قدرت ترکیه با جاهطلبیهای رئیس جمهور همخوانی ندارد
توهمات امپراتوری اردوغان
پروژه ژئوپلیتیکی اردوغان بر یک ایده ساده استوار است: ترکیه، چیزی بیش از یک قدرت متوسط صرف، قرار است رهبری خاورمیانه بزرگ را بر عهده بگیرد.
ادامه مطلبترکیه
سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست هفتگی خود با خبرنگاران در پاسخ به دیپلماسی ایرانی
بقایی: نشست سه جانبه اسرائیل، قبرس و یونان علیه ترکیه کاملا مردود است
بقایی گفت: فرایندی که بخواهد تهدیدی علیه کشور دیگر باشد نیز با قوانین و تعهدات بینالمللی مغایرت دارد. از رژیم صهیونیستی که ماهیتا این گونه عمل میکند و اعتنایی به تعهدات بینالمللی ندارد، انتظاری نمیرود، اما از کشورهای دیگری که خود را پایبند به اصول بینالمللی میدانند انتظار داریم که به فرایندی وارد نشوند که علیه کشوری دیگر تهدید باشد.
ادامه مطلب
ایجاد نیروی بینالمللی برای غزه روزبهروز دشوارتر میشود
تردید آذربایجان بعد از خودداری ترکیه و کشورهای عربی
حکمت حاجیاف، دستیار الهام علیاف، رئیس جمهوری آذربایجان، با اشاره به مسائلی در مورد دامنه اختیارات، گفت که برای باکو دشوار خواهد بود که در نیرویی که قرار است به عنوان بخشی از طرح آتشبس با میانجیگری ایالات متحده مستقر شود، شرکت کند.
ادامه مطلب
آنکارا به بازیگر کلیدی منطقه تبدیل شده است
جاده ابریشم جدید ترکیه در خاورمیانه
ترکیه در بحبوحه تضعیف سایر بازیگران کلیدی و نیاز بازیگران کوچکتر به ایجاد تعادل در برابر قدرت اسرائیل، به یک بازیگر کلیدی در خاورمیانه تبدیل شده است.
ادامه مطلب
روزهای آتشین:
آیا ترکیه در محاصره ژئوپلیتیک قرار گرفته است؟
علی مفتح در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در ۲۰ دسامبر سال جاری میلادی، یک هواپیمای بی سرنشین روسی از نوع Merlin-VR در حوالی بالیکسیر سقوط کرد. نکته قابل تامل آن بود که این پهپاد نه توسط نیروهای نظامی، بلکه دو روز بعد توسط روستاییان پیدا و سپس موضوع به مقامات امنیتی اطلاع داده شده است. این وضعیت پرسشی اساسی را پیش میکشد: آیا ترکیه توان دفاع موثر در برابر تهدیدهای نظامی را دارد؟ و واضحتر از آن، چگونه است که «دومین ارتش بزرگ ناتو» در مهار این تهدیدات با مشکل روبهرو شده و آیا واقعا توان مقابله با جنگ ترکیبی در دوره کنونی را دارد؟!
ادامه مطلب
یادداشت اکرم امام اوغلو در فارن افرز
دومین اقدام ترکیه
اکرم امام اوغلو در یادداشتی مینویسد: من حمله به دموکراسی ترکیه را از نزدیک تجربه کردهام. مقامات ترکیه از زمانی که در سال ۲۰۱۹ شهردار استانبول شدم، در تلاش بودهاند تا علیه من پرونده حقوقی تشکیل دهند و سرانجام، در ماه مارس، مرا به اتهامات واهی دستگیر کردند. ماه گذشته، دادستانها کیفرخواستی ۳۳۷۹ صفحهای تهیه کردند که در آن خواستار حبس ابد من با بیش از ۲۰۰۰ سال زندان شده بودند. این اتهامات برای به تصویر کشیدن دولت منتخب استانبول به عنوان یک سازمان جنایتکار و شهردار آن به عنوان یک رهبر باند استفاده میشود. آنها به تفسیر نادرست عمدی از کارهای عادی شهرداری و شاهدان ناشناس متکی هستند. دستورات محرمانه حتی مانع از بررسی دقیق شواهد توسط تیم حقوقی خودم شده است.
