کیومرث اشتریان می نویسد: حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه و اقیانوس هند و مذاکراتی که در جریان است، از نظر چالشها یا مخاطراتی که برای امنیت ملی ما دارد، بیش از هر موضوعی شایسته بحث و گفتوگو است.
ادامه مطلب
اکبر فیجانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: واقعیت این است که نیروی هسته ای صلح آمیز امکان پیشرفت در حوزه های گوناگون را فراهم می کند و نظام سلطه پیشرفت و استقلال ایران و سایر ملت های منطقه را نمی تواند تحمل کند.
ادامه مطلب
برای دونالد ترامپ، راهحل جنگ اوکراین به شکل اعجابآوری ساده است: کییف باید واقعیتهای میدانی را بپذیرد و از مخالفت با دستدرازیهای ارضی کرملین دست بردارد. اما برای بسیاری از اوکراینیها خواستههای ترامپ نهتنها غیرواقعی، بلکه تهدیدی برای موجودیت کشورشان محسوب میشود.
ادامه مطلب
در حالی که دور دوم مذاکرات غیرمستقیم ایران و ایالات متحده دیروز شنبه ۳۰ فروردین ۱۴۰۴ در رم برگزار شد، افشاگری اخیر روزنامه نیویورکتایمز درباره طرح اسرائیل برای حمله به تأسیسات هستهای ایران، ابعاد جدیدی از اختلافات میان واشنگتن و تلآویو را آشکار کرد. این افشاگری، که از سوی مقامات اسرائیلی بهعنوان یکی از خطرناکترین نشتهای اطلاعاتی در تاریخ این کشور توصیف شده، نشاندهنده تمایز آشکار میان رویکرد دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و سیاستهای تهاجمی اسرائیل در قبال ایران است. در این میان، تأکید دونالد ترامپ بر مذاکره و دیپلماسی بهجای تقابل نظامی، بارقهای از امید برای کاهش تنشها در منطقه ایجاد کرده است.
ادامه مطلب
یکی از نکات کلیدی در بهار ۱۴۰۴، کمرنگ شدن گزینههای تنشزا مانند «دیگو گارسیا» است. پایگاه نظامی دیگو گارسیا در اقیانوس هند، همواره بهعنوان گزینهای بالقوه برای اقدام نظامی آمریکا علیه ایران مطرح بوده است. این کلید واژه در دو هفته اول فردین ماه سال جاری سایه یک تنش احتمالی را بر سر ایران گسترانیده بود با این حال، آغاز مذاکرات و تمرکز بر راهحلهای دیپلماتیک در نیمه دوم فرودین ماه، احتمال استفاده از این گزینه را تا حدی کاهش داده است. البته، این گزینه همچنان غیرفعال نیست و در صورت شکست مذاکرات، میتواند دوباره بهعنوان اهرمی برای فشار بر ایران مطرح شود.
ادامه مطلب
اگرچه گفته میشود سفر خالد بنسلمان پس از چهار ماه برنامهریزی صورت گرفت، اما از نظر زمانبندی، این حضور در مقطعی حساس انجام شد. همزمانی این سفر با دور دوم مذاکرات غیرمستقیم ایران و ایالات متحده که از امروز (شنبه) آغاز میشود، بر اهمیت آن افزوده است و پیامهایی روشن برای بازیگران بینالمللی، بهویژه واشنگتن، به همراه دارد. این رویداد میتواند نشانهای از تمایل عربستان به ایفای نقشی فعالتر در میانجیگری میان تهران و واشنگتن باشد. در پیوست نکته مذکور و بر اساس برخی گزارشها، در دیدارهای خالد بنسلمان با مقامات کشورمان، احتمال آمادگی عربستان برای میانجیگری در گفتوگوهای ایران و آمریکا مورد توجه قرار گرفته است. ریاض که پیشتر تجربه میزبانی نشست صلح اوکراین را دارد، میتواند از این ظرفیت برای تسهیل مذاکرات تهران و واشنگتن استفاده کرده و به این ترتیب وزن دیپلماتیک خود را در عرصه منطقهای و جهانی تقویت کند. این موضوع از آنرو اهمیت دارد که نتایج مذاکرات ایران و آمریکا، تأثیر مستقیمی بر سیاستهای امنیتی، دفاعی و دیپلماتیک عربستان و بهطور کلی خاورمیانه خواهد داشت.
