مطالب مرتبط با کلید واژه

جنگ


تعادل در میانه آتش و فرسایش
چرا تعادل میان میدان جنگ و مسیرهای دیپلماتیک ضروری شده است؟

تعادل در میانه آتش و فرسایش

حملات به صنایع و تأسیسات پتروشیمی بندر ماهشهر، کارخانه سیمان بندر خمیر، پایانه مرزی شلمچه و سوله‌های جهاد کشاورزی ایلام در سی‌وششمین روز جنگ و قبل‌تر از آن حملات صورت‌گرفته به صنایع فولاد و پل‌ها، نشانه‌ای روشن از تغییر ماهیت درگیری است؛ جنگی که تا پیش از این عمدتا در چارچوب اهداف نظامی تعریف می‌شد، اکنون به مرحله‌ای رسیده که زیرساخت‌های حیاتی اقتصادی را نیز در بر گرفته است. چنین تحولی صرفا یک رخداد نظامی نیست، بلکه بیانگر ورود جنگ به عرصه‌ای است که پیامدهای آن می‌تواند فراتر از میدان نبرد و تا لایه‌های اقتصادی و اجتماعی کشور امتداد یابد. در چنین شرایطی، بیش از هر زمان دیگری مسئله «تعادل» به‌عنوان حلقه مفقوده این بحران خود را نشان می‌دهد؛ تعادلی میان ضرورت مقاومت در برابر تجاوز، مدیریت هزینه‌های اقتصادی و اجتماعی جنگ، و حفظ مسیرهای دیپلماتیک برای جلوگیری از گسترش بیشتر درگیری.

ادامه مطلب
اوراق شکست آمریکا
پس از یک ماه از آغاز تجاوز به ایران

اوراق شکست آمریکا

یک ماه پس از آغاز تجاوز به ایران، اینک صحنه نبرد آشکارتر پیش رویمان قرار گرفته است: شدت حملات تروریستی به ایران، به خصوص در روزهای اخیر، احتمالا رکورد بمباران یک کشور در خاورمیانه را در جنگ‌های معاصر جابه‌جا کرده است. حالا آمریکا و رژیم صهیوفاشیسم اسرائیل نه فقط مناطق مسکونی و زیرساخت‌های عمومی بلکه چندین دانشگاه ایران را هم بمباران کرده‌اند. هدف صیهوفاشیست‌های اسرائیلی حتی از بمباران‌های بی‌هدف نیز روشن است: جنگ مدام و بی‌پایان در خاورمیانه.

ادامه مطلب
وقتی جنگ ادامه دارد، دیپلماسی چگونه نفس می‌کشد؟
معمای مذاکرات!

وقتی جنگ ادامه دارد، دیپلماسی چگونه نفس می‌کشد؟

 درحالی‌که جنگ تحمیلی آمریکا و اسرائیل علیه ایران وارد روز سی‌وششم شده است، کماکان افق مذاکرات و دیپلماسی برای پایان‌دادن به این بحران، مبهم و پرابهام به نظر می‌رسد. با وجود برخی تحرکات سیاسی و دیپلماتیک در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی، واقعیت‌های میدانی نشانی از کاهش تنش‌ها یا پیشرفت ملموس در مسیر گفت‌وگوها ندارد.

ادامه مطلب
سناریوهای جنگ ایران و آمریکا
خاورمیانه در لبه بحران؛

سناریوهای جنگ ایران و آمریکا

عبدالناصر نورزاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: بسیاری از تحلیل گران معتقدند که ادامه این بحران می‌تواند شوک‌های جدی در بازارهای انرژی، تجارت بین‌الملل و نظام مالی جهانی ایجاد کند و ثبات اقتصادی جهان را با چالش‌های تازه‌ای روبه‌رو سازد.

ادامه مطلب
عمو نوروز! خبر از آمدن روزهای خوش بیار
چشم انداز پایان جنگ؟!

عمو نوروز! خبر از آمدن روزهای خوش بیار

جلال خوشچهره در یادداشتی می‌نویسد: خوب یا بد، همه احتمالات به چگونگی جنگ گره خورده است. ساعت‌های سال پر ماجرای ۱۴۰۴ درحالی به پایان نزدیک می‌شود که چشم‌انداز روشنی برای آن قابل تصویر نیست. همه چیز می‌تواند در لحظه دچار تغییر شود تا زمانی که آتش جنگ همچنان شعله می‌کشد.

