز هست.
ادامه مطلب
پایان اتکای صرف اروپا بر خون و پول امریکا
پیام رزمایش دریایی اقتدار سپاه به گوش غرب رسید
ایلان برمن در یادداشتی مینویسد: پیام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی واضح است: دریا دیگر یک حائل امن برای دشمنان نیست و دامنه اقدامات تلافیجویانه دیگر به مرزهای ایران محدود نمیشود.
ادامه مطلب
هشدار به امریکا و اسرائیل:
ایران توان موشکیاش را بازیافته است
طبق گزارشهای منتشر شده توسط چندین رسانه ایرانی در ۵ دسامبر ۲۰۲۵، نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران از مرحله دوم رزمایش اقتدار خود برای نمایش آنچه آن را یک بسته عملیاتی موشکهای ضد کشتی نامید، استفاده کرد. پرتابهای هماهنگ، ترکیبی از موشکهای کروز زمینی و سیستمهای بالستیک کوتاهبرد، از سایتهای پراکنده داخلی به سمت اهداف تعیین شده در دریای عمان شلیک شدند. فرماندهان ایرانی این رویداد را به عنوان پیامی استراتژیک برای اسرائیل و شرکای ایالات متحده در منطقه مطرح کردند، در حالی که تحلیلگران خارجی خاطرنشان کردند که این تصویر نشان دهنده تلاش مداوم تهران برای به کارگیری گزینههای تهاجمی دریایی برد بلند و قابل بقاست.
ادامه مطلب
از تاکتیک به استراتژی
تغییر رویکرد امریکا به کردستان عراق
سید محمد حسینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: امریکا تاکنون در عراق بازی دوگانهای در قبال دولت مرکزی و کردها ایفاء کرده است. کردهای عراق از سال ۱۹۹۱ به یک متحد قابل اعتنا برای آمریکا بدل شدهاند. ایران و آمریکا از سال ۱۹۹۱ تا ۲۰۰۳ یعنی زمان سقوط صدام درباره حمایت از کردهای عراق در مقابل حکومت مرکزی بغداد اشتراک نظر داشتند و هر دو کشور با حمایتهای خود سبب تقویت هویت کردی به عنوان بازیگر متمایز شدند.
ادامه مطلب