محمدجواد حق‌شناس در یادداشتی می‌نویسد: انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر امریکا فشارهای سیاسی بر ترامپ را افزایش داده است. نارضایتی از هزینه‌های زندگی و پیامدهای جنگ، ضرورت یافتن راه خروج را برجسته می‌کند؛ با این حال، تغییر موازنه سیاسی به‌تنهایی آتش جنگ را خاموش نمی‌کند. پرسش اصلی آن است که آیا افزایش فشار نظامی راه توافق را می‌گشاید یا بحران را پیچیده‌تر می‌کند؟
ادامه مطلب
اسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: الگوی بن‌بست فعال بیانگر وضعیت بازیگرانی است که در بن‌بست راهبردی گرفتارند اما تاکتیک‌های گریز از این بحران را نیز دارند. بن‌بست فعال بر همزمانی انسداد تاکتیکی و تلاش برای دگرگونی وضعیت همراه با چرخش سیاست‌ها استوار است، امید به خروج از بن‌بست را افزایش می‌دهد. بن‌بست فعال فرایندی فرسایشی دارد که بازیگران همه منابع خویش را بکار می‌گیرند تا منافع راهبردی خود را حفظ یا تقویت کنند. در این فرایند از قدرت نرم و قدرت سخت همزمان استفاده می‌شود. در روابط بین‌الملل این الگو به همزمانی مذاکره و جنگ میان بازیگران اشاره دارد.
ادامه مطلب
محمدجواد حق‌شناس در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: اگر تهران و واشنگتن بتوانند از تصویر یکدیگر به‌مثابه دشمنانی یکپارچه و تغییرناپذیر فاصله بگیرند، شاید بتوانند راهی را بگشایند که چهار دهه دشمنی و بی‌اعتمادی، آن را دشوار اما ناممکن نساخته است.
ادامه مطلب
محمدجواد حق شناس در یادداشتی می‌نویسد: فرصت دوماهه را نباید با ضرورت دستیابی فوری به توافقی جامع اشتباه گرفت. هدف واقع‌بینانه، توافقی مرحله‌ای و متوازن برای توقف تشدید جنگ، کاهش متقابل اقدامات خصمانه، رفع سنجش‌پذیر تحریم‌ها، حل‌وفصل مسائل هسته‌ای، تأمین امنیت کشتیرانی و ایجاد تضمین‌های معتبر است. هر گام باید با اقدام متقابل همراه شود تا تجربه تعهدات یک‌طرفه تکرار نشود.
ادامه مطلب
رسول سوری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در نوشتار حاضر سعی بر این است با تحلیل آسیب‌شناسانه این پدیده، نشان داده شود که بی‌اعتمادی ایران به آمریکا نه یک «سوءظن»، بلکه یک «ضرورت دفاعی مستند» است و بر همین مبنا، توصیه‌هایی سیاستی برای مدیریت این بحران ارائه دهد.
ادامه مطلب
محمدجواد حق‌شناس در یادداشتی می‌نویسد: این تحول سه پیام دارد: بازگشت معیشت به مرکز سیاست آمریکا، آشکارشدن شکاف در اردوگاه جمهوری‌خواهان و افزایش محدودیت‌های سیاسی ترامپ. کنگره جدید نیز از سوم ژانویه می‌تواند نقش مؤثرتری در نظارت بر سیاست جنگی دولت ایفا کند.
ادامه مطلب
محمدجواد حق‌شناس در یادداشتی می‌نویسد: انتخابات آمریکا متغیری مهم در معادلات پیش‌روست، اما نباید به عامل تعلیق تصمیم‌های راهبردی ایران تبدیل شود. بهره‌گیری از فرصت ۶۱روزه، مستلزم گذار از دیپلماسی واکنشی به دیپلماسی آینده‌نگر، فرصت‌شناس و متکی بر منافع ملی است؛ رویکردی که با ضرورت بازاندیشی در شیوه حکمرانی و سیاست خارجی، در افق جمهوری سوم نیز پیوند می‌یابد.
