خطر تبدیل جنگ به سرنوشت تحریم‌ها
علیرضا سلطانی نوشت: در شرایط و ساختار پرآشوب خاورمیانه، شکسته‌شدن تابوهای دیرپا، پیش‌درآمد ورود به نظم‌های جدید یا بی‌نظمی‌های پایان‌ناپذیر است. طی سال‌های اخیر، دو تابوی بزرگ در سیاست خارجی ایران فروریخت:
ادامه مطلبجنگ
اگر مسیر مصالحه هموار شود، آثار آن فقط در سیاست خارجی نخواهد ماند؛ فضای داخلی و اقتصاد ایران نیز دگرگون خواهد شد
پس از جنگ، میدان و دیپلماسی به یک نقطه مشترک رسیده‌اند
محمدحسین بنی‌اسدی در گفت وگو با دیپلماسی ایرانی اعتقاد دارد که کاهش سطح تنش‌های سیاسی و امنیتی می‌تواند افق روشن‌تر و قابل پیش‌بینی‌تری پیش روی اقتصاد ایران قرار دهد. اقتصاد بیش از هر چیز به ثبات نیاز دارد و سرمایه، چه داخلی و چه خارجی، از نااطمینانی و ریسک‌های سیاسی گریزان است. هر اندازه فضای بین‌المللی ایران باثبات‌تر شود، امکان برنامه‌ریزی بلندمدت، جذب سرمایه، توسعه تجارت و افزایش رشد اقتصادی نیز بیشتر خواهد شد.
ادامه مطلب
نگاهی به مخالفان مذاکرات
مبارزه همراه با مذاکره؟ مسئله این است
محسن هاشمی رفسنجانی نوشت: حدود صد روز از شروع جنگ رمضان می‌گذرد. خوشبختانه حس پیروزی ایران بر مردم و جهان حکمفرماست. ولی جامعه از جنگ و صلح، امنیت و ناامنی، فقر و رفاه، نگران است و در این شرایط برخی از کسانی که رسانه ملی و تریبون‌های رسمی و خیابان را در اختیار دارند، بیشتر بر طبل مبارزه بدون مذاکره می‌کوبند و مذاکره را خیانت و ننگ معرفی می‌کنند.
ادامه مطلب
درباره تصویب قطعنامه پایان جنگ در مجلس نمایندگان ایالات متحده
دکترین امتناع قضایی سازی مسائل سیاسی در دیوان عالی فدرال
عباس ترابی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی درباره مفهوم حقوقی "دکترین امتناع قضایی سازی مسائل سیاسی در دیوان عالی فدرال" معتقد است که قضات دیوان عالی برای مصون ماندن از شائبه دخالت نهاد قضائی دیوان عالی در سیاست و پرهیز از ورود به اختلافاتی که گاه و بی گاه فی مابین کنگره و کاخ سفید روی می دهد، در قالب یک دکترین با عنوان امتناع قضایی می خواهند سیاست و مسائل مرتبط با آن را به خود کنگره و کاخ سفید واگذار کرده و از ورود به چنین موضوعاتی که ماهیتا سیاسی هستند و ارتباطی با مسائل و موضوعات حقوقی-قضایی ندارند خودداری کنند. حال در این میان و با تصویب قطعنامه پایان جنگ در مجلس نمایندگان، اگرچه دموکرات های کنگره راه طولانی برای موظف ساختن رئیس‌جمهور به ترک مخاصمه با جمهوری اسلامی دارند و در این راه باید چنین قطعنامه ای در صحن علنی مجلس سنا نیز به رأی گذاشته شود و در صورت تصویب باید برای تبدیل شدن به قانون به کاخ سفید ارسال شده تا رئیس‌جمهور در صورت تمایل با امضای خود این قطعنامه را به مصوبه قانونی تبدیل کند. اما نیک می دانیم که دونالد ترامپ از امضای چنین قطعنامه ای خودداری کرده و آن را وتو خواهد نمود و برای نادیده انگاشتن وتوی رئیس‌جمهور باید قطعنامه مذکور در هر یک از صحن های علنی مجلس نمایندگان و سنا به طور مجزا جائز دو سوم آرای نمایندگان شود تا این قطعنامه بدون امضای رئیس‌جمهور به قانون تبدیل شود.
