علی اصغر بصیری جم در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ایران اگر میخواهد قدرت مادی خود را به قدرت ژئوپلیتیکی پایدار تبدیل کند، باید بتواند بخشی از همسایگانش را از «موضوع امنیت ایران» به «شریک امنیت ایران» تبدیل کند.
ادامه مطلب
روح الله سوری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در حقیقت هدف آمریکا رساندن طرف عربستانی به این نتیجهگیری است که برای حمایت از این کشور در برابر حوثیهاباید حاضر به دادن امتیازاتی باشد. این امتیازات اکنون میتواند شامل همراهی بیشتر عربستان با طرح صلح ابراهیم و اتخاذ رویکرد مناسبتر از سوی این کشور نسبت به جنگ آمریکا علیه ایران باشد.
ادامه مطلب
فرهاد قادری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: از منظر تحلیلی، تعمیق روابط اسرائیل، هند و امارات بیشک واکنشی طبیعی و در حال شکلگیری به پیمان مکه است، اما این راهبرد بیشتر به «مدیریت آسیب» و موازنهسازی نسبی شباهت دارد تا خنثیسازی کامل پیمان مکه.
ادامه مطلب
سیروس حاجیزاده در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: پرسش اصلی درباره توافق مکه این نیست که آیا «ناتوی خاورمیانه» یا «ناتوی اسلامی» متولد شده است یا خیر. چنین تعبیری از نظر نهادی و نظری اغراقآمیز است. پرسش دقیقتر این است که آیا این توافق میتواند به یکی از گرههای یک شبکه امنیتی چندمرکزی و چندلایه تبدیل شود؛ شبکهای که در آن دولتهای منطقه بخشی از مسئولیت تولید امنیت را خود بر عهده میگیرند، بدون آنکه الزاماً روابط امنیتی خود با قدرتهای فرامنطقهای را کنار بگذارند. در چنین برداشتی، توافق مکه نه یک «جایگزین» برای معماری موجود، بلکه یکی از نشانههای تکثیر مراکز تولید امنیت در خاورمیانه است.
ادامه مطلب
فرشید خسروانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: اتحادهای مبتنی بر هویت مشترک مذهبی یا فرهنگی، هرقدر هم که در مراسم امضا با شکوه به نظر برسند، در لحظه بحران واقعی، جای خود را به محاسبات سرد و عریان از جنس قابلیت نظامی، منافع اقتصادی و بازدارندگی واقعی میدهند. دبیرخانهای که قرار است در ریاض مستقر شود، شاید روزی به سازوکاری عملیاتی بدل شود، اما در سپتامبر ۲۰۲۶، فاصله میان آرمانهای نوشتهشده در مکه و واقعیت خونین میدانهای جنوب عربستان، هرگز به این اندازه آشکار نبوده است.
ادامه مطلب
محمدعلی مهتدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: نزدیک به دو دهه است که عربستان سعودی در سیاست منطقهای خود اقداماتی انجام میدهد که نهتنها دستاورد روشنی برای منافع ملی این کشور نداشته، بلکه در مواردی به تضعیف موقعیت و جایگاه آن در جهان اسلام انجامیده است.
ادامه مطلب
علی اکبر رضایی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: اگر وقایع را در یک خط قرار دهیم از امنیتی شدن مرزهای ایران با ترکیه و پاکستان در سال ۲۰۱۹ به گسترش همکاریهای دفاعی این دو کشور با عربستان و در نهایت به یک تعهد دفاعی سهجانبه رسیدهایم؛ سه کشوری که امروز در غرب، شرق و جنوب محیط پیرامونی ایران وزن قابل توجهی دارند.
