بازگشت ترامپ؛ فرصتهای استراتژیک برای اردوغان؟
نیوشا مرادی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: اهمیت ترکیه در دوره دوم ریاست جمهوری ترامپ بیشتر از دوره اول او است و فرصتهای بیشتری را برای آنکارا باز میکند.
ادامه مطلب
نیوشا مرادی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: اهمیت ترکیه در دوره دوم ریاست جمهوری ترامپ بیشتر از دوره اول او است و فرصتهای بیشتری را برای آنکارا باز میکند.
ادامه مطلب
محمدصالح صدقیان در گفت وگویی اذعان دارد که اسرائیل و آمریکا به شکل جدی و عملیاتی در حال کلید زدن پروژه اخراج فلسطینیان هستند. شاهد قطع کمکهای آنروا هستیم. وضعیت مردم فلسطین در غزه به هیچ عنوان مناسب نیست. هیچ زیر ساختی سالمی وجود ندارد. وضعیت بهداشت و درمان، آب آشامیدنی، برق و مایحتاج اولیه هم بحرانی است. در کنار آن اسرائیل به دنبال تحمیل شرایط سختتر به فلسطینیان است به امید آنکه با فرسایشی کردن این شرایط، فضا برای کوچ خودخواسته یا داوطلبانه فلسطینیان از باریکه غزه فراهم شود و به نظر میرسد که دولت ترامپ هم از این سیاست حمایت خواهد کرد. اگر چنین شرایطی حتی در میان مدت ادامه یابد، من معتقدم در بهترین حالت ۸۵ ساکنان غزه از این باریکه میشوند.
ادامه مطلب
مصطفی دنیزر، رئیس شورای بازرگانی ترکیه و مصر بیان کرد در سالهای اخیر اهتمام شرکتهای ترکیهای به مصر افزایش چشمگیری داشته است و سرمایهگذاریهای ترکیه در مصر به ۳.۵ میلیارد دلار رسیده و قرار است طی دو سال ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶، سرمایهگذاریهای جدیدی به ارزش ۵۰۰ میلیون دلار افزوده شود. دنیزر ضمن اشاره به اینکه این سرمایهگذاریها در زمینههای پارچه و صنعت پوشاک و دیگر بخشها از جمله لوازم خانگی و گردشگری متمرکز خواهد بود، به ایجاد ۱۰۰ هزار فرصت شغلی در مصر به واسطه این سرمایهگذاریها اشاره کرد. وی با اعلام اینکه شورای متبوعتش پیشتر به مصر سفری داشته و انتظار میرود در سال جاری پنج سفر دیگر به این کشور داشته باشد، گفت در صورتی که مصر امتیازهای ویژهای به ترکیه اعطا کند، تحقق هدف افزایش مبادلات تجاری امری آسان خواهد بود و میتوان به ۱۵ میلیارد دلار و در افقی بالاتر میتوان به ۲۰ میلیارد دلار مبادلات تجاری رساند.
ادامه مطلب
پروژه اتصال شبکههای راه آهن عراق و ایران با احداث خط آهن ۳۲ کیلومتری شلمچه – بصره، بحثهایی بین مخالفان و موافقان این پروژه در عراق ایجاد کرده و حتی برخی مخالفان، اجرای این پروژه را موجب از رونق افتادن پروژه عظیم بندر فاو میدانند.
ادامه مطلب
سید احمد کاظمی موسوی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در ایران امروز کسی نمی گوید و نمی نویسد که ترک ها، به رغم شکستی که در چالدران به ایران دادند، ادعا دارند که ما زبان فارسی به هند و سیام و سنگاپور بردیم، و تاتارها بودند که سه سده فارسی را زبان رسمی دولت هند اعلام کردند که نفوذش هنوز باقی است. ترکها بودند که کتب و نوشته های تاریخی ایران را بهتر از خود ایرانیان حفظ کردند. کسی جایی نمی خواند که هندیان فرهنگشناس هنوز فارسی را بسان یک زبان فاخر (sophisticated) می نگرند و در سخنان خود عبارات زیبایی از شعر سعدی و بیدل را به عنوان شاهد می آورند.