ادامه مطلب
اینجا جای کاسبی با رادیکالیسم نیست
دیپلماسی در نقطه صفر مرزی
امیر نیک‌رویان نوشت: مذاکرات امروزی که دستگاه دیپلماسی کشور درگیر آن است، امتداد روزمرگی‌های دیپلماتیک گذشته یا یک پرونده عادی در بایگانی وزارت خارجه نیست. این بار مسئله صرفا تحریم‌های اقتصادی، درصد غنی‌سازی اورانیوم، مکانیسم ماشه یا رزومه فلان دیپلمات نیست.
ادامه مطلب
زلنسکی به رئیس‌جمهور روسیه نامه نوشت
درخواست غیرمنتظره از پوتین
ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین با نوشتن نامه‌ای به پوتین، همتای روس خود، از او درخواست دیداری چهره به چهره کرد. رئیس‌جمهور اوکراین پیشنهاد داد این دیدار در کشوری بی‌طرف برگزار شود و هم‌زمان ترامپ گفت هر دو طرف باید امتیازهایی بدهند. این نخستین بار از زمان آغاز تهاجم تمام‌عیار روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ است که زلنسکی به‌طور علنی نامه‌ای مستقیم برای پوتین می‌نویسد. این نامه در عین حال انتقادی گسترده از ۲۶ سال زمامداری رهبر روسیه به شمار می‌رود.
ادامه مطلب
جنگی خاموش علیه روان کودکان ایران
فروپاشی حس تعلق
سید محمدمهدی سیدناصری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: یکی از خطرناک‌ترین پیامدهای بحران‌های ممتد آن است که کودکان، به‌تدریج پیوند عاطفی خود را با جامعه از دست بدهند. نسلی که احساس کند به جایی تعلق ندارد، در آینده دچار بی‌اعتمادی عمیق اجتماعی خواهد شد.
ادامه مطلب
باید بیش از گذشته توانایی‌ها را جدی بگیریم
موضوع وامانده و مهجوری به نام بازدارندگی
محمد مونسان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: تفاوت خواسته‌های طرفین در موضوع تنگه هرمز، توانمندی هسته‌ای، موشکی و محور مقاومت از زمین تا آسمان است لذا هیچ قوه عاقله‌ای نمی‌تواند هیچ نوع همگرایی را بین این دو حتی تصور کند. از طرفی متوجه نیستید که هرچه فشار بر کشورهای جهان بیشتر می‌شود، آنها را برای «جنایت نهایی!» علیه مردم ایران، همسوتر و متحدتر می‌کند. پس باید به موازات بسته نگه داشتن تنگه هرمز، به حال بازدارندگی مطلق نیز فکری کرد.
ادامه مطلب
عملیات نظامی در اوکراین و تنش در خلیج فارس، نگاه سرمایه‌گذاران و مشتریان بازار انرژی را به قاره آفریقا کشاند
آفریقا برنده دو جنگ
جنگ در خلیج فارس و انسداد تنگه هرمز بازار انرژی جهان را روزانه با کمبود هشت میلیون بشکه نفت و ۲۰ درصد گاز مایع طبیعی مواجه کرده و نوسان تند قیمت‌ها را به دنبال داشته است. این اتفاق در شرایطی رخ می‌دهد که پیش از این جنگ روسیه و اوکراین بازار انرژی جهان را دچار تلاطم کرد و حالا تحلیلگران انرژی می‌گویند انسداد تنگه هرمز شرایط بازار انرژی را به کلی دگرگون کرده و احتمال دارد که این مسیر حتی پس از جنگ دستخوش تغییرات عمیقی شود؛ تغییراتی که اقبال سرمایه‌گذاری و تجارت انرژی را به سمت قاره آفریقا متمایل کرده است.
