این منطقه خود را در یک وضعیت "میاندوره ای" میبیند. بحث درباره تک قطبی یا چند قطبی را فراموش کنید: خاورمیانه بیقطب است. کسی در اینجا مهار کار را در دست ندارد.
ادامه مطلب
سمانه مدحی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: جهانی شدن به شکل امروزین آن از زمان فروپاشی کمونیسم و نظام دوقطبی و پایان جنگ سرد عینیت یافته است. در واقع جهانی شدن به فرآیندی اطلاق میشود که طی آن جریان آزاد اندیشه، انسان، کالا، خدمات، و سرمایه در دنیا میسر و محقق شود.
ادامه مطلب
الشمری درباره آینده روابط بین دو کشور گفت که شاهد رشد قابل توجه آن خواهیم بود چرا که تمایل متقابلی میان بغداد و ریاض وجود دارد و نخبگان سیاسی موثر در عراق معتقد هستند که عربستان از کشورهایی است که می تواند پیشرفت بیشتری برای عراق محقق کند و این امر به آینده رشد روابط بین دو کشور کمک می کند.
ادامه مطلب
روابط امارات و آذربایجان شاهد مجموعه ای از پروژه ها و سرمایه گذاری های جدید، به ویژه در بخش انرژی های تجدیدپذیر بوده است. شایان ذکر است، طبق اطلاعات سال ۲۰۲۲ ، کشورهای شورای همکاری در حال حاضر جزو شرکای برتر سرمایهگذاری در آذربایجان هستند، اگرچه حجم سرمایهگذاری آنها در مقایسه با سایر شرکای آذربایجان کم است.
ادامه مطلب
اقتصاد کشورهای همسایه فلسطین و اسرائیل شاهد تاثیر این جنگ بویژه بر درآمدهای گردشگری بوده است و هزینه های حمل و نقل به شکل زیادی افزایش یافته و کاهش رفت و آمد در در دریای سرخ کاملا مشهود است که این امر می تواند آسیب های اقتصادی را در سطح جهانی تشدید کند.
ادامه مطلب
ابرپروژه گیگا را باید بخشی از “چشمانداز ۲۰۳۰” محمدبنسلمان، ولیعهد عربستان سعودی، دانست که با هدف تنوع بخشی به اقتصاد این کشور به اجرا درآمده است. این در حالی است که برخی از پروژههای گیگا بر سرمایهگذاریهای زیرساختی عظیم و برخی دیگر بر جذب استعدادهای فینتک از سراسر منطقه و حتی فراتر از آن تمرکز دارند.
ادامه مطلب
به نظر می رسد، عربستان به نوعی با سرزنش و ملامت به متحد خود امریکا می نگرد چرا که این کشور وارد درگیری با انصار الله در دریای سرخ شده بدون آنکه راهی برای خروج آن بیابد اما عربستان موفق شد از زیر بار ائتلاف با امریکا بگریزد.
ادامه مطلب
دولت امریکا امیدوار است که طرحی برای حلوفصل پایدار مسائل خاورمیانه بعد از جنگ غزه برقرار کند که عربستان «نقش مهمی» در آن بر عهده داشته باشد.
ادامه مطلب
این روزها علی باقریکنی در مقام معاون سیاسی وزارت امور خارجه تحرکات دیپلماتیکی را در شرق آسیا آغاز کرده است. علی باقریکنی بنا به دعوت رسمی همتای ژاپنی خود دیروز دوشنبه وارد توکیو شد.البته باقریکنی قبل از حضور در ژاپن، پنجشنبه گذشته نیز در سفر به چین نیز با «ما جاشو» معاون وزیر خارجه این کشور، دیدار کرد و طیف وسیعی از موضوعات مورد علاقه دو طرف از جمله نحوه ارتقای تعاملات و همکاریهای ایران و چین در حوزههای مختلف بینالمللی مانند حقوق بشر و تروریسم، آخرین وضعیت حاکم بر مذاکرات رفع تحریمها و مسیر پیشرو مورد بحث قرار گرفت.در ادامه نخستین نشست کمیته مشترک ایران، عربستان و چین در پکن با حضور علی باقری، معاون سیاسی وزیر امور خارجه و ولید بن عبدالکریم الخریجی، قائممقام وزارت امور خارجه پادشاهی عربستان سعودی عصر جمعه بهصورت مشترک با وانگ یی، عضو دفتر سیاسی حزب و وزیر امور خارجه چین برگزار شد.