ادامه مطلب
سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران و منطقهگرایی
این همسایه تهران را از منطقه دور میکند؟
بهرام امیراحمدیان در یادداشتی مینویسد: کیه با برگزاری کنفرانس «سه دریا» در استانبول در سال ۲۰۱۲، در نقش دولت مقتدر در حوزه دریای خزر، دریای سیاه و دریای مدیترانه، در صدد بود جای پایی در قلمرو عثمانی برای خود پیدا کند، ولی بازیگرانی چون عربستان سعودی در خلیج فارس و مصر در دریای مدیترانه و روسیه در دریای سیاه این خواب ترکیه را آشفته کردند. در واقع درخشش دولت عثمانی در سرزمین هایی بود که در جنگ ها تصاحب شده بود و هیچ قرابت فرهنگی و تمدنی با ترکیه نداشتند.
ادامه مطلب
پروژهای که جاده ابریشم را تکمیل میکند
مثلث ایران-آذربایجان-ترکیه شکوفایی همکاری های منطقه ای
بهرام امیراحمدیان در یادداشتی مینویسد: با تکمیل مسیر راهبردی راه آهن مرند-چشمثریا که با جدیت در حال اجراست؛ راه گذر ریلی جنوبی جاده ابریشم با اتصال چین به اروپا از مسیر ایران تکمیل می شود.
ادامه مطلب
تداوم بحران، قطبیسازی یا جهش به امنیت درونزا؟
سهراهی خاورمیانه
فاطمه خادم شیرازی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: جنگ غزه، فرسایشی شدن بحرانهای سوریه و یمن، رقابت روبهافزایش ایران و اسرائیل، بیثباتی ساختاری در عراق و لبنان و شکنندگی نظم امنیتی در خلیج فارس، فضایی از ناامنی پایدار ایجاد کردهاند. این وضعیت نه فقط کشورهای منطقه، بلکه قدرتهای جهانی را نیز به بازنگری در سیاستهای خود نسبت به خاورمیانه واداشته است.
ادامه مطلب
از تاکتیک به استراتژی
تغییر رویکرد امریکا به کردستان عراق
سید محمد حسینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: امریکا تاکنون در عراق بازی دوگانهای در قبال دولت مرکزی و کردها ایفاء کرده است. کردهای عراق از سال ۱۹۹۱ به یک متحد قابل اعتنا برای آمریکا بدل شدهاند. ایران و آمریکا از سال ۱۹۹۱ تا ۲۰۰۳ یعنی زمان سقوط صدام درباره حمایت از کردهای عراق در مقابل حکومت مرکزی بغداد اشتراک نظر داشتند و هر دو کشور با حمایتهای خود سبب تقویت هویت کردی به عنوان بازیگر متمایز شدند.
ادامه مطلب
معنای تازه سفرهای ترکیه و عربستان به تهران
تهران، محل جست وجوی «تعادل جدید»
تحولات چند روز اخیر، از سفر هاکان فیدان (وزیر خارجه ترکیه) و سعود بنمحمد الساطی (معاون وزیر خارجه عربستان) به تهران تا سفر ناگهانی تام باراک (سفیر آمریکا در ترکیه و نماینده ویژه در امور سوریه و مشاور امور خاورمیانه ترامپ) به بغداد، نشان میدهد منطقه وارد مرحلهای شده است که باید آن را «نقطه چرخش در هندسه قدرت» توصیف کرد؛ مرحلهای که به باور روایتهای «الحدث»، «العربی الجدید»، «الاخبار» و «المیادین»، بیش از آنکه به خطوط سنتی تنش تهران–واشنگتن مربوط باشد، به شکلگیری صفبندیهای تازهای در مثلث بغداد، دمشق و بیروت بازمیگردد.
