تهران کارنامه قابل قبولی داشته است

ایران و بحران قره باغ

۲۸ آبان ۱۳۹۹ | ۱۰:۳۵ کد : ۱۹۹۷۲۸۱ آسیا و آفریقا نگاه ایرانی
نویسنده خبر: صادق ملکی
صادق ملکی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: خودکرده را پشیمانی نیست. برنده و بازنده بودن در یک بحران امری آنی نبوده و زنجیروار به سیاست های کلان و خُرد کشورها ارتباط دارد. وقتی مشغول بازی بزرگتر از ظرفیت خود باشید، از بازی های در اندازه قامت خویش باز می مانید. با توجه به این سخن، سیاست ایران در ارتباط با بحران قره باغ با مد نظر قراردادن شرایط داخلی و فشارهای ناشی ازتحریم ها و به طور کلی خطرات مترتب بر امنیت ملی ایران از سمت ها و نواحی مختلف، رویکردی قابل قبول بوده است.
ایران و بحران قره باغ

دیپلماسی ایرانی: بحران قره باغ که ظاهرا با ورود روسیه پایان یافته است، هنوز فاصله ای زیاد برای حل شدن دارد. جنگ های ژئوپلتیکی متاثر از عوامل داخلی و خارجی، اگر نتواند عامل رسیدن به نقطه تعادل باشند، آبستن جنگی دیگر خواهند بود. با این وجود در مسیر و فراز و نشیب های بحران  توجه به نقش کلیدی اقتصاد در بازی طرفین درگیری برای همه و در این میان ایران جای تعمق عمیق دارد.

در همان روزهای آغازین جنگ و با ایجاد برخی هیجانات و بعضا تحریکات اجتماعی در آذربایجان ایران به برخی از مقاماتی که دسترسی داشتم نکاتی را نوشتم که در ذیل به آنها اشاره می شود.

درگیری رخ داده میان آذربایجان و ارمنستان دارای ابعادی چند وجهی و در عین حال پیچیده است. چگونگی مواضع و نقش ایران، ترکیه و مسکو خود از ابعاد مهم این پیچیدگی هاست. فروکاستن تمامی ابعاد این درگیری ها به موضوع اشغال قره باغ، دور شدن از سیاست های کلان تهران، آنکارا و مسکو است. در جنگ همزمان  که رسانه های ایرانی بر اعزام تکفیری ها تاکید می کردند رسانه های ترکیه نیز بر اعزام تجهیزات و تسهیل ورود عناصر پ.ک.ک و ارامنه از مرزهای ایران خبر می دادند. درگیری های قره باغ چون ملاحظات حساس قومی و مذهبی و... دارد نسبت به آن  سیاست چندان روشنی اعمال نمی شود. پان های داخلی و طرف ها و عقبه های خارجی آنها، سال هاست مترصد فرصتی اند تا از آن  برای اهداف خویش بهره بگیرند و بر شعله آن بیافزایند.

برای مقامات نوشتم که تبریز زمانی پایتخت دوم ایران بود، امروز نیست، اما از نظر اثرگذاری اجتماعی کماکان از مهمترین عناصر تاثیرگذار بر مولفه امنیت ملی ایران است. لذا در شرایط فعلی فارغ از سیاست خارجی، مدیریت ابعاد داخلی بحران میان باکو و ایروان تدبیری بس عمیق در ابعاد مختلف و هماهنگ می خواهد که باید نسبت به ابعاد و چگونگی آن اندیشه و تلاش مضاعف شود. 

نوشتم در موضوع قره باغ در کنار توجه به متن،  باید به حاشیه ها نیز توجه کرد که این حاشیه ها دارای لایه های داخلی و پیرامونی مختلف است. توجه به همراهی بخشی از هموطنان آذری به موضوع قره باغ، بدون مد نظر قرار دادن چرایی و دلایل مختلف آن، ما را از درک واقعیت های درونی و بیرونی دور می کند.

سال هاست آنکارا و باکو در تحریکات پان ترکیسم نقش اساسی داشته و دارند. این مختص رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری ترکیه نیست، اما با توجه به سیاست ها و شرایط خاص ما و رویکردهای  نئوعثمانگرایی ترکیه، پان ترکیسم  فرصت ظهور بارزتری یافته است.