ادامه مطلب
بحران هژمونی، مساله اسرائیل و انحطاطِ پروژه امپراتوریِ آمریکایی
بازاندیشی در نظم جهانی متأثر از جنگ
سیروس حاجی زاده در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: واقعیتِ امر این است که آینده‌ی نظم جهانی، نه در اتاق‌های فکرِ واشینگتن یا تل‌آویو رقم می‌خورد، بلکه در میدانِ نبرد و در واکنش به مقاومت‌هایِ ضدّ هژمونیک شکل می‌گیرد. هیچ آینده‌ی جبری و تک‌مسیری وجود ندارد، اما آنچه مسلم است، تأثیرِ عمیق و مخربِ این جنگ بر بسترِ لرزانِ نظم بین‌الملل است.
ادامه مطلب
آثار پساجنگ در کشور
آیا نظام اقتصادی ایران پس از جنگ تغییر می‌کند؟
حمزه نوذری نوشت: آیا اقتصاد ایران پس از جنگ تغییر می‌کند؟ این سؤالی است که بسیار می‌پرسند و برای اغلب افراد دغدغه جدی است. اینکه گفته می‌شود جنگ و تهاجم علیه ایران تغییرات زیادی در نظام جهانی از جمله نظام بازار و تجارت ایجاد کرده است؛ آیا مردم ایران نیز شاهد تغییر در نظام اقتصادی کشورشان خواهند بود؟
ادامه مطلب
نگاهی به «روشنفکر سیاسی» در ایران
روشنفکری و جنگ
کیومرث اشتریان نوشت: آنگاه که یک هنرمند از پوسته فنی خویش خارج می‌شود و درباره امور عمومی موضع‌گیری می‌کند، به حیطه روشنفکری اجتماعی وارد می‌شود. البته از همان ابتدا که فیلم می‌سازد وقتی که یک «تم اجتماعی» را انتخاب می‌کند وارد این عرصه شده است.
ادامه مطلب
بمباران کی‌یف هم‌زمان با مخالفت اتحادیه اروپا با عضویت کامل اوکراین
کی‌یف اسیر تعلل اروپا
ماشین جنگی مسکو با شلیک صدها پهپاد و موشک، زیرساخت‌های غیرنظامی پایتخت اوکراین را هدف قرار داد. هم‌زمان با این حملات کم‌سابقه، رهبران دیوان‌سالار اتحادیه اروپا به‌جای پذیرش کامل کی‌یف، پیشنهاد عضویت درجه‌دوم را روی میز گذاشته‌اند؛ رویکردی که ولودیمیر زلنسکی آن را غیرمنصفانه خوانده است.
ادامه مطلب
لطفا جلوی این رئیس جمهور را بگیرید
ایران و بیماری ترامپ
بیماری ترامپ و ترامپیسم، که برای خود ایالات متحده بسیار مخرب است، در معرض خطر تبدیل شدن به یک بیماری همه‌گیر جهانی است. جنگ او با ایران تنها یک نشانه است. کوبا ممکن است در مرحله بعدی به این بیماری مبتلا شود.
ادامه مطلب
کش‌وقوس مذاکرات
گفت‌وگو بر لبه پرتگاه جنگ
جلال خوشچهره در یادداشتی می‌نویسد: دولت پاکستان به رغم شکست گفت‌وگوها در اسلام‌آباد همچنان به نتیجه بخشی این گفت‌وگوها امیدوار است. همینطور دولت‌های عربی منطقه نیز تلاش خود را می‌کنند که این گفت‌وگوها به فرجام روشنی برسد.