ادامه مطلب
جمشید پرویزی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: واکاوی الگوهای عمل جمهوری اسلامی ایران در این مقطع خطیر، ابعاد تازه‌ای از دیپلماسی توام با بازدارندگی را نمایان می‌سازد. از یک‌سو، فشارهای سالیان اخیر موجب قطبی شدن احساسات ملی به سمت مقاومت قاطع و مقابله بنیادین با سیاست‌های سلطه‌جویانه آمریکا شده، که در این فضا اراده عمومی بر نفی استراتژی‌های تهاجمی واشینگتن استوار است. از سوی دیگر، عقلانیت راهبردی ایجاب می‌کند که ایران به هیچ وجه نباید عرصه گفت‌وگو و دیپلماسی را خالی کند؛ چرا که ترک میز مذاکره دقیقا به نفع جریان‌های جنگ‌طلب و افراطی عمل کرده و با ایجاد فضای تنفس برای واشینگتن، به تقویت موقعیت ترامپ و مواضع تندروی او منجر خواهد شد.
ادامه مطلب
بقایی در پاسخ به پرسش دیگری درباره اظهارات اخیر مارکو روبیو، وزیر امور خارجه امریکا که در گفت‌وگو با خبرنگاران گفته که خواسته‌های ایران غیرمقوبل و مضحک است و در عین حال تاکید کرده که تکلیف ایران باید در همین دولت روشن شود در حالی که نخست وزیر قطر نیز در واشینگتن به سر می‌برد و گفته می‌شود پاسخ تهران را به امریکا برده است، گفت: «باید در پاسخ به روبیو گفت کدام دولت. باش تا صبح دولتت بدمد. مردم ایران از پیگیری حقوق و خواسته‌های به حقشان صرف نظر نمی‌کنند. کجای این خواسته غیرمنطقی است که باید قبل از هر مذاکره‌ای امریکا تحریم‌های جدید اعمال کند. کجای خواسته ایرانیان غیرمنطقی است که باید برای شروع هر روند مذاکراتی جنگ در همه جبهه‌ها متوقف شود یا محاصره دریایی پایان یابد. مضحک حمله امریکا به ایران در میانه مذاکرات است. این که امریکا در دو نوبت به کشوری حمله شود به هر بهانه‌ای که توجیه می‌کنند، جنایتکارانه است. کجای رفتار امریکا منطقی است که تفاهم‌نامه‌ای که رئیس جمهوری امریکا زیر پای آن را امضا کرده، تنها دو هفته دوام بیاورد؟!»
ادامه مطلب
محمدجواد حق‌شناس در یادداشتی می‌نویسد: برای ارزیابی این جنگ باید میان برتری نظامی، موفقیت راهبردی و تأمین منافع ملی تفاوت گذاشت. ممکن است کشوری آسیب فراوان ببیند، اما مانع تحقق اهداف سیاسی طرف مقابل شود؛ یا قدرتی با وجود واردکردن خسارت‌های سنگین، به نتیجه مطلوب نرسد. هیچ‌یک به‌تنهایی نشانه پیروزی نیست. معیار مهم‌تر، تأثیر جنگ بر امنیت شهروندان، ظرفیت توسعه و آینده مناسبات منطقه‌ای و جهانی است.
ادامه مطلب
محمدجواد حق‌شناس در یادداشتی می‌نویسد: آیا امنیت خلیج فارس باید همچنان تابع رقابت قدرت‌ها باشد یا کشورهای ساحلی می‌توانند مسئولیت بیشتری در ساختن آینده مشترک خود بر عهده بگیرند؟
ادامه مطلب
محمدجواد حق‌شناس در یادداشتی می‌نویسد: در یادداشت پیشین، «تله تل‌آویو» برای توضیح خطری به کار رفت که می‌تواند منازعه تاریخی اعراب و اسراییل را به رویارویی فراگیر ایران و اسراییل و سپس شکاف عمیق‌تر ایران با کشورهای عربی تبدیل کند؛ مسیری که امریکا را نیز بیشتر درگیر یک جنگ فراگیر می‌سازد. خروج از این تله مستلزم شناخت آرایش نیروهای مؤثر بر تصمیم‌های تهران، واشنگتن و پایتخت‌های منطقه است.