ادامه مطلب
صادق ملکی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: مسیر مذاکرات دشوار و توافق آسان نبوده و در روند پیش رو با فراز و نشیب هایی همراه خواهد شد ولی دورنمای آن بیش از تاریکی، نوید روشنایی را می دهد.
ادامه مطلب
رامین مهمانپرست، ضمن تأکید بر اهمیت گشودن باب تعامل سازنده با جهان، معتقد است که مذاکره و توافق تنها میتوانند شرط لازم برای بهبود اقتصادی محسوب شوند؛ حال آنکه تحقق شرط کافی، در گرو اصلاحات عمیق در حوزه تصمیمسازی اقتصادی کشور است.
ادامه مطلب
رامین مهمانپرست با ارجاع به سپهر فکری دونالد ترامپ و کارنامه او در قبال اروپا، ناتو، جنگ اوکراین و دیگر مسائل منطقهای و فرامنطقهای، بر این باور است که اولویت اصلی رئیسجمهور آمریکا، دستیابی به نوعی توافق برای جلوگیری از درگیری و مدیریت شرایط با کمترین هزینه ممکن است؛ تا از این طریق به اهداف کلان خود برسد. با چنین برداشتی، سخنگوی اسبق وزارت امور خارجه بر گزاره «نه به درگیری و جنگ» تأکید میکند و معتقد است یکی از بازیگران جدی که هیچگاه به دنبال گزینه نظامی نبوده، جمهوری اسلامی ایران است؛ کشوری که همواره در سیاستهای رسمی و اعلامی خود، صلح، ثبات و امنیت منطقهای را دنبال کرده است.
ادامه مطلب
جلال دهقانی فیروزآبادی در پاسخ به این سوال که اگر مذاکره و توافق بین تهران و واشنگتن به هر دلیل منتفی باشد، گزینه دیه گو گارسیا (جنگ و حمله آمریکا علیه ایران) فعال خواهد شد، یک نکته بسیار کلیدی تشریح میکند که «باید مهم ترین اولویت سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۴۰۴ تلاش حداکثری در جهت پیش¬گیری و اجتناب از درگیری نظامی و جنگ باشد.»
ادامه مطلب
جلال خوش چهره در یادداشتی می نویسد: مشکل اصلی ترامپ در دستور اقدام نظامی، شروع آن نیست بلکه چگونگی پایان ماجرایی است که هیچکس نمیتواند به روشنی آن را پیشبینی کند. دلایل نگرانیها نیز به ادعاهای نخستین برای دست زدن به اقدام مربوط میشود. نگرانیها مشمول مجموعهای از پرسشهاست که عبارت میشوند از این که آیا توان لازم برای نابودی کامل ذخایر اورانیوم غنی شده و تأسیسات هستهای با توجه به پهناوری سرزمین ایران وجود دارد؟ آیا مهاجمان قادرند در پراکندگی ذخایر و اجزای سانتریفیوژها در گستره سرزمینی ایران، آنها را شناسایی و مورد هدف قرار دهند؟ آیا حملات احتمالی، تهران را از تعقیب برنامههای هستهای خود منصرف میکند؟ یا با توجه به تدابیر تهران در حفظ مایملک هستهای خود، اراده بیشتری در اینباره خواهد یافت؟ مهمتر این که آیا عملیات ترور عوامل کلیدی در برنامههای هستهای و موشکی ایران، به طور کامل با موفقیت همراه خواهد بود یا به سرخوردگی دوباره از نتایج عملیات تروریستی میانجامد؟
ادامه مطلب
سید جلال ساداتیان: مذاکرات مستقیم میان ایران و آمریکا در دسترستر از همیشه است/جلال میرزایی: آمریکا دنبال فروپاشی اقتصاد ایران با جنگ روانی است، نه با بمباران/ فرشید باقریان: تنشها واقعیاند، احتمال درگیری نظامی بالا رفته است
ادامه مطلب
کشورهای عربی منطقه بهدرستی درک کردهاند که هزینههای ورود به تنش میان ایران و آمریکا، فراتر از ظرفیت تحمل ملی و منطقهای آنان است و در این میان، عقلانیت راهبردی حکم میکند که به جای تنشآفرینی، نقش تسهیلگر و میانجیگر در مسیر ثبات ایفا کنند—نقشی که آیندهای امنتر و باثباتتر را برای کل منطقه رقم خواهد زد.
