مطالب مرتبط با کلید واژه

دریای مدیترانه


آیا اعتماد از دست‌رفته میان ترکیه و اسرائیل باز می‌گردد؟
انگیزه های چرخش در مواضع

آیا اعتماد از دست‌رفته میان ترکیه و اسرائیل باز می‌گردد؟

حرکت سریع دو طرف به سمت عادی سازی روابط، پرسش هایی درباره انگیزه ها و علل آن و همچنین آینده این روابط مطرح می کند به ویژه که عواملی که موجب تیرگی روابط دو طرف در یک دهه اخیر شده بود به ویژه اقدامات اسرائیل در نوار غزه همچنان پابرجاست. 

ادامه مطلب
استراتژی «وطن آبی» ترکیه در سریال امنیتی تشکیلات
سیاستی که آنکارا دنبال می کند

استراتژی «وطن آبی» ترکیه در سریال امنیتی تشکیلات

مبارکه صداقتی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی به نقد فصل دوم سریال تشکیلات که گفته می شود به سفارش سازمان امنیت ترکیه، میت، ساخته شده پرداخته و در آن استراتژی دریایی کلان ترکیه را به عنوان یک دکترین تشریح کرده است.

ادامه مطلب
نبرد های ژئوپلیتیک ترکیه، رقابت ها در مدیترانه شرقی
عواملی که چالش برانگیزند

نبرد های ژئوپلیتیک ترکیه، رقابت ها در مدیترانه شرقی

فرشاد عظیمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: فتیله تنش در مدیترانه شرقی برای اولین بار زمانی روشن شد که طرف یونانی قبرس، توافقات بین المللی برای بهره برداری از منابع طبیعی اطراف جزیره را امضا کرد. این توافق با هشدارهای ترکیه و جمهوری ترک قبرس شمالی مبنی بر اینکه ثروت های اطراف جزیره باید با ارائه راه حلی دائمی به نفع همه ارائه شود، روبه رو شد. با کشف میادین بزرگ هیدروکربنی در مدیترانه شرقی، کشورهای منطقه که می خواستند از این ثروت ها بهره برداری کنند، به توافق نامه منطقه انحصاری اقتصادی که به موجب آن یک کشور ساحلی صلاحیت اکتشاف و بهره برداری از منابع دریایی در بخش مجاور خود در فلات قاره را بر عهده می گیرد روی آوردند.

ادامه مطلب
روسیه وارد مدیترانه شده است تا برای همیشه بماند

روسیه وارد مدیترانه شده است تا برای همیشه بماند

استراتژی روسیه در دریای مدیترانه بخشی جدایی ناپذیر از استراتژی این کشور در صحنه وسیع تر اروپاست که از دیرباز صحنه اصلی پیروزی ها و عقب ماندگی های سیاست خارجی این کشور بوده. موقعیت غالب اروپا در دستور کار سیاست خارجی روسیه محصول فرهنگ استراتژیک این کشور است که به نوبه خود توسط جغرافیا، میراث تاریخی و جهان بینی نخبه گرایی که غرب را تهدیدی برای نظم سیاسی داخلی می داند، شکل گرفته است. درک وضعیت فعلی روسیه در مدیترانه بدون نگریستن به آن در مقیاسی گسترده تر و باتوجه به پس زمینه دخالت چند صد ساله این کشور در منطقه و عقب نشینی از آن در یک چهارم قرن پس از پایان جنگ سرد، غیرممکن است.

ادامه مطلب
حضور کرملین در مدیترانه ماندگار خواهد بود
روسیه در مدیترانه (بخش هفتم و پایانی)

حضور کرملین در مدیترانه ماندگار خواهد بود

بازگشت روسیه به مدیترانه به معنای ادامه مداخلات در منطقه برای طولانی مدت است و از جاه طلبی ها، منافع و ادراک تهدیدهایی ناشی می شود که در چند قرن گذشته وجود داشته اند. هیچ دلیلی برای پیش بینی تغییر این وضعیت در آینده نزدیک یا دور وجود ندارد. روسیه وارد مدیترانه شده است تا در آنجا بماند و همچنان با عزم راسخ برای گسترش حضور دریایی، هوایی و زمینی خود در آنجا تلاش خواهد کرد.

