مطالب مرتبط با کلید واژه

خاورمیانه


خروج آمریکا؛ گامی تاکتیکی یا تغییر راهبردی؟
از الانبار تا قطر

خروج آمریکا؛ گامی تاکتیکی یا تغییر راهبردی؟

اعلام آغاز روند خروج بخشی از نیروهای آمریکایی از پایگاه عین‌الاسد در استان الانبار و نیز کاهش حضور نظامی در پایگاه العدید قطر، بار دیگر نگاه‌ها را متوجه نقش ایالات متحده در معادلات امنیتی عراق و منطقه کرده است. پایگاه عین‌الاسد از سال ۲۰۰۳ تاکنون به‌جز وقفه کوتاه پس از خروج ۲۰۱۱ یکی از مراکز کلیدی حضور واشنگتن در عراق بوده و تعطیلی قریب‌الوقوع آن می‌تواند موازنه‌های سیاسی و امنیتی کشور را تحت تأثیر قرار دهد. از نگاه گروه‌های مقاومت عراقی، این خروج «واقعی» تلقی نمی‌شود، چراکه به معنای کنار گذاشتن نفوذ ایالات متحده نیست.

ادامه مطلب
دیپلماسی فناوری‌های پیشرفته در پاسداری از منابع طبیعی خاورمیانه
آینده‌نگاری انرژی سبز

دیپلماسی فناوری‌های پیشرفته در پاسداری از منابع طبیعی خاورمیانه

کامران یگانگی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: خاورمیانه، سرزمینی که هم میزبان عظیم‌ترین ذخایر هیدروکربنی و هم در معرض شدیدترین فشارهای زیست‌محیطی است، ناگزیر است دیپلماسی انرژی خود را با فناوری‌های پیشرفته و آینده‌نگاری راهبردی پیوند بزند تا نه‌تنها منابع طبیعی‌اش را پاس دارد، بلکه جایگاه خود را در نظم نوین انرژی جهانی تثبیت کند.

ادامه مطلب
موازنه پس از جنگ ۱۲ روزه
نگاهی به رزمایش موشکی و معادلات سیاسی، امنیتی پیش رو

موازنه پس از جنگ ۱۲ روزه

رزمایش موشکی «اقتدار پایدار ۱۴۰۴» نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران نشان‌دهنده بازتعریف قدرت دریایی کشور پس از جنگ ۱۲ روزه اخیر با اسرائیل است. در این رزمایش، طیف گسترده‌ای از سامانه‌های موشکی شامل موشک‌های کروز دریایی «نصیر و قدیر»، موشک ساحل‌پایه و ضدکشتی «قادر» و پهپاد انهدامی «باور ۵» در شمال اقیانوس هند و دریای عمان شلیک شد.

ادامه مطلب
به اسم جنگ با ایران نباید غزه را فراموش کرد
هشدار به جامعه جهانی

به اسم جنگ با ایران نباید غزه را فراموش کرد

ترامپ ممکن است در حال حاضر احساس پیروزی کند، اما ممکن است خلق و خو، ظرفیت یا اراده سیاسی لازم برای تحمیل یک صلح جامع را نداشته باشد. در عوض، او باید بر غزه تمرکز کند. این به معنای تضمین آتش‌بس پایدار، رسیدگی به فاجعه انسانی و زمینه‌سازی برای راه حل دو کشور است. این به معنای حمایت از ابتکاراتی مانند ماموریت تثبیت پیشنهادی نسیبه است و اطمینان از این که صدای فلسطینیان در هر طرح حکومتداری پس از جنگ محوری است. و این به معنای به رسمیت شناختن این است که صلح منطقه‌ای را نمی‌توان بر ویرانه‌های غزه بنا کرد.

ادامه مطلب
آتش‌بس یا آتش زیر خاکستر!
پل پاریس و کلاف سردرگم منطقه

آتش‌بس یا آتش زیر خاکستر!