ادامه مطلب
یک کانال نظامی تحلیلی گزارش داده است که گزینه احتمالی ایران برای حمله به دیگو گارسیا، موشک بالستیک میانبرد خرمشهر-۴ است. این موشک قابلیت حمل کلاهکی با وزن ۱۵۰۰ کیلوگرم را دارد و میتواند مسافتی بیش از ۴۰۰۰ کیلومتر را طی کند. با وجود اعلام رسمی ایران مبنی بر برد ۲۰۰۰ کیلومتری این موشک، تحلیلها نشان میدهد که در صورت استفاده از حداکثر ظرفیت خود، توانایی رسیدن به مسافتهای بسیار دورتری را دارد. این موشک، بهجای انجام مانورهای گریز از پدافند هوایی، از بخش مانورپذیر خود برای افزایش برد بهره میبرد، بهویژه با توجه به نبود سامانههای پدافند هوایی متراکم در پایگاه دیگو گارسیا.
ادامه مطلب
پس از تایید مقامات ایرانی همچون مسعود پزشکیان و فاطمه مهاجرانی مبنی بر آغاز مذاکرات غیرمستقیم با ایالات متحده، رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، نیز در مصاحبهای تلفنی با شبکه NBC این موضوع را تایید کرد. پس از آغاز فاز اول مذاکرات غیرمستقیم میان ایران و ایالات متحده، شرایط فعلی در روابط بینالملل و بهویژه در زمینه هستهای ایران پیچیدگیهای جدیدی را ایجاد کرده است. با توجه به اینکه مذاکرات از طریق واسطههایی مانند عمان انجام میشود، هنوز در مراحل اولیه خود قرار دارد، اما آثار این گفتوگوها ممکن است بهطور گستردهای بر سایر مسائل مرتبط، از جمله مناسبات ایران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی و همچنین روند مذاکرات ایران با اروپا، تاثیرگذار باشد.
ادامه مطلب
با اعلام ارسال پاسخ ایران به نامه دونالد ترامپ از طریق عمان، فضای رسانهای و تحلیلی پیرامون این موضوع دچار دوگانگی و تناقضهای زیادی شده است. در یک سو، برخی منابع خبری به احتمال تشدید تنشها و نزدیک شدن به گزینه نظامی اشاره دارند، در حالی که در سوی دیگر، گزارشهایی منتشر میشود که از گشایش مسیر دیپلماسی و امکان مذاکرات غیرمستقیم خبر میدهند. این تضاد و تنوع در گزارشها موجب سردرگمی در تحلیل و ارزیابی شرایط شده است.
ادامه مطلب
روسیه و اوکراین با میانجیگری آمریکا بر سر توقف خشونت در دریای سیاه و حفاظت از زیرساختهای انرژی به توافق رسیدند، اما کرملین اجرای این توافق را به لغو تحریمهای بانکی و صادراتی مشروط کرده و ابهاماتی را به مذاکرات صلح افزوده است.