ادامه مطلب
اکنون آنکارا قصد دارد در سوریه جدید نقش اصلی را ایفا کند و خلاء ایجاد شده با خروج ایران، متحد اصلی بشا اسد را خود پر کند. این اقدام ممکن است باعث رقابت با کشورهای عربی حوزه ی خلیج فارس و نگرانی اسرائیل شود.
ادامه مطلب
علی مفتح در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: باید با استفاده از ظرفیت های کشورمان، به خصوص ظرفیت های فرهنگی و اقتصادی و به دور از اقدامات هیجانی برای افزایش همکاری با جمهوری آذربایجان، ترکیه، کشورهای آسیای میانه و همسایگان تلاش سوء تفاهمات را مرتفع و به حساسیت های یکدیگر احترام بگذاریم تا هم از منافع ملی مان دفاع و هم منطقه را به سوی ثبات هدایت کنیم.
ادامه مطلب
بررسی دقیقتر نشان میدهد که ترکیه تهدیدی حتی بزرگتر برای امنیت اسرائیل به شمار میآید. این تهدید نه تنها ناشی از جاهطلبیهای منطقهای ترکیه است، بلکه با همسویی ایدئولوژیک آن با گروههایی مانند اخوانالمسلمین شکل گرفته است که بهطور مستقیم ثبات اسرائیل را به چالش میکشد.
ادامه مطلب
درحالی روسیه میزبان بشار اسد، رئیسجمهور سابق سوریه پس از سقوط حکومتش است که روز سهشنبه یک هیئت عالیرتبه روس برای نخستین بار از زمان کنار رفتن دولت سابق سوریه از قدرت و تسلط مخالفان بر این کشور، وارد دمشق شد.
ادامه مطلب
وقایع سوریه پیش از این شکافهایی را بین مصر، ایران، و ترکیه آشکار و نقاط اختلاف آنها را برجسته کرده است. وقتی سه قدرت D-۸ دور هم جمع شدند، حرفهای شیرین بین رهبران آنها ردو بدل شد. اما این سخنان شیرین نتوانست شکافهای جدید و نگرانیها در مورد تغییر رژیم در دمشق را بپوشاند.
ادامه مطلب
حامد نقی لو طی یادداشتی می نویسد: در طول چند سال اخیر، کشورهای منطقهای و فرامنطقهای تلاشهای زیادی برای خفگی ژئوپلیتیک ایران انجام دادهاند. این تلاشها به دلایل مختلف اقتصادی، نظامی و سیاسی انجام میشود. در بررسی این تلاشها و تأثیرات آنها بر ایران به دنبال راهکارهای ممکن برای مقابله با این چالشها هستیم.
ادامه مطلب
با وجود حمایتهای رسمی شخصیتها و نهادها و سازمانهای ترکیه از فرآیند شکلگیری حکومت جدید سوریه اما، عرصه و سپهر سیاسی ترکیه شاهد اختلافاتی میان احزاب سیاسی در رابطه با وضعیت سوریه پس از سقوط نظام بشار اسد است.
ادامه مطلب
علی مفتح در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: در واقع، سیاست غرب نسبت به ترکیه این بوده است: آن قدر آن را داخل نگه دار تا خارج نشود و آن قدر آن را بالا نگه دار تا زیر نرود. ۳۸ سال است که ترکیه پشت درهای اروپا نگه داشته شده و عضویت آن در اتحادیه اروپا هنوز هم بحث هرساله سیاستمداران است. غرب ترکیه را پشت درهای اروپا نگه داشته تا مبادا یک عثمانی دیگر به پا خیزد و دوباره به دروازه های وین برسد. بهترین کار برای این سیاست نیز عمل کردن به قاعدهای دیرینه و معروف در روابط بینالملل است: «دوست خود را نزدیک نگهدار، اما دشمن خود را نزدیکتر!» با این حال، به نظر می رسد که ترکیه برای غرب دیگر همانند گذشته اهمیت ندارد.
