ابزاری که برای توسعه‌‌طلبی استفاده می‌شود

مزدوران و بازیگران غیر دولتی مسلح، اسلحه پنهان ترکیه

۲۶ اسفند ۱۳۹۹ | ۱۵:۰۰ کد : ۲۰۰۰۸۲۹ اخبار اصلی خاورمیانه
نویسنده خبر: مصطفی مطهری
مصطفی مطهری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: در واقع آنکارا به واسطه راهبرد حضور در میدان های بحران منطقه ای در سال های اخیر علاوه بر آنکه تمهیدات سیاسی را سرلوحه کار قرار داده است، استفاده از ابزارهای مختلف جهت نهادینه سازی نقش هیتروداکسیک(دخالت حداکثری) در محیط آشوب و بحران را مورد بهره برداری قرار داده است؛ بطوریکه در مسیر مداخله جویی نظامی و در ذیل رهیافت های توسعه طلبانه، علاوه بر استفاده از نیروهای نظامی، از شبه نظامیان تازه ظهور یافته در چند ساله گذشته در محیط جغرافیایی منطقه در مختصات خاورمیانه با شاخص های تکفیری – سلفی در خدمت اهداف خود به کار برده است. 
مزدوران و بازیگران غیر دولتی مسلح، اسلحه پنهان ترکیه

دیپلماسی ایرانی: اخبار پیرامون حضور ترکیه در یمن بنا به در خواست مساعدت سعودی از آنکارا جهت حضور همسو و همراه با ریاض تحت عنوان ائتلاف از جمله مباحثی است که در هفته گذشته مورد توجه تحلیل گران و اصحاب رسانه قرار گرفت. بطوریکه گمانه زنی ها درباره چگونگی پاسخ گویی ترکیه به این پیشنهاد و دعوت سعودی برای حضور فعال در یمن و واکاوی ابهامات موجود درباره کمیت و کیفیت آن بخش اعظم تحلیل ها را شامل شده است.

اگرچه پاسخ سریع و بدون وقفه آنکارا به درخواست ریاض برای حضور فعال در یمن، موجب تعجب و شگفتی نشد و همانگونه که انتظار آن می رفت اتفاق افتاد، اما اینکه میزان کنش گری آنکارا در کنار ریاض در یمن تا چه اندازه می باشد و آنکارا براساس چه رویکردی در میدان یمن فعالیت خواهد کرد و آینده این کنش گری به کجا ختم خواهد شد، و ... همگی از جمله پرسش هایی است که در این باره مطرح هستند. اما پرسش مهم تر در این باره شیوه و روش عملکردی آنکارا در استفاده از شبه نظامیان در مناطق بحران در راستای اهداف و برنامه های خود است که به بخشی از راهبرد مداخله نظامی ترکیه تبدیل شده است. 

در واقع آنکارا به واسطه راهبرد حضور در میدان های بحران منطقه ای در سال های اخیر علاوه بر آنکه تمهیدات سیاسی را سرلوحه کار قرار داده است، استفاده از ابزارهای مختلف جهت نهادینه سازی نقش هیتروداکسیک (دخالت حداکثری) در محیط آشوب و بحران را مورد بهره برداری قرار داده است؛ بطوریکه در مسیر مداخله جویی نظامی و در ذیل رهیافت های توسعه طلبانه، علاوه بر استفاده از نیروهای نظامی، از شبه نظامیان تازه ظهور یافته در چند ساله گذشته در محیط جغرافیایی منطقه در مختصات خاورمیانه با شاخص های تکفیری – سلفی در خدمت اهداف خود به کار برده است. 