ادامه مطلب
به بهانه دیدار پوتین از پکن
دو قدرت، یک بیانیه و یک مخاطب
محمدحسین عمادی نوشت: بیانیه صریح و هدفمند رهبران چین و روسیه در پایان سفری که بلافاصله پس از سفر ترامپ به پکن انجام شد، حامل نشانه‌های مهمی از بازآرایی چارچوب سیاسی در سطح نظام بین‌الملل است.
ادامه مطلب
ادامه مذاکرات، مانع جنگ
در چند روز گذشته پیش‌بینی‌هایی حاکی از اینکه تجاوز دیگری علیه ایران در دستور کار آمریکا و اسرائیل قرار گرفته، در حال افزایش است. ترامپ هشت روز قبل با حداکثر بی‌مسئولیتی، اصلاحاتی را که ایران در متن تفاهم‌نامه مورد بحث پیشنهاد کرده بود، «غیرقابل قبول» خواند و پس از آن خبری دال بر تلاش آمریکا برای ادامه کار با ایران نشنیده‌ایم. این در حالی است که آقای عراقچی در مصاحبه‌ای در دهلی در جمعه گذشته از ادامه تبادل غیرمستقیم پیام‌ها بین ایران و آمریکا خبر داد و وزیر کشور پاکستان نیز شنبه و یکشنبه گذشته با هدف باز‌نگه‌داشتن کانال‌های تماس و جلوگیری از فروپاشی کامل روند مذاکرات، در تهران بود. اگر همچنان چند روزی بگذرد و نتیجه‌ای بر تبادل پیام‌هایی که آقای عراقچی از آن صحبت کرد یا سفر مقام پاکستانی مترتب نشود، می‌توانیم رد پیشنهادهای ایران توسط ترامپ در ۱۱ می را نقطه پایانی بر مذاکرات و نقطه عطفی در آتش‌بس متزلزل جاری به شمار آوریم و نگران ازسرگیری جنگ باشیم.
ادامه مطلب
دیپلماسی راه را برای معیشت باز می کند؟
سیاست خارجی و روزنه اقتصاد
سیدمصطفی هاشمی‌طبا نوشت: حتی اگر مذاکرات نیم‌بند امروز با پادرمیانی پاکستان به ثمر بنشیند و مثلا آمریکا صلح‌نامه امضا کند (که با بازی‌های دیپلماسی آنها بعید است) اسرائیل و به تبع آن برخی همسایگان وابسته به اسرائیل خواهند گفت ما که امضا نکرده‌ایم و مستقل هستیم و به دنبال اجرای سیاست‌های توسعه‌طلبانه و محو یا تسلیم ایرانیان هستند. در اینجا باید گفت مگر ما با آمریکا و سایر قدرت‌ها موافقت‌نامه برجام را امضا نکردیم و آمریکا آن را منتفی دانست و به بهانه‌های واهی به حمله نظامی روی آورد. پس هر موافقت‌نامه‌ای، مجددا احتمال انتفاء از سوی دشمنان را دارد.
ادامه مطلب
مذاکره درباره مذاکره
کوروش احمدی نوشت:ترامپ ساعاتی بعد از دریافت آخرین پیشنهاد ایران با انتشار پیامی آن را «کاملا غیرقابل‌قبول» خوانده است. به گزارش خبرگزاری صداوسیما «ایران در پیشنهاد خود طرح آمریکا را که به معنای تسلیم ایران در برابر زیاده‌خواهی ترامپ بود، رد کرده و بر ضرورت پرداخت خسارت‌های جنگ توسط آمریکا و حاکمیت ایران بر تنگه هرمز، ضرورت پایان تحریم‌ها و آزادسازی اموال و دارایی‌های توقیف‌شده کشورمان تأکید کرده است».