ادامه مطلب
احسان موحدیان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: نتیجه جنگ در قره باغ کوهستانی (آرتساخ) در سال ۲۰۲۰ واقعیت جدیدی را در قفقاز جنوبی به وجود آورد و توازن قوا را به نفع ترکیه و باکو تغییر داد. در نتیجه ادغام و همگرایی بیشتر دولتهای عضو سازمان کشورهای ترک تسهیل شد. این سازمان هم اکنون از قابلیت قابل توجهی در عرصه ژئوپلیتیک برای مهار نفوذ روسیه و ایران برخوردار است. علاوه براین، امکان ایجاد یک ناتوی ترکی در منطقه، با هدف محاصره روسیه و تهدید چین و ایران با مشارکت ترکیه و کشورهای قفقاز جنوبی و آسیای مرکزی وجود دارد که نتیجه آن به نفع اتحادیه اروپا و ایالات متحده خواهد بود.
ادامه مطلب
علی موسوی خلخالی مینویسد: برخی منابع خبری گزارش میدهند که رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری ترکیه، مترصد فرصتی است تا به دمشق برود و در مسجد اموی نماز جمعه بخواند، گویی که میخواهد روح سلاطین عثمانی را زنده کند! نه تحریر الشام و گروه های سیاسی سوری یکپارچه هستند که اردوغان بتواند خیال و اراده خود را بر سربهراهی – اگر نگوییم سرسپردگی – آنها تحمیل کند و نه جامعه جهانی اجازه میدهد اردوغان به راحتی به فکر خلافت عثمانی خود بیفتد و کشورگشایی کند!
ادامه مطلب
اکبر فیجانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: اسرائیل و حامیانش، بهویژه آمریکا و انگلیس، همواره با تشدید اختلافات قومی و مذهبی تلاش می کنند دستیابی به اهدافشان را تسهیل کنند. آنها با استفاده از ترفندهای رسانه ای، از یک طرف ایده های تنش آفرین را در سطح یک کشور یا منطقه مطرح یا ترویج می کنند و از طرف دیگر علیه آن تبلیغ می کنند و با نفوذ در افکار عمومی و مراکز تصمیم گیری، طرف های ذینفع را تحریک و تشویق به واکنش می کنند.
ادامه مطلب
یک مقام ارشد نیروهای کُرد در سوریه گفت نیروهای آمریکا و فرانسه میتوانند امنیت تمامی منطقه مرزی در شمال سوریه را تأمین کنند تا از بروز جنگ میان نیروهای کرد سوری مورد حمایت غرب با ترکیه جلوگیری شود. الهام احمد که مسئول سیاست خارجی حکومت خودمختار کردها در سوریه است، به شبکه ۵ تلویزیون فرانسه گفت نیروهای این منطقه آماده هستند که آمریکا و فرانسه امنیت این مناطق را تأمین کنند و عهدهدار این مسئولیت شوند.
ادامه مطلب
اسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری کنونی ترکیه، در ۲۲ سال اخیر حاکم مطلق این کشور بوده و در قالب یک الگوی نمایشی حکمرانی مطلوب تلاش داشته با نیرنگ بر افکار عمومی منطقهای نیز سلطه یافته و الگوی حکمرانی خود را جهانی سازد. این جهانی سازی الگوی حکمرانی دولت اردوغان، ابزار و تاکتیک برسازی اردوغان به عنوان یک پیامبر جهانی در عصر کنونی است، البته پیامبری دروغین!
ادامه مطلب
می توان انتظار ادامه تنش های قومی و فرقه ای در سوریه را در سال های آینده داشت که ممکن است اسرائیلی ها (از طرف دروزی ها)، ایرانی ها (از طرف علویان) و ترک ها (از طرف اکثریت سنی ها) را درگیر کند. همزمان، دونالد ترامپ، رئیسجمهور منتخب آمریکا، که از سوی بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل برای پیوستن به اسرائیل در حمله به تأسیسات هستهای ایران تحت فشار قرار گرفته است، احتمالاً تصمیم خواهد گرفت که دعوت برای افزایش حضور نیروهای نظامی آمریکا در منطقه و بسیاری از درگیری های آنها را رد کند.
