هفته جهانی اقیانوس در شیامن برگزار شد
چین، پیشگام همکاری جهانی برای حفاظت از اقیانوس‌ها
نویسنده: لی جیانان، رییس دفتر CMG در تهران:
دیپلماسی ایرانی: اقیانوس‌ها نه تنها خاستگاه حیات هستند، بلکه پلی میان ملت‌ها و موتور محرک توسعه پایدار به شمار می‌روند. با وجود این اهمیت حیاتی، آب‌های آزاد که نزدیک به دو سوم پهنه‌های اقیانوسی زمین را شامل می‌شوند، دهه‌ها بدون چارچوب مدیریتی و حفاظتی کارآمد رها شده بودند و کمتر از یک درصد مساحت آن‌ها به‌طور مؤثر تحت حفاظت قرار گرفته است. لازم‌الاجرا شدن توافق‌نامه حفاظت و بهره‌برداری پایدار از تنوع زیستی دریایی در مناطق خارج از صلاحیت ملی (BBNJ) در ابتدای سال جاری، نقطه عطفی در حکمرانی بین‌المللی اقیانوس‌ها ایجاد کرد.
چین از جمله نخستین کشورهایی بود که این توافق‌نامه را امضا و تصویب کرد و در تمامی مراحل مذاکرات آن حضوری فعال داشت. این کشور همچنین پیشنهاد میزبانی دبیرخانه توافق‌نامه را در شهر شیامن استان فوجیان مطرح کرده است؛ اقدامی که تعهد عملی پکن به چندجانبه‌گرایی و تقویت سازوکارهای تحت محوریت سازمان ملل را نشان می‌دهد.
هفته جهانی اقیانوس ۲۰۲۶ با شعار «حفاظت مشترک از پهنه‌های آبی عمیق؛ تقویت هماهنگی میان انسان و اقیانوس» از ۵ تا ۱۱ نوامبر در شیامن برگزار شد. این شهر ساحلی که به‌دلیل محیط زیست مناسب و فضای مطلوب کسب‌وکار در سطح بین‌المللی به‌عنوان شهر باغی شناخته می‌شود، اکنون به مرکزی برای گفت‌وگوهای چندجانبه درباره مسائل اقیانوسی تبدیل شده است. تجربه موفق شیامن در مدیریت یکپارچه مناطق ساحلی و خلیج‌ها، به‌ویژه طرح احیای دریاچه یونگ‌دانگ، الگویی کاربردی برای توسعه پایدار شهرهای ساحلی ارائه کرده است. بازگشت گونه‌های نادر مانند دلفین سفید چینی و زنبورخوار دم‌آبی به آب‌های اطراف این شهر، نتیجه ملموس این سیاست‌هاست.
در سطح ملی نیز چین حفاظت از بوم‌سازگان‌های دریایی را بخش جدایی‌ناپذیر راهبرد توسعه اقیانوسی خود قرار داده است. تدوین دستور کار ۲۱ اقیانوسی چین، بازنگری در قانون حفاظت از محیط زیست دریایی و تأکید کنگره ملی حزب کمونیست بر تسریع تبدیل شدن به قدرت دریایی مدرن، همگی نشان‌دهنده رویکرد جامع و بلندمدت این کشور هستند. نتیجه این تلاش‌ها ایجاد ۳۵۳ منطقه حفاظت‌شده دریایی با مساحتی حدود ۹۳ هزار و ۳۰۰ کیلومتر مربع و تعیین نزدیک به ۱۵۰ هزار کیلومتر مربع به‌عنوان خطوط قرمز زیست‌محیطی بوده است. چین همچنین از پیشگامان اجرای ممنوعیت‌های داوطلبانه صید در آب‌های آزاد و تقویت نظارت بر ناوگان صیادی دوردست به شمار می‌رود و از این طریق سهم مؤثری در مدیریت پایدار منابع شیلاتی جهان ایفا کرده است.
چین معتقد است امنیت و رفاه همه کشورها به‌طور مستقیم با سلامت سیاره آبی مشترک گره خورده است. از این رو ظرفیت‌سازی برای کشورهای در حال توسعه را در کانون همکاری‌های دریایی خود قرار داده است. انتشار اصول مشارکت آبی، راه‌اندازی شبکه همکاری مشارکت آبی پایدار و صندوق اقدام مرتبط با آن، همراه با امضای توافق‌نامه‌های همکاری با بیش از ۵۰ کشور و سازمان بین‌المللی، بیانگر رویکرد فراگیر پکن است. از طریق برنامه‌هایی مانند استعدادهای آبی و بورسیه دریایی چین، بیش از ۳۰۰ دوره آموزشی برگزار و بیش از ۶ هزار متخصص امور دریایی تربیت شده‌اند. تجربیات عملی چین در احیای بوم‌سازگان‌ها، مقابله با تغییرات اقلیمی و برنامه‌ریزی دریایی نیز به‌طور گسترده با کشورهای در حال توسعه به اشتراک گذاشته شده است. همکاری با مصر در حوزه باستان‌شناسی دریایی و حفاظت از میراث فرهنگی زیر آب نیز نمونه‌ای از گسترش دامنه این تعاملات است.
چین با پایبندی به نظام بین‌المللی مبتنی بر سازمان ملل متحد و مشارکت سازنده در تدوین قواعد مرتبط با امور اقیانوسی، چشم‌انداز «جامعه دریایی با سرنوشت مشترک» را دنبال می‌کند. در مرحله جدید حکمرانی جهانی اقیانوس‌ها، این کشور آماده است در کنار دیگر ملت‌ها برای حفاظت از سیاره آبی، پیشبرد توسعه پایدار و ایجاد هماهنگی واقعی میان انسان و اقیانوس بکوشد تا رفاه و شکوفایی مشترک برای همگان تضمین شود.
نظر شما :