دیدار سه شنبه شب «اسعد الشیبانی»، وزیر امور خارجه دولت موقت سوریه، با هیأتی از اسرائیل در پاریس، که با میانجیگری آمریکا برگزار شد، نقطه عطفی در روابط دوجانبه‌ای است که از زمان شکل گیری اسرائیل در سال ۱۹۴۸ عمدتاً با خصومت و درگیری تعریف شده است. طبق گزارش خبرگزاری سانا، این گفت‌وگوها با هدف کاهش تنش، حمایت از ثبات منطقه‌ای و فعال‌سازی مجدد توافق آتش‌بس ۱۹۷۴، به‌ویژه در استان سویدا، انجام شد. 

ادامه مطلب
شطرنج چینی با مُهره ابهام
نگاهی به ادعای خبری پیرامون کمک چین برای بازسازی پدافند هوایی ایران

شطرنج چینی با مُهره ابهام

ادعای اخیر روزنامه اسرائیلی یدیعوت آحارونت مبنی بر کمک چین به ایران برای بازسازی سامانه‌های پدافند هوایی پس از جنگ ۱۲ روزه، پرسش‌هایی درباره نیات پکن و پیامدهای ژئوپلیتیکی آن مطرح کرده است. علیرغم این دست خبرسازی ها رسانه ای باید با رویکردی محتاطانه، به بررسی این ادعا در سه محور پرداخت. نخست، دیپلماسی محتاطانه چین. دوم، سیاست ابهام استراتژیک پکن، و نهایتا، ملاحظات منطقه‌ای و جهانی در سپر فکری چینی ها. با توجه به فقدان شواهد قطعی و پیچیدگی‌های روابط چین با ایران، کشورهای عربی خلیج فارس، اسرائیل، و ایالات متحده، نمی‌توان این ادعا را به‌صورت کامل تأیید یا رد کرد، اما تحلیل آن نیازمند نگاهی دقیق به الگوهای رفتاری چین است.

ادامه مطلب
زمان تغییر پارادایم فرا رسیده است
یادداشت دکتر ظریف در فارن پالسی

زمان تغییر پارادایم فرا رسیده است

محمدجواد ظریف در یادداشتی می‌نویسد: ایران با اثبات اینکه طعمه‌ای آسان نیست و در برابر دو متجاوز مسلح به سلاح هسته‌ای می‌تواند مقاومت کند، این ظرفیت را دارد که این انتقال حیاتی را از رویکردی متمرکز بر مقابله با تهدیدات دائمی به رویکردی معطوف به بهره‌برداری از فرصت‌ها انجام دهد.

ادامه مطلب
بررسی تجربه بازسازی نظامی در کشورهای خاورمیانه
سه رویکرد موجود

بررسی تجربه بازسازی نظامی در کشورهای خاورمیانه

سیروس حاجی‌زاده در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: این ارتش‌ها در محیط‌های پایدار تشکیل نمی‌شوند، بلکه در شرایط فوق‌العاده ناپایداری شکل می‌گیرند و چالش‌های عمده‌ای را از نظر انسجام، مشروعیت و ظرفیت عملکردی ایجاد می‌کنند. این بررسی از سه رویکرد نظری اصلی برای درک پدیده تجدید ساختار نظامی در کشورهای خاورمیانه بهره می‌برد. 

ادامه مطلب
مداخلات خارجی؛ موفقیت‌های تاکتیکی به بهای شکست‌های راهبردی
مداخله‌گری افسارگسیخته غرب

مداخلات خارجی؛ موفقیت‌های تاکتیکی به بهای شکست‌های راهبردی

اردوان امیراصلانی می نویسد: آیا جنگ «پیشگیرانه» اسرائیل علیه ایران که ماه گذشته با حمایت ایالات متحده انجام شد، نوید بازگشت به مداخله‌گری افسارگسیخته غربی را می‌دهد؟ تجربه مداخله در عراق در سال ۲۰۰۳ و در لیبی در سال ۲۰۱۱، خاطره‌ای تلخ بر جای گذاشت.