ادامه مطلب
محمدجواد حق شناس در یادداشتی می‌نویسد: برای ایران، پرسش اصلی فراتر از سرنوشت یک سیاستمدار اسرائیلی است: آیا می‌توان امنیت ملی و آینده کشور را به تغییر دولت در تل‌آویو گره زد؟
ادامه مطلب
محمدجواد حق‌شناس در یادداشتی می‌نویسد: در هشت یادداشت پیشین، از ضرورت بازخوانی تاریخ روابط ایران و آمریکا، شناخت تحولات نظام بین‌الملل و بهره‌گیری از فرصت‌های دیپلماتیک سخن گفتیم. اکنون پرسش این است: ایران چگونه می‌تواند با بازتنظیم سیاست خارجی بر پایه منافع ملی، ظرفیت‌های قدرت ملی خود را به جایگاهی مؤثر، پذیرفته‌شده و پایدار در منطقه ارتقا دهد؟
ادامه مطلب
محمدجواد حق‌شناس در یادداشتی می‌نویسد: در هفت یادداشت پیشین مجموعه «ایران و آمریکا؛ گفتارهایی پیرامون جمهوری سوم»، کوشیدم از بازخوانی تاریخ روابط دو کشور و نقد روایت تمدنی و قدرت‌محور مارکو روبیو، به بررسی تاب‌آوری جامعه ایران، امکان عبور از دشمنی دیرپا و ضرورت گشودن راه دیپلماسی برسم. در یادداشت هفتم، «ایران قدم اول را بردارد؛ دیپلماسی گام‌های فزاینده»، تأکید کردم که ابتکار عمل الزاماً به معنای عقب‌نشینی یا واگذاری امتیاز یک‌جانبه نیست. اکنون پرسش این است: چگونه می‌توان فرصت‌های گذرا را به دستاوردهایی پایدار برای امنیت و منافع ملی تبدیل کرد؟
ادامه مطلب
محمدجواد حق شناس می‌نویسد: اکنون پرسش این است که چگونه می‌توان از ظرفیت‌های راهبردی ایران برای شکستن بن‌بست مذاکرات بهره گرفت؟ اگر ادامه رویارویی هزینه‌های سنگین‌تری بر کشور و منطقه تحمیل می‌کند، چرا ایران نباید بدون چشم‌پوشی از حقوق ملی، ابتکار عمل را در دست گیرد؟ برداشتن قدم اول دیپلماتیک می‌تواند نشانه تدبیر و اعتمادبه‌نفس باشد، نه عقب‌نشینی.
ادامه مطلب
محمدجواد حق‌شناس در یادداشتی می‌نویسد: در پنج یادداشت پیشین، از روایت تاریخی مارکو روبیو در آتن آغاز کردیم، به فراز و فرود مناسبات ایران و آمریکا پرداختیم، مسئله تاب‌آوری ایرانیان را بررسی کردیم و سرانجام در گذر از آکروپولیس به پاسارگاد، از نسبت قدرت، حقوق بشر و پیام صلح سخن گفتیم. اکنون پرسش از گذشته و میراث تمدنی به مسئله‌ای عملی در زمان حال رسیده است: چگونه می‌توان پیام صلح را به سازوکاری برای جلوگیری از جنگ تبدیل کرد؟
ادامه مطلب
همانطور که مذاکرات میان دوره ای ایالات متحده به پایان می رسد، حملات مجدد ایالات متحده و اسرائیل به ایران می تواند منجر به جنگ گسترده تری شود که شامل حملات به زیرساخت های حیاتی در سراسر خلیج فارس می شود.
