شیوه تازه ای از جنگ که کم‌هزینه‌تر است

نقش برجسته پهپادها در جنگ های اخیر قره باغ و منطقه

۰۳ دی ۱۳۹۹ | ۰۹:۰۰ کد : ۱۹۹۸۳۰۳ اخبار اصلی آسیا و آفریقا خاورمیانه
برای کشورهایی که در جستجوی شکستن بن بست های دیرینه ژئوپلتیک هستند، پیدایش هواپیماهای بدون سرنشین مسلح نسبتا ارزان و با قابلیت خوب، جانشینی وسوسه انگیز است. این ابزارها می توانند به کشورها در تصرف سریع سرزمینی، سرکوب و مجازات مخالفان کمک کنند.
نقش برجسته پهپادها در جنگ های اخیر قره باغ و منطقه

نویسنده: جیسون لیال (Jason Lyall)

دیپلماسی ایرانی: جهان وارد عصر جنگ های پهپادی می شود و پهپادها می روند تا به ابزار چیره و چه بسا سرنوشت ساز جنگ های امروزی بدل شوند. برخی کارشناسان بر این باورند که پهپادها چنان پیچیده و آسیب پذیرند که در جنگ میان دولت ها، کارکردی محدود دارند یا چندان موثر نیستند. برخی دیگر می گویند که پهپادها به برقراری ثبات بین الملل کمک می کنند: سقوط یک پهپاد به اندازه سقوط یک هواپیمای سرنشین دار چرخه تنش را تشدید نمی کند.

با این حال، روندها به شواهد نگران کننده ای اشاره می کنند. چهار درگیری گذشته که در آنها از پهپادها استفاده شد، نشان می دهد که حتی پهپادهای متوسط نیز می توانند پیروزی های نظامی و دگرش های ژئوپلتیک را رقم بزنند. در حالی که پهپادها به زرادخانه کشورهای بیشتری اضافه می شوند – از هشت کشور در سال 2015 به 20 کشور در 2020 – بازیگران تازه ای آماده بهره برداری از فرصت ها می شوند.

پهپادها ارزان تر از هواپیماهای خلبانی بوده و دولت ها بدون ترس از دست دادن سرنشین، آنها را به ماموریت های پرخطر می فرستند. به این ترتیب، با کاهش هزینه های جنگی بی ثباتی افزایش می یابد. یک ارتش می تواند شمار زیادی از آنها را به خدمت بگیرد تا در نهایت اهداف خود را نابود کند. حتی اگر پهپادهای تکی آسیب پذیر باشند به کارگیری گسترده آنها می تواند یک ایمنی جمعی و قدرت دفاعی را به ارمغان آورد.

آذربایجان در جنگ اخیر با ارمنستان از پهپادهایی استفاده کرد که با طعمه قرار دادن رادارهای ارمنی مکان آنها را شناسایی و سپس با هواپیماهای بدون سرنشین هاروپ، ساخت اسرائیل، آنها را هدف قرار می دادند. آذربایجان در نهایت 11 پهپاد خود را به این شیوه از دست داد اما این راهبرد به ایجاد یک حفره در دفاع هوایی ارمنستان کمک کرد.

شواهد به دست آمده از درگیری های اخیر نشان می دهد که پهپادهای مسلح پایه، از آنچه در ابتدا تصور می شد دوام بیشتری دارند. در جنگ های لیبی، سوریه و قره باغ ثابت شد که سامانه های دفاع هوایی پیشرفته روسی همانند S-300 و سامانه کوتاه برد پنتسیر Pantsir، بسیار آسیب پذیرند. در هر مورد، پهپادهای نظامی قادر به گریز از شناسایی و استفاده از شکاف های پوششی بودند که در سامانه های قدیمی تر برای ردیابی هواپیماهای خلبان دار، ساخته شده بود.