ادامه مطلب
. پیش از حمله هفتم اکتبر حماس، تنها ۲۹درصد تونسی ها نگاه مناسبی به سیاست خارجی ایران داشتند. در پایان کار میدانی این افکارسنجی، این نرخ به ۴۱درصد رسید. جهش در این زمینه در روزهای پس از سخنان رهبر انقلاب ایران مشهودتر بود.
ادامه مطلب
پرونده امنیتی دوجانبه با چالش های متعددی در خصوص امنیت تنگه هرمز و اتهامات متقابل مبنی بر استفاده از اهرم فشار اقلیتها میان دو کشور، قاچاق مواد مخدر که برخی طرف های وابسته به ایران به آن متهم می شوند، مبارزه با تروریسم و همچنین حملات مکرر به خاک و تاسیسات نفتی و مرزهای عربستان و جنگ یمن و دیگر پروندههای پیچیده روبه روست.
ادامه مطلب
در سراسر جهان عرب، خشمی بر سر غزه درگرفته است. بسیاری از رژیم های عربی اکنون خود را در موقعیت دشواری برای آرام کردن افکار عمومی خود و همچنین حفظ پیوندهای اقتصادی و دیپلماتیک با اسرائیل می بینند. آنها تلاش دارند در صحنه بین المللی خود را در موقعیت رهبران صلح خواه قرار دهند، تا حدودی برای اینکه به جمعیت خود بگویند که وقتی نوبت به فلسطین برسد، آنها هم خاموش نیستند و به این ترتیب اعتراضاتی را خاموش کنند که می تواند از کنترلشان خارج شود.
ادامه مطلب
پروفسور اشتفان هرتوگ استدلال می کند که نقش بی حد دولت ها در اقتصاد کشورهای خاورمیانه، شکاف های موجود میان خودی ها و غیرخودی ها و ترکیب ناخوشایند "مهارتِ پایین با مولدبودن پایین"، اقتصادهای چند تکه ای را شکل داده که همکاری موثر میان حاکمیت، کسب و کارها و نیروی کار را مختل می کند.
ادامه مطلب
در سراسر خاورمیانه، تجربه متنوع امپراتوریها، توسعهٔ دولت – ملت هایی مانند آنچه در اروپا رخ داد را مختل کرد و به همین دلیل به عاملی در ناپایداری منطقه تبدیل شد. در واقع، برای بسیاری از رژیمهای خاورمیانه، این مسئله که چگونه درجه معقولی از نظم را با حداقل اجبار برقرار کنند، هنوز پاسخی نیافته است.
ادامه مطلب
ماریا فانتاپی و ولی نصر در یادداشت مشترکی می نویسند: اکنون که حمایت ایران، در تاب آوری و توانمندی نظامی حماس به حساب می آید، به نظر می رسد که توانمندی های نظامی منطقه ای خود ایران نیز کاملا قدرتمند باشد. تهران همچنین جسارت تازه ای را بروز می دهد. هرچند تهران به یک منازعه گسترده تر مایل نیست اما بر نمایش قدرت حماس حساب کرده و در حالی که حزب الله به تبادل آتش با اسرائیل ادامه می دهد و دیگر گروه های تحت حمایت ایران نیروهای آمریکایی را هدف می گیرند، هزینه ها و ریسک ها را افزایش می دهد.
ادامه مطلب
مشکل این است که با گذر سال ها، نیاز ایالات متحده و عربستان سعودی به یکدیگر، کمتر و کمتر شده است. تار و پود پیوندهای دو طرف به تدریج سست شده و رویدادهای تاریخی ای همچون بهار عربی، انقلاب نفت شیلِ آمریکا، ظهور ایران، تجاوز روسیه به اوکراین و توسعه اقتصادی روزافزون و استقلالِ هر دو کشور آمریکا و عربستان سعودی از هم، در این زمینه نقش داشته است. شاید این رابطه گسسته نشده باشد اما زیر بار عدم اعتماد متقابل کمر خم کرده، هرچند واقعیتهای بی رحم موجب می شود که دوباره به هم بازگردند.