ادامه مطلب
میانجیگری قابل اطمینان در عین تعمیق روابط
هدف فیدان از سفر به تهران چه بود؟
ترکیه به دنبال مدیریت رقابت خود با ایران و کشاندن آن به مشارکت در شکلدهی به تحولات منطقهای به جای ایجاد اختلال در آنهاست. ترکیه از روابط خود با غرب و ناتو برای معرفی خود به عنوان یک میانجی معتبر بین تهران و رقبایش استفاده میکند. ابتکار ترکیه با تلاش عربستان سعودی برای جلوگیری از رویارویی نظامی و تسهیل مذاکرات هستهای همسو است. حملات اسرائیل در سوریه هر دو کشور را به سمت گسترش حوزههای همسویی علیه یک تهدید مشترک سوق میدهد.
ادامه مطلب
سفر معاون وزارت خارجه عربستان به تهران و موج تازهای از گمانهزنیها
قطار میانجیگری در ایستگاه ریاض
سفر روز یکشنبه «سعود بن محمد الساطی» معاون وزیر خارجه عربستان سعودی به تهران، نقطه آغاز موجی از تحلیلها و گمانهزنیها درباره احتمال آغاز نقشآفرینی ریاض در مدیریت تنش ایران و آمریکا شد؛ گمانههایی که درست پس از رسانهای شدن نامه مسعود پزشکیان به محمد بن سلمان و سفر اخیر ولیعهد به کاخ سفید شدت گرفت. این سفر در حالی انجام شد که فضای سیاسی و رسانهای ایران همچنان تحت تأثیر روایتهای متفاوت درباره محتوای نامهای بود که رئیسجمهور ایران برای ولیعهد سعودی فرستاده است.
ادامه مطلب
اهداف سفر وزیر امور خارجه ترکیه به تهران
یک سفر و چند هدف
در مجموع، سفر وزیر خارجه ترکیه به تهران تنها یک دیدار دیپلماتیک معمولی نیست. این سفر در شرایطی انجام میشود که معادلات سوریه، عراق، قفقاز، روابط ایران و غرب و حتی پرونده پ.ک.ک همگی در حال تغییرند. آنکارا میداند که بدون هماهنگی با تهران، هیچیک از این پروندهها به نتیجه مطلوب نمیرسد. در مقابل، ایران نیز آگاه است که در فضای پس از ماشه و افزایش فشارها، داشتن یک شریک فعال منطقهای مانند ترکیه میتواند فرصتی برای باز کردن مسیرهای تازه باشد.
ادامه مطلب
گامهایی برای پایان یک جنگ ۴۰ ساله
کلید صلح در ترکیه دست اوجالان است؟
عبدالله اوجالان پس از ۲۶ سال زندان در ترکیه در حال ایفای نقش کلیدی برای خود است. تلاشهای او در حالی صورت میگیرد که آنکارا در تلاش است تا به شورش چهار دههای حزب کارگران کردستان یا همان پکک پایان دهد.
ادامه مطلب
طرح اجاره طولانی مدت مسیر ترامپ
همسویی محور علی اف، اردوغان و پاشینیان در قالب کریدور تورانی ناتو
احمد کاظمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: پاشینیان تاکید کرد ارمنستان در حال حاضر با آمریکا دو سناریو برای اجاره «مسیر ترامپ» را به مدت ۴۹ یا ۹۹ سال بررسی میکند؛ به زودی نام شرکت نیز مشخص خواهد شد و در هیئت مدیره کنسرسیوم، هر دو کشور حضور خواهند داشت، نسبت آن بستگی به سهم سرمایهگذاریها دارد.
ادامه مطلب
مسابقه تسلیحاتی شتاب میگیرد
پایان پس از جنگ سرد و آغاز جنگ گرم جدید
بهرام امیراحمدیان در یادداشتی مینویسد: ماه عسل روسیه-ایالات متحده به پایان رسید ولی عامل اصلی فروپاشی شوروی که اقتصادی بود همچنان مورد بهرهبرداری قرار گرفت. این عامل کشاندن روسیه به مسابقه تسلیحاتی بود.
