انتخابات ۲۰۲۶ اسرائیل و چالشهای ریاضیات قدرت
معمای ۶۱ کرسی
دیپلماسی ایرانی: انتخابات پارلمانی ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ در اسرائیل نقطه عطفی تاریخی بود و نخستین آزمون سیاسی پس از حوادث ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به شمار میرفت. میزان مشارکت عمومی در این رویداد به ۷۷.۷ درصد رسید. جامعه اسرائیل این حضور را به عنوان یک همهپرسی بزرگ درباره ۱۷ سال حکمرانی بنیامین نتانیاهو تلقی کرد. نظام نمایندگی تناسبی با آستانه ۳.۲۵ درصدی، مانع از دستیابی هر ۲ بلوک اصلی به اکثریت ۶۱ کرسی شد. اردوگاه راستگرا و مذهبی به رهبری نتانیاهو ۵۳ کرسی شامل لیکود ۲۶، شاس ۷، یهودیت توراتی ۷، عوتسما یهودیت ۷ و صهیونیسم مذهبی ۶ کرسی کسب کرد. بلوک تغییر به رهبری گادی آیزنکوت نیز ۴۸ کرسی شامل یشار ۲۱، بیاحاد ۱۲، دموکراتها ۸ و ییسرائیل بیتنو ۷ کرسی به دست آورد.
در این میان، احزاب عربی با جهشی تاریخی به ۱۹ کرسی شامل فهرست مشترک ۱۲ و رعم ۷ کرسی دست یافتند و موازنه عددی کنست را در بنبست قرار دادند. این بنبست محاسباتی صحنه رسانهای را به تقابل روایتها تبدیل کرد.
نتانیاهو با راهبرد ارعاب و تصویرسازی از خطرات امنیتی تلاش کرد بدنه رای خود را منسجم نگه دارد. او با زیر سوال بردن نهادهای نظرسنجی، نتیجه را به تلاش اعراب برای تصاحب قدرت نسبت داد و همکاری با آنان را مغایر مصالح ملی دانست.
از طرفی آیزنکوت با تاکید بر ضرورت پاسخگویی در قبال وقایع ۷ اکتبر و پایان دادن به دوران گذشته وارد میدان شد. او به دلیل تعهدات پیشین خود در عدم اتکا به آرای اعراب با محدودیت روبهرو و آزادی عملش سلب شد.
احزاب عربی نیز با عبور از مطالبات مدنی صرف مانند مسکن و آموزش، رویکرد مشارکت واقعی در تصمیمهای کلان را برگزیدند.
شبکههای تلویزیونی ۱۲ و ۱۳ نیز در کشمکش تفسیری میان بزرگترین حزب بودن لیکود و نارضایتی جامعه از تداوم رهبری نتانیاهو سرگردان شدند.
در لایههای زیرین جامعه، نتایج حاصله انعکاس مستقیم تعمیق شکافهای هویتی و اجتماعی بود. مشارکت ۸۰ درصدی جامعه عربی و فتح ۱۹ کرسی، واکنشی به سالها سیاستهای تبعیضآمیز و ناامنی در زیستبوم عربی بود که محاسبات ائتلافسازی را فلج کرد. این امر سبب کاهش کرسیهای احزاب حریدی از ۱۸ به ۱۴، بازتاب نارضایتی طبقه متوسط سکولار و میانهرو از معافیتهای خدمت سربازی و یارانههای خاص به شمار میرفت.
بحران مسکن و تورم افسارگسیخته نیز انگیزه گروههای گستردهای از رأیدهندگان را برای گردش به سمت بلوک تغییر و تنبیه اقتصادی کابینه تقویت کرد. نتانیاهو از پذیرش قصور شخصی در این رویداد به شدت سر باز زد. مخالفان او را متهم کردند که بقای سیاسی خود را بر سرنوشت اسرا مقدم میداند.
سیاست خارجی تهاجمی نتانیاهو و نزدیکی او به جمهوریخواهان آمریکا چالشبرانگیز بود. در مقابل، آیزنکوت رویکردی محتاطانهتر در پروندههای منطقهای و دیپلماسی بینالمللی دنبال کرد.
اختلافات عمیق بر سر شهرکسازی در کرانه باختری نیز به شکافهای داخلی دامن زد.
با توجه به این بنبست پیچیده، تحلیلگران سیاسی ۴ سناریو را برای آینده محتمل دانستهاند:
سناریوی ۱ تشکیل دولت وحدت ملی است. فشارهای بینالمللی و ترس از بحران داخلی ممکن است رهبران را به این سمت سوق دهد. با این حال، این گزینه به دلیل بیاعتمادی عمیق میان رهبران بسیار بعید است.
سناریوی ۲ شکلگیری دولت اقلیت با حمایت خارجی احزاب عربی است. مخالفان از این طریق تلاش میکنند نتانیاهو را از قدرت برکنار کنند. اما این گزینه با مخالفت شدید بدنه سنتی جامعه یهودی روبهروست.
سناریوی ۳ و محتملتر برگزاری مجدد انتخابات سراسری است. اگر هیچ بلوکی نتواند در مهلت قانونی دولت تشکیل دهد، پارلمان منحل خواهد شد. در این صورت کشور ناچار وارد چرخه تازهای از رقابتهای انتخاباتی میشود.
سناریوی ۴ تلاش نتانیاهو برای ایجاد شکاف در اردوگاه رقیب است. او ممکن است با جذب نمایندگان مستقل دولتی از راست افراطی تشکیل دهد. با این وجود، کاهش کرسیهای او اجرای این سناریو را بسیار دشوار میکند.
با توجه به مطالب پیشین این انتخابات پیروزی قاطعی برای هیچیک از طرفین به همراه نداشت. نتانیاهو از نظر عددی شکست خورد ولی در عرصه سیاسی زنده ماند. آیزنکوت پیروز روایت تغییر بود ولی در دام محاسبات پیشین خود گرفتار شد. احزاب عربی به جایگاه تاثیرگذاری رسیدند اما همچنان در ساختار قدرت به حاشیه رانده شدند.
آینده سیاسی اسرائیل در هالهای از ابهام قرار دارد و بیثباتی همچنان ادامه خواهد داشت.


نظر شما :