در سال های طولانی کار در ارتباط با ترکیه، یکی از موضوعات در رابطه با این کشور شناسایی یا عدم شناسایی پ.ک.ک به عنوان تروریسم بود. از جمله کسانی که بعضا در مباحث شرکت داشتند دو معاون کُرد و آذری استان آذربایجان غربی بودند که گاهی اوقات مواضع آنان متاثر از موضع قومی بود. یعنی مقام کرد مخالف و مقام آذری موافق شناسایی حزب کارگران کردستان به عنوان ترویسم بودند. در بحران قره باغ و حاشیه های آن، نظرات برخی از محافل سیاسی و بخصوص بسیاری از اصحاب رسانه ای حتی زیر پوستی هم که باشد، متاسفانه متاثر از نگاه قومیتی است و هنوز هم هست. البته و اگرچه در هر دو سو استدلال های صحیح و دقیق نیز مطرح است، اما ما در رسانه ها کمتر موضعی را شاهد بودیم که تبلور موضع ملی باشد. به نظر می رسد برای رسیدن به نظر صحیح،  باید در آغاز از تعلقات قومی دور شد و بعد با توجه به واقعیت ها و وضعیت کشور و منطقه، به اتخاذ مواضع پرداخت. در این تردید نیست که اردوغان رقیب ماست و جنگ نیابتی در سوریه بیش از همه با وی بوده است. ما نباید وارد طور او بشویم و بدانیم که ایجاد شائبه حمایت ایران از ارمنستان از اهداف اوست.

کلام حال

خودکرده را پشیمانی نیست. برنده و بازنده بودن در یک بحران امری آنی نبوده و زنجیروار به سیاست های کلان و خُرد کشورها ارتباط دارد. وقتی مشغول بازی بزرگتر از ظرفیت خود باشید، از بازی های در اندازه قامت خویش باز می مانید. با توجه به این سخن، سیاست ایران در ارتباط با بحران قره باغ با مد نظر قراردادن شرایط داخلی و فشارهای ناشی ازتحریم ها و به طور کلی خطرات مترتب بر امنیت ملی ایران از سمت ها و نواحی مختلف، رویکردی قابل قبول بوده است و سخنان رهبری در ارتباط با بحران قره باغ، مهمترین سرفصل و راهنمای عمل دیروز و فردا خواهد بود.

صادق ملکی

نویسنده خبر

صادق ملکی، کارشناس، استراتژیست و تحلیلگر ارشد مسائل سیاسی است.

اطلاعات بیشتر

کلید واژه ها: ایران و ترکیه ایران و آذربایجان ایران و ارمنستان جنگ قره باغ جنگ آذربایجان و ارمنستان


( ۱۸ )

نظر شما :