ادامه مطلب
نقدی بر روایتهای تهدیدمحور
سازمان کشورهای ترک در پرتو واقعیات ژئوپلیتیک
رضا خدابندهلو در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: پیچیدگیهای ژئوپلیتیک آسیای مرکزی و قفقاز، هرچند از دیرباز در تحلیلهای امنیتی ایران موردتوجه بوده، اما نحوه تفسیر و ارزیابی تحولات این منطقه همواره چالشبرانگیز بوده است. برخی تحلیلهای اخیر درباره نشست سازمان کشورهای ترک در شهر قبله، با تمرکز بر دستورکار تهدیدمحور، پیچیدگیهای منطقه را به دوگانههای ساده تقلیل داده و فرصتهای راهبردی پیش روی ایران را نادیده انگاشتهاند. این جستار با هدف بازخوانی انتقادی فرضیات نظری، مستندات تجربی و پیشنهادهای راهبردی چنین رویکردهایی، کوشیده است تا با بهرهگیری از ادبیات تطبیقی روابط بینالملل، واقعیات ژئواکونومیک منطقه و دادههای معتبر، چارچوبی جایگزین برای درک رویکردهای منطقهگرا در آسیای مرکزی و راهبردهای متناسب با منافع ملی ایران ارائه کند.
ادامه مطلب
کشوری که در نقطه عطفی تاریخی خود ایستاده است
میراث جمهوریت در ترکیه؛ از آرمان آتاتورک تا اقتدارگرایی اردوغان
نیوشا مرادی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در شروع قرن دوم جمهوری، ترکیه در نقطهی عطفی تاریخی ایستاده است. در یک سو، میراث آتاتورک قرار دارد که بر پایهی سکولاریسم و حاکمیت ملی استوار است؛ در سوی دیگر، مدلی اقتدارگرا و نئوعثمانی قرار گرفته که بر قدرت شخصی، مذهب و ملیگرایی دینی تکیه دارد.
ادامه مطلب
درباره انتخاباتی که پیش روست
تشدید نزاع سیاسی در ارمنستان و تاثیر آن بر منافع ملی ایران
احسان موحدیان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: سرنوشت انتخابات ارمنستان از این جهت برای ایران اهمیت دارد که این کشور با توجه به تداوم روابط دوستانه با ایران همیشه یکی از سرپلهای ارتباطی و ترانزیتی ایران با جهان خارج بوده و تلاش ترامپ برای شکل دادن به یک مسیر ترانزیتی در خاک ارمنستان و چسبیده به مرز ایران موسوم به مسیر ترامپ نگرانیها در مورد تشدید خطر خفگی ژئوپلتیکی ایران در قفقاز را افزایش داده است.
ادامه مطلب
اهداف احمد الشرع از سفر به روسیه
تلاش برای موازنه
تحلیلگر مسائل غرب آسیا گفت: «تحولات اخیر نشان میدهد که روابط دمشق و مسکو در دوره احمد الشرع، بیش از آنکه حاکی از شراکتی راهبردی باشد، ابزاری برای امتیازگیری متقابل است.»
ادامه مطلب
سدسازیها و خشکسالی مشکلساز شدهاند
مناقشه آب در عراق و شام
حقوق آب در حوضههای رودخانهای مشترک در سراسر منطقه مورد مناقشه است و عراق و سوریه به ویژه در شام تحت تأثیر قرار گرفتهاند.
ادامه مطلب
سازمان کشورهای ترک زبان
طرح ویژه ترکیه برای منطقه
بهرام امیراحمدیان در یادداشتی مینویسد: س.ک.ت. در حال ترویج احیای فرهنگی و ادغام اقتصادی ترک زبانان است که هدف آن تقویت هویت مشترک، گسترش مسیرهای تجاری و انرژی و قراردادن کشورهای عضو به عنوان جایگزین اصلی برای منابع انرژی روسیه و مسیرهای تجاری شرق-غرب است.
ادامه مطلب
تبعات شکست مذاکرات پاکستان و طالبان افغانستان در استانبول بر مناسبات ایران
تهران در نقش «میانجی واقعگرا»
در شرایطی که فضای بیاعتمادی میان اسلامآباد و کابل در حال گسترش است، ایران میتواند نقش «میانجی واقعگرا» را ایفا کند؛ نقشی که نه از سر مداخله، بلکه از منظر مسئولیت امنیتی و منطقهای تعریف میشود. آینده صلح و ثبات در شرق ایران، به موفقیت چنین ابتکاراتی وابسته است؛ ابتکاراتی که اگر با تدبیر و هماهنگی نهادهای منطقهای همراه شود، میتواند از شعلهور شدن دوباره جنگی جلوگیری کند که تبعاتش بهسرعت از مرزها فراتر میرود.
