بازی پیچیدهتر میشود؟
عراق همچنان در بنبست سیاسی
دیپلماسی ایرانی: حدود سه ماه است که در عراق انتخابات برگزار شده است و هنوز ائتلافهای پیروز نتوانستهاند، رئیس جمهور و نخست وزیر را انتخاب کنند.
در حالی که انتظار میرفت محمد شیاع السودانی که ائتلاف او بیشترین کرسیهای پارلمان را به دست آورد در راس دولت آینده باشد، اما در یک عقبنشینی تعجببرانگیز او از نامزدی برای نخستوزیری به سود نوری المالکی انصراف داد تا به این ترتیب ائتلاف چارچوب هماهنگی شیعیان عراق در نهایت به نامزی نوری المالکی برای نخستوزیری تن دهد.
حزب الدعوه اسلامی و ائتلاف دولت قانون به رهبری نوری المالکی در حال تبریک گفتن به یکدیگر برای انتخاب رهبرشان برای ریاست دولت آینده عراق بودند که ناگهان دونالد ترامپ، رئیس جمهوری امریکا در حساب خود در شبکه اجتماعی علیه نامزدی المالکی موضع گرفت و تهدید کرد در صورتی که او انتخاب شود، دولت امریکا از همکاری با او خودداری خواهد کرد و چه بسا تحریمهایی را متوجه اقتصاد عراق کند. تهدید ترامپ هم بازی سیاستمداران و بازیگران عرصه سیاسی عراق را به هم زد و هم نوری المالکی و حزب او را سرخورده کرد. گفته میشود تهدید ترامپ در ضدیت با تهران است که نوری المالکی را فردی نزدیک به خود میداند که در دوران نخستوزیریاش همکاری بسیار نزدیکی با آن داشته است. با اینکه چارچوب هماهنگی در بیانیهای بر پافشاری خود بر نامزدی نوری المالکی تاکید کرده و دخالت امریکا را در امور داخلی عراق را رد کرده و المالکی نیز بر نامزدی خود اصرار کرده و ادعا دارد ترامپ بر اساس اطلاعات اشتباه علیه او موضع گرفته است اما سایه تردید بر نامزدی او سنگینی میکند و چارچوب هماهنگی تقریبا هر شب تشکیل جلسه میدهد تا درباره آینده پست نخست وزیری تصمیمگیری کند.
بر اساس گزارشها در کنار المالکی، محمد شیاع السودانی و حیدر العبادی به عنوان دیگر نامزدهای توافقی مطرح هستند اما نوری المالکی همچنان بر نخستوزیری خود اصرار دارد و نمیخواهد از گردونه رقابتها کنار برود. وی بیم آن دارد در صورتی که مجبور شود از این سمت کنارهگیری کند جایگاه سیاسی خود را ازدسترفته ببیند و چه بسا از صحنه سیاسی عراق حذف شود. برای همین بهشدت تلاش میکند تا همچنان در صحنه بماند. به نظر میرسد اصرار او در حقیقت تلاشی است برای تثبیت وجود در صحنه سیاسی تا تلاش برای کسب مجدد سمت نخستوزیری که اگر هم به آن رسید «فبهاالمراد». برای همین همانند سال ۲۰۱۴ میخواهد تا آخرین لحظه بر نامزدی خود پافشاری کند تا اگر هم مجبور شود از این سمت انصراف دهد با امتیازی بزرگ کنار برود که وجود او را در آینده صحنه سیاسی عراق تضمین کند.
در این میان با برکناری مارک ساوایا، فرستاده سابق رئیس جمهوری امریکا، که بعد از انتخاب نوری مالکی مورد غضب دونالد ترامپ قرار گرفت و برکنار شد، و انتخاب تام باراک، سفیر امریکا در ترکیه، سوریه و لبنان به جای او، انتظار میرود صحنه سیاسی عراق به مرحله جدیدی قدم بگذارد. گفته میشود تام باراک با حمایت از نامزدی مصطفی الکاظمی، برای سمت نخست وزیری، قصد دارد طی روزهای آینده وارد بغداد شود و صحنه بازی سیاسی عراق را به هم بریزد. این گونه شایع است که الکاظمی از حمایت مقتدی صدر نیز برخوردار است. او در زمان نخست وزیریاش به صدر و هوادارانش بهای بسیاری داد و بسیاری از نیروهای آنان را در دولت خود جا داد. از این رو انتظار میرود اگر او به کارزار رقابت ورود کند بهطور مستقیم یا غیرمستقیم از حمایت مقتدی صدر نیز برخوردار شود.
این در حالی است که در پی افزایش مالیات و حقوق گمرکی بر کالاهای وارداتی، بازار و کسبه در سراسر عراق از دیروز یکشنبه به اعتصاب سراسری وارد شدهاند و این موضوع میتواند در کنار بنبست سیاسی حاکم، کشور را به بحران تازهای وارد کند. بحرانی که گروههای سیاسی میتوانند هر کدام مطابق با منافعشان به بهرهبرداری از آن برآیند.
از سوی دیگر کردهای عراق همچنان بر سر انتخاب رئیس جمهور با یکدیگر اختلاف دارند و هر حزب تلاش میکند اراده خود را بر دیگری تحمیل کند. این در حالی است که مسعود بارزانی که در ابتدا از نامزدی نوری مالکی حمایت کرده بود اکنون نسبت به حمایت خود تردید پیدا کرده است.
در این میان اهل تسنن که با انتخاب رئیس مجلس گمان میکنند وظیفه سیاسی خود را انجام دادهاند در حال حاضر صرفا نظارهگر اختلافات شیعیان و کردها هستند و تلاش دارند مطابق با منافع خود فاصله خود را از جریانهای سیاسی و نامزدها تنظیم کنند.
به این ترتیب علیرغم این که گروههای سیاسی عراقی انتظار داشتند این بار انتخاب نخستوزیر و تشکیل دولت آینده آسانتر از دورههای پیشین باشد و با توجه به انسجامی که در میان گروههای سیاسی چارچوب هماهنگی وجود دارد، راه تشکیل دولت هموارتر باشد، شاهدیم که همچنان صحنه سیاسی عراق پیچیده است و احتمالا طی روزهای آینده بر پیچیدگیهای آن افزوده خواهد شد.
نظر شما :