تلاش برای جلوگیری از سندروم کویت
چگونه قطر با فوتبال اعتبار به دست می آورد
این کشور کوچک، که توسط دو غول بزرگ – ایران و عربستان سعودی – احاطه شده است، می‌خواست «از سندروم کویت اجتناب کند».
ادامه مطلبشورای همکاری خلیج فارس
پیامدهای یک توافق منطقه ای چیست
یخ شدن آب ها در خلیج فارس
عدم اطمینان در مورد میزان تعهد دفاعی و امنیتی امریکا به منطقه – به ویژه با توجه به خروج واشنگتن از برجام عدم واکنش جدی امریکا به حملات ایران علیه تاسیسات امارات و عربستان در سال ۲۰۱۹ – بر تصمیم کشورهای حاشیه خلیج فارس برای تعامل با ایران تاثیر داشته است.
ادامه مطلب
کویت هم در راه است
امارات پیشتاز رابطه با ایران
اعزام سفیر جدید امارات به تهران پس از حدود شش سال بدون نمایندگی دیپلماتیک در جمهوری اسلامی، یکی از ابزارهایی است که ابوظبی از آن استفاده خواهد کرد. عبدالله بن زاید، وزیر امور خارجه امارات پس از تماس تلفنی خود با حسین امیرعبداللهیان، همتای ایرانی خود گفت: «ارتقای سطح نمایندگی دیپلماتیک بین دو کشور به منظور گسترش روابط دوجانبه مهم است». در همین حال، همتای ایرانی وی از فرصت استفاده کرده و «نگرش مثبت مقامات ارشد دو کشور در مورد روابط دوجانبه» را تبریک گفت.
ادامه مطلب
رفتارهای متغیر بر اساس موازنه های جدید قواست
رفتار شورای همکاری خلیج فارس در قبال طالبان
سید حامد حسینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: تا برهه فعلی، به همراه پاکستان، دو عضو شورای همکاری خلیج فارس یعنی عربستان سعودی و امارات متحده عربی در میان تنها سه کشور جهان بوده‌اند که حکومت طالبان را در افغانستان به رسمیت شناخته‌اند.
ادامه مطلب
دلایل و اهداف سرمایه گذاری اقتصادی و امنیتی عربستان در عمان
چه شد محمد بن سلمان به یاد مسقط افتاد؟
حسن حمزه در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: محمد بن سلمان نسبت به مسائل منطقه متفاوت فکر می‌کند. وی علاقه بیشتری به ایجاد یک رابطه چندوجهی با محوریت شورای همکاری خلیج‌فارس دارد که تنها متکی به یک متحد که قبلاً امارات متحده عربی بود نیست؛ بلکه در نگاه بن سلمان سیاست جدید بر اساس یک شبکه گسترده‌تر از اتحادها تشکیل شده که منافع عربستان را دنبال می‌کند.
ادامه مطلب
دلایلی که به تشکیل شورای همکاری منجر شد
تضادهای آشکار یک همکاری
سیاست خارجی قطر، عمان، کویت از یک طرف و در طرف دیگر عربستان سعودی، امارات متحده عربی و بحرین به یکدیگر نزدیک است. این تضاد در جنگ یمن خود را نشان داد. اختلافاتی نیز درباره رابطه با ترکیه و ایران وجود دارد. اما درخصوص رابطه با اسرائیل تضاد آشکاری در سیاست خارجی شورای همکاری وجود دارد به ویژه پس از این که حکام امارات و بحرین سال گذشته رابطه خود با اسرائیل را عادی کردند.
ادامه مطلب
اروپا و ایران در خاورمیانه ای در حال تغییر (بخش دوازدهم)
عمر دستاوردهای ایران در روابط تجاری با قطر کوتاه بود
بحران داخلی شورای همکاری خلیج فارس نتایج مثبتی برای ایران به ویژه در روابط دوجانبه آن با ترکیه و قطر به همراه داشت. با این حال، اکنون که منازعه داخلی شورا تا اندازه ای حل شده و روابط کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس اندکی بهبود یافته و در حالی که ایران هنوز تا حدی با فشارهای منطقه ای و بین المللی مواجه است، احتمال دوام نیاوردن این نتایج مثبت برای مدت زمان طولانی وجود دارد. به رغم افزایش پیوندهای تجاری که منجر به افزایش پنج برابری صادرات ایران به قطر در سال ۲۰۱۸ در قیاس با ۲۰۱۷ شدند، کشورهایی مانند چین، ایالات متحده آمریکا، هند، ژاپن و آلمان همچنان شرکای تجاری اصلی قطر به شمار می روند. در سه ماهه اول سال ۲۰۱۸ ایران بیش از ۷۴ میلیون دلار کالا به قطر فرستاد که ۲۱۴ درصد بیشتر از مدت مشابه در سال پیش از آن بود، اما صادرات چین، آمریکا و هند به قطر در همان بازه زمانی به ترتیب ۲۷۲، ۲۶۵ و ۲۱۹ میلیون دلار و به طور قابل توجهی بیشتر از ایران بود.