ادامه مطلب
شرکت‌های فناوری عرض اندام می‌کنند
بازیگران جدید جنگ و امنیت
سجاد عبادی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: همان‌گونه که شرکت‌های نفتی در قرن بیستم بخشی از نظم قدرت جهانی بودند، شرکت‌های فناوری نیز در حال تبدیل شدن به بازیگران راهبردی قرن بیست‌ویکم هستند.
ادامه مطلب
پکن و معادلات تهران
هنر حفظ همیشگی هرمز و تعامل فعال با چین
محمدحسین عمادی نوشت: شناخت و تحلیل تأثیرات و روند سریع بحران کنونی و تداوم انسداد تنگه هرمز، دیگر با برآوردهای ساده و تک‌عاملی امکان‌پذیر نیست. تحولات جاری به‌گونه‌ای در هم تنیده شده‌اند که تحلیل دقیق آن نیازمند شناخت عوامل متعدد و اثرات متقابل آنها در سطوح ملی، منطقه‌ای و جهانی است.
ادامه مطلب
نگاهی به آخرین تحولات عرصه سیاسی و میدانی
مذاکره با چاشنی تهدید و تردید
آتش‌بس شکننده ایران و آمریکا در حالی وارد روز سی‌ونهم شده که واشینگتن هم‌زمان با ادعای تداوم دیپلماسی، بسته ۱۴ماده‌ای ایران را رد کرده است و گزینه‌های تشدید تنش نظامی را بررسی می‌کند. تهران نیز پنج شرط خود برای مذاکره را از طریق میانجی پاکستانی به آمریکا منتقل کرده است. هم‌زمان، سفر ترامپ به چین و گفت‌وگو با شی جین‌پینگ نشان می‌دهد کاخ سفید به‌دنبال بهره‌گیری از نفوذ پکن بر تهران برای مدیریت بحران هرمز و شکستن بن‌بست مذاکرات است؛ هرچند چین همچنان بر راه‌حل سیاسی تأکید دارد.
ادامه مطلب
ترامپ باید بپذیرد که نمی تواند یک سویه منافعی را از آن خود کند
تعادل؛ گوهر گمشده در مذاکرات
جلال خوش چهره نوشت: ترامپ باید بپذیرد که وقتی با پدیده‌ها اعم از جنگ اوکراین، جنگ غزه، جنگ لبنان، جنگ یمن و حتی ایران برخورد می‌کند به این معنا نیست که بتواند یک سویه منافعی را از آن خود کند. گره اصلی در آنچه مذاکرات ایران و آمریکا خوانده می‌شود و اینکه تمام تلاش‌های دیپلماتیک با ناکامی مواجه می‌شود، آن است که ترامپ می‌خواهد سیاست اراده مبتنی بر قدرت را به اجرا بگذارد. این در حالی است که در بستر واقعی نشان داده شده که ترامپ از ابتدای کار خود چه در دور نخست ریاست جمهوری و به ویژه دور دوم معمولا تلاش کرده با نگاه به اراده مبتنی بر قدرت به موضوعات جهانی از جمله جنگ اوکراین، جنگ غزه، لبنان، یمن و ایران بپردازد.
ادامه مطلب
تحلیلی مبتنی بر عدالت انتقالی، امنیت ملی و حافظه تاریخی
مطالبه جامعه از حاکمیت در شرایط گذار و تنش‌زدایی خارجی
سید حجت سیداسماعیلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: اکثریت جامعه در سال‌های اخیر بر این باور است که هرگونه توافق یا کاهش تنش میان ایران و آمریکا باید همراه با بازخوانی مسئولیت‌ها، شفاف‌سازی تاریخی و پاسخ‌گویی افرادی باشد که طی دهه‌ها با منافع ملی زاویه داشته‌اند.
ادامه مطلب
آقای رئیس‌جمهور «استثنا» را تمام کنید
حیات در غیبت موازنه
امیر نیک‌رویان نوشت: بدن انسان برای بقا به یک سیستم ایمنی قدرتمند نیاز دارد تا در برابر تهدیدات بیرونی بایستد، اما پذیرفته نیست که اختیار مدیریت بدن صرفا به سیستم ایمنی سپرده شود و دیگر مکانیسم‌های بدن از کار بیفتند.