ادامه مطلب
تلاقی جنگ و نفت
حمله هوایی آمریکا به جزیره خارک

تلاقی جنگ و نفت

بامداد شنبه ۲۳ اسفندماه، جزیره خارک در خلیج فارس هدف حمله هوایی ایالات متحده قرار گرفت؛ حمله‌ای که ساعاتی بعد از سوی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اعلام شد. ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی «تروث‌سوشال» مدعی شد‌ فرماندهی مرکزی نیروهای ایالات متحده (سنتکام) به دستور او یکی از سنگین‌ترین حملات هوایی در تاریخ خاورمیانه را علیه اهداف نظامی ایران در جزیره خارک انجام داده است. او در این پیام نوشت‌ تمامی اهداف نظامی ایران در این جزیره به‌طور کامل نابود شده‌اند.

ادامه مطلب
چین از بحران پیروز بیرون می‌آید؟
افزایش شدید قیمت نفت به پکن ضربه محکمی وارد نمی‌کند

چین از بحران پیروز بیرون می‌آید؟

در حالی که تهدید حملات ایران باعث شده نفتکش‌هایی که قرار بود به مقصد آسیا حرکت کنند در خلیج فارس متوقف شوند، برخی جمهوری‌خواهان برجسته آمریکا این وضعیت را نوعی پیروزی اقتصادی بر یک ابرقدرت رقیب می‌دانند.

ادامه مطلب
درباره حمله به تاسیسات زیربنایی کشور
آتش بر آسمان، ننگ بر وجدان بشر

درباره حمله به تاسیسات زیربنایی کشور

نیروانا مهرآیین در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: چنین حملاتی آشکارا مصداق نقض اصول بنیادین حقوق بین‌الملل بشردوستانه‌اند؛ اصولی که هدفشان حفظ جان غیرنظامیان و صیانت از محیط زیست در دوران جنگ است. کنوانسیون‌های ژنو و پروتکل‌های الحاقی آن، به‌ویژه ماده‌ی ۵۵ پروتکل اول، تخریب عامدانه‌ی محیط‌زیست که آلام طولانی‌مدت برای انسان‌ها را موجب می‌شود، به‌روشنی ممنوع اعلام کرده‌اند.

ادامه مطلب
خوش‌بینان و بدبینان
چه خواهد شد؟

خوش‌بینان و بدبینان

احمد شیرزاد نوشت: این روزها کارمان شده بالا و پایین‌کردن فرسته‌ها در کانال‌های مشترک فضای مجازی که هر‌کدام از ما با اسامی مختلف با دوستان و آشنایانش دارد. البته کاری است خسته‌کننده و ملال‌آور که دانستن اینکه «چه خواهد شد؟» همه ما را به سمت آن کشانده است.

ادامه مطلب
فریادی جهانی برای صلح، کرامت انسانی و بازگشت به حقوق فراموش‌شده انسان
بشریت در لبه پرتگاه یا آستانه بیداری؛

فریادی جهانی برای صلح، کرامت انسانی و بازگشت به حقوق فراموش‌شده انسان

نیروانا مهرآیین در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: تحولات و جنگ‌های اخیر، نه‌تنها مرزهای سیاسی، بلکه مرزهای اخلاقی و انسانی جهان را به لرزه درآورده‌اند و این پرسش بنیادین را پیش روی افکار عمومی گذاشته‌اند که کرامت انسانی در کجای معادلات قدرت گم شده است.

ادامه مطلب
آیا رقابت آمریکا و چین به جنگ بزرگ منجر می‌شود؟
تحول قدرت در قرن ۲۱:

آیا رقابت آمریکا و چین به جنگ بزرگ منجر می‌شود؟

فرهاد قادری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: آیا این جابه‌جایی قدرت به طور طبیعی به سمت یک درگیری بزرگ، حتی جنگ، حرکت می‌کند؟ یا می‌توان از تکرار الگوهای خونین تاریخ جلوگیری کرد؟

ادامه مطلب
جنگی که قرار بود کوتاه باشد چهار‌ساله شد
جنگ اوکراین؛ بن‌بست‌ و آینده‌ای نامطمئن

جنگی که قرار بود کوتاه باشد چهار‌ساله شد

محسن شریف‌خدائی نوشت: چهار سال پیش، زمانی که نخستین موشک‌ها بر فراز اوکراین فرود آمدند، بسیاری تصور می‌کردند این جنگ فقط چند هفته طول خواهد کشید. تحلیلگران از «عملیات برق‌آسا» سخن می‌گفتند و برخی دولت‌ها حتی برای سناریوی سقوط سریع کی‌یف آماده می‌شدند.