ادامه مطلب
روسیه به دنبال به چالش کشیدن ناتو نیست، می خواهد از خودش محافظت کند
روسیه در مدیترانه (بخش ششم)

روسیه به دنبال به چالش کشیدن ناتو نیست، می خواهد از خودش محافظت کند

در سال های اخیر، به حباب های «اِی۲/اِی.دی» روسیه در اطراف کریمه و سوریه توجه زیادی شده است. این توانایی ها شامل پیشرفته ترین سیستم های دفاع هوایی و موشکی اس-۴۰۰ با حداکثر برد ۴۰۰ کیلومتر و همچنین سامانه های موشکی دفاعی کوتاه-برد و ساحلی می شود. ارتش روسیه از موشک های بالستیک کوتاه برد اسکندر و خانواده کالیبر از موشک های کروز مستقر در کشتی در جنگ سوریه استفاده کرده و توانایی های خود را در حمله به اهداف زمینی و دریایی نشان داده است. موشک های کالیبر که گفته می شود توانایی حمل کلاهک هسته ای را دارند، می توانند تهدید قابل توجهی برای دارایی های زمینی و دریایی ایالات متحده و متحدان آن باشند. اما اگر چارچوب کلی توانایی های روسیه در مدیترانه مورد توجه قرار گیرد، ماموریت احتمالی آنها این است که کشتی های ناتو را در صورت رویارویی احتمالی در تئاتر اروپا در معرض خطر قرار دهند یا از تلاش برای به چالش کشیدن حضور روسیه در سوریه جلوگیری کنند.

ادامه مطلب
روسیه بعد از جنگ سرد استراتژی در مدیترانه را از نو تعیین کرد
روسیه در مدیترانه (بخش چهارم)

روسیه بعد از جنگ سرد استراتژی در مدیترانه را از نو تعیین کرد

پایان جنگ سرد آغاز یک آرایش مجدد استراتژیک مهم در اروپا و مدیترانه بود. روسیه برای تمرکز بر مشکلات داخلی از امپراتوری های خارجی و داخلی خارج شد. در حقیقت، مشکلات داخلی در سراسر دهه ۱۹۹۰ روسیه را درگیر کرده بودند. روسیه در نتیجه مواجهه با تخلیه منابع و فروپاشی بنیان دفاعی خود، دیگر نمی توانست از نظر نیروی دریایی، نظامی و ژئوپلیتیک یک بازیگر فعال در مدیترانه بماند. باقی مانده ناوگان شوروی در دریای سیاه با اوکراین تقسیم شد و روسیه دیگر نیروی دریایی موثر و مطرحی نداشت.

ادامه مطلب
جغرافیا می تواند تعیین کننده سرنوشت کشورها باشد؟
روسیه در مدیترانه (بخش دوم)

جغرافیا می تواند تعیین کننده سرنوشت کشورها باشد؟

شناسایی منشاء تعامل روسیه با منطقه مدیترانه به طور دقیق، غیرممکن است؛ اما تا قرن دهم میلادی، بازرگانانی از کیوان روس با قسطنطنیه تجارت می کردند. به مسیحیت گرویدن کیوان روس در سال ۹۸۸ و در زمان حکومت شاهزاده ولادیمیر که با خواهر امپراتور بیزانس ازدواج کرد، بنیان روابط مذهبی بین دولت نوپای روسیه و بیزانس را ایجاد کرد. این روابط تا به امروز ادامه داشته و بارها در طول تاریخ امپراتوری روسیه مبنای جاه طلبی های ژئوپلیتیکی حاکمان آن بوده اند.

ادامه مطلب
حضور مسکو در مدیترانه چیزی بیش از جاه طلبی منطقه ای است
روسیه در مدیترانه (بخش اول)

حضور مسکو در مدیترانه چیزی بیش از جاه طلبی منطقه ای است

استراتژی روسیه در دریای مدیترانه بخشی جدایی ناپذیر از استراتژی این کشور در صحنه وسیع تر اروپاست که از دیرباز صحنه اصلی پیروزی ها و عقب ماندگی های سیاست خارجی این کشور بوده. موقعیت غالب اروپا در دستور کار سیاست خارجی روسیه محصول فرهنگ استراتژیک این کشور است که به نوبه خود توسط جغرافیا، میراث تاریخی و جهان بینی نخبه گرایی که غرب را تهدیدی برای نظم سیاسی داخلی می داند، شکل گرفته است. درک وضعیت فعلی روسیه در مدیترانه بدون نگریستن به آن در مقیاسی گسترده تر و باتوجه به پس زمینه دخالت چند صد ساله این کشور در منطقه و عقب نشینی از آن در یک چهارم قرن پس از پایان جنگ سرد، غیرممکن است.