ایران ۲۸ آبان ۱۳۹۹ | ۱۰:۵۲
ما هم باید به صورت موثر از ظرفیت بیش از 30 میلیون کورد اریایی در ترکیه و 12 میلیون تاجیک در امثال ازبکستان استفاده کنه ، چون همین طور که اردوغان و الهام علی اف از ظرفیت پانترکا در ایران استفاده میکنند ما هم می توانیم از ظرفیت هموطنانمان استفاده کنیم ، اول شروع کن بعد بهانه بیار
روح الله ۲۸ آبان ۱۳۹۹ | ۱۰:۵۵
هر زهری پادزهری داره ، از برادران کورد اناتولی در مقابل دیکتاتوری قومی حمایت کنید
علی ۲۸ آبان ۱۳۹۹ | ۱۲:۲۳
دور شدن از تعلقات قومی ابتدا باید از طرف مرکز نشینان واقتدار گرایان شروع شود . وقتی علیرغم تاکید در قانون اساسی مبنی بر آموزش به زبان مادری برای همه ی اقوام و رعایت حقوق شهروندی ، این حقوق اولیه مطابق منشور سازمان ملل از طرف حاکمیت رعایت نمی گردد و فرهنگستان زبان فارسی دائماٌ در فکر تضعیف زبانهای دیگر به بهانه های واهی وقدرتمند کردن زبان فارسی با انکار دیگر زبانها است چه می شود کرد. وقتی ما اززبان تورکی خود می خواهیم دفاع کنیم متهم به پان می شویم ولی اگر کسی از زبان فارسی تمجید وتعریف کند غرور ملی ایرانیان محسوب می شود.برخورد دوگانه با مسائل همیشه در بلند مدت مشکل آفرین خواهد شد.مابه امید آنکه از دست نژاد پرستی های رضا پالانی وتوله اش محمد رضا ، خلاص شده ایم و خواهیم توانست حداقل مطابق قانون اساسی زبان وفرهنگ خود را به کودکانمان یاد دهیم اما می بینیم که در گرداب دیگری افتاده ایم . جالب است که وقتی ترکیه و آذربایجان هم مثل حاکمان ما تلاشی در جهت ارتقا واحیا وبسط زبان تورکی می کنند به پان ترک بودن متهم می شوند ولی همین کاررا کشور ماانجام دهدمشکلی ندارد و در جهت اتحاد فارس زبانها است و باید هزینه های میلیاردی حتی در سایر کشورها برای توسعه ی زبان فارسی انجام گیرد. موضوع قره باغ نه تنها یک موضوع ملی برای آذربایجانیهای سراسر دنیا بلکه برای تمامی چند صد میلیون تورک در دنیاست بنابراین دقت بیشتری در برخورد با این مسئله باید انجام گیرد.
التای ۲۸ آبان ۱۳۹۹ | ۱۲:۳۱
بعضی ها می گویند ما باید از ظرفیت کردهای ترکیه استفاده کنیم، این نسخه ای که شما امروز می پیچید در صد سال پیش توسط نیروهای غربی علیه ترکیه توسط ارمنی های ساکن شرقی و یونانی تبارهای ساکن ازمیر و استانبول استفاده شد و نتیجه اش اخراج کامل ارمنی ها و یونانی ها از ترکیه‌ شد. ارمنی ها و یونانی ها شروع به قتل عام ترکها کردند با این پس فرض که ترکها نابود شده اند اما نتیجه معکوس شد و برای همیشه اخراج شدند. شما هم مراقب باش پا در وسط نقشه ای نگذاری که در دستان خودت منفجر شود. بهتر است ترکها را به عربستان و امارات تشبیه نکنید، در ضمن می دانم خواهید گفت که ترکها ارمنی ها را قتل عام کردند، اگر یک قبر دسته جمعی از ارامنه در ترکیه و یا ارمنستان پیدا کنید که درونش ۲۰ جنازه باشد من می گویم یک و نیم میلیون جنازه ارمنی درست است. داستان قتل عام ارامنه دروغ است چون ارامنه اخراج شده ها را جزئی از کشته شده ها به حساب آورده اند. بگویید که جنازه یک و نیم میلیون ارمنی کجاست؟
رضا ۲۸ آبان ۱۳۹۹ | ۱۳:۲۲
در پاسخ به‌ علی: پانترکان ایران وقتی میخواهند مودبانه صحبت کنند با لحن و ادبیات شما فقط خود را مدافع زبان نشان میدهند! آیا فکر میکنی کردهای ترکیه یا اقلیتهای جمهوری باکو مثل شما اینقدر آزادی دارند که مثل شما در یک سایت رسمی همینقدر صحبت کنند؟؟
علی ۲۸ آبان ۱۳۹۹ | ۱۴:۱۴
عثمانی‌ها بیش از ۲۰بار به اذربایجانات ایران تجاوز کردن تجاوز به نوامیس مردم حتی مرده‌های آنها در روستای چیچک دفن اند اما الان شده هم نژاد و هم زبان آذریهای ایران اوج حماقت ناکجا ؟؟؟!!!
تورک ایرانی ۲۸ آبان ۱۳۹۹ | ۱۴:۴۹