ادامه مطلب
علی مفتح در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: تمایل به داشتن «خدا و خرما»، یا همانطور که ضربالمثل ترکیهای میگوید: Daldaki kuş da benim, elimdeki kuş da (هم پرنده روی شاخه برای من است، هم پرنده در دست من برای من است) تنها مختص به رویکرد آنکارا در قبال سازمانها و نهادهای جهانی نیست. روابط دوجانبه و چندجانبه نیز از این چندگانگی بینصیب نماندهاند.
ادامه مطلب
الهام علیاف، رئیسجمهوری آذربایجان، روز سهشنبه هفتم ژانویه (۱۸ دی) در مصاحبهای با شبکههای تلویزیونی محلی، ضمن اشاره به تحولات منطقهای و فرامنطقهای، با ادبیاتی کمسابقه، ادعاهای ضدایرانی تندی را به زبان راند. در این میان، مانور او بر دالان موهوم زنگزور، آنهم در میانه تحولات سوریه و درست یک ماه پس از سقوط حکومت اسد، این گزاره احتمالی را پررنگتر کرده که همزمانی تحولات خاومیانه و ققفاز میتواند به چالشی برای مرزهای ایران و ارمنستان منجر شود.
ادامه مطلب
حامد نقیلو در یادداشتی می نویسد: ایجاد کریدور ایران - عراق - سوریه یکی از اهداف استراتژیک ایران برای تقویت نفوذ خود در منطقه خاورمیانه است که میتواند پل ارتباطی ایران به مدیترانه و دروازه ورود به اروپا باشد. اما این پروژه با چالشها و اشتباهاتی همراه شد که موفقیت آن را تاکنون به محاق برده است. درحالیکه ایران در یک فرایند فرسایشی به دنبال راهاندازی این کریدور مهم برای رسیدن به اروپا بود، همزمان کریدورهای جدید مانند امارات - ترکیه و راهآهن فاو - ترکیه از طریق خاک عراق کلید خورد و به این ترتیب محور غربی-عربی با هدف تحریک عراق برای دورزدن کریدورهای ایران شکل گرفت و از طرفی بازیگران منطقه برای حفظ و البته افزایش قدرت و نفوذ خود نیاز داشتند مانع موفقیت ایران در این مسیر استراتژیک شوند.
ادامه مطلب
در میانه معادلات کردی منطقه، ذیل تحولات سوریه، بیش از همه چیز جای خالی ایران احساس میشود. این در حالیست که تهران میتوانست با ارتباط گیری با کردهای سوریه کماکان نقش آفرینی فعالی را برای خود در این منطقه داشته باشد. اگرچه ایران در طول این سالها سعی کرده است با عدم مداخله جدی در معادلات شرق فرات از اصطکاک سیاسی، دیپلماتیک، امنیتی، نظامی و دفاعی با ترکیه و همچنین آمریکا جلوگیری کند و به نحوی وارد نقاط حساس و خطوط قرمز آنکارا پیرامون کردها نشود.
ادامه مطلب
احسان هوشمند در یادداشتی می نویسد: در سالهای گذشته در ارتباط با فعالیتهای مغایر با حسن همجواری دولت ترکیه، در ایران اقدامات و پیگیریهای دیپلماتیک محسوسی انجام نشده و نارضایتی کشورمان از فعالیت مؤسساتی مانند مؤسسه مطالعات تبریز و دیگر مراکز ضد ایرانی به اقدامات تلافیجویانهای منجر نشده است. هرچند ممکن است استدلال شود که مؤسسات وابسته به نهادهای امنیتی ترکیه مثل مؤسسه مطالعات تبریز در داخل کشور ایران نفوذ بسیار ناچیز و غیرمحسوسی دارند، اما این وضعیت موجب نمیشود تا دستگاه سیاست خارجی درباره وظایف ذاتی خود در دفاع از منافع ملت ایران کوتاهی کند.