در واقع آنکارا در عرصه فعالیت های توسعه گرایانه در میدان های بحران منطقه ای با شاخص های تعارض، یک فضای توپولوژیک با ویژگی های مجموعه ای به هم مرتبط را در جهت حصول به اهداف مورد نظر ترسیم کرده است. اگر چه برحسب مرز بندی های جغرافیایی میدان کنش منطقه ای ترکیه دارای ویژگی هایی از فضای هاسدورف یا فضای جداسازی شده از هم محسوب می شوند اما از حیث عملیاتی – راهبردی، فضاها یا مناطق در نظر گرفته شده در درون برنامه ها و اهداف سیاست خارجی ترکیه زنجیره های بهم پیوسته ای به شمار می روند که در بالفعل سازی توانمندی ها و ظرفیت های کنشگری ترکیه در عرصه فیزیکی و دیپلماسی مؤثر خواهند بود. 

حال اگر نقش و جایگاه شبه نظامیان خارجی را به این رویکردهای عامل گرا و شاخص محور اضافه کنیم، شاهد یک وضعیت الگوریتمی از مؤلفه های در دسترس در درون راهبردهای منطقه ای ترکیه هستیم؛ با توجه به اینکه سنگ ‌بنای سیاست خارجی ترکیه جهت تأمین منافعش اتکاء به قدرت سخت و مجموعه تابع آن است، اعزام تجهیزات نظامی و انتقال شبه‌نظامیان را در راستای اهداف و منافع ترسیمی - تدوینی در دستور کار قرار داده است. 

واقعیت این است که حضور جنگجویان تروریستی وفادار به ترکیه در قبال دریافت پول در مناطقی که آنکارا به آنها ماموریت می دهد، سبب شکل گیری شبکه‌های بزرگ فعالی از ترور، تحت فرمان ترکیه شده و می شود. این شبه نظامیان و مزدوران در راستای منافع و سیاست های آنکارا به نیابت از این کشور این بار می خواهند به درخواست آنکارا و در ازای دریافت پول وارد میدان نبرد و ستیزه در یمن شوند.

قابل ذکر است که با توجه به آنچه گفته شد راهبردهای ستیزه جویانه ترکیه علیه مردم یمن اولاً در امتداد راهبردهای مداخله جویانه و سیاست دخالت آشکار ترکیه در دیگر مناطق بحران در خاورمیانه می باشد؛ ثانیاً تجربه حضور موفق در قره باغ و دستاوردهای آن آنکارا را مجاب به حضور بی درنگ در یمن و قبول پیشنهاد ریاض کرده است؛ ثالثاً روحیه بالای نظامی گری ترکیه به عنوان یک عامل مهم در اتخاذ تصمیمات و اقدامات آنها مبنی بر حضور نظامی در مناطق بحران مانند یمن تأثیر بسزایی دارد؛ و بالاخره اینکه استفاده از عناصر گروهک های تروریستی و انتقال مزدوران از سوریه به یمن به مانند مناطق دیگر بحران همچون قره باغ و لیبی به چند بعدی کردن روند راهبردی دخالت نظامی ترکیه در میدان های آشوب منطقه ای کمک فراوانی کرده است. بطوریکه از یکسو موجب شده تا ترکیه علاوه بر داشتن انگیزه های دخالت نظامی و تلاش برای نفوذ و توسعه آن در مناطق مورد نظر، چرخش استراتژیک داشته و از نبرد نیابتی یا مستشاری وارد مرحله اقدام مستقیم نظامی شود.

از سوی دیگر نیز ترکیه با کمک مزدوران حقوق بگیر خود توانسته است یک یگان وحشت را راه اندازی کند، که اعمال و اقدامات آنها به دلیل نداشتن رابطه مستقیم و قانونی با آنکارا مشمول کنوانسیون های جنگی نمی شود. از این رو هر گونه رفتار و عمل غیر انسانی که از سوی آنها سر می زند نه تنها محدودیتی ندارد بلکه موجب ایجاد وحشت جمعی در محیط های بحرانی و در جبهه های نبرد شده که به سود ترکیه تمام شده است. 

