
ایران، مسیر بی انتهای «برنامه جامع اقدام مشترک»
خروج امریکا از برجام، ایران را ترغیب کرد تا نفوذ خود را در یمن افزایش دهد و دفاع خود را در ورودی دریای سرخ تقویت کند و عربستان سعودی را ملزم کرد تا ملاحظه بیشتر به آن نشان دهد.
ادامه مطلبخروج امریکا از برجام، ایران را ترغیب کرد تا نفوذ خود را در یمن افزایش دهد و دفاع خود را در ورودی دریای سرخ تقویت کند و عربستان سعودی را ملزم کرد تا ملاحظه بیشتر به آن نشان دهد.
ادامه مطلبحسام الدین عباس حلاج در گفت وگو با دیپلماسی ایرانی می گوید: احتمال به نتیجه رسیدن مذاکرات، لغو تحریم ها و توافق – حتی به زعم برخی صاحبنظران، به صورت موقت – بیش از احتمال شکست مذاکرات است. اما در هر حال در صورت عدم حصول توافق و در نتیجه ادامه تحریم ها، طبیعتا اوضاع اقتصادی هم برای دولت و هم برای مردم سخت تر خواهد شد. در آن زمان، با توجه به این که سال هاست تحریم ها علیه کشورمان ادامه دارد و دولت و فعالان اقتصادی با آن آشنا هستند، راه هایی برای دور زدن یا کم اثر کردن آن پیدا خواهند کرد که البته با بالاتر رفتن هزینه های مبادله گزینه مطلوبی نیست.
ادامه مطلبوانگ گوآن، نماینده چین گفته است مذاکرات رو به جلو بوده و ادامه خواهد یافت. بنابراین، تمام طرف ها برای اولین بار با خوش بینی محتاطانه درباره امکان رسیدن به توافق سریع ابراز تمایل کرده اند، به نظر می رسد که روسیه و چین، ایران را متقاعد یا حداقل تلاش کرده اند ایران را متقاعد کنند با دادن امتیازهایی موافقت کند که به امضای توافق در اوایل ماه آینده منجر شود.
ادامه مطلبتلاش تهران برای توافق با روسیه در زمینه های مختلف، با تلاش ایران برای به سرانجام رساندن توافق هسته ای با غرب و لغو تحریم ها بی ارتباط نیست. با این حال بعید به نظر می رسد روابط ایران و روسیه به سطح روابط راهبردی ارتقاء یابد اما ممکن است به توسعه ابعاد نظامی و سیاسی منجر شود.
ادامه مطلبنبیل فهمی می نویسد: تنش های کنونی بر سر اوکراین و ایران، یادآور مفهوم «نه جنگ و نه صلح» است که در قرن گذشته سال ها بر خاورمیانه حاکم بود و در عین حال هر چند وقت یک بار، برخی درگیری های نظامی محدود و تحرکات دیپلماتیک برای کنترل اختلافات – نه حل آن – روی می داد.
ادامه مطلبجلال خوشچهره در یادداشتی می نویسد: اندک زمانی پس از بازگشت رئیسی از مسکو و گفتوگویش با «ولادیمیر پوتین» که شکل انجام آن پر از حاشیه بود، به ناگاه تهران رویکرد جدید خود را در مذاکرات وین تغییر داد.
ادامه مطلبامانوئل ورون، استاد و پژوهشگر آکادمی نیروی دریایی و مؤسسه ملی زبانها و تمدنهای شرقی در این باره می گوید: «گفتمان دیپلماتیک چین از منع گسترش سلاح های هسته ای حمایت می کند، اما در واقع چین در حال تقویت زرادخانه هسته ای خود است و تا حدی از برنامه هسته ای ایران حمایت می کند. این ابهام راهبردی به پکن اجازه می دهد تا خود را به عنوان یک بازیگر کلیدی در خاورمیانه قرار دهد.»
ادامه مطلبگفته می شود از زمان نشست مدیران سیاسی وزارت امور خارجه کشورهای طرف برجام با علی باقری کنی، مسئول تیم مذاکره کننده ایران، پیشرفت هایی حاصل شده است. یک منبع بلندپایه از گروه مذاکره کنندگان اروپایی شامگاه سهشنبه به روزنامه زوددویچه سایتونگ گفت: "مذاکرات همچنان بسیار کند پیش میرود، زمان رو به اتمام است. مسائل کلیدی در حوزه هسته ای و لغو تحریم ها هنوز حل نشده است."