برای کشورهایی که در جستجوی شکستن بن بست های دیرینه ژئوپلتیک هستند، پیدایش هواپیماهای بدون سرنشین مسلح نسبتا ارزان و با قابلیت خوب، جانشینی وسوسه انگیز است. این ابزارها می توانند به کشورها در تصرف سریع سرزمینی، سرکوب و مجازات مخالفان کمک کنند.

یک حمله هوایی سوری 36 سرباز ترکیه را در نزدیکی مرز ادلب کشت. آنکارا به کمک پهپادهای TB2 توانست ده ها تانک، پدافندهای هوایی و خودروهای مسلح سوری را نابود کند و صدها و چه بسا هزاران سرباز سوری را بکشد. پهپادهای ترکیه همچنین در شکست بن بست نظامی لیبی سرنوشت ساز بودند. 


با این حال، پهپادهای مسلح به تنهایی کار نمی کنند. سامانه های بدون سرنشین به عنوان یک عامل توان افزا، همراه با سخت افزارهای سنتی مانند توپخانه ها و موشک های دوربرد یا در پشتیبانی از واحدهای زمینی، بسیار کارآمد هستند. پهپادها می توانند جایگزینی کشنده تر برای نیروی هوایی سنتی باشند. حضور آنها در میادین جنگ، ارزیابی اهداف آنها در هر سطح تصمیم گیری را دگرش می دهد. به این ترتیب، نظامیان که می دانند دشمنان از پهپادها استفاده می کنند به ناچار رفتار خود را دگرگون خواهند داد.

خلاصه اینکه پهپادها در حال بازنویسی کتابچه جنگ مدرن در زمان واقعی هستند. حتی تجهیزات نسبتا ساده امروزی به اندازه کافی کشنده و بادوام هستند تا بتوانند تعادل در درگیری های منطقه ای را دگرش دهند. پهپادها با توانمندی های شگفت آور و محدود می توانند به دولت ها کمک کنند تا از فرصت های تازه در میادین جنگی بهره ببرند.

پهپادها اشکالاتی نیز دارند. آنها توانایی های محدودی دارند و نسبت به تراکم های الکترونیکی، اتصال به پایگاه های هوایی و همچنین شرایط نامساعد آب و هوایی حساس اند. برخی از آنها مانند TB2 با توانایی حمل بار متوسط دارای برد کوتاه 93 مایلی از ایستگاه های کنترل زمینی هستند. این پهپادها قابلیت تشدید تنش تا سرحد مورد نظر را ندارند اما همزمان پتانسیل های بی ثبات ساز آنها را نباید دست کم گرفت. پهپادهای مسلح فردا که مجهز به نوآوری های سریع در بخش تجاری هستند، چه بسا کارآمدتر باشند.

تولید انبوه پهپادهای بدون سرنشین با کاهش هزینه ها می توانند پدافندهای دشمن را به هم بزنند. ممکن است این پهپادها با ویژگی های یکدیگر ترکیب شده و از آسیب پذیری های دشمن بهره برداری کنند. به این ترتیب، مقاومت رهبران در برابر وسوسه آغاز جنگ های سرد یا حتی تحریک جنگ های تازه کاهش می یابد.

برخی از کشورها در حال سرمایه گذاری روی سامانه های مقابله با پهپادها هستند. با این حال، هزینه های واحد تولید پهپادها رو به کاهش و هزینه های مقابله با آنها رو به افزایش است. پر کردن این شکاف در سامانه های دفاعی سطح پایین کوتاه برد دشوار است. به علاوه، فناوری های هجومی ارزان تر هستند: یک سامانه موشکی S-400 Triumpf تقریبا 300 میلیون دلار هزینه دارد ولی تولید یک Pantsir تنها 14 میلیون دلار هزینه می برد. تازمانی که سامانه های دفاعی به سمت اقدامات متقابل پهپادی چرخش نکنند، این سامانه های پرهزینه احتمالا آسیب پذیر باقی خواهند ماند.

