نفت امریکا به داد ترامپ نرسید

نویسنده: والتر راسل مید (Walter Russell Mead)، استاد کرسی «الکساندر همیلتون» در حوزه استراتژی و کشورداری در «مرکز همیلتون» دانشگاه فلوریدا است و پیش‌تر در دانشگاه ییل به تدریس سیاست خارجی آمریکا می‌پرداخت. او همچنین سردبیر ارشد (ادیتور-ات-لارج) مجله «دی امریکن اینترست» (The American Interest) بوده است.

دیپلماسی ایرانی: «من یک شکست‌خورده‌ام، و شما مرا چنین ساخته‌اید»، این را بیل کلینتون در ژانویه ۲۰۰۱ به یاسر عرفات گفت، پس از آنکه رهبر فلسطینی بهترین پیشنهاد صلحی را که فلسطینیان احتمالاً از یک دولت اسرائیلی دریافت کرده بودند، رد کرد.

از آن زمان تاکنون، خاورمیانه رؤسای‌جمهور آمریکایی را سردرگم و آزرده کرده است. یک جنگ نابخردانه در عراق ریاست‌جمهوری جورج دابلیو. بوش را تحت‌الشعاع قرار داد. باراک اوباما که به‌طور عمده به‌خاطر مخالفت اولیه‌اش با جنگ جورج بوش انتخاب شده بود، اما مجبور شد نیروها را مجدداً به عراق بفرستد تا با ظهور داعش مقابله کند. خروج نادرست جو بایدن از افغانستان محبوبیت او را آسیب زد و نحوه برخورد او با نبرد غزه جنگ داخلی در صفوف دموکرات‌ها را شعله‌ور کرد که هنوز فروکش نکرده است.

و اکنون جنگ دونالد ترامپ در ایران به‌شدت محبوبیت او را خدشه‌دار کرده است و هیچ نشانه‌ای از پایان آن دیده نمی‌شود.

هر رئیس‌جمهور روی خروج حساب می‌کند

هر رئیس‌جمهوری از زمان جورج دابلیو. بوش که وارد کاخ سفید شده با این امید آمده که ریسک‌ها و هزینه‌های آمریکا در خاورمیانه را محدود کند. با تنگ‌تر شدن منابع مالی در داخل کشور و افزایش هزینه محدود کردن جاه‌طلبی‌های چین، هدف کاهش حضور آمریکا در خاورمیانه جذاب‌تر می‌شود.

آرزوی خروج قابل فهم است. در طول نسل گذشته، بار تعهدات آمریکا در این منطقه افزایش یافته است. از زمان ویتنام بیش از نیم قرن است که ایالات متحده فراتر از خاورمیانه، جنگ جدی انجام نداده است. در خاورمیانه، ما جنگ خلیج ۱۹۹۱، جنگ ۲۰۰۱–۲۱ افغانستان، جنگ ۲۰۰۳–۱۱ عراق، مداخله در لیبی در ۲۰۱۱، نبرد با داعش، و اکنون جنگ ایرانِ ترامپ در سال ۲۰۲۶ را تجربه کرده‌ایم.

وابستگی به نفت از بین نرفته است

با این حال، هم‌زمان با گسترش تعهدات آمریکا در خاورمیانه، نیاز ما به نفت خاورمیانه کاهش یافته است. انقلاب نفتی شیل ایالات متحده را به یک ابرقدرت انرژی تبدیل کرده است و اکنون نفت بیشتری نسبت به عربستان سعودی تولید می‌کند. نیمکره غربی بیشتر از خاورمیانه نفت تولید می‌کند. افزایش تولید سوخت‌های فسیلی از کشورهایی مانند کانادا، ونزوئلا، گویانا، برزیل و آرژانتین باید موقعیت رهبری نیمکره غربی را بیش از پیش تثبیت کند.

با توجه به این تصویر، مردم می‌پرسند چرا ما میلیاردها، حتی تریلیون‌ها هزینه می‌کنیم تا منطقه‌ای را که منابع نفتی آن را نیاز نداریم، کنترل کنیم. پاسخ برای بسیاری، به‌ویژه در جناح راست افراطی و چپ افراطی، این است که لابی اسرائیل به رهبری یهودیان آمریکایی وجود دارد که ظاهراً اهمیتی نمی‌دهند چقدر ثروت و خون آمریکایی باید برای حفاظت از دولت یهودی صرف شود.