ادامه مطلبرئیسی بیش از آن که به دنبال جلب حمایت روسیه در مذاکرات وین باشد، به دنبال تقویت روابط درازمدت با مسکو است در حالی که رئیس جمهوری سابق، حسن روحانی، بیشتر به گسترش همکاری با غرب چشم دوخته بود.
ادامه مطلبکمال الزغول، پژوهشگر تاریخ آمریکا در گفت وگو با شبکه اسکای نیوز عربی ابراز عقیده می کند که آرامش ناپایدار و بی ثبات است و به همین سبب هنوز سخن گفتن درباره شکل توافق زود است، زیرا مذاکرات در پشت درهای بسته درباره سه محور در جریان دارد که شامل محور تضمینهای آمریکا به ایران مبنی بر عدم خروج مجدد از توافق، محور لغو محدود و نه کلی تحریم ها یعنی تحریم هایی که دولت دونالد ترامپ در سال ۲۰۱۸ تحمیل کرد و آخرین مورد، محور نظارت میدانی بر تاسیسات هسته ای ایران است.
ادامه مطلباستقرار گسترده نظامی روسیه در نزدیکی مرز خود با اوکراین، نگرانیها از حمله روسیه به اوکراین را افزایش داده است. اگر پوتین تصمیم به این کار بگیرد، طیف گستردهای از گزینهها را برای تضعیف اوکراین و در نتیجه حفظ این کشور در حوزه نفوذ روسیه و به عنوان یک حائل قابل اعتماد در برابر ناتو دارد. افزایش حمایت سیاسی و نظامی آمریکا و ناتو از اوکراین یا تقابل نزدیک در دریای سیاه بین نیروهای روسیه و ناتو ممکن است پوتین را وسوسه کند که غرب را به چالش بکشد.
ادامه مطلباسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: دولت یازدهم بخش مهمی از پرستیژ داخلی و بینالمللی خود را مدیون مذاکره و تعامل مستقیم با آمریکا بود که تا کنون دولت سیزدهم از چنین امتیازی محروم بوده یا اینکه در فکر کسب چنین پرستیژی نیست. دولت سید ابراهیم رئیسی نیز برای رهایی از حاشیههای کنونی و اتهاماتی مانند روسگرایی و چینگرایی باید از حق خود در مذاکره و تعامل مستقیم با آمریکا مشابه امتیاز دولت حسن روحانی بهرهبرداری کند.
ادامه مطلبدر شرایطی که ایران قبلا از عملکرد فرانسه در مذاکرات وین به تندی انتقاد کرده و پاریس را به ایفای نقش «پلیس بد» در این مذاکرات متهم کرده بود، اکنون مقامات ایرانی از «عملکرد عاقلانه» فرانسوی ها در مذاکرات سخن می گویند که برای اسرائیل خوشایند نیست. به همین علت بود که تل آویو بار دیگر به سراغ پاریس رفت تا آن را به اتخاذ مجدد مواضع سخت گیرانه تر و ایجاد تعادل در برابر اهمال کاری آمریکایی ها تشویق کند.
ادامه مطلبتصمیمهای سیاسی پوتین درباره اوکراین و ایران بهخوبی بیانگر راهبرد ضدغربی مسکو است. از این رو، ضروری است که واشنگتن در خصوص اعتماد به تضمینهایی که روسیه در هر دو جبهه میدهد، محتاط باشد. این ضرورت با نگاهی به مداخلههای فنی و دیپلماتیک پیشین روسیه در برنامه هستهای ایران روشنتر میشود.
ادامه مطلبروزنامه عربستانی عکاظ می نویسد: دولت جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا هرچند تمایل خود را برای بازگشت به توافق سال ۲۰۱۵ اعلام کرده، اما تلاش می کند از نظام تحریم های سرسختانه ای که دونالد ترامپ، رئیس جمهوری سابق تحمیل کرد، به سبب ارتباط آن با برنامه موشکی ایران سوء استفاده کند.
ادامه مطلبپرستو بهرامی راد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: هر چه از مذاکرات دور هشتم می گذرد، اخبار به سمت بهبود مذاکرات و شکل گیری توافق می رود. تا جایی که بسیاری منتظر خبر توافق در ماه آینده هستند. در این شرایط بازار شایعات در خصوص توافق در وین نیز بسیار داغ شده است. تا جایی که ردپای این شایعات را در بازار ارز ایران به خوبی میتوان دنبال کرد.
ادامه مطلبجلال خوشچهره در یادداشتی می نویسد: شمارش معکوس در مذاکرات وین برای ایجاد توافق به عدد پایان نزدیک شده است. نشانههای توافق را در اظهارات خوش بینانه همه طرفها میتوان سراغ گرفت.