ادامه مطلب
تنش در روابط کره جنوبی و ایران
سئول کشورهای عربی را به تهران ترجیح داده است
پوریا نبی پور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: با توجه به اتحاد کره جنوبی با ایالات متحده و متحدان شورای همکاری خلیج فارس، منابع انرژی فراوان و توانایی جایگزینی نفت ایران، بازارهای مالی پیشرفته و زیرساخت های حمل و نقل پیشرفته به نظر می رسد سئول سیاست منطقه ای خود را از سیاستی که سعی در ایجاد تعادل – هرچند ناقص – بین ایران و همسایگان جنوبی آن بود، تغییر داده و به وضوح کشورهای شورای همکاری خلیج فارس را بالاتر از ایران در اولویت قرار داده است.
ادامه مطلب
سیستم امنیتی خلیج فارس در دوران پسا ترامپ
آشتی قطر و عربستان ضد ایران نیست
محمد مهدی مظاهری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: سوای از بحث بازگشت دولت جدید آمریکا به برجام و رفع تحریم‌های غیر قانونی و ظالمانه که دغدغه اصلی امروز دولتمردان ایرانی است، دونالد ترامپ میراثی از خود در منطقه غرب آسیا و به ویژه خلیج فارس بر جای گذاشت که برنامه ریزی برای مواجهه با آن نیازمند تدبیر و دوراندیشی است.
ادامه مطلب
بعد از آشتی عربستان و قطر
آیا جنگ در کمین است؟!
صلاح الدین خدیو در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: کمتر از سه هفته به پایان ریاست جمهوری دونالد ترامپ مانده و همگان نگران یک غافلگیری بزرگ از سوی کسی هستند که به طرزی بی سابقه هنوز به نتیجه انتخابات گردن ننهاده است. چه کسی جنگ می خواهد؟ به ضرس قاطع می توان گفت غیر از اسرائیل، هیچ کس!
ادامه مطلب
هوشیاری دوحه در شناخت دوست و دشمن
آشتی عربستان با قطر، چه کسی برنده شد؟
محسن پاک آیین در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی پیرامون آشتی عربستان با قطر معتقد است که هنوز هم نمی توان امیدوار بود که اختلافات جدی عربستان و امارات و بحرین و مصر با قطر خاتمه یافته باشد و قطری‌هایی که از این درگیری صاحب تجربه شده اند از این پس هشیارانه تر برای شناخت دوست و دشمن خود عمل خواهند کرد.
ادامه مطلب
اهدافی که دنبال می شود
نشست العُلا و مدیریت تنش
کامران کرمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: یکی از اصلی ترین متغیرهایی که شکنندگی این توافق را بروز داد، عدم حضور سران سه ضلع دیگر بحران یعنی بن زاید، ژنرال سیسی و حمد بن خلیفه بود که علیرغم دعوت رسمی پادشاه عربستان، در این نشست حضور پیدا نکردند تا جایی که خود ملک سلمان نیز با احاله مسئولیت به بن سلمان، در این اجتماع حضور بعمل نیاورد.
ادامه مطلب
سازش دیکته شده در خلیج فارس
کشورهای شورای همکاری باید نشان دهند شاگردان خوبی هستند
پییر رازو، مدیر دانشگاهی بنیاد مدیترانه ای مطالعات راهبردی، می گوید: «در حالی که سلطان نشین های خلیج فارس در راس راهبرد مهار ترامپ در برابر تهران بودند، آنها می دانند که در دوران دولت دموکرات خطر به حاشیه رانده شدن را دارند. آنها کاملاً باید نشان دهند که می توانند شاگردان خوبی باشند.»