به این ترتیب، خستگی از جنگ‌های ظاهراً بی‌فایده و غیرضروری در خاورمیانه به افزایش موجی از ضدیهودیت داخلی دامن می‌زند.

تنگه هرمز هنوز قیمت‌های جهانی را تعیین می‌کند

با این حال خاورمیانه هنوز اهمیت دارد. شاید نیمکره غربی در سال ۲۰۲۵ حدود ۳۷.۴% از نفت جهان را تولید کرده باشد در برابر تنها حدود ۳۰.۹% از خاورمیانه، اما یک شوک قیمتی هنوز امسال زمانی که ایران عملاً تنگه هرمز را بست در سراسر جهان بازتاب یافت. شوک‌های مشابهی به کشاورزان جهان وارد شد چون صادرات اوره و کودهای فسفاته خاورمیانه کاهش یافتند.

گفته نمی‌شود که تولید نفت نیمکره غربی بی‌اهمیت است. خاورمیانه تنها ۱۸.۱% از گاز طبیعی جهان را در سال ۲۰۲۵ تولید کرد، در برابر ۳۵.۲% در نیمکره غربی بود. بسیاری از مصرف‌کنندگان آمریکایی و کانادایی از قیمت منطقی گاز طبیعی بهره‌مند هستند در حالی که کشورهایی که برای گاز به خاورمیانه وابسته‌اند در تأمین کافی با مشکل روبه‌رو هستند.

متأسفانه حتی افزایش تولید ونزوئلا و گویان نیز بازارهای نفت را شبیه بازار گاز نخواهد کرد. اگر پیش‌بینی‌های اداره اطلاعات انرژی ایالات متحده درست از آب درآید، افزایش‌های پیش‌بینی‌شده در تولید سوخت‌های فسیلی در نیمکره غربی برای جلوگیری از شوک‌های قیمتی ناشی از خاورمیانه کافی نخواهد بود. تولید بیشتر در جاهای دیگر به ما انعطاف‌پذیری بیشتری در نحوه برخورد با سیاست خاورمیانه می‌دهد، اما در آینده قابل پیش‌بینی منافع امنیتی و اقتصادی آمریکا ما را همچنان درگیر نگه خواهد داشت، هرچند چه بسیاری از رؤسای‌جمهور در هر دو حزب رویای کناره‌گیری را در سر داشته باشند.

جنگ‌های خاورمیانه به استراتژی هوشمندانه‌تری نیاز دارند

به‌جای خیال‌پردازی دربارهٔ فرار از خاورمیانه، آمریکایی‌ها باید بیشتر دربارهٔ راه‌های حفاظت از منافع اساسی‌مان با کمترین ریسک و هزینه فکر کنند. در دوران جنگ سرد، ایالات متحده بدون درگیری‌های نظامی طولانی‌مدت، منافع کلیدی در منطقه را تأمین کرد. ما باید بار تعهدات‌مان را کاهش دهیم بدون اینکه از منافع هنوز مهم صرف‌نظر کنیم.

تسهیل همکاری امنیتی هوشمندانه‌تر بین اسرائیل و کشورهای کلیدی عربی همچنان یک هدف حیاتی آمریکاست، اما یک کشور دیگر نیز نقشی ایفا می‌کند. منافع هند و آمریکا در خاورمیانه تا حد زیادی همسو هستند. علاوه بر تأمین منابع انرژی، هند عمیقاً نسبت به میلیون‌ها شهروند خود که در خلیج فارس کار می‌کنند نگران است. تعمیق پیوندهای دفاعی و فناوری با اسرائیل و نگرانی‌های مشترک درباره تروریسم هند را به ترویج همکاری بین عرب‌ها و اسرائیلی‌ها متعهد می‌کند. و با توجه به اینکه پاکستان به‌طور نزدیک با چین همسوست، منافع هند در مقابله با نفوذ پاکستان در خاورمیانه با نگرانی‌های آمریکایی درباره پکن همخوانی دارد.

ترامپ فرصت تاریخی برای بازسازی سیاست آمریکا در منطقه‌ای دشوار دارد. امیدواریم او حداکثر استفاده را از آن ببرد.

منبع: هودسون / تحریریه دیپلماسی ایرانی/۱۱