ادامه مطلبجلال میرزایی در گفتوگو با دیپلماسی ایرانی تشریح کرد: همینکه رهبری در سخنان یکشنه جاری تیم مذاکره کننده را تشویق به ادامه گفت و گوها کرده و در بیانات خود چهارچوب، محدودیت و خط قرمز جدیدی را برای مذاکرات ترسیم نکردهاند، می تواند کمک شایانی به تیم مذاکره کننده ایران در وین بکند. چون این سخنان از یک طرف نشاندهنده اعتماد حاکمیت به تیم مذاکره کننده ایرانی است و از طرف دیگر دست تیم مذاکره کننده برای رسیدن به یک توافق را باز می گذارد. حال اینکه در آینده تا چه اندازه می توان شاهد انجام مذاکرات مستقیم ایران و آمریکا بود بیشتر بستگی به فضای مذاکرت، میزان پشیرفت گفت وگوهای وین و عملکرد واشنگتن دارد. فعلا که تهران پالس مثبت خود را فرستاده است و در عین حال هم فضای کنونی وین مثبت ارزیابی می شود.
ادامه مطلبولید فارس می نویسد: سخن گفتن علنی از حمله به دشمن، هیچ گاه جزء دکترین نظامی اسرائیل نبوده است. اما چرا این بار مقامات اسرائیلی خط مشی خود را تغییر داده اند؟ یک نظر این است که هدف این سخنان، ارسال هشداری مستقیم به تهران است تا سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران بفهمد اسرائیل برای اقدام کردن مصمم است و به این ترتیب برنامه های نظام ایران را آشفته کند. نظر دوم این است که مخاطب اظهارات مقامات اسرائیلی، دولت جو بایدن است تا برای امتیاز ندادن گسترده به ایران زیر فشار قرار گیرد. نظر سوم هم این است که رجز خوانی های اسرائیل پیامی به ائتلاف عربی است تا در برابر آنچه تجاوزات ایران می نامد قاطعانه بایستد زیرا اقدام گسترده علیه ایران در راه است. یک نظر هم این است که مقامات اسرائیلی با این سخنان قصد دارند افکار عمومی داخلی را برای آغاز رویارویی احتمالی با محور ایران آماده کنند.
ادامه مطلباسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: در این هزارتوی سیاستگذاری است که برخی نمادها و نشانههای راهنما نیز جعلی بوده و تنها به افزایش مسیر، سرگردانی و فرسایش بازیگر منجر میشوند. مارپیچ یا هزارتوی سیاستگذاری خارجی برای قدرتهای بزرگ جهانی و منطقهای دارای مزیتهای فراوانی است که به خوبی میتوانند سایر بازیگران و حتی کارشناسان و شهروندان خود را نیز در این بازی مشغول و سرگردان کنند و افکار عمومی را به سوی مسیرهای انحرافی و مارپیچهای بیسرانجام هدایت کنند.ّ
ادامه مطلبتمایل آمریکا برای همکاری با چین به منظور مقابله با ایران گزینهای نخواهد بود که بتوان روی آن به میزان زیادی حساب کرد. حقیقت این است که پکن منافع زیادی از این مسئله میبرد که رابطه تهران و واشنگتن همین طور که هست باقی بماند.
ادامه مطلبپس از نزدیک بودن فروپاشی احتمالی کامل مذاکرات وین سه حادثه محسوس بر خطرناکی اوضاع در منطقه خاورمیانه دلالت می کند.
ادامه مطلبدر صورتی که گفت وگوهای هسته ای ایران به بن بست برسند تصویر جنگنده های اسرائیلی که در مورد نحوه هدف قرار دادن سایت های ایران آموزش می بینند به طور قطع پیام آشکاری برای هیأت حاکمه تهران به شمار می آیند. پیامی که نفتالی بنت، نخست وزیر اسرائیل مدت هاست سعی دارد به واشنگتن برساند: زیرا بدون حمایت آمریکا فرضیه یک حمله قاطع به نظر بعید می رسد.
ادامه مطلبعلی امیدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: معمولا در اکثر معاهدات بین المللی برای حسن اجرای مفاد این معاهدات توسط کشورهای متعاهد و یا حل و فصل اختلافات بعدی، شرط پذیرش قضاوت اجباری دیوان دادگستری درج می شود. اما مشکل اینجاست که برجام یک معاهده نیست. اما برای این مشکل راه حل وجود دارد.