ادامه مطلب
هیچ‌کس از جنگ سود نمی‌برد/ عقلانیت راهبردی ادامه مسیر دیپلماسی است
سفیر ایران در تفلیس در گفت‌وگویی اختصاصی که در اختیار دیپلماسی ایرانی قرار گرفته است

هیچ‌کس از جنگ سود نمی‌برد/ عقلانیت راهبردی ادامه مسیر دیپلماسی است

سید علی موجانی گفت: ایران به دنبال جنگ نیست، اما در دفاع از خود تردید نخواهد کرد. تجربه‌های تاریخی نشان داده است که بی‌ثباتی گسترده، به‌ویژه در منطقه‌ای حساس مانند خاورمیانه، پیامدهایی فراتر از پیش‌بینی‌های اولیه خواهد داشت.

ادامه مطلب
خطر تبدیل ایران به میدان آزمون جبرانی سوم
درس‌هایی که باید آموخت

خطر تبدیل ایران به میدان آزمون جبرانی سوم

مسعود رضائی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: تاریخ نشان می‌دهد که پیروزی بیرونی، در صورت بی‌توجهی به ظرفیت و بنیان‌های داخلی قدرت، می‌تواند به فرسایش درونی و سقوط کشورها بینجامد.

ادامه مطلب
جنگ‌ها هرگز طبق نقشه پیش نمی‌روند
تغییرات اروپا چهار سال پس از آغاز جنگ

جنگ‌ها هرگز طبق نقشه پیش نمی‌روند

چهار سال قبل در فوریه ۲۰۲۲، ولادیمیر پوتین باور داشت جنگیدن با اوکراین به رهبری مردی که او را به دلیل بازیگری در سریال‌های تلویزیونی تحقیر می‌کرد، برای روس‌ها به‌سادگی نوشیدن یک لیوان آب باشد. اما ایده‌ای که در سر رئیس کرملین وجود داشت، عملی نشد. شکست اوکراین کار ساده‌ای نبود و اروپا و آمریکای بایدن بیش از آنچه روسیه فکرش را می‌کرد به کی‌یف کمک رساندند.

ادامه مطلب
بن‌بست در ژنو
پایان ناگهانی دومین روز مذاکرات اوکراین و روسیه

بن‌بست در ژنو

دومین روز مذاکرات صلح اوکراین و روسیه در ژنو، با میانجیگری آمریکا فقط پس از حدود دو ساعت به‌طور ناگهانی تمام شد. ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، می‌گوید گفت‌وگوها «دشوار» بوده و مسکو عمدا روند مذاکرات را طولانی می‌کند، در‌حالی‌که دونالد ترامپ، کی‌یف را برای امتیاز‌دادن تحت فشار گذاشته است.

ادامه مطلب
آیا واقعا مذاکرات ایران و امریکا جدی است؟!
تردید در جدیت طرف امریکایی

آیا واقعا مذاکرات ایران و امریکا جدی است؟!

علی موسوی خلخالی می‌نویسد: رفتار امریکایی‌ها در حالی که همچنان بر تشدید تهدید نظامی با افزودن جنگ‌افزارهای جدید در پایگاه‌های خود در منطقه اصرار دارند، جدیت آنها را نسبت به تداوم مذاکرات زیر سوال می‌برد.

ادامه مطلب
لباسِ نظامی بر تنِ کودکان نکنید
لزوم پاسخگویی دولت‌های ناقض حقوق کودک

لباسِ نظامی بر تنِ کودکان نکنید

مهشید جمالی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در بیانیه مشترک کمیسیون اتحادیه اروپا، کمیسیون اتحادیه آفریقا و سازمان ملل متحد که در ۱۲ فوریه ۲۰۲۶ در بروکسل منتشر شد، بر مخالفت با استفاده از سربازان کودک و اهمیت حفاظت از کودکان در برابر آسیب‌های جنگ تاکید شد.