ادامه مطلب
یونان در برابر اتحاد دریایی ترکیه و فلسطین مقاومت می کند
آتن منتظر افزایش حضور نظامی ایالات متحده

یونان در برابر اتحاد دریایی ترکیه و فلسطین مقاومت می کند

افزایش حضور نظامی  واشنگتن در یونان توسط منابع روزنامه یونانی کاتیمرینی گزارش شده است. طرف آمریکایی قبلاً متحدان خود در ناتو را در مورد تصمیم مربوطه مطلع کرده است. منابع این نشریه بر روی این نکته تاکید می کنند که این ابتکار عمل توسط واشنگتن به عنوان بخشی از روند طبیعی استقرار نیروها در ناتو ارائه می شود، با این حال در پشت آن، به احتمال زیاد، نگرانی دولت بایدن در مورد وخیم شدن سریع روابط یونان و ترکیه به دلیل اختلافات و جلوگیری از عملی شدن سناریوهای پیش بینی نشده در شرق مدیترانه است، یعنی همان چیزی که اردوغان آمادگی خود را برای آن بارها و بارها طی سالیان گذشته نشان داده است. 

ادامه مطلب
دنبال مخرج مشترک با ترکیه باشیم تا سهم آسیا از دریای مدیترانه را احیا کنیم
پیروزی حاشیه بر متن یا؛ متن بر حاشیه

دنبال مخرج مشترک با ترکیه باشیم تا سهم آسیا از دریای مدیترانه را احیا کنیم

سید وحید کریمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: اگر جمهوری اسلامی ایران و ترکیه در مدیترانه حضور داشته باشند به معنی حذف اسرائیل از معادلات استراتژیک و بی هویت کردن صهیونیست هاست. اسرائیل را برای سد نفوذ مسلمانان به مدیترانه و اروپا به صورت مصنوعی تحمیل کردند. حضور جمهوری اسلامی ایران در کنار ترکیه با هدف حذف اسرائیل در راهیابی به مرزهای اروپا؛ چه بسا به دست کشیدن اروپا و امریکا در حمایت از اسرائیل منجر شود.

ادامه مطلب
نقش مثلث پاریس – آتن – آنکارا در ژئوپلیتیک شرق مدیترانه
جایی که ترکیه و یونان و فرانسه را رو در روی هم قرار داده است

نقش مثلث پاریس – آتن – آنکارا در ژئوپلیتیک شرق مدیترانه

دیدگاه آنکارا ترکیه را به رویارویی با پاریس کشانده است، چراکه فرانسه از زمان دوره استعماری، دریای مدیترانه و فراتر از آن، آفریقا و خاورمیانه را حوزه نفوذ واحدی قلمداد می‌کند. همچنین، فرانسه و ترکیه به خاطر مناقشات شخصی بین امانوئل مکرون و اردوغان بر سر نقش اسلام در حوزه سیاسی و اجتماعی نیز اختلاف دارند. در طرف دیگر، آتن در تلاش برای ایجاد توازن در برابر آنکارا، همکاری نزدیکی با پاریس بر اساس دیدگاه‌ها و منافع مشترک شکل داده است. با این ‌حال، آتن نباید خود را «اقمار ژئوپلیتیکی» پاریس در منطقه نشان دهد بلکه باید یک راهبرد دفاعی و دیپلماتیکی منسجم اتخاذ کند.

ادامه مطلب
نقش پیچیده ترکیه در منطقه و جهان
سیاست های متناقضی که تفسیرهای گوناگون دارد

نقش پیچیده ترکیه در منطقه و جهان

محسن زاهدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: در یک نگاه کلی به صحنه منطقه نقش ترکیه و تحرکاتش در منطقه کمی گیج کننده بنظر می رسد، داشتن ارتباط با رژیم صهیونیستی و حملات پر حرارت به امارات برای شروع همین روابط، خرید تجهیزات نظامی از روسیه و مذاکرات مداوم با آن کشور ونیز ایران در عین تداوم حمایت از داعش و دخالت در سوریه، تنش با یونان و اروپا و حفظ روابط قوی با آمریکا از جمله اجزای این نقش ظاهرا متناقض است.