ادامه مطلب
موقعیت سخت کشورهای عربی خلیج فارس بعد از جنگ ۱۲ روزه
اسرائیل کشورهای عربی را بیش‌از‌پیش نگران کرده است

موقعیت سخت کشورهای عربی خلیج فارس بعد از جنگ ۱۲ روزه

در واقع، در طول جنگ ۱۲ روزه، هر شش کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC) نگرانی خود را از سرایت خشونت به سرزمین‌های خود ابراز کردند، اسرائیل را به شدت محکوم کردند و بر موضع بی‌طرفانه‌ی خود تأکید کردند. این محکومیت‌ها – از جمله از سوی کشورهایی که امضاکننده‌ی پیمان ابراهیم هستند – نشان‌دهنده‌ی همسویی با تهران نبود، بلکه تمایل آشکار آنها برای حفظ امنیت خود و ارسال پیام عدم دخالت بود.

ادامه مطلب
طرحی برای امنیت غیرهسته‌ای
نگاهی به تبعات تغییر دکترین اتمی

طرحی برای امنیت غیرهسته‌ای

کوروش احمدی می نویسد: ایران در ۲۳ سال گذشته با بحرانی درباره مسئله هسته‌ای مواجه بوده‌ است. منشأ این بحران، ادعای غرب مبنی بر ابعاد نظامی داشتن برنامه هسته‌ای ایران بوده‌ است. این در حالی است که مقامات عالی‌رتبه همواره تأکید کرده‌اند که برنامه هسته‌ای ایران صرفا صلح‌آمیز است؛ تا آنجا که رهبری طی فتوایی بر حرمت برنامه هسته‌ای تسلیحاتی تأکید کردند.

ادامه مطلب
جایگاه ایران در نظم نوین منطقه‌ای
ژئوپلیتیک انرژی و دیپلماسی چندلایه:

جایگاه ایران در نظم نوین منطقه‌ای

سید کامران یگانگی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در این نظم در حال تکوین، الگوهای سنتی دیپلماسی انرژی دیگر پاسخ‌گو نیستند؛ آنچه در حال ظهور است، دیپلماسی چندلایه انرژی است: ترکیبی از گفت‌وگوهای رسمی، مشارکت‌های منطقه‌ای، تعاملات بین شرکتی، و بازیگری نهادهای مالی و اقلیمی. پرسش اینجاست: ایران، با انبوهی از فرصت‌های طبیعی و چالش‌های ساختاری، چه جایگاهی در این نظم نوین دارد؟

ادامه مطلب
جنگ یا تداوم بن‌بست کنونی چه پیامدهایی خواهد داشت؟
تردید در پیشبرد مذاکرات و احتمال شکست آتش‌بس

جنگ یا تداوم بن‌بست کنونی چه پیامدهایی خواهد داشت؟

این در حالی است که بسیاری از اندیشکده ها از جمله کارنگی و سی اس آی اس (CSIS) وقوع جنگ تمام عیار را کمترین احتمال ممکن در وضعیت کنونی می‌دانند و بر این اعتقادند که در صورت نقض آتش‌بس کنونی میان ایران و اسرائیل یا انجام حملات جدید اسرائیل و آمریکا به ایران، تهران ممکن است به سمت غنی‌سازی تسلیحاتی یا حملات گسترده به اهداف منطقه‌ای حرکت کند.

ادامه مطلب
مکانیسم ماشه: تهدید اروپا یا فرصتی برای ایران؟
فعال شدن این سازوکار پایان کار نیست

مکانیسم ماشه: تهدید اروپا یا فرصتی برای ایران؟

کامران یگانگی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: مکانیسم ماشه نه پایان راه، بلکه نقطه‌ای است برای بازتعریف استراتژی‌ها و ساختن آینده‌ای پایدارتر و مقتدرانه‌تر برای ایران در منظومه پیچیده خاورمیانه.