ادامه مطلب
تردید در تمکین دوحه به رفع تهدیدهای کشورهای عربی
آیا واقعا اختلافات قطر و همسایگانش پایان می یابد؟
آیا قطر به خواسته های چهار کشور برای قطع روابط با تروریسم و به طور مشخص با اخوان المسلمین متعهد خواهد بود؟ آیا قطر به دخالت در امور داخلی کشورهای عربی تحریم کننده‌اش و اقدامات تحریک کننده رسانه هایش همچون الجزیره علیه این کشورها پایان خواهد داد؟ آیا قطر تامین مالی سازمان های تروریستی در سوریه و لیبی را پایان خواهد داد؟
ادامه مطلب
آینده خلیج فارس بر اساس داده های جدید سیاست بین الملل
نه خصومت اسرائیل پایان یافته است و نه می توان ایران را فراموش کرد
به نظر می آید متغیر تنش میان واشنگتن و تهران از سوی اسرائیل مورد بهره برداری قرار گرفته است تا در صورت خروج آمریکا از صحنه خاورمیانه خود را به عنوان جایگزین مطرح کند.
ادامه مطلب
بعد از امارات متحده عربی
آیا بحرین گزینه بعدی عادی سازی روابط با رژیم صهیونیستی است؟
افسانه سعادت در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: نام بحرین در حالی به عنوان گزینه بعدی عادی سازی روابط با رژیم صهیونیستی مطرح می شود که به غیر از کویت، سایر اعضای شورای همکاری روابط آشکار و مخفی با اسرائیل دارند، به این ترتیب آیا پس از امارات، بحرین نزدیک ترین گزینه برای عادی سازی روابط با این رژیم خواهد بود؟
ادامه مطلب
کشورهای شورای همکاری در برابر واقعیت های تازه
دنیا به کشورهای از هم پراکنده احترام نمی گذارد
کشورهای شورای همکاری هم اکنون با مشکلات عدیده ای در مدیریت کسر بودجه به دلیل هزینه های سرسام آور مسائل امنیتی و دفاعی، بدهی ها، هزینه های عمومی ادارات و وزارت خانه ها و نهادهای دولتی، هزینه های رو به افزایش بخش مستمری بگیر، خدمات اجتماعی و مشوق های ویژه مقابله با پیامدهای کرونا، مواجهند.
ادامه مطلب
از بازی سیاسی تا بلوف دیپلماتیک کاخ سفید
چه سرنوشتی برای قطعنامه آمریکا در شورای امنیت رقم می خورد؟/ تهدید واشنگتن برای فعال کردن مکانیسم ادعایی پوچ است
سید جلال ساداتیان در گفت و گو با دیپلماسی ایرانی بر این باور است همان گونه که مواضع دونالد ترامپ و برخی از اعضای کاخ سفید برای تمایل به مذاکره با ایران و یا عقب گرد تاکتیکی و نمایشی برای گرفتن امتیاز تمدید تحریم‌های تسلیحاتی یک بازی سیاسی انتخاباتی است، قطعاً تهدید به فعال کردن مکانیسم ماشه و بازگرداندن قطعنامه های شورای امنیت و سازمان ملل نیز یک بلوف دیپلماتیک کاخ سفید است تا بتواند از یک سو روسیه و چین را از مخالفت با قطعنامه پیشنهادی منصرف کند و از طرف دیگر ۹ رای لازم را برای تصویب این قطعنامه به دست آورد.
ادامه مطلب
پس از سه سال خصومت
پایان محاصره قطر نزدیک است؟
قطر در آخرین نبرد خود در ۱۴ ژولای ۲۰۲۰ در دیوان دادگستری بین المللی لاهه در مناقشه ای که بر سر محاصره هوایی و خودداری چهار کشور عربی از گشودن حریم هوایی خود بر روی هواپیما های خطوط هوایی قطر تشکیل شده بود؛ به پیروزی رسید. اما به نظر این پایان ماجرا نیست. در ادامه این یادداشت سعی می‌کنیم تا ابعاد مختلف این بحران را مورد بررسی قرار دهیم.
ادامه مطلب
کشوری که دوستی برای خود نگه نداشت
سیاست سراسر مخرب امارات در منطقه
کشور کوچک امارات می خواهد از یک سو نقش محوری در مسائل منطقه ای ایفا کند و از دیگر سو بقای خود را تضمین کند. چه بسا کودتای ناکامی که در سال ۲۰۱۱ در این کشور رخ داد، عامل اصلی در پیش گرفتن سیاست های کنونی باشد. امارات که برای عادی سازی روابط با اسرائیل جلوتر از دیگر کشورها گام بر می دارد این اعتقاد را دارد که این سیاست و همچنین جلب رضایت امپراتوری های پول، سیاست و رسانه بقایش را تضمین خواهد کرد. از همین رو امارات سیاست حمله به هرگونه تجمع منطقه ای و از سر راه برداشتن آن را برای تامین منافع کشورهای بزرگ و یا اسرائیل که می خواهد نقش اول را در منطقه ایفا کند، در پیش گرفته است.