ادامه مطلببا توجه به عملکرد دولت جدید در بیش از سه ماه از روی کار آمدن رئیسی، نشانههایی از نارضایتی در حال ظهور و تشدید و کشور ایران در حال تجربه تورم افسار گسیخته است. نرخ بیکاری و فقر در حال افزایش و شاخصهای نامطلوب اقتصادی به انتقادات شدید علیه دولت منجر شده است. تحریم های اقتصادی علیه کشور مشکلات اقتصادی پیش روی مردم ایران را تشدید کرده است. برخی از نمایندگان مجلس، دولت رئیسی را مقصر سقوط بورس ایران میدانند و دولت را به دلیل عدم رسیدگی به افزایش نرخ فقر و بیکاری متهم کرده اند.
ادامه مطلبسید وحید کریمی در گفت وگو با دیپلماسی ایرانی تصریح کرد که وقتی ما با بازیگر خطرناکی مانند انگلستان در کنار اسرائیل و کشورهای حاشیه خلیج فارس مواجهیم که سعی میکنند با تصاعد تنش بین تهران و واشنگتن منافع خود را تامین کنند، ضرورت مذاکره مستقیم بین ایران و آمریکا اکنون بیش از هر زمان دیگری حس می شود.
ادامه مطلبسعید خطیب زاده گفت: قضاوت زودهنگام نمیکنم اجازه میدهیم طی روزهای آینده ببینیم در اتاق مذاکرات چه میگذرد. الان وقت تلف کردن وقت انرژی مذاکره کنندگان ایرانی نیست. مادامی که لازم باشد فرزندان شما در اتاق مذاکرات باقی خواهند ماند. این دور به خاطر اعیاد میلادی متوقف شد و فرزندان ایران تا رسیدن به حصول نتیجه در وین میمانند و در هر زمان برای مشورت نیاز به تنفس باشد امر عادی و مرسومی است که انجام میشود. هیأت ایران هم جدیت و هم اجازه توافقات دارد. آمادگی داریم در یک توافق جامع با طرف مقابل مطمئن شویم تعهداتشان انجام میشود و بعد اقدامات جبرانی را انجام دهیم. ما هیچ اقدامی فراپادمانی انجام ندادیم. قانون مجلس کاملا الزام آور است و دستورکارش روشن است.
ادامه مطلبمحمد مهدی مظاهری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: در شرایط کنونی شاید مفیدترین اقدام و کاری ترین پاتک به تلاشهای اسرائیل، جدیت ایران در به ثمر رسیدن گفت و گوها با عربستان است که تاکنون چهار دور آن با میانجی گری و به میزبانی عراق برگزار شده است. اگر جمهوری اسلامی ایران مایل است آرمان فلسطین همچنان نخستین دغدغه کشورهای اسلامی باشد، کشورهای عرب همسایه روابط خود را با اسرائیل توسعه ندهند و در نتیجه پای این رژیم توسعه طلب به حیاط خلوت های ایران بار نشود؛ کاربردی ترین راه رفع اختلافات و از سر گیری روابط با عربستان و تقویت وحدت و یکدستی در جهان اسلام است. بنابراین پیشنهاد می شود در کنار مذاکرات هسته ای، مذاکره جدی و بی وقفه با عربستان نیز به اولویت اساسی دستگاه سیاست خارجی کشور تبدیل شود.
ادامه مطلباسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: دنیایی که اینچنین با انقلاب و آشوب ویروسی کرونا درگیر شده و سیاستگذاران و رهبران بسیاری را با شکست و زوال مواجه ساخته، بار دیگر در آستانه یک وحشت آفرینی جدید با موضوع جنگ و ستیز بزرگ نظامی قرار گرفته است. این سیاست وحشتگرا و هراسآفرین جدید که بر تحریک افکار عمومی جهانی برای ایجاد یا جعل یک جنگ جدید دیگر در نظام جهانی استوار است، تنشهای سیاسی و مرزی یا فنی میان بازیگران بزرگ منطقهای و جهانی را نشانه گرفته است. تنشهایی که هر کدام میتواند نظام بینالمللی را دگرگون سازد، نظم نوین جهانی را پدید آورد. اهمیت چنین فضایی برای سیاستگذاران و حکمرانی ایرانی در این نکته نهفته است که ایجاد یک جنگ میان قدرتهای بزرگ جهانی در شرق و غرب میتواند بار سنگین فشار غرب در مذاکرات هستهای را کاهش دهد و حتی ایران را به تمام خواستهها و امتیازاتش رهنمون کند.
ادامه مطلبگرم شدن روابط اسرائیل و کشورهای خلیج فارس خبر خوشایند نادری در منطقه برای امریکا و اسرائیل است. اما نباید انتظار داشت که دردسر و نگرانی همیشگی آمریکا درباره ایران کاهش یابد.
ادامه مطلب