ادامه مطلب
آن گونه که رنج های فلسطینیان، توجه اعراب را به خود جلب کرده و هیجانشان را شعله ور می سازد، رنج های سودانی ها یا یمنی ها یا سوری ها چنین تاثیری ندارد.
ادامه مطلب
مارتین ایندایک و استیون کوک در گزارشی، مورد قانعکنندهای را برای پیمان راهبردی تازه و گسترده میان امریکا و عربستان سعودی مطرح میکنند که به موجب آن، امریکا به تقویت روابط دفاعی با عربستان متعهد میشود و در مقابل، پادشاهی به همکاری در زمینه اصلاحات داخلی، حقوق بشر، سیاست نفتی، جنگ در یمن و عادی سازی روابط با اسرائیل متمایل خواهد شد.
ادامه مطلب
علیرضا سهرابی نور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: باتوجه به بیانیه صادر شده می توان دریافت که هیچ اقدام مهم و عملی در این نشست برای بازدارندگی رژیم صهیونیستی در خصوص نسل کشی در نواره غزه منتج نشده است و بیشتر جنبه توصیه ای دارد تا یک بیانیه محکم. البته در خصوص این نشست از جانب جنبش حماس نیز پیام هایی برای اتخاذ یک تصمیم تاریخی مخابره شد که طبیعتا این بیانیه مطلوب آنها نیست.
ادامه مطلب
جاه طلبانه ترین پیشنهادها درباره اداره غزه ی پساجنگ از عربستان می خواهد که هم با پرسنل نظامی و هم اداری در این کار مشارکت کند. پیشنهادهای ملایم تر نیز نقشی برای سعودی ها در تامین مالی بازسازی غزه قائل هستند. اما ریاض به خودش اجازه نخواهد داد که نقشِ پاک کننده گندی را که اسرائیل در غزه زده است، بر عهده گیرد.
ادامه مطلب
به رغم نشانه های آشکار از عقب نشینی نظامی آمریکا از منطقه، ایالات متحده به آسانی از خلیج فارس دست نمی کشد. دولت بایدن طرح تازه ای را ابداع کرده که هدف آن تاثیرگذاری و نتیجه گیری بیشتر با امکانات کمتر برای مقابله با نفوذ چین در این منطقه است.
ادامه مطلب
شکستن طلسم منطقهای، نیازمند فراتر رفتن از مرزهای سنتیِ رقابتهای ژئوپولیتیک است. یک پیشنهاد قابل اجرا، ایجاد یک بلوک منطقهای است – مشابه سازمان دولتهای آمریکای لاتین (OAS) یا اتحادیه آفریقا (AU) که بر چالشهای مشترک و نیز منافع مشترک تمرکز دارد. این ایده پیشنهاد میکند که فراتر از سازمانهای کنونیِ همکاری زیرمنطقهای مانند اتحادیه عرب، اتحادیه مغرب عربی، شورای همکاری خلیج فارس و شورای همکاری چهارجانبه گام برداریم. نمونههای گذشته نشان میدهد که سازمانهای منطقهای اغلب پس از تنشهای مزمن یا در روند تنش زدایی شکل می گیرند، سناریویی که در منطقه خاورمیانه بزرگ یا MENA غریبه نیست.
ادامه مطلب
رسانههای آمریکایی در حال حاضر در حال خیالپردازی درباره تحولات بزرگی هستند که از این توافق حاصل خواهد شد، چیزی که تکرار بزرگنمایی های دوره ترامپ درباره "معامله قرن" است. توافق عادیسازی عربستان سعودی و اسرائیل، نه پاسخی است به رقابت استراتژیک با چین و نه به تهدیدهای ایران. فشار برای عادی سازی فوری و زودرس، تنها موجب میشود که سعودیها قیمت خود را بالا ببرند و اسرائیل هم پیش شرط های خاص خود را تعیین کند.