به هر رو گزینه استفاده گسترده و بدون محدودیت از مزدوران و گروه‌های مسلح غیردولتی توسط ترکیه گویای نکاتی از قبیل درک واقعی آنکارا از شرایط محیطی و بحران در منطقه و نقشی دارد که اینگونه مزدوران با گرایشات رادیکال مذهبی – دینی می توانند در راستای منافع ترکیه داشته باشند. به علاوه اینکه استفاده وسیع و بهره گرفتن سیاستی و موقعیتی از این عناصر اجیر شده از سوی ترکیه نشان دهنده تصویری واضح و مشهود از ضعف دولت‌های شکننده در منطقه از یکسو و بهم ریختگی اوضاع محیطی در مناطقی از خاورمیانه از سوی دیگر است که درگیری ها در آنجا در حال جریان می باشد. بنابراین ترکیه توانسته است با برقراری یک رابطه ویژه با شاخص های حامی – پیرو، ساختار و عاملیت از سوژه ها و بازیگران غیردولتی در خدمت اهداف و برنامه های خود استفاده کند. بطوریکه استفاده از شبه نظامیان به بخشی از راهبرد نظامی آنکارا در ذیل فعالیت های منطقه ای این کشور در عرصه سخت تبدیل شده است. 

مصطفی مطهری

نویسنده خبر

دکترای علوم سیاسی و کارشناس مسائل شبه جزیره عربستان

اطلاعات بیشتر

کلید واژه ها: ترکیه تروریست تکفیری ها مزدوران مسلح خاورمیانه منطقه


( ۱۱ )

نظر شما :