ادامه مطلب
آینده‌پژوهی بحران اسرائیل و ایران در خاورمیانه در دوران پساجنگ
دو طرف از بازگشت به وضعیت پیشاجنگ اجتناب می‌کنند

آینده‌پژوهی بحران اسرائیل و ایران در خاورمیانه در دوران پساجنگ

محمد کرمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: وضعیت پس از جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و ایران در مرحله‌ای از «آتش‌بس فعال» قرار دارد که با خطر تشدید درگیری‌های مقطعی یا نیابتی همراه است. بازسازی استراتژیک دو طرف، به‌ویژه در حوزه نظامی (تقویت توان موشکی ایران و مدرنیزاسیون دفاعی اسرائیل) نشان می‌دهد که هیچ یک به دنبال بازگشت به وضعیت پیشاجنگ نیستند، بلکه در حال تثبیت بازدارندگی برای مذاکره از موضع قدرت هستند.

ادامه مطلب
چارچوب همکاری‌های امنیت منطقه‌ای
با تکیه بر عوامل همگرایی

چارچوب همکاری‌های امنیت منطقه‌ای

فرزاد محمدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: ایجاد یک چارچوب همکاری‌های امنیتی منطقه‌ای بر اساس عوامل همگرایی، با الگوبرداری از مدل‌های موفق، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای کشورهای منطقه است. خاورمیانه به‌عنوان مهد تمدن‌ها، از پیشینه و تاریخ غنی برخوردار است، لذا یافتن عوامل همگرایی چندان دشوار نیست و تنها به بازتعریف گفتمان‌های سیاسی بر اساس این عوامل نیازمند هستیم.

ادامه مطلب
اگر ایران همچنان اولویت امریکا بماند
پیامدهای تداوم آتش افروزی در منطقه

اگر ایران همچنان اولویت امریکا بماند

رامین فخاری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: تنها مسیر ممانعت از آتش افرزوی در خاورمیانه و ممانعت از درگیر شدن ملل اسلامی خاورمیانه در ازای خریدن زمان برای ملل کمونیست و ارتودوکس چین و روسیه این مساله است که ایران از دستور کار آمریکا خارج شود.

ادامه مطلب
تجاوزات اسرائیل و تغییر نگاه جهان عرب به ایران
آخرین پروژه استعمار در لحظات پایانی‌اش کورکورانه به هر سو تعدی می‌کند

تجاوزات اسرائیل و تغییر نگاه جهان عرب به ایران

شرمین نروانی در گفت‌وگویی که در اختیار دیپلماسی ایرانی قرار گرفته است، می‌گوید: جنگ ۱۲ روزه اخیر میان ایران و اسرائیل نشان داد که فقدان عمق جغرافیایی، این رژیم را در برابر ضربات به زیرساخت‌های نظامی، راهبردی، اقتصادی و خدماتی‌اش به‌شدت آسیب‌پذیر کرده است. به همین دلیل، تل‌آویو اکنون در تلاش است به‌طور ناامیدانه‌ای دست به گسترش سرزمینی بزند، غافل از آن‌که حفظ این مناطق بدون دسترسی دائمی و مستقیم به خزانه آمریکا—که خود در بحران به‌سر می‌برد—غیرممکن است.

ادامه مطلب
سوریه جولانی در سراشیبی تجزیه
راز بقای اسرائیل در منطقه چیست؟

سوریه جولانی در سراشیبی تجزیه

محمد عطایی می نویسد: بمباران سنگین دمشق، سویدا و درعا از سوی اسرائیل به بهانه حمایت از اقلیت دروز سوریه، هیئت حاکمه این کشور و حامیان بین‌المللی آن را غافلگیر کرده است. این حملات که در اوج مذاکرات حکومت سوریه با اسرائیل رخ داد، واکنش‌هایی دیرهنگام از جانب مقام‌های دمشق و آنکارا به همراه داشته است.