ادامه مطلب
ذیل یک سناریوی احتمالی باید در نظر داشت که همین تحولات میتواند مؤیدی بر این باشد که تهران برای خارجنشدن شرایط و وضعیت از «کنترل»، بیش از گذشته به دنبال ازسرگیری مذاکرات هستهای با طرفهای غربی باشد تا از این مسیر، موفق به مدیریت تحولات و اتفاقات در دیگر حوزهها شود. فراموش نکنیم که نشست فصلی شورای حکام را پیشرو داریم و با توجه به لاینحلماندن اختلافات پادمانی و تشدید گسل تهران-آژانس، امکان بغرنجترشدن پرونده هستهای ایران به موازات وضعیت شکننده منطقه بعد از عملیات طوفان الاقصی نیز وجود دارد که میتواند یک مشکل چندبُعدی سیاسی و دیپلماتیک را شکل دهد تا جایی که دیگر فعالیتهای دقیقه ۹۰ طرفین در آستانه نشست فصلی هم نتواند کاری از پیش ببرد. به همین دلیل بدیهی است که تهران از دالان مذاکرات هستهای و دیپلماسی در نقطه جوش، حتی صوری، نیمنگاهی به این دارد که وضعیت به نقطه غیرقابل مدیریت سوق پیدا نکند.
ادامه مطلب
بیش از یک دهه است که نشانه هایی از بلندپروازی دریایی فزاینده سعودی به چشم می خورد که بر دو ستون اصلی تمرکز دارد: بازسازی و مدرنیزه کردن ناوگان دریایی خود و پیشتازی در رزم گروه های چندجانبه به رهبری ایالات متحده.
ادامه مطلب
اکنون کاخ سفید، پنتاگون و کنگره همگی بر سر چشم اندازی در زمینه یکپارچه سازی امنیت در خاورمیانه همنوا هستند. اگر اسرائیل، امارات متحده عربی و عربستان سعودی این فرصت همنوایی نادر در واشنگتن را برای همکاری در زمینه یک چارچوب چندجانبه امنیتی، که به همه سود می رساند، در نیابند، غمگینانه به یاد این جمله وزیر امور خارجه پیشین اسرائیل در سال ۱۹۷۳ می افتیم که عرب ها و اسرائیلی ها هرگز هیچ فرصتی برای از دست دادن فرصت را از دست نمی دهند.
ادامه مطلب
در روز ملی عربستان سعودی که هر ساله در ۲۳ سپتامبر جشن گرفته می شود، شاهد آن بودیم که مردمان عربستان و به ویژه انبوهی از نسل جوان، که بخش عمده جمعیت این کشور را تشکیل می دهند، برای گرامیداشت این روز در سراسر عربستان سعودی گرد هم آمدند. به نظر می رسد، افزایش چشمگیر برگزاری مراسم میهن پرستانه ای از این دست که توسط ولیعهد این کشور ترویج و تبلیغ می شوند، می تواند تا حدی انگیزه های اصلی پشت اصلاحات سیاسی و اقتصادی اخیر در این کشور را رمزگشایی کند.
ادامه مطلب
این به عهده اسرائیلی هاست که بخواهند در یک فرایند معتبر صلح مشارکت کنند که به چرخه غمبار خشونت از جمله به جنگی که امروز جریان دارد، خاتمه دهد یا همچنان به خشونت و جنگ های بی پایان ادامه دهند و وجود و ثبات خود را روز به روز بیشتر به خطر اندازند.
ادامه مطلب
هدف عربستان سعودی از این توافقها و جهتگیریها ترسیم مجدد حضور خود در نقشه ژئوپلیتیکیای است که در جهان بهویژه در خاورمیانه در حال شکلگیری است. این توافقها را میتوان تلاشی برای دستیابی به «کمربند امنیتی» از طریق تقویت گفت وگو با قدرتهای مختلف منطقهای در خاورمیانه و جنبشهای قدرتمندی مانند حوثیها دانست.
ادامه مطلب
توافق عربستان – ایران با حمایت چین چیزی جز تشییع نفوذ آمریکا در شرق جهان عرب نیست. نفوذی که مستقیما وارد مرحله مرگ مغزی شد بعد از این که آمریکاییها در پی حمله به عراق در مخمصه گیر افتادند. به این ترتیب آمریکاییها شکست خوردند و طرح خاورمیانه جدید آمریکا به خاورمیانه ایران تبدیل شد.
ادامه مطلب