ادامه مطلب
فعلا در «بحران فعال اما کنترل‌شده» هستیم
تحلیل ساختاری بحران ایران و آمریکا در چارچوب برچر

فعلا در «بحران فعال اما کنترل‌شده» هستیم

سید محمد شفیعی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: بر اساس چارچوب مدیریت بحران برچر، روابط کنونی ایران و آمریکا در مرحله «بحران فعال اما کنترل‌شده» قرار دارد. مرحله‌ای که در آن تهدید ارزش‌های حیاتی بالا است و احتمال استفاده از زور وجود دارد اما هنوز محدودیت زمانی به سطحی نرسیده است که تصمیم‌گیری را کاملاً فشرده و احساسی کند.

ادامه مطلب
بررسی درگیری‌های مسلحانه ۲۰۲۵ در خاورمیانه و شمال آفریقا
خشونت منطقه‌ای در سالی که گذشت

بررسی درگیری‌های مسلحانه ۲۰۲۵ در خاورمیانه و شمال آفریقا

اسرائیل علی‌رغم محکومیت فزاینده از سوی متحدان غربی خود به دلیل تاکتیک‌های خشن خود، عموماً در صدر قرار گرفته و «محور مقاومت» ایران متحمل شکست‌های متعددی شده است. در پایان دوره گزارش، اسرائیل و ایران در یک جنگ هوایی ۱۲ روزه مستقیماً با هم جنگیدند.

ادامه مطلب
جنگ شناختی به‌مثابه ابزار نوین قدرت در نظام بین‌الملل
از نظریه تا کنش

جنگ شناختی به‌مثابه ابزار نوین قدرت در نظام بین‌الملل

سیروس حاجی‌زاده در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: هدف این نگاشت، شفاف کردن بنیان‌های نظری، مفاهیم کلیدی، تکنیک‌ها و کاربردهای جنگ شناختی، به همراه بررسی چالش‌ها و راهبردهای مقابله است، به ویژه برای بازیگران منطقه‌ای که در یک محیط پیچیده امنیتی و رسانه‌ای عمل می‌کنند. 

ادامه مطلب
مذاکره زیر سایه تهدید نظامی
ایرانی‌ها برای جنگ آماده‌اند

مذاکره زیر سایه تهدید نظامی

مقامات ایرانی هشدارهای جدی داده‌اند که در صورت صدور مجوز حمله توسط ترامپ، علیه اهداف آمریکایی و اسرائیلی تلافی خواهند کرد.

ادامه مطلب
ایران و معمای مهار بحران
فراتر از دوگانه جنگ و صلح

ایران و معمای مهار بحران

معصومه علیانپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: مسئله امروز صرف پیش بینی وقوع جنگ نیست، بلکه سنجش کیفیت تصمیم گیری در شرایطی است که بازیگران ناچارند میان فشار، بازدارندگی و امتیازدهی توازن برقرار کنند.

ادامه مطلب
آمریکا ماشه را می‌کشد؟!
جهان در آستانه جنگی مهارنشدنی

آمریکا ماشه را می‌کشد؟!

نیروانا مهرآیین در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: بر اساس اصول بنیادین حقوق بین‌الملل و حقوق مخاصمات مسلحانه، صرف آغاز شلیک گلوله معیار شروع جنگ نیست. ایجاد تهدید قریب‌الوقوع، محاصره نظامی، استقرار آرایش تهاجمی و نمایش قدرت نظامی در مجاورت مرزهای یک کشور، می‌تواند آغاز عملی مخاصمه تلقی شود.

ادامه مطلب
کشورهای عرب خلیج فارس و معادله جنگ ایران و آمریکا
منطقه به کدام سو می رود؟

کشورهای عرب خلیج فارس و معادله جنگ ایران و آمریکا

علیرضا سلطانی می نویسد: در هفته‌های گذشته، هم‌زمان با افزایش محسوس فعالیت‌های نظامی ایالات متحده ‌پیرامون ایران، بار دیگر سناریوی رویارویی نظامی واشنگتن و تهران به صدر تحلیل‌های امنیتی و سیاسی منطقه بازگشته است.