تفکرات ایرانشهری و پان فارسیسم بلای جان و آفت امروز ایران است ما در ایران متاسفانه تحلیل درستی از واقعیت ها نداریم و فقط ظواهر بسیار ساده امور را مینگریم. هر پان یا تفکر جدایی طلبانه در این مملک سر برآورد شک نکید در پاسخ به جربانات پانفارس بوده است. در همین کامنتها و مقاله ها کاملا واضح است که چگونه متاسفانه هموطنان ما به ما ترک ها می تازند. اگرفارسی برتاجیک یا افغان در کشور دیگری عشق بورزد نوعدوستی و وطنپرستی است ولی ما ترک ها از خویشانودان و همزبانان خود در آذربایجان حمایت معنوی کنیم به راحتی جدایی طلب و پان معرفی میشویم و خیلی راحت چشم خود را بر جماعت حداقل ۳۰ میلیون تورک ایرانی میبندید. خدمات تورک ها ‌به ایران پر واضح است و باید به نویسنده مقاله گفت تبریز هنوز هم پایتخت دوم ایران است ولی اگر شاید تاثیر گذشته را ندارد این امر ناشی از حرکت زیرکانه دشمنان خارجی و نادانی پان فارسیسم است که باعث شده بخش عمده ای از آذربایجانیها خود را در وطن خویش غریبه ببینند. وقتی آدربایجانی ها در دست یابی به حقوق اولیه خود کمکی از دیگر نقاط کشور نمیبینید و چه بسا تحقیر هم می شوند آدربایجانی هم نسبت به دیگر مسایل مهم کشور بی تفاوت میشود. وای که نمی دانید چه ملت بزرگی را هر هر روز از خود دورتر میکنید
کیا ۲۸ آبان ۱۳۹۹ | ۱۶:۳۵
عزیزان ترک یا اذری همه ما می دانیم تا مبنا مذهب وشیعه گری بود در زمان صفویه ایران حفظ شد واقتدار خودش را داشت ،متاسفانه در زمان قاجار که به نوعی پانترکیسم وپان قجری شد بیشتر کشور از دست رفت ویک تجربه سیاه داریم ،اگر واقع بین باشیم جمهوری اذربایجان به خاطر تشیع از بهترین برادران وخواهران ودوستان ما خواهند بود مثل شیعیان عراق .اتفاقا شیعه بودن وترک بودن جمهوری اذربایجان بااذربایجان ما یک فرصت طبیعی ومقدس است نه یک تهدید .این هم یک موج سطحی وزودگذر است که ترکیه ،پانترک ،پانترک راه انداخته .وچند سال اینده خواهیم دید که ؛هر کسی کو دور ماند از اصل خویش ،بازجوید روزگار وصل خویش
محسن ۲۸ آبان ۱۳۹۹ | ۱۸:۱۷
در پاسخ به علی : جناب محترم شما وامثال شما که هنوز فرق بین آموزش به زبان مادری و آموزش زبان مادری را که در قانون اساسی آمده را نمیدانید لطفا نظر ندهید . در قانون اساسی آموزش زبان مادری آمده نه آموزش به زبان مادری با مثال میگویم شاید شما وامثال شما که واقع پان و متعصب کر کور هستیدمتوجه بشوید تفاوت این دو موضوع را برفرض در شهر ارومیه که بخشی از مردمش کرد و بخشی ترک هستند یا استان آذربایجان غربی با وجود شهر مهاباد دروس مدارس از ابتدایی تا مقطع دیپلم با چه زبانی باید باشد دو راه وجود دارد یا همه کردی آموزش ببینند یا همه دانش آموزها درسها را ترکی آموزش ببینند و یا اینکه یه سری از مدارس با زبان ترکی و یه سری دیگر بازبان کردی آموزش بدهند خب این موضوع عملا استارت تجزیه ودرگیری و سایر حاشیه ها میشه ... در ضمن آمدیم واین مشکل نبود همه با زبان مادریشان آموزش دیدن فکر کنید دانش آموزی که کلا تو منزل و شهر ومدرسه با زبان مادریش آموزش دیده در زمان دانشگاه و سربازی در شهر دیگر آیا میتواند با مردم آن شهر ارتباط برقرار کندمثلا طرف از تبریز یا بانه برا دانشگاه یا سربازی مشهد بیفته باید براش مترجم بگیرند.اما آموزش زبان مادری ایرادی تداره درحالی که همان کودکان شما در خانه و شهر و تلویزیون استانی دارد به زبان مادریش صحبت میکند .زبان فارسی پیوند دهنده و ارتباط دهنده اقوام ایران است .
علی در پاسخ ۲۸ آبان ۱۴:۴۹ ۲۸ آبان ۱۳۹۹ | ۲۲:۰۳
آذری ایرانی عزیزم قدرت تبریز زمان قاجار به سر آمد با آن همه تعصب قومیتی و زبانی دارید حتی کل کل همزبانان شما در اردبیل زنجان و...همشهری حساب نمی کنید تعصب زیاد هم جواب عکس میدهد و باعث انزوا و...میشود تنها ابراز وجود آن تفکرات پانترکی است که در شما نمو پیدا کرده و با دیگر هموطنان آذری بیگانه هستند و حس تنفر و انکار در شخص بوجود میآید نه در همه هموطنانم
ارش ۲۹ آبان ۱۳۹۹ | ۱۱:۳۹