ادامه مطلب
قابل درک است که تحلیلگران به سرعت در تلاش هستند تا انگیزه محرک پشت این اعلامیه را ارزیابی کنند. آیا این یک واکنش منطقه ای به ایران است؟ پاسخی هدفمند به روابط رو به وخامت ترکیه و اسرائیل؟ یا اینکه این توافق بهتر است به عنوان پیامی به ایالات متحده در مورد شکست این کشور در تضمین امنیت و امنیت متحدان منطقه ای خود درک شود؟ در حالی که همه این انگیزهها نقش مهمی ایفا میکنند، امضای مکه منعکسکننده چیزی است که حتی بیشتر از آن تأثیرگذار است – مجموعهای از تجدیدنظرهای سیاسی که مورد توجه قرار نگرفته و به سرعت در حال حرکت است که در پهنه وسیعی از قلمرو برای مقابله با تهدیدات منطقهای و ایجاد اقتصادهای قدرتمند مورد نیاز برای بقا و شکوفایی در قرن بیست و یکم اتفاق میافتد.
ادامه مطلب
مصر هنوز ممکن است به عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان در پیمان دفاعی متقابل خود بپیوندد. اما در حال حاضر، قاهره به رویکرد محتاطانه خود ادامه می دهد زیرا به دنبال اجتناب از جانبداری است.
ادامه مطلب
پیمان دفاعی بین پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه نشان میدهد که نفوذ ایالات متحده در خاورمیانه تا چه حد کاهش یافته است و چگونه قدرتهای منطقهای اکنون در حال شکلدهی به نظم امنیتی خود هستند.
ادامه مطلب
بهاءالدین بازرگانی گیلانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: بی سبب نیست که اسرائیلی ها، بیش از همه از پیمان مکه که حالا گویا زیر چتر بمب اسلامی هم قرار گرفته است، ابراز نگرانی کرده اند.
ادامه مطلب
فاطمه خادم شیرازی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: پیشبینی فروپاشی این توافق، بر پایه شناخت تجربههای مشابه در منطقه است. تجربهای که نشان داده ائتلافهای مبتنی بر منافع لحظهای و فاقد دشمن مشترک ملموس، به سرعت به پنهان فراموشی سپرده میشوند.
ادامه مطلب
محسن شریفخدائی نوشت: در سالهای اخیر، افزایش تنشها در خلیج فارس، حملات پراکنده به کشتیها در تنگه هرمز، رقابتهای منطقهای و کاهش نقش مستقیم آمریکا در تضمین امنیت متحدانش، همگی نشان دادهاند که امنیت این آبراه دیگر نمیتواند بر حضور یک قدرت خارجی تکیه کند.
ادامه مطلب
سید علی موسوی خلخالی در یادداشتی مینویسد: پیمان مکه پیدا و پنهانهایی دارد که بدون توجه به آنها نمیتوان بهدرستی آن را تفسیر و بررسی کرد. مهمترین آن نوع رابطه هر سه کشور با غرب، بهویژه امریکاست که مفهومی متفاوت از پیمان عادی منطقهای به ما میدهد.
ادامه مطلب
علی رضوانپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: به دلایل ساختاری، ژئوپلیتیکی و عملیاتی که در ذیل به آنها اشاره خواهند شد، این پیمان بدون حضور ایران نمیتواند نظم منطقه ای مطلوب را برای کشورهای هدف ایجاد کند.
ادامه مطلب
نزدیکی میان سه کشور به سرعت به عنوان ظهور «ناتوی اسلامی» معرفی شد. این عبارت قدرت سیاسی بند دفاع جمعی را به تصویر می کشد، اما خطر تحریف ماهیت واقعی توافق را دارد. حداقل در حال حاضر، هیچ اطلاعات عمومی در مورد ایجاد یک فرماندهی نظامی یکپارچه، وجود نیروهای مشترک، روش های مداخله خودکار، برنامه های عملیاتی ثابت یا کمک های نظامی از پیش تعیین شده وجود ندارد.
ادامه مطلب
مسعد سلیتی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: زمینه شکلگیری پیمان هیچ پیمان امنیتی در خلأ شکل نمیگیرد. طی سالهای اخیر، افزایش تنشهای منطقهای، حملات متقابل، تهدید مسیرهای انتقال انرژی و گسترش فعالیت بازیگران غیردولتی، نگرانی کشورهای منطقه را نسبت به امنیت ملی خود افزایش داده است.
ادامه مطلب