ادامه مطلب
محمدجواد حق شناس در یادداشتی می‌نویسد: مارکو روبیو با یادآوری جنگ‌های ایران و یونان، از شجاعت، رقابت، افتخار و اراده برتری‌جویی به‌عنوان سرچشمه شکوفایی تمدن غرب ستایش کرد. اما پرسشی بنیادی در برابر این روایت قرار دارد: روبیو سخنگوی کدام غرب و کدام تمدن است؟
ادامه مطلب
محمدجواد حق شناس در یادداشتی می نویسد: شاید مهم‌ترین نکته برای زمامداران کاخ سفید، تفاوت بنیادین میان شکست یک سپاه، سقوط یک حکومت و پایان حیات تاریخی یک ملت باشد. قدرت نظامی می‌تواند تأسیسات را ویران کند و موازنه میدان نبرد را تغییر دهد، اما به‌تنهایی قادر نیست حافظه تاریخی و احساس تعلق یک ملت را از میان ببرد.
ادامه مطلب
محمدجواد حق شناس در یادداشتی می‌نویسد: آیا می‌توان از اختلاف واشنگتن با دانمارک بر سر گرینلند، یا سخنان ترامپ درباره کانادا، نتیجه گرفت که آمریکاییان با مردم این کشورها دشمنی تاریخی و تمدنی دارند؟ روشن است که چنین استنتاجی از واقعیت‌های موجود به دست نمی‌آید. پس چرا باید اختلافات امروز ایران و آمریکا را در چارچوب ستیزی چندهزارساله توضیح داد؟
ادامه مطلب
محمدجواد حق‌شناس در یادداشتی می‌نویسد: آیا روبیو از تاریخ برای شناخت جهان امروز بهره می‌گیرد یا با انتخاب بخش‌هایی از گذشته، برای سیاست کنونی آمریکا پشتوانه‌ای تاریخی و اخلاقی می‌سازد؟
ادامه مطلب
وی در مورد احتمال آغاز جنگ گفت: جنگ هم اکنون وجود دارد. محاصره خودش بخشی از جنگی است که علیه ایران وجود داشته است. حتما در هر وضعیتی باید برای همه سناریوها آماده بود. بقایی در مورد احتمال خروج اورانیوم از کشور وجود دارد، گفت: خیر.
ادامه مطلب
ترس از اینکه بازگشت به جنگ همه‌جانبه چه چیزی را به همراه خواهد داشت، موجی از دیپلماسی را به راه انداخته است.
ادامه مطلب
حسین دلیر در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: شواهد نشان می‌دهد که ایالات متحده پس از سال‌ها پیروی از راهبرد موازنه از راه دور، اینک مهار توان منطقه‌ای ایران را به مدار تصادم نزدیک‌تر کرده است.
ادامه مطلب
اسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: ابهام فزاینده در روابط بین‌الملل که بیشتر بر مؤلفه‌های قانون زور بنیان شده، سه‌گانه جنگ – آتش‌بس – صلح را به دوگانه جنگ و آتش‌بس کاهش داده است.
ادامه مطلب
مسعد سلیتی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: بر اساس برنامه اعلام‌شده، نشست سران اپک قرار است روزهای ۱۸ و ۱۹ نوامبر در شنژن برگزار شود. اما فارغ از اینکه این نشست در نهایت برگزار شود یا نه، یک پرسش مهم برای ایران مطرح است: اگر قدرت‌های بزرگ در حال گفت‌وگو درباره نظم امنیتی آینده جهان باشند، جایگاه ایران در این نظم کجاست؟
ادامه مطلب
رئیس‌جمهور آمریکا از متحدان خود خواست برای مقابله با بحران انرژی از ذخایر راهبردی‌شان استفاده کنند، اما همزمان رهبران اروپایی را که جنگ را فاجعه‌ای تمام‌عیار می‌دانند و حاضر نشدند برای نجات او وارد عمل شوند، مورد انتقاد قرار داد و به حاشیه راند.
ادامه مطلب
کوروش احمدی در یادداشتی می نویسد: جنگ می‌شود یا نمی‌شود و اگر می‌شود چه زمانی و با چه ابعادی؟ این سؤال پرتکراری است که طی ۱۷ ماه گذشته پیوسته ذهن هر ایرانی، ازجمله فعالان اقتصادی را به خود مشغول کرده و موجب تعلیق و بلاتکلیفی همه‌جانبه شده است.
ادامه مطلب
نویسنده: رابین اف. لیرد منبع: دیفنس اینفو
ادامه مطلب