چرا کسی به سود عربستانیها وارد نشد؟
آمریکا، حوثیها و پیمان مکه
دیپلماسی ایرانی: پس از تشدید حملات حوثیها علیه عربستان سعودی پرسشی که بسیاری آن را مطرح کردهاند چرایی عدم واکنش آمریکا به این حملات و عدم حمایت آمریکا از عربستان است. ظاهرا این پرسش از سوی مطرح کنندگان اولویت بیشتری نسبت به پرسش مشابه در خصوص عدم واکنش طرف پاکستانی و ترکیهای به حملات مذکور در قالب پیمان مکه دارد. به هر حال اکنون وضعیت برای عربستان به گونهای است که علیرغم داشتن پیمانهای امنیتی با هر یک از این سه کشور هیچ کمکی از آنها دریافت نکرده است. برای هر کدام از این دو پرسش میتوان پاسخهای متفاوتی ارائه کرد:
۱. در خصوص پیمان مکه پاسخ را باید در هدفی که طرفین از این پیمان انتظار داشتهاند جستوجو کرد به نظر نگارنده هدف اصلی پیمان مکه را باید در تلاش اعضای آن بهویژه ترکیه در تغییر توازن قوا در برابر اسراییل دانست. شرایط سه سال اخیر پس از ۷ اکتبر، با وارد آوردن ضربات سنگین به گروههای مخالف اسراییل در منطقه و همچنین جنگ با ایران، تا حدودی توانسته اسراییل را در موقعیت برتری در منطقه قرار دهد. بههمین دلیل نگرانی دیگر کشورهای منطقه از جمله ترکیه از این موضوع رقابت میان آنها با اسرائیل را وارد مراحل جدیتری کرده است. با این توضیح به نظر میرسد برداشت طرفهای درگیر در پیمان مکه از ورود فاز نظامی در حمایت از عربستان علیه حوثیها به عنوان یک نیروی مخالف اسرائیل در منطقه، میتواند به معنای تغییر بیشتر موازنه قوا به نفع اسرائیل تفسیر شود. از طرفی هم اقدام نظامی علیه حوثیها ریسک وارد شدن این کشورها به درگیری ایران و آمریکا را نیز به همراه خواهد داشت. به همین خاطر مجموع دلایل گفته شده تصمیم گیری برای پاکستان و ترکیه برای حمایت از عربستان در مقابل حوثیها را تا حدود زیادی به یک مساله پیچیده و دارای جوانب متعدد تبدیل کرده است.
۲. در ارتباط با عدم واکنش آمریکا میتوان به چند مساله از جمله رفتار عربستان و انتظارات آمریکا از این کشور در جنگ با ایران اشاره کرد. سیاست محتاطانه عربستان در برابر جنگ ایران و آمریکا آن چیزی نیست که توانسته باشد انتظارات ترامپ را پاسخگو باشد. به همین خاطر بخشی از واکنش نشان ندادن ترامپ به گسترش حملات حوثیها را باید این موضوع در نظر گرفت. به عبارت بهتر ترامپ تلاش دارد که به متحدان منطقهای خود بفهماند که این متحدان در برابر حمایت از آنها و تامین امنیتشان از سوی آمریکا باید مسولیت پذیر هم باشند. مساله مهم در اینجا این است که ترامپ بیان داشته طبق مذاکرات با حوثیها، حملات آنها منافع آمریکا را در این برهه هدف قرار نخواهد داد. در حقیقت ترامپ با این کار خود قصد دارد به متحدانش یادآوری کند هر حمایتی از آنها هزینهای هم دارد که این کشورها باید آماده باشند آن را پرداخت کنند.
در حقیقت هدف آمریکا رساندن طرف عربستانی به این نتیجهگیری است که برای حمایت از این کشور در برابر حوثیهاباید حاضر به دادن امتیازاتی باشد. این امتیازات اکنون میتواند شامل همراهی بیشتر عربستان با طرح صلح ابراهیم و اتخاذ رویکرد مناسبتر از سوی این کشور نسبت به جنگ آمریکا علیه ایران باشد.
در نهایت یکی دیگر از اهداف آمریکا از عدم ورود به جنگ با حوثیها تا این لحظه فرصت دادن به پیمان مکه، آزمودن میزان جدی بودن این پیمان و سنجش میزان اجرایی بودن آن در سطح منطقه است. به نظر میرسد در هر دو حالت، چه شاهد فعال شدن این پیمان باشیم و چه شاهد عقیم ماندن آن، آمریکا قادر خواهد بود دستاوردهای مثبتی از این ماجرا به دست آورد. مساله تا حدودی ساده است اگر این پیمان نهایتا به دخالت پاکستان و ترکیه متهی شود، ترامپ به نحوی موفق شده است که پای بازیگران دیگری را به جنگ خود با ایران و نیروهای نیابتیاش باز کند که این موضوع این فرصت را در اختیار آمریکا قرار خواهد داد تا از همکاریهای شکل گرفته در مدیریت آینده جنگ با ایران استفاده بیشتری ببرد. در صورتی هم که شاهد هیچ اقدام مناسبی از سوی طرفهای پیمان مکه نباشیم باز هم این مساله فرصت بیتشری در اختیار ترامپ قرار خواهد داد تا آمریکا را به عنوان تنها بازیگر موثر بیرونی در معادلات خاورمیانه به دیگران معرفی کند و برای هر گونه مشارکتش در جنگهای آینده با حوثیها یا دیگر گروههای مخالف نظم موجود، امتیازات بیشتری را از متحدان خود طلب کند.
نظر شما :