ادامه مطلب
علاقه کشورهای منطقه به تسلیحات روسی
روسیه به بازار دفاعی خاورمیانه بازمی‌گردد

علاقه کشورهای منطقه به تسلیحات روسی

تقاضا برای تسلیحات روسی به شدت ضعیف شده است، اما مقامات کشورهای خاورمیانه حتی یک قرارداد محدود یا موقت با اوکراین را چراغ سبزی برای بهره‌گیری سریع از زنجیره‌های تامین جدید مسکو می‌دانند.

ادامه مطلب
عاشورا و نبرد اراده‌ها در منطقه
"الحسین یجمعنا" به معنای واقعی کلمه

عاشورا و نبرد اراده‌ها در منطقه

محمدعلی مهتدی در یادداشتی می‌نویسد: باید توجه داشت که "وحدت عاشورائی" به عنوانی یک دستاورد و سلاحی کارآمد در منطقه وارد صحنه شده و برای حفظ و بالندگی این وحدت باید برنامه ریزی شود و هر اقدام نابخردانه ای در جهت مصادره یا تضعیف این وحدت خیانت به آرمان ها و ملت های منطقه تلقی شود.

ادامه مطلب
خاورمیانه و موازنات جدید اسلام‌گرا، چپ و ملی‌گرا
معادلات پس از خلع سلاح پ.ک.ک

خاورمیانه و موازنات جدید اسلام‌گرا، چپ و ملی‌گرا

محمدعلی دستمالی می نویسد: برخلاف تصور، همواره بیش و پیش از هر چیز، پ.ک.ک یک جریان سوسالیستی بوده و نه یک جریان ناسیونالیست کُردی! در نخستین اسناد و اساسنامه‌ها نیز، به نیکی از مکتب سوسیالیسم لنینیستی و بعدها از سوسیالیسم استالینیستی یاد شده است! حتی قبل از تاسیس پ.ک.ک در سال ۱۹۷۸ میلادی و از همان روزهای نخست که عبدالله اوجالان و همراهان او در آنکارا و استانبول، خطوط و روابط اولیه‌ی شبکه‌ی ارتباطی خود را ترسیم کرده بودند، آنان از دل جنبش گسترده‌ی چپِ ترک بیرون آمدند و حرف نخست الفبای مبارزاتی آنها، توجه به مبانی و اصول سوسیالیسم و امپریالیسم ستیزی بود و نه ناسیونالیسم کُردی!

ادامه مطلب
تبیینی ژئواکونومیک از راهبردهای رژیم صهیونیستی
بررسی اقدامات حداقل سه دهه گذشته

تبیینی ژئواکونومیک از راهبردهای رژیم صهیونیستی

محمدمهدی احسان‌طلب در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: رژیم صهیونیستی، به‌عنوان رژیمی فاقد عمق راهبردی و درگیر تنش‌های ژئوپلیتیکی، اما دارای مزیت‌های تکنولوژیک و پیوند راهبردی با قدرت‌های جهانی شناخته می‌شود. رژیم صهیونیستی، با آغاز درگیری نظامی-امنیتی با جمهوری اسلامی، از یک بعد، در پی فرار از پیامدهای اجتناب ناپذیر گسست ژئواکونومیک جهانی بر این رژیم و تضعیف موقعیت ژئواکونومیک جمهوری اسلامی ایران است. بر این اساس، در ادامه به بررسی اقدامات این رژیم طی چند سال اخیر در چارچوب نظری ژئواکونومیک می‌پردازیم.

ادامه مطلب
درس‌های جنگ تحمیلی ۱۲روزه
آغاز دوران جدید برای ایران در منطقه و جهان

درس‌های جنگ تحمیلی ۱۲روزه

حسن رنجبر می نویسد: تحلیل نزدیک به‌ واقع تحولات اخیر، درس‌های بسیاری برای سیاست‌گذاران ما دارد که باید بیاموزیم و به کار ببندیم. جنگ ۱۲روزه اسرائیل در تجاوز به ایران و حمله آمریکا به تأسیسات هسته‌ای کشورمان، آغاز دوران جدیدی برای ایران در منطقه و جهان خواهد بود.