ادامه مطلب
همکاری های منطقه ای، تنها راه بهبود امنیت و آرامش خاورمیانه
توافق هسته ای جدید با ایران خاورمیانه را امن نخواهد کرد (بخش اول)
دولت ترامپ به جای تمرکز روی خاورمیانه، روی جایگزین کردن توافق هسته ای سال ۲۰۱۵ ایران با یک توافق جایگزین که فعالیت های منطقه ای این کشور را نیز در بر بگیرد، متمرکز شده و این رویکرد صرفا به ایجاد بی ثباتی بیشتر در منطقه انجامیده و منافع ایالات متحده را به خطر انداخته است.
ادامه مطلب
طرحی که فاصله زیادی تا توفیق دارد
واقعیت‌های غیرقابل کتمان در برابر طرح صلح هرمز
روح الله سوری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: باید توجه داشت که شعله‌ور بودن آتش جنگ در منطقه، عدم رشد و توسعه اقتصادی و فقدان امنیت مشکلاتی هستند که خاورمیانه و خلیج فارس دهه‌ها و حتی قرن‌هاست با آنها روبه روست و این انتظار که از طریق یک طرح بتوان بر همه این مشکلات فائق آمد تا حدود زیادی انتظاری خارج از واقعیت‌های موجود سیاسی و اجتماعی منطقه است.
ادامه مطلب
اعراب خلیج فارس همچنان درگیر مسائل داخلی
اماراتی ها در آتش بس میان عرب ها وقفه ایجاد می کنند
امارات متحده عربی مانع از ازسرگیری روابط میان قطر با دیگر کشورهای حاشیه خلیج فارس می شود. به گفته شرکت کنندگان در اجلاس، مذاکرات پیرامون عادی سازی روابط میان قطر و عربستان سعودی نتایج مشخصی به همراه نداشته است. از این رو، تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، در چهلمین اجلاس شورای همکاری های کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس که در روز ۱۰ ماه دسامبر در ریاض برگزار شد، شرکت نکرد.
ادامه مطلب
بهره گیری ظریفانه ایران از «فروم قطر»
محاسبات عربستان باز هم غلط از آب درآمد
محمد مهدی مظاهری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: حضور پررنگ و سخنرانی قاطع محمد جواد ظریف، وزیر امورخارجه کشورمان در فروم قطر از دیگر مسائلی بود که قطعا باب میل سران سعودی و شیوخ عرب نبود و اگر کار به دست آنها سپرده می شد، ترجیح می دادند هیچ تریبونی در اختیار ایران قرار ندهند تا بتوانند سیاست های دروغین و ایران هراسانه خود را علیه کشورمان پیش ببرند. اما قطر این فرصت را در اختیار وزیر امور خارجه کشورمان قرار داد تا نه تنها در سخنرانی خود بر ابتکارات ایران برای بازگشت صلح و آشتی به منطقه و لزوم جدی گرفتن طرح صلح هرمز (که شهریور امسال توسط رئییس جمهور در مجمع عمومی سازمان ملل مطرح شد)، تأکید کند، بلکه بتواند رایزنی هایی نیز با سایر کشورهای شرکت کننده داشته و دیپلماسی منطقه ای و جهانی کشورمان را به پیش ببرد.
ادامه مطلب
بی اعتمادی ریشه دار منطقه ای
چرا حوزه خلیج فارس پیشنهادهای ایران را جدی نمی‌گیرد؟
صابر گلعنبری در یادداشتی می نویسد: حدود چهار سالی از پیشنهاد تاسیس مجمع گفت وگوی منطقه‌ای و چند ماهی هم از پیشنهاد انعقاد پیمان عدم تجاوز می‌گذرد، اما تا به حال کشورهای عربی حوزه خلیج فارس واکنش خاصی به این پیشنهادها نشان نداده‌اند. در واقع برخورد سرد این کشورها با چنین پیشنهادهایی پرسشی مهم را درباره دلایل این برخورد بر می‌انگیزد.
ادامه مطلب
مقایسه ایرانی - عربی تولید و مصرف
آبی که ما مصرف می کنیم و آبی که کشورهای عربی خلیج فارس مصرف می کنند
محمد فاضلی در یادداشتی می نویسد: داده‌های ساده، نشان می‌دهد ساختار تولید ثروت و ساختار مصرف آب در این کشور به صورت بنیادین در هر سه بخش شرب، کشاورزی و صنعت ایراد دارد.
ادامه مطلب