ادامه مطلب
اردوان امیراصلانی در یادداشتی می نویسد:آینده سوریه بستگی زیادی به میزان مداخلهگری آمریکا و ماهیت توافق بین قدرتهای منطقه خواهد داشت. آیا آنها خواهند توانست از بهرهبرداری دولت اسلامی از آشفتگی سیاسی برای بازسازی نیروهایش جلوگیری کنند؟ چه نقشی به کردها، که متحدان کلیدی آمریکا در مبارزه با داعش هستند، واگذار خواهد شد؟ با پیروزی اخیر دونالد ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری ایالات متحده آمریکا و یادآوری مجدد خواسته خود مبنی بر خروج از منطقه، آیا ایالات متحده محدودیتهایی برای ترکیه در حمله به کردها اعمال خواهد کرد یا بار دیگر اجازه خواهد داد تا آنها قربانی بشوند؟
ادامه مطلب
حشمت الله فلاحت پیشه در گفت وگویی باور دارد که، طرح ادعای غرامت ۳۰۰ میلیارد دلاری از ایران همان فرار رو به جلو برای عدم پرداخت بدهی ۳۰ میلیارد دلاری به ایران است .
ادامه مطلب
مرتضی شربیانی در یادداشتی می نویسد: شکست و عقبنشینی سریع ارتش سوریه در برابر حملات شورشیان مسلح اسلامگرا که در نهایت به سقوط حکومت ۵۴ساله خاندان اسد درسوریه انجامید، موجب تحلیلها و اظهارنظرهای متفاوتی درباره میزان نفوذ منطقهای ایران در خاورمیانه پس از جنگ غزه و شکل جدید توازن قوا در این منطقه شده است.
ادامه مطلب
محمد ایرانی در گفت و گویی باور دارد که، هرگونه تنش، چه در قالب جنگ نظامی یا ضربه نظامی، بستگی به رفتار تهران دارد؛ اینکه بناست ما چه اقدامی در قبال واقعیات منطقه و جهان داشته باشیم که بخشی از این واقعیتها به روی کار آمدن دونالد ترامپ از ۲۰ ژانویه ۲۰۲۵ بازمیگردد. بله یک طرف این داستان، دونالد ترامپی است که نهتنها مناسبات حزب جمهوریخواه را دارد، بلکه نگاه و قرائت خاص در حوزه سیاست خارجی نیز مطرح است. اما در سوی دیگر، اینکه ما چگونه باید رفتار کنیم و صحنه را چگونه باید ارزیابی و ترسیم کنیم و چه سناریو یا سناریوهایی را برای تعامل یا تقابل احتمالی با آمریکا و دونالد ترامپ داشته باشیم، مسئله مهمتر است. این در حالی است که متأسفانه ما اکنون روابطمان با اتحادیه اروپا هم چندان مطلوب نیست. لذا متأسفانه من شرایط خوبی را برای سیاست خارجی ایران در سال ۲۰۲۵ متصور نیستم.
ادامه مطلب
صادق زیباکلام در گفت وگویی تاکید دارد که سال ۲۰۲۵، سال ثبات و امنیت بیشتر برای جمهوری جمهوری اسلامی ایران خواهد بود. شاید برخی به من این نقد را داشته باشند، اما این ارزیابی و تلقی من برای سال آینده است. چون در یک نگاه کلی تمایلی از سوی هیچ کشوری و هیچ بازیگری وجود ندارد که این جنگ با ایران شروع شود. حتی دونالد ترامپ هم به دنبال جنگ با ایران نیست و گزینه اول او هم مذاکره است.
ادامه مطلب
سید کامران یگانگی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: ترکیه با استفاده از استراتژیهای متنوع نظامی، سیاسی و دیپلماتیک، نقش برجستهای در فشار به دولت سوریه برای کنار رفتن ایفا کرد. این یادداشت به بررسی استراتژیهای ترکیه در راستای سقوط دولت بشار اسد و تحولات کلیدی در این زمینه میپردازد.
ادامه مطلب