ادامه مطلب
آلمان، از سایه هولوکاست آشویتس تا قلب خاورمیانه
از خاطره تا منافع: آلمانِ جدید در بزنگاه سیاست خارجی

آلمان، از سایه هولوکاست آشویتس تا قلب خاورمیانه

سیاوش قدوسی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در جهانی که سرعت تحولات از هر زمان بیشتر شده، آلمان باید تعریفی تازه از خود در جهان ارائه دهد؛ تعریفی که نه بر دوش گذشته، بلکه بر پای منافع مشروع، اصول انسانی و شجاعت تصمیم‌گیری استوار باشد.

ادامه مطلب
اهداف پشت‌پرده اسرائیل در جنگ‌افروزی‌های اخیر
پاکستان هدف بعدی است

اهداف پشت‌پرده اسرائیل در جنگ‌افروزی‌های اخیر

سیلویا بولتوک، بنیانگذار و مدیر اجرایی موسسه اسپشال اوراسیا در گفت‌وگوی اختصاصی با دیپلماسی ایرانی می‌گوید: هدف کنونی دوگانه است: سرنگونی جمهوری اسلامی ایران و حذف فلسطینی‌ها از مناطقی که طبق قوانین بین‌المللی به آنها تعلق دارد. به گفته رهبران اسرائیل، پس از دستیابی به این اهداف، گام بعدی جذب سرمایه‌گذاری غربی و تقویت همکاری‌های استراتژیک خواهد بود تا اسرائیل به عنوان بازوی منطقه‌ای غرب در خاورمیانه مطرح شود. هم‌زمان، آنها قصد دارند پاکستان و برنامه هسته‌ای آن را نیز هدف قرار دهند.

ادامه مطلب
اندیشکده‌ها درباره تحولات اخیر ایران، اسرائیل و امریکا چه می‌گویند؟
بررسی آخرین تحلیل‌ها

اندیشکده‌ها درباره تحولات اخیر ایران، اسرائیل و امریکا چه می‌گویند؟

موسسه کارنگی مسکو و مرکز تحقیقات دولتی چین بر این نکته تاکید دارند که تقابل ایران و اسرائیل بیشتر جنبه نیابتی یافته است و نمی‌توان جنگ مستقیم را انتظار داشت، اما هرگونه تشدید تنش می‌تواند کل منطقه را درگیر کند و روسیه و چین به دلیل منافع ژئوپلیتیکی خود، به ثبات تمایل دارند.

ادامه مطلب
از واگرایی هیدروژئوپلیتیک تا امکان هم‌سرنوشتی زیست‌انرژیک
تأثیر بحران آب بر دیپلماسی انرژی در خاورمیانه

از واگرایی هیدروژئوپلیتیک تا امکان هم‌سرنوشتی زیست‌انرژیک

سید کامران یگانگی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در آینده خاورمیانه، آن‌کس که بتواند میان برق، باد، نفت و آب پیوندی متوازن و مشارکتی بسازد، نه‌فقط کشور خود، که صلح منطقه را تضمین خواهد کرد.

ادامه مطلب
هوش مصنوعی، بلاک‌چین و انرژی‌های تجدیدپذیر
فناوری‌های نوظهور و آینده حکمرانی انرژی در خاورمیانه:

هوش مصنوعی، بلاک‌چین و انرژی‌های تجدیدپذیر

کامران یگانگی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: فناوری بلاک‌چین با ماهیت غیرمتمرکز و تغییرناپذیر خود، امکان ایجاد سامانه‌های قابل اعتماد و شفاف را در زنجیره تأمین و مبادله انرژی فراهم می‌آورد.

ادامه مطلب