آتیلا ۲۶ اسفند ۱۳۹۹ | ۱۶:۳۷
البته این را هم باید گفت ترکیه در هرجایی حضور نظامی و یا حمایت معنوی داشته آنرا بر خلاف خیلی از دولتها بصورت رسمی و با صراحت اعلام داشته بله ترکیه از این گروهها در سوریه حمایت می کنه و آن هم دلیل خیلی روشنی داره ترکیه با داشتن بیشترین مرز با سوریه و میزبانی از ۴/۵ میلیون آواره سوری در داخل خاک خود بیشترین هزینه را متحمل می شود بی ثباتی و نا توانی دولت سوریه در پی آن ولع کردهای سوریه برای اشغال و آواره کردن هر چه بیشتر دیگر مردمان بومی سوریه ، ترکیه بر آن داشت تا با سازماندهی خود مردم آن نواحی تا جلو زیاده خواهیهای کردها را بگیرد واز وقوع یک فاجعه و پاکسازی قومی جلوگیری کند و با ایجاد منطقه امن در کنار مرز های خود هم از نفوذ گروههای تروریستی به داخل خاک خود جلوگیری کند و هم به تدریج آوارگان سوری را در آنجا اسکان دهد و اما استفاده از آن گروهها در خارج از خاک سوریه تاکنون فقط ادعایی از طرف رقبای ترکیه بوده و هرگز اثبات نشده است ترکیه فقط حملات حوثی‌ها به تاسیسات نفتی عربستان را محکوم کرده و در خصوص حضور نظامی در یمن هیچ منبع رسمی تایید و یا گزارش کرده است
حمید ۲۶ اسفند ۱۳۹۹ | ۱۷:۲۹
عزیز من توهمات چندتا رسانه ی زرد رو باور نکنید. تورکیه بهیچ عنوان در یمن تا الان دخالت نکرده. عربستان با یونان رفته مانور هوایی برگزار کرده و از صبح تا شب داره بر علیه تورکیه جعلیات پخش میکنه، مگر تورکیه دیوانه شده بره برای عربستان هزینه کنه.. دخالت تورکیه در یمن اگر اتفاق بیافته نمیشه انکارش کرد و خود تورکیه اعلام میکنه..
امیر ۲۶ اسفند ۱۳۹۹ | ۱۸:۴۳
در سوریه و لیبی و قره باغ تروریست‌های مسلح در ایران گله گرگهای سایبری و پانترک سینه چاک خود ( علی ،خسرو ،کامران ،اتیلا و.....)،ایا ایران دست بسته است ؟؟؟؟؟ یا نظاره گر و صبور ؟؟؟؟؟؟؟
فدوی ۲۶ اسفند ۱۳۹۹ | ۱۹:۳۵
باز هم نام ترکیه به میان آمد و باز هم باید منتظر هجوم پانترکها ( عمله های ارزان قیمت ترکیه ) به این پیج باشیم ... اما در مورد مطلب ذکر شده که البته درست است و به شکلی صحیح یکی از واقعیت های امروز خاورمیانه را نشان می دهد باید عرض کنم که نباید از دست پشت پرده ( دست برتر آمریکا ) غافل شد ... ترکیه ی اردوغان دقیقا مو به مو خواسته ها و دستورات آمریکا را در خاورمیانه اجرا می کند ... هر جا که آمریکاییها نخواهند خونریزی به نام سربازان آنها تمام شود به سراغ سربازهای منطقه ایشان مانند ترکیه ، عربستان و ... می روند . (( در جنگ بعدی خاورمیانه ، ترکیه یکی از طرفهای جنگ خواهد بود )) .
ناشناس ۲۶ اسفند ۱۳۹۹ | ۲۰:۲۷
گویا در نظام دانشگاهی ایران غیر از نگرانی نسبت به ترکیه در مورد کشور دیگری آموزش داده نمی‌شه
افخمی ۲۷ اسفند ۱۳۹۹ | ۰۲:۳۹
هموطن محترم،چرا زیره به کرمان می آورید.چند قرن هست که غربیان مشغول چنین بازی ای هستند.از پیمان سلطنت انگلیس با دزدان دریائی جهان ودیگر بازیگران ریز ودرشت غربی در سده های اخیر واز جنگ جهانی دوم تا کنون در همه قاره ها توسط آمریکا از ونزئولا تا قرقیزستان و استفاده تک تیر اندازان برای به آشوب کشاندن تظاهرات اکرائین تا سوریه ومتعاقب آن زدن جرقه جنگ توسط ایالات متحده حیوانات که اظهرمن الشمس است که سیاستی موفق برای جهانخواران بوده است وبه یقین شاهد آن در فرداهای دیگر خواهیم بود.حال چرا باید نگران حرکات اینچنینی از ترکیه باشیم؟ چرا ما نباید از چنین روش هائی در پیشبرد مصالح خود استفاده نکنیم؟ متاسفانه یا خوشختانه تعداد اراذل واوباش در منطقه وکشور ما کم نیستند ولی ما نمی دانیم که چگونه از این نیرو استفاده کنیم. برای مثال روز تحلیف ریاست جمهوری آمریکا فرصتی طلائی برای به زانو درآوردن آمریکا بود که متاسفانه با بی خردی از دست دادیم که کافی بود در آن کثافت خانه شخصی را اجیر کرده تا رگبار مسلسلی به میان هواداران آن شیطان کله زرد بندد وخود شاهد واکنش زنجیره ای پیامد آن و اکنون با سائیدن دست هایمان تماشاگر صحنه مورد دلخواه بودیم.لازم به اسم بردن نیست ولی همه ما میدانیم که در منطقه ما تشکیلات مشخص وخاندان هائی در خدمت سیاست های دشمنان ما وجود دارند که بدون آنها پیشبرد سیاست های شیطان بزرگ میسر نیست.باید این گردنها شکسته شود.