ادامه مطلب
نکته قابلتأمل در اظهارات عراقچی تأکید بر «اجتناب از جنگ» بهعنوان سیاست تهران در سال جدید است. این موضعگیری در نگاه نخست، منطقی و قابلدرک به نظر میرسد، اما مسئله اساسی آن است که وقوع یا عدم وقوع جنگ در منطقهای پرتنش مانند غرب آسیا، تنها به تصمیم تهران بستگی ندارد. در واقع، جنگ بیش از آنکه محصول تصمیمات تهران باشد، نتیجه مجموعهای از متغیرهای منطقهای و بینالمللی است که تعدادی از آنها خارج از دایره کنترل ایران قرار دارند.
ادامه مطلب
سید محمدکاظم سجادپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: روابط بینالمللی در سال ۱۴۰۳ با گسستهای عمیقی نیز روبرو بود. برآمدن ترامپ در آمریکا، نه فقط گسست داخلی در آن کشور، بلکه به مهمترین گسست در تاریخ روابط بینالمللی معاصر منجر شد.
ادامه مطلب
علی بمان اقبالی زارچ در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: بریتانیا که نقش بارزی در روزهای اولیه این منازعه داشت و همچنان سرسختانه از کییف حمایت می کند به عنوان دشمن شماره یک عمومی جدید روسیه معرفی شده چرا که اخراج دو دیپلمات انگلیسی به دلیل اختلافات جاسوسی به علاوه تهدید یکی از نزدیکان ولادیمیر پوتین به تصرف دارایی های بریتانیا در روسیه، این موارد نشان دهنده تشدید خصومت های اخیر است. جالب توجه این که سرویس اطلاعات خارجی روسیه در بیانیهای علنی اعلام کرده که لندن امروز، درست مانند هر دو جنگ جهانی قرن گذشته، بهعنوان محرک جهانی جنگ عمل میکند و تلاش می کند تا رایزنی های ترامپ برای میانجیگری صلح در اوکراین را از مسیر خارج کند.
ادامه مطلب
حمله آمریکا به یمن و اتصال آن به ایران، معادلات منطقه را پیچیدهتر کرده است. این اقدام نشان میدهد که کاخ سفید هر لحظه ممکن است تصمیمی خطرناک اتخاذ کند. ترامپ، با دستور حمله و اتهام حمایت ایران از حوثیها، تلاش کرد تهران را در موضع دفاعی قرار دهد، اما این حرکت بیش از آنکه تاکتیکی هوشمندانه باشد، نشاندهنده تمایل به ایجاد بحرانهای جدید است. نگرانی این است که کاخ سفید، در اقدامی شتابزده و بدون در نظر گرفتن پیامدها، تصمیم به حمله بگیرد. ترامپ، که همواره از رویکردهای تهاجمی استقبال کرده، ممکن است برای اثبات قدرت خود، دست به اقداماتی بزند که خاورمیانه و جهان را درگیر بحرانهای جدید کند.
ادامه مطلب
ساسان کریمی می گوید: نمیتوان سیاست خارجی را به شکل دوقطبی و در فضای جنگ سرد اداره کرد/ علی بیگدلی باور دارد که تهران برای خروج از وضعیت فعلی باید به فوریت به سمت تعامل بیشتر با آژانس گام بردارد
ادامه مطلب
از آغاز دولت دوم دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، تأکید مداوم او و اعضای کابینهاش بر دو واژه «مذاکره» و «حمله نظامی» بهعنوان تنها گزینههای موجود برای حلوفصل پرونده هستهای ایران، جای سؤالهای زیادی را در سیاستهای بینالمللی و دیپلماتیک باقی میگذارد. درواقع، این دو واژه بهعنوان نمادهای اصلی استراتژی ترامپ در قبال ایران مطرح میشوند. اما چرا ترامپ این دو گزینه را بهطور مداوم در سخنان خود تکرار میکند؟ آیا او واقعا معتقد است تنها این دو گزینه قابل اجرا هستند یا به دنبال استراتژی دیگری است که مذاکره و حمله نظامی را بهعنوان ابزار فشاری به کار گیرد؟ مذاکره در سیاست ترامپ چگونه تعریف میشود؟
ادامه مطلب
در دولت او نوعی پذیرش وجود دارد که نظم لیبرال بینالمللی تنها به لطف قدرت نظامی آمریکا ممکن شد و حالا آمریکاییها دیگر نمیخواهند هزینه آن را بپردازند. این همان واقعگرایی است – یک واقعگرایی خام، فاقد راهبرد و به قول دانشمند علوم سیاسی، استیون والت، یک "واقعگرایی نئاندرتالی" – اما در هر حال نوعی از واقعگرایی است.