ادامه مطلب
از شرق فرات تا شرق مدیترانه محورهای درگیری و مصالحه
کشورهایی که در این وضعیت ذی نفعند

از شرق فرات تا شرق مدیترانه محورهای درگیری و مصالحه

بازیگران فعال این کشمکش: ترکیه، ایران، سوریه و عراق و بازیگران حامی: آمریکا، روسیه، فرانسه، اسرائیل، یونان و قبرس هستند. محور این درگیری نفت و گاز است که درگیری های دیگر اقتصادی و سیاسی با آن درهم می آمیزد.

ادامه مطلب
ترکیه به دنبال اصلاح یک فاجعه تاریخی است
دلایل بروز اختلافات موجود در شرق دریای مدیترانه

ترکیه به دنبال اصلاح یک فاجعه تاریخی است

می توان درگیری کنونی را در سه نکته اصلی خلاصه کرد: ظلم تاریخی، نقش گاز و در آخر رهبری منطقه. برخی از طرف ها در برخی موضوعات و نکات حضور دارند و در برخی دیگر حضور ندارند، اما ترکیه در هر سه مسئله حضور دارد.

ادامه مطلب
بحران بین المللی در انتظار ترکیه
تنش آفرینی های آنکارا بی پاسخ نمی ماند

بحران بین المللی در انتظار ترکیه

پاتریک ساهاکیان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: اقدام روزهای گذشته ترکیه و ورود به مرزهای دریایی همسایگان (یونان و قبرس) به بهانه واهی، اقدامی برای دسترسی به منابع انرژی در منطقه است. تهاجم و عدم به رسمیت شناختن حاکمیت دولت ها بر عرصه های سرزمینی و عدم رعایت تمامیت ارضی دولت ها، نه تنها با رویای احیای امپراطوری عثمانی بلکه نیاز مبرم به منابع انرژی است. اقتصاد رو به شکست و کاهش ارزش لیر در برابر ارزهای دیگر، نمودی از شرایط اقتصادی است که نقش کویید ۱۹ بر درآمد توریستی این کشور را نمی توان در نظر نداشت. 

ادامه مطلب
روسیه در منطقه دوست است یا دشمن؟
از حفظ موقعیت استراتژیک تا تلاش پر کردن جای خالی امریکا

روسیه در منطقه دوست است یا دشمن؟

روسیه از سال ۱۹۷۱ تا کنون در بندر طرطوس سوریه پایگاه دریایی در اختیار دارد و به تازگی به نوسازی و تجهیز آن مبادرت کرده است. روسیه در غرب سوریه نیز پایگاه هوایی حمیمیم را در اختیار دارد. بزرگترین دستاور جنگ داخلی سوریه دسترسی پیدا کردن روسیه به آب های گرم مدیترانه است.

ادامه مطلب
علل حضور جمهوری اسلامی ایران در شرق مدیترانه
چرا مناطق مرزهای غربی ایران مهم است؟

علل حضور جمهوری اسلامی ایران در شرق مدیترانه

سعیدرضا طاهرخانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: از گذشته تاکنون حوزه مدیترانه از اهمیت بسیار زیاد استراتژیک برخوردار بوده و  برای کشورهای بزرگ فرامنطقه ای دارای اهمیت ژئوپلتیک و ژئواستراتژیک است. سواحل مدیترانه نظامی ترین منطقه دنیاست و جلوه گاه رقابت شرق و غرب، اختلاف اعراب و اسرائیل و تقابل ممالک صنعتی در حال رشد در دو سوی دریاست. ساحل شرقی مدیترانه از حیث موقعیت ژئوپلتیک و برخورداری از جمعیت شیعه مذهب قابل توجه در ترکیب مذهبی این حوزه و موقعیت این گروه جمعیتی در همجواری با رژیم صهیونیستی، دارای تاثیرات قدرت نرم و گسترش نفوذ از موقعیتی ویژه و راهبردی برخوردار است.