ادامه مطلب
حضور مردم می‌تواند باطل‌السحر هرگونه اقدام خصمانه باشد
جنگ رمضان و پیامدهای آن
سیدحسین موسوی نوشت: بی‌تردید جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران یکی از تحولات بسیار مهمی است که در جهان معاصر روی می‌دهد و پیامدها و آثار آن تا مدت‌ها روندهای عمده و راهبردی را با تغییرات عمیق و گسترده‌ای همراه می‌کند.
ادامه مطلب
یک غفلت درونی
مگر جنگ تمام شده؟
سیدمصطفی هاشمی‌طبا نوشت: در روزهای اخیر گذر نگارنده به برخی خیابان‌های تهران از جمله خیابان‌های شمالی افتاد و به چگونگی زندگی در آنها نگاهی انداخت. هرچند نوع و کیفیت زندگی و حرکت در خیابان‌های شمالی با مرکز و جنوب تهران به‌ظاهر متفاوت بود، اما در یک امر مشترک بود و آن فارغ‌بودن از جنگ و تراکم نیروهای نظامی آمریکا در منطقه و تسلیح هرچه بیشتر دشمن صهیونی. گویی نه خانی آمده و نه خانی رفته و صدالبته شوق و شور زندگی در بحبوحه جنگ -اگرچه آتش‌بس نیم‌بند- تحسین‌برانگیز است اما در ورای این ظاهر می‌توان به یک غفلت درونی ورود کرد.
ادامه مطلب
نگاهی به چهره جدید پوپولیسم در آمریکا
انتقام ترامپ از نخبگان
نخبگان فاسد سیاست آمریکا را اشغال کرده‌اند؛ این ایده اصلی است که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، در هر دو دوره از ریاست‌جمهوری خود به آن پایبند است. در ۱۷ ژوئن ۲۰۱۷، دونالد ترامپ به مشاور حقوقی کاخ سفید، دان مک‌گان، دستور داد تا رابرت مولر، بازرس ویژه را اخراج کند. اما مک‌گان به‌جای پیروی از این دستور، وسایلش را جمع و نامه استعفایش را آماده کرد و به رئیس دفتر کاخ سفید گفت که رئیس‌جمهور از او خواسته کارهای دیوانه‌وار انجام دهد.
ادامه مطلب
پکن در مسیر میانجیگری!
فرصت هشت‌روزه دیپلماسی با چین
محمدحسین عمادی نوشت: تحولات سریع میدانی و دیپلماتیک در دو روز گذشته، هم‌زمان با سفر عراقچی به چین و در آستانه سفر دونالد ترامپ به پکن، نشانه‌ای جدی از تغییر وزن و نوع اثرگذاری چین در بحران کنونی است. آنچه امروز در حال رخ‌دادن است، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه می‌تواند نشانه آغاز فاصله‌گیری محتاطانه پکن از سنت دیرینه‌اش در مواجهه با بحران‌ها باشد؛ سنتی که همواره بر«صبر استراتژیک» و اولویت‌دادن ژئوپلیتیک بر منافع ژئواکونومیک استوار بوده است.
ادامه مطلب
نگاهی به آینده گفت وگوهای تهران - واشنگتن
مذاکره مطابق طرح ایران عملی است
کوروش احمدی نوشت: گزارش‌های خبری خارجی حاکی از ارائه طرح جدیدی از سوی ایران به آمریکا از طریق پاکستان است. آن‌طورکه از این گزارش‌ها برمی‌آید، گویا قرار است این طرح جدید مبنایی برای مذاکرات بین ایران و آمریکا درباره طیف گسترده مسائل موجود باشد.
ادامه مطلب