از کورد ها حمایت کنید و تعداد کامنت های ملت کورد در سایت های اردوغانی را بالا ببرید
درجواب کیا 28ابان 16:35 ۳۰ آبان ۱۳۹۹ | ۱۸:۱۹
حکومت صفویه شیعه را رسمی کرد وگرنه تشیع در ایران بود شاهد ان مزار فرزندان امام و امامزاده های امام موسی کاظم در سرتاسر ایران .ترک بودن و قومیتی کردن ان در اساس فقه شیعه نیست و مانور دادن قومیت همان چیزی که عده ای در اذربایجانات ایران و باکو واستانبول دنبال ان هستند تهدید مستقیم ایران است امیدوارم این غایله قومی و نژادی زود از بین برود
هیات علمی دانشگاه تهران. تورک تبریز. ۳۰ آبان ۱۳۹۹ | ۱۸:۴۱
کردهای ترکیه اسیمیلیه شدند و خودشان را ترک می دانند. شما تشریف ببرید وان شانلی اورفه و دیاربکر. همه در کوجه بازار ترکی صحبت می کنند. بعد از ۳۰ سال دیگه زبان کردی در ترکیه تقریبا به طور کامل از بین خواهد رفت. در ازبکستان همه تاجیک ها اسیمیله شده اند. یکی هم کردهای ترکیه رفاه بالایی دارند برای چی با اردوغان مشکل پیدا کنند.
به ارش ۳۰ آبان ۱۳۹۹ | ۲۰:۵۱
از تروریست های کردی حمایت کنیم که هر روز جوانان وطن را در مرزها به خاک و خون میکشند؟؟
ایرانی ۳۰ آبان ۱۳۹۹ | ۲۳:۲۱
به هیات علمی دانشگاه تهران تورک تبریزی شما با این نگاه تو ایران اونم دانشگاه تهران چیکار میکنی برو هیات علمی باکو یا استانبول باش لطفا تو کشور من چیکار میکنی اصلا ببینم چرا ایرانین شما واقعا فکر میکنید تهران از تبریز عبور میکنه فراموش نکنید تبریز ارث پدری شما نیست تبریز قلمرو تهرانه عروس قفقازه بفهمین تهران مالک وجب به وجبه خاک ایرانه از تبریز تا چابهار از ابادان تا ترکمن صحرا
در جواب هیبت به ظاهر علمی دانشگاه ایران آذری زبان تبریز ۰۱ آذر ۱۳۹۹ | ۰۱:۲۴
فرایند ترک سازی کردهای ترکیه از زمان حکومت ترکهای جوان و فروپاشی عثمانی شروع شده بود حتی تا ممنوعیت صحبت به زبان کردی و خطاب کردن ترک کوهی (ایرانی‌هایی که جدیدا مسکن خریدا در ترکیه حتی نمیزارند به فارسی با یکدیگر صحبت کند و با اجبار مجبور صحبت به ترکی هستند همان سیاستی که در باره کردها استفاده شده )اما هنوز قادر به نابودی فرهنگ نوروز و جشن های باستانی ایرانی نیست با توجه به استفاده از مشت آهنین و ابداع جشنهای و مناسبت‌های جایگزین یا تحریف آنها برای قطع ارتباط فرهنگی و تاریخی با ایران شما اگر به شانلی عرفا و دیاربکر بروید و کردی صحبت کنید برخورد با شما چه طور خواهد بود ؟؟؟!!! یا با زبان کردی جواب میدهند یا با زبان زور در ازبکستان هم همین روش اجرا شده است اما آزادی بیشتر داده شده است شما اگر در فرغانه خوارزم و...فارسی صحبت کنید مطمین باشید به زبان فارسی با شما پاسخ میدهند
دوستدار ایران ۰۲ آذر ۱۳۹۹ | ۱۳:۳۴
در جواب علی آموزش زبان مادری حق اولیه و اساسی هر انسانیست . که حتما لازم است اصل 15 قانون اساسی تمام و کمال اجرا شود اما این مساله نباید به بهانه ای برای مخالفت بر تمامیت سرزمینی ایران تبدیل شود . و شاهد شعارهای زشت مرگ بر فارس و ... از سوی مروجین و فریب خوردگان پان ترکیسم باشیم .
حسام ۰۲ آذر ۱۳۹۹ | ۱۷:۴۱
برای جلوگیری عملی از تلاش های تجزیه طلبان ترک در دو سوی مرز مشترک با منطقه ارّان (جمهوری جعلی آذربایجان) چاره ای نیست جز اینکه ضمن افزایش کنش های دیپلماتیک، سطح رفاه اقتصادی و اجتماعی در مناطق ترک نشین ایران تا حد زیادی ارتقاء داده شود.
در جواب حسام ۰۵ آذر ۱۳۹۹ | ۱۷:۳۱
((برای جلوگیری عملی از تلاش های تجزیه طلبان ترک در دو سوی مرز مشترک با منطقه ارّان (جمهوری جعلی آذربایجان) چاره ای نیست جز اینکه ضمن افزایش کنش های دیپلماتیک)) سطح رفاه مناطق اذربایجانات از سرانه کشور هم بیشتر است تمام صنایع ایران دارند (صنایع سنگین مواد غذایی و ...) هرچه ارتقا یابد تجزیه طلبی انها کم نمی شود محرومیت فقط در خوزستان سیستان کرمان و خراسان و....با پوست و استخوان حس میشه و مردم اکثرا قانعی دارند