خطر جنگ زیرساخت‌ها

دیپلماسی ایرانی: استراتژی واشینگتن برای تضعیف ایران و تحت فشار قرار دادن آن برای امتیاز دادن از طریق اقدامات اقتصادی و اقدام نظامی محدود، در حالی که از تشدید تنش اجتناب می‌کند، با پایان یافتن انتخابات میان‌دوره‌ای ایالات متحده به مقطع حساسی نزدیک می‌شود. در حالی که یک پنجره باریک برای دیپلماسی باقی مانده، تجدید خصومت های گسترده در روزهای آینده به طور فزاینده ای محتمل است.

از سرگیری حملات آمریکا و اسرائیل، به ویژه اگر زیرساخت های حیاتی ایران را هدف قرار دهند، ایران را به انتقام گیری گسترده علیه زیرساخت های اقتصادی در سراسر خلیج فارس برانگیخته و تهدیدی برای اختلال طولانی مدت در صادرات انرژی و فعالیت های اقتصادی منطقه ای خواهد بود.

زمینه فعلی

حملات ایالات متحده به جزیره قشم ایران در ۳ نوامبر آخرین مورد از یک سری عملیات نظامی عمدتاً غیرعلنی است که طبق گزارش ها در پاسخ به تهدیدات ایران علیه هواپیماها و کشتی های تجاری ایالات متحده انجام شده است. پنج حمله دیگر نیز گزارش شده که منتسب به نیروهای آمریکایی را بین ۱۹ تا ۳۰ اکتبر ثبت کرده است که عمدتاً پرتابگرهای موشکی، تاسیسات دریایی و تجهیزات دفاع هوایی در امتداد سواحل جنوبی ایران را هدف قرار داده است (نقشه زیر را ببینید).

در ماه های اخیر، واشینگتن اجبار اقتصادی پایدار را از طریق محاصره دریایی دنبال کرده است. تشدید تحریم ها؛ و اعمال محدودیت بر هوانوردی، مبادلات مالی و تجارت زمینی ایران. این کشور به طور همزمان منابع نظامی قابل توجهی را برای تامین امنیت ترافیک دریایی و احیای صادرات نفت منطقه ای سرمایه گذاری کرده است. صادرات نفت خلیج فارس برای مدت کوتاهی از سطح قبل از جنگ در اکتبر فراتر رفت. با این حال، برآورد می‌شود که هزینه‌های نظامی ایالات متحده مرتبط با این درگیری تا اواسط اکتبر از ۴۷ میلیارد دلار فراتر رفته باشد، در حالی که ایران با انجام بیش از ۳۰ حمله دریایی در ماه اکتبر (نقشه بالا را ببینید) به چالش کشتیرانی ادامه داد. این فشارها امتیازات سیاسی قابل مشاهده اندکی را به همراه داشته و واشینگتن را با یک بن‌بست پرهزینه رو به افزایش و بهبود شکننده تجارت خلیج فارس در برابر تشدید مجدد آسیب پذیری مواجه کرده است.

با پایان یافتن انتخابات میان دوره ای، یک محدودیت سیاسی مهم بر اقدام نظامی ایالات متحده در حال کاهش است و دریچه ای را برای عملیات بیشتر قبل از تشکیل کنگره جدید ایالات متحده در ژانویه باز می کند. اسرائیل همچنین آمادگی های نظامی خود را تشدید کرده است، از جمله با انجام رزمایشی با حضور جت های جنگنده در حال نزدیک شدن به مرز ایران. در همین حال، تهران دستور آماده‌سازی برای تلافی فوری بدون محدودیت های جغرافیایی را صادر کرده و تهدید کرده که رویارویی را فراتر از غرب آسیا گسترش خواهد داد، که نشان دهنده عزم خود برای به چالش کشیدن توانایی واشینگتن برای کنترل دامنه و مدت تهاجم دیگر است.

چشم انداز: زیرساخت های خلیج فارس با خطر تلافی جویانه شدیدی مواجه است

اگر ایالات متحده و اسرائیل حملات خود را به زیرساخت های حیاتی ایران در یک جنگ دوباره گسترش دهند، به احتمال زیاد درگیری به یک کارزار گسترده‌تر تبدیل خواهد شد که زیرساخت های اقتصادی در سراسر منطقه را هدف قرار می دهد. ایران و گروه‌های مورد حمایت ایران قبلاً هم تمایل و هم ظرفیت برای وارد کردن آسیب به زیرساخت‌های خلیج‌فارس را نشان داده‌اند. امارات متحده عربی که بیشترین حملات زیرساختی را در مرحله اولیه جنگ متحمل شد، با توجه به روابطش با اسرائیل و اهمیت نمادین آن به عنوان یک مرکز تجاری امن جهانی، به ویژه آسیب پذیر است. در این میان عربستان سعودی با تهدیداتی هم از سوی ایران و هم از سوی حوثی ها مواجه است. هماهنگی بیشتر بین این دو، زیرساخت های پادشاهی را در معرض حملات شدید از جهت های مختلف قرار می دهد.

علی‌رغم تلاش‌های دیپلماتیک خلیج‌ فارس برای جلوگیری از جنگی دیگر، تهران حملات گسترده به زیرساخت‌های حیاتی خود را یک تهدید وجودی می‌داند و احتمالاً تحمیل هزینه‌ها را بر حفظ روابط منطقه‌ای در اولویت قرار می‌دهد. تأسیسات نفت و گاز، پایانه‌های صادرات، فرودگاه‌ها، بنادر و مراکز داده در سراسر خلیج فارس تحت این سناریو با حملات مجدد مواجه خواهند شد، در حالی که تهدیدات ایران علیه کابل‌های ارتباطی زیر دریا خطرات را برای اتصال دیجیتال افزایش می‌دهد.

حتی حملات محدود به زیرساخت‌های حیاتی خطر اختلال طولانی‌مدت در تولید انرژی، صادرات، حمل‌ونقل و اتصال دیجیتال را به همراه دارد. اثرات آبشاری اقتصادی فراتر از امکاناتی است که مستقیماً تحت تأثیر قرار می گیرند. یک کمپین گسترده‌تر احتمالاً تلاش‌های پرهزینه واشینگتن برای احیای تجارت خلیج فارس و افزایش فشار بر کشورهای منطقه برای درگیر شدن مستقیم‌تر در مناقشه را تضعیف خواهد کرد.

منبع: ای سی ال ای دی (ACLED) / تحریریه دیپلماسی ایرانی/۱۱