ادامه مطلب
قدرتنمایی مدیترانه ای ترکیه
مهندسی معادلات ژئوپلیتیک در مدیترانه

قدرتنمایی مدیترانه ای ترکیه

شهره پولاب در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: مدیترانه به معنای دریای میان سرزمین ها پیوند دهنده سه قاره آسیا و اروپا و آفریقا بوده و ترکیه قوی ترین قدرت منطقه ای در دریای مدیترانه شرقی طی یک دهه گذشته تلاش کرده تا نوعی از حضور هژمونیک منطقه ای را در این دریا بر اساس قوانین بین المللی و کنوانسیون حقوق دریاها برقرار کند.

ادامه مطلب
شرق دریای مدیترانه شکافی بزرگ در دیوار امنیت ملی عربی
برخورد نظامی انداخته است

شرق دریای مدیترانه شکافی بزرگ در دیوار امنیت ملی عربی

در سطح ژئوپلتیک کشورهای شرق دریای مدیترانه در پیمان های دفاعی مشترکی عضو نیستند. به این ترتیب که یونان و ترکیه عضو ناتو هستند و کشورهای دیگر از طریق پیمان های دفاعی کم اهمیت تری با یکدیگر در ارتباط هستند که به نیروها و پایگاه های خارجی برای حمایت از امنیت ملی  خود متکی هستند. این مسئله دشواری های زیادی برای ایجاد یک چارچوب دفاعی منطقه ای مشترک میان آنها به وجود می آورد.

ادامه مطلب
بی طرفی، بهترین موضع تهران در قبال کردهای سوریه
تغییر مواضع دیروز لیندسی گراهام ظن وجود یک نقشه کلان آمریکا برای خاورمیانه را تقویت می کند

بی طرفی، بهترین موضع تهران در قبال کردهای سوریه

بهرام امیراحمدیان در گفت و گو با دیپلماسی ایرانی بر این باور است: هرگونه واکنش ایران در قبال کردهای سوریه می‌تواند تبعاتی را در کردستان عراق، کردستان ترکیه و کردستان ایران برای جمهوری اسلامی داشته باشد. از طرف دیگر نوع نگاه و دید تهران نسبت به کردهای سوریه می تواند حساسیت جدی را در آنکارا شکل دهد و به تبعش احتمالا مناسبات ایران و ترکیه تحت الشعاع قرار گیرد. لذا در آینده نیز به سان سال های گذشته، تهران حتی المقدور از دخالت و اتخاذ موضعی معنادار در قبال کردهای سوریه و شرق فرات خودداری خواهد کرد

ادامه مطلب
لزوم هوشیاری بیشتر ایران در قبال بازی احتمالی روسیه و اسرائیل در سوریه
سقوط هواپیمای روس به تنش جدی در روابط مسکو – تل آویو نخواهد انجامید

لزوم هوشیاری بیشتر ایران در قبال بازی احتمالی روسیه و اسرائیل در سوریه

اصغر زارعی در گفت وگو با دیپلماسی ایرانی معتقد است که بعد از دیدار مقامات اسرائیلی با سران روس، مذاکراتی میان اردوغان و پوتین بر سر مساله ادلب و آینده سوریه شکل گرفت. پس تهران باید بیش از پیش رفتار و اقدامات روسیه را به خصوص در مناسباتش با اسرائیل مورد رصد قرار دهد تا ایران در بازی قرار نگیرد که به بهای نابودی اهداف ما در منطقه تمام شود.

ادامه مطلب
دریای مدیترانه در آستانه تنشی تازه
ترکیه، قبرس، مصر، لبنان و اسرائیل برای استخراج گاز برای هم شاخ و شانه می‌کشند

دریای مدیترانه در آستانه تنشی تازه

بعد از آن که ترکیه از انجام حفاری از سوی قبرس در دریای مدیترانه جلوگیری کرد، تنش در این منطقه افزایش یافته است.

ادامه مطلب
سوریه و سناریوی تجزیه
معاهده سایکس – پیکو بازتعریف می‌شود؟

سوریه و سناریوی تجزیه

بسیار روشن است که اگر تجزیه سوریه صورت بگیرد، تاثیرات مستقیمی بر عراق و لبنان خواهد گذاشت به خصوص که اگر بنا باشد نقشه انرژی جدیدی مطابق با گاز کشف شده در شرق دریای مدیترانه ترسیم شود.

ادامه مطلب