ادامه مطلب
تشکیل بلوک نظامی کشورهای ترک تهدیدی علیه روسیه
مسکو از قفقاز میترسد
شقایق متقی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: روسیه که از دیرباز آسیای مرکزی و قفقاز را حوزه نفوذ سنتی خود میداند، نسبت به این روند نگرانیهایی جدی دارد. در این مقاله کوشش شده است تا دلایل این نگرانی را در سه سطح ملی، منطقهای و بینالمللی تحلیل شود.
ادامه مطلب
باجگیری ترکیه و طالبان
ایران و سیاست «نفت در برابر آب» همسایگان
در تازهترین تحولات خاورمیانه و به نقل از منابع عراق، رجب طیب اردوغان اعلام کرده است که در ازای صادرات روزانه نیممیلیون بشکه نفت از اقلیم کردستان عراق، یک میلیارد مترمکعب آب از سدهای ترکیه به سوی عراق رها خواهد شد. این توافق، در ظاهر معاملهای اقتصادی بین اربیل و آنکارا است اما در عمق خود، بخشی از استراتژی کلان ترکیه برای استفاده از آب به عنوان ابزار فشار ژئوپلیتیکی محسوب میشود که شاید بیشترین و جدیترین آثار مخربش بر ایران بوده است که متأسفانه کماکان ادامه دارد.
ادامه مطلب
تراژدی هنر سیاستگذاری و دیپلماسی ایرانی!
سازمان شانگهای به نام ایران به کام ترکیه
اسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: مفهوم سازی اردوغان از انگاره ترکیه بزرگ و قرن ترکیه با اهداف برقراری هژمونی و الگوی گسترشگرای سرزمینی، مؤلفهای از تعریف "سیاست یک بازی قدرت" است، که جلوههای آن را میتوان در سازگاری فزاینده با دگردیسی نظام جهانی و دوگانگی رفتاری در روابط این کشور با غرب و بازیگران ضد غربی مانند سازمانهای بینالمللی شانگهای و بریکس جستوجو کرد.
ادامه مطلب
یک پیروزی برای اردوغان
آینده مبهم پ.ک.ک
روز یکشنبه، حزب کارگران کردستان یا همان پ.ک.ک اعلام کرد همه نیروهایش از ترکیه به شمال عراق عقبنشینی میکنند. این گروه همزمان از آنکارا خواست تا اقدامات قانونی لازم برای حفاظت از روند صلح را انجام دهد.
ادامه مطلب
سوریه پس از اسد
رقابت ایران، ترکیه و روسیه در دولت جولانی
فرهاد قادری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: شکلگیری دولت موسوم به «دولت نجات ملی» به رهبری ابو محمد الجولانی در ادلب، که اکنون با چراغ سبز ترکیه و پذیرش تلویحی روسیه به قدرت رسیده، توازن شکنندهای را میان سه بازیگر اصلی شکل داده است.
ادامه مطلب
معادلات پیچیده آنکارا
اردوغان؛ از شکستِ غیرمترقبه تا «تغییر بزرگ»
محمدعلی دستمالی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: تابلوی انتخابات شمال قبرس را از هر زاویهای تحلیل کنیم؛ در هر حال، شکستِ ارسین تاتار را باید به عنوان شکست اردوغان نیز قلمداد کنیم. برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در قبرسِ ترک، چیزی فراتر از یک انتخابات محلی و برگزیدن رییس یک دولت غیررسمی بود. در ظاهرِ امر، دو سیاستمدارِ ترک شمال قبرس به نامهای ارسین تاتار و طوفان ارهورمان در برابر هم قرار گرفتند تا یکی از آنها به مدت ۵ سال به عنوان رییس جمهور کشوری انتخاب شود که البته غیر از ترکیه، هیچ کشور دیگری، آن را به رسمیت نشناخته است. اما این رقابت، بیشتر به یک رفراندومِ بزرگ شباهت داشت.
ادامه مطلب