ادامه مطلب
آیا دیپلماسی اجباری آمریکا جواب می دهد؟
سلاح انرژی و حلقهٔ محاصره دریایی

آیا دیپلماسی اجباری آمریکا جواب می دهد؟

محسن شریف خدایی نوشت:پیشنهاد اخیرواشنگتن به هند و چین برای جایگزینی نفت ایران و روسیه با نفت ونزوئلا، در امتداد همان راهبردی باشد که سال‌هاست در قبال تهران دنبال می‌شود: کاهش حداکثری درآمدهای نفتی، محدود کردن عمق راهبردی ایران در خلیج فارس و دریای عمان، و در عین حال باز نگه داشتن «دیپلماسی  و مذاکره» برای واداشتن تهران به پذیرش توافقی جدید. این ترکیبِ ظاهراً متناقض از فشار و دعوت، در واقع قلب چیزی است که در ادبیات روابط بین‌الملل «دیپلماسی اجباری» نامیده می‌شود؛ یعنی استفاده هم‌زمان از تهدید و امکان توافق، برای تغییر رفتار طرف مقابل بدون رفتن به جنگ تمام‌عیار.

ادامه مطلب
ایستگاه دیپلماسی قبل از جنگ
آنکارا در پیچ آخر بحران

ایستگاه دیپلماسی قبل از جنگ

در حالی که این روزها شاهد افزایش تنش و اوج‌گیری دوباره نگرانی‌ها از احتمال درگیری نظامی میان ایران و آمریکا هستیم و کماکان گزینه جنگ روی میز است، ناگهان قطب‌نمای دیپلماسی به سمت ترکیه چرخید؛ چرخشی معنادار که نگاه‌ها را از فضای تهدید و ناوهای جنگی، به آنکارا و ظرفیت میانجی‌گرانه این کشور معطوف کرد. اکنون ترکیه در موقعیتی قرار گرفته که می‌تواند یکی از حساس‌ترین منازعات جاری در منطقه را از لبه تقابل نظامی، به مسیر گفت‌وگو بازگرداند؛ مسیری باریک، پرریسک و زمان‌مند که هر خطای محاسباتی در آن می‌تواند هزینه‌های سنگینی به‌دنبال داشته باشد.

ادامه مطلب
ساعت سرنوشت
راهکارهای فوری خروج از بحران فعلی

ساعت سرنوشت

این روزها فضای سیاست خارجی پیچیده‌تر از هر زمان دیگری است و ما با نوعی «روزشمار» و حتی «ساعت‌شمار» بحران مواجهیم؛ وضعیتی که در آن، هم‌زمان نشانه‌های فزاینده‌ای از تشدید فشار نظامی، ابهام در تصمیم‌گیری سیاسی و تلاش‌های پراکنده برای فعال‌سازی کانال‌های دیپلماتیک دیده می‌شود. تحرکات اخیر آمریکا در منطقه، اظهارات متناقض دونالد ترامپ درباره ایران و هم‌زمانی آن با پیام‌های غیررسمی دیپلماتیک، تصویری سیال و پرریسک از شرایط کنونی ترسیم کرده است؛ تصویری که در آن، هیچ سناریویی را نمی‌توان به‌ طور کامل منتفی دانست؛ از آغاز مذاکرات تا شروع جنگ دوباره.

ادامه مطلب
از بازدارندگی هسته‌ای تا بازدارندگی پیچیده
بررسی موج‌ها و روندها

از بازدارندگی هسته‌ای تا بازدارندگی پیچیده

سیروس حاجی‌زاده در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: این نوشتار به تفاوت‌های رویکردی می‌پردازد؛ از بازدارندگی مبتنی بر تهدید در غرب و مهار مرحله‌ای در روسیه، تا رویکرد تلفیقی اقناع و اجبار در چین.

ادامه مطلب
داستان یک سال
روابط ایران و آمریکا در سالی که از بازگشت ترامپ به کاخ سفید می‌گذرد

داستان یک سال

امروز بیستم ژانویه ۲۰۲۶ است. یک سال پیش و در چنین روزی دونالد ترامپ به کاخ سفید بازگشت تا ملتهب‌ترین یا حداقل، یکی از ملتهب‌ترین دوره‌های روابط آمریکا و ایران پس از انقلاب را رقم بزند. در مقام قیاس، بی‌شک آنچه در سال ۲۰۲۵ یعنی یک سال اول دولت دوم ترامپ بر ایران گذشت، کاملا متفاوت از تحولاتی بود که در دولت نخست او طی سال‌های ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱ بر ایران حادث شد.

ادامه مطلب