ادامه مطلب
شهره پولاب در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: به نظر می رسد ترامپ تلاش دارد تا خطوط چارچوب صلح را در جنگ اوکراین ترسیم کند و پایان بازی را با نام خود رقم زند. ترامپ به وضوح اوکراین را فرصتی برای نشان دادن قدرت خود به رای دهندگان آمریکایی میداند. اگر او بتواند پوتین را پای میز مذاکره بیاورد و به جنگی پایان دهد که از نظر او هیچ نفعی برای مردم آمریکا ندارد، این ادعای او نیز تقویت خواهد شد که می تواند از جنگ جهانی سوم جلوگیری کند.
ادامه مطلب
صادق ملکی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: ایران و ایرانیان در تمامی جهات سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی تغییر و پوست اندازی کردهاند و تهران بیش از همه و در حاشیه واشینگتن از این امر آگاهی داشته و یکی از دلایل مهمی که جنگ را از ایران دور می کند همین تغییرات است.
ادامه مطلب
رئیسجمهور آمریکا موضع خود علیه ولودیمیر زلنسکی را تشدید کرده و برای فشار بر رئیسجمهور اوکراین تأیید کرده است که از طریق قرارداد اقتصادی با کییف سعی دارد بدون اینکه آمریکا را وارد جنگی دیگر کند، مانع تهاجم احتمالی روسیه به اوکراین در آینده شود.
ادامه مطلب
فشارهای سیاستمداران جمهوریخواه بر رئیسجمهور اوکراین برای توافق با ترامپ یا کنارهگیری از قدرت افزایش یافته است. مایک جانسون رئیس مجلس نمایندگان آمریکا از حزب جمهوریخواه ایالت لوئیزیانا، اعلام کرد که ولودیمیر زلنسکی ممکن است پس از بروز تنشهایی با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا و معاون او، جِیدی ونس، تحت فشار قرار گیرد تا از سمت خود کنارهگیری کند.
ادامه مطلب
پرویز غلامی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی به بررسی ابعاد انسانی جنگ اسرائیل و غزه پرداخته و نشان میدهد چگونه کودکان و زنان فلسطینی به عنوان قربانیان خاموش این درگیری، بار سنگین خشونت ساختاری و محرومیت سیستماتیک را تحمل میکنند. او با تکیه بر چارچوب نظریههای فمینیستی و شواهد میدانی، تصویری هشداردهنده از تأثیرات چندلایه جنگ بر جامعه فلسطین ترسیم میکند.
ادامه مطلب
حشمت الله فلاحت پیشه در گفت وگویی خاطر نشان می کند در ادبیات دونالد ترامپ در جلسهای که با زلنسکی داشت، دیدید که به کرات از «برگ برنده» و «کارت بازی» استفاده کرد. این ادبیات کسانی است که کشورها را مانند کارت بازی میبینند. یعنی یک سیاستمداری که نگاه تاراج گرایانه و سوداگرایانه دارد. مشابه همین نگاه توسط کرملین و پوتین در قبال ایران پیاده شد. یعنی همان گونه که آمریکا توانست اوکراین را قربانی منافع خود در مناسبات با روسیه کند. طبیعتا روسها و پوتین هم ایران را به راحتی و برای تحقق منافع خود قربانی خواهند کرد
ادامه مطلب