سهیل ۲۷ اسفند ۱۳۹۹ | ۰۳:۳۱
بعید است که ترکیه در یمن به صورت جدی دست به عملیات خاص و حتی مستشاری بزند در طی تاریخ یمن همواره ثابت کرده که اشغال ناپذیر است و پیش از این حتی ترکان عثمانی هم تجربه ی ناموفقی در اعمال سلطه بر این جغرافیا داشته اند ، در عین حال تسلط بر یمن نه مانند نفوذ ترکیه در لیبی دستاوردی ژئوپلیتیک مثل دریای مدیترانه برای ترکیه در بر دارد نه مانند عراق و سوریه تهدید امنیتی و بازاری برای صادرات صنعتی ترکیه است و نه چون قطر گزینه ای برای حمایت مالی از اقتصاد ترکیه محسوب میشود و نه به مانند آذربایجان ریشه های عمیق تاریخی زبانی با ترکیه دارد که به واسطه ی آن دولت اردوغان از سمت مردم و احزاب ترک گرای ترکیه برای دخالت در مسائل آن تحت فشار قرار گیرد مگر آنکه پیشنهاد و مشوق های عربستان که این روزها ارتباطش با ایالات متحده رو به سردی گرائیده به شدت جذاب باشد در استفاده یا اجیر کردن شبه نظامیان و پرداخت پول به این گروهک های خصوصا چند ملیتی از جمله افغان ها ما ید طولاتری داریم و صد البته همانطور که ما به نیروهای تحت فرمان رقبای منطقه ای لقب تروریست میدهیم آن ها نیز از همین القاب برای نیروهای ما استفاده میکنند و این مختص به ترکیه نیست حتی روس ها نیز به واسطه مزدوران واگنر دخالت و رقابت خود با ترکیه را تا لیبی بسط و گسترش داده اند
میثم ۲۷ اسفند ۱۳۹۹ | ۱۰:۰۴
آقا ساعت دهه و عسگر سایبری اردوغان چیزی ننوشته؟ یعنی ممکنه؟
خسرو ۲۷ اسفند ۱۳۹۹ | ۱۲:۰۹
مگر ایران از بازیگران غیردولتی استفاده نمی کند؟ اولین بار ایران از شبه نظامیان در کشورهای مختلف به عنوان بازوی نیابتی استفاده کرده و حتی آنرا ابداع کرده است
در جواب آتیلا ۲۷ اسفند ۱۳۹۹ | ۱۳:۴۸
مگر قبل از نفوذ داعش و جنگ داخلی سوریه ترکیه میزبان میلیونی مهاجران سوری بود ؟؟؟؟؟؟ مگر علت طولانی شدن جنگ و تجهیز و لجستیک تروریستها ترکیه نبوده؟؟؟؟؟ مگر ترکیه از تروریست‌های ترک آسیای مرکزی و.....در سوریه حمایت و استفاده نکرده بود ؟؟؟؟ حال شما منت سر سوریه که با دخالت و حمایت ترکیه این روز افتاده اما غافل از کردها دنبال توجیه کشتار و تجاوز ترکیه هستید ؟؟؟؟؟؟ نژاد پرستی تا کجا ؟؟؟؟؟؟
كامران ۲۷ اسفند ۱۳۹۹ | ۱۵:۲۵
امیر ایرج جامی . قطعا دست حکومت ایران بسته نیست و امثال شما با سعه صدر ان مواجه هستید !!
میثم ۲۸ اسفند ۱۳۹۹ | ۰۷:۵۷
حقیقتا گفتگو با کسی که برای کامنت پول میگیره معقول نیست.
در جواب کامران ۲۸ اسفند ۱۳۹۹ | ۱۰:۳۷
دست ایران بسته است یا صبر ایران زیاد وگرنه فرصت عرض اندام از ترکیه مهاجم و فرصت طلب در قره باغ سوریه لیبی و خلیج فارس می‌گرفت ،تا شما سینه چاکان قوم گرا سایبری عمله عثمانی ابراز وجود نمی کردید ،دشمنان خطرناک ایران نفوذ خزنده قومگرایی و شکاف قومیتی حاصل آن است ،تاریخ شکست‌های ایران مدعی آن است نه دشمنی همیشگی اتراک و اعراب و.....در طول تاریخ به ایران
علی ۲۹ فروردین ۱۴۰۰ | ۱۲:۵۹
خیلی جالبه وقتی جنگجویی مورد حمایت ترکیه هست تروریست میشه اما وقتی تحت حمایت ایران هست نیروی مردمی !
علی ۲۹ فروردین ۱۴۰۰ | ۱۳:۰۵
چرا بعضی ها با شنیدن اسم ترک شکم درد میگیرن.