از ده کشوری که انتظار می رود پهپادهای نظامی را در آینده به دست آورند 9 کشور درگیر اختلاف دیرینه قلمروی یا جنگ های داخلی هستند. نظام بین الملل ممکن است به زودی با دور تازه ای از درگیری ها که به مدد گسترش پهپادهای مسلح ایجاد شده، روبه رو شود. 

منبع: فارن افرز / تحریریه دیپلماسی ایرانی/11

کلید واژه ها: جنگ قره باغ پهپاد جنگ پهپادها سوریه جنگ سوریه ترکیه سوریه و ترکیه آذربایجان جنگ آذربایجان و ارمنستان


( ۲۶ )

نظر شما :

علی ۰۳ دی ۱۳۹۹ | ۱۲:۱۳
این یعنی عملاٌ S-300 های فروخته شده به ایران هم کارایی لازم را در جنگ احتمالی نخواهند داشت و چندین صد میلیون دلار به هیچ رفت . در حالی که برای خرید آنها چقدر اصرار کردیم و متحمل تحریمهای بیشتری شدیم .
امیر ۰۳ دی ۱۳۹۹ | ۱۷:۲۹
نه علی جان اتکای ایران به سامانه های بومی و مکمل s300با پهنای فرکانسهای و طول موجهای مختلف است که برای شکار پهباد مناسب بوده و عملا در رزمایشها تست شده و حتی قادر به ره گیری و انهدام بمب‌های دور ایستا در صدها کیلومتر است و اصولاً اهداف اصلی سامانه اس۳۰۰پهباد نیست و بیشتر جنگنده و موشکهای کروز است . اشتباه ارمنستان عدم توجه به خرید یا ساخت پهباد بود و تکیه بر سامانه های قدیمی خود ،
حق ۰۵ دی ۱۳۹۹ | ۰۹:۱۵
آره علی جان دست فرمایش میکنی الان نه سامانه اس ۳۰۰بلکه ۴۰۰و ۵۰۰هم در مقابل پهبادی چون هاروپ آسیب پذیرن نه پهباد اسرائیلی بلکه پهباد های ترکیه هم. ایران اینو به خوبی میدونه برا همینه که به کلی اس رو بوسیدو گذاشت کنار . در جنگ بین ارمنستان و آذربایجان به سادگی هاروپ ها به از طرف آذر باییجان به ارمنستان میرفتن اس ۳۰۰ها رو پیدا و با حمله به آن ها نابود میکردن . اینو میشه از سوریه هم فهمید کدام جنگنده یا پهباد اسرائیل یا آمریکا اونجا رهگیری و منهدم شد. به قول خود رسانه های روس اسرائیل و آمریکا رمز اس ۳۰۰ها اس ۴۰۰و در آینده اس ۵۰۰ها را هم پیدا میکنند و در عمل خودشون گفتن که باید این سامانه ها رو ساقط و بازیافت کرد و در صنعت خودرو سازی از آن ها استفاده کرد
حمید ۰۶ دی ۱۳۹۹ | ۲۰:۱۳
در مورد خرید سامانه های s400 ترکیه از روسیه به همراه تکنولوژی ساخت آن و مخالفت آمریکا و غرب با آن به نظر می رسد این ظاهر قضیه می باشد و این مخالفت ها صوری و ظاهری می باشد و چه بسا خیلی هم موافق و جزئی از طرحهای مشترکشان باشد جهت کشف راههای مقابله با آن و این مخالفتها هم جهت گمراهی روسیه از اهداف اصلی آنها بخصوص ناتو می باشد البته این گذشت زمان روشن خواهد کرد که ماجرا چی بوده است چون هر چه طور فکرش را بکنی این سامانه ها ارزش طاق زدن با f35 و تحریم های ناشی از آن را ندارد و ترکیه هم کشوری نیست سیاستها و تصمیماتی را بگیرد که جوانب و جنبه های مختلف آنرا نسنجیده باشد