بیطرفی اغلب در چارچوب ژئوپلیتیک خاورمیانه حول محور قدرت و کنترل میچرخد تا صلح. تصمیم پادشاهی برای بیطرف ماندن، یک قمار استراتژیک با هدف تقویت نقش آن به عنوان یک کارگزار قدرت منطقهای است.
ادامه مطلب
تشدید اختلافات بین نهادهای نظامی و سیاسی اسرائیل ریشه در شکست امنیتی ۷ اکتبر ۲۰۲۳، فشارهای جنگهای چندجبههای (از جمله جنگ ۱۲ روزه با ایران در ژوئن ۲۰۲۵) و سیاستهای نتانیاهو برای حفظ قدرت دارد. عیال زامیر، رئیس ستاد کل ارتش، به دلیل اختلافات با کابینه بر سر استراتژی غزه و توهینهای وزرای راستگرا، در آستانه استعفا یا برکناری قرار دارد.
ادامه مطلب
اسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: فرآیند تهاجم اسرائیل و امریکا به ایران نهتنها برای سیاستگذاران و فرماندهان نظامی و امنیتی ایران درسهای کمنظیری داشته، بلکه برای سیاستگذاران راهبردی دیگر بازیگران بهویژه قدرتهای شرقی سرشار از درس آموزی است.
ادامه مطلب
کیومرث اشتریان می نویسد: جنگ ۱۲روزه زمینهای برای بازاندیشی و تحلیل امنیتی مسئله نفوذ است. نیروهای امنیتی کشورها در جنگی بیپایاناند که از چشم همگان پنهان است. این مبارزه وجوه گوناگونی دارد که از تخلیه تئوریک و تضعیف نیروی انسانی تا نفوذ و عملیات را در بر میگیرد. سرمنشأ این مبارزه فکری میتواند تئوریسینهایی باشد که آشکار و نهان در خدمت دولتهای خود قرار دارند. ما نمیدانیم چه میکنند و چگونه کارزار میکنند، اما از روی نشانهها میتوان ابعاد بازیهای آنها را تا حدودی درک کرد.
ادامه مطلب
امیرحسین عسگری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در این نوشتار قصد بر آن است تا علاوه بر نگاهی به آنچه رخ داد از منظر روابط بینالمللی بدان بنگریم و در نهایت با استناد به ادله موجود و شرایط جدید، راهبردی را برای ایران تعیین کنیم تا بتوانیم به تعیین خسارات وارده و محکوم کردن مقامات اسرائیلی در محاکم بین المللی بپردازیم.
ادامه مطلب
اسفندیار خدایی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: با توجه به شرایطی که حمله اسرائیل و آمریکا ایجاد کرده، یعنی آشی که نتانیاهو و ترامپ برای ما پختهاند، حصول توافق در این فرصت کوتاه، خیلی سخت به نظر میرسد.
ادامه مطلب
پروفسور ماری اوکا که سالها مسئلهی فلسطین را دنبال کرده، در گفتوگویی میگوید: «واژه یهودستیزی، مفهومی است که دو بار جعل شده است.»
ادامه مطلب
محمدعلی مهتدی در یادداشتی مینویسد: بسیاری از سوری ها اکنون حسرت روزهای دولت بشار اسد را می خورند و بازگرداندن وحدت و یکپارچگی به سوریه به آرزوئی می ماند که تحقق آن به یک معجزه نیاز دارد.
ادامه مطلب
هرچند گروههای همسو با ایران در عراق، در زمان جنگ ۱۲ روزه تا حد زیادی بیطرف ماندند ولی این ملاحظهکاری عملگرایانه موجب توقف رقابت فزاینده بین امریکا و ایران بر سر آسمان عراق و شراکت اقتصادی با این کشور و دیگر عرصههای حیاتی نشد.
ادامه مطلب
رژیم صهیونیستی در پی ناکامیهای اطلاعاتی بهویژه در پیشبینی عملیات «طوفان الاقصی» در اکتبر ۲۰۲۳، طرحی بلندمدت برای نفوذ عمیقتر به جوامع عربی آغاز کرده است.
ادامه مطلب
سیدجلال دهقانی فیروزآبادی می گوید: بازبینی راهبرد هستهای ضرورتا به معنای تغییر دکترین هستهای و نظامیکردن برنامه اتمی کشور و ساخت بمب نیست. بازبینی راهبرد هستهای میتواند در قالب همین چند گامی که عنوان کردم معنا پیدا کند؛ یعنی کاهش همکاریها با آژانس بینالمللی انرژی اتمی، تداوم و تقویت ابهام هستهای و در نهایت، تعلیق عضویت و خروج از انپیتی. البته نهایتا بازبینی راهبرد هستهای میتواند تغییر دکترین هستهای به معنای نظامیشدن و ساخت بمب باشد، اما همانطور که گفتم و دوباره تأکید میکنم، این امر مستلزم نهایت دقت و سنجش تمام عواقب و تبعات آن است. اینجا باید تصمیمگیرندگان هزینه و فایده این اقدام را بررسی کنند.
ادامه مطلب
شکست مذاکرات آتشبس غزه و محدودیتهای همکاری ایران با آژانس، همراه با عدم پیشرفت در مذاکرات هستهای، خطر تشدید تنشها را افزایش داده است. با این حال، اندیشکده کارنگی و سیاست خارجی اروپا بر این باورند که تمایل اروپا، چین و برخی کشورهای عربی به ویژه قطر، عمان و عربستان سعودی به دیپلماسی، احتمال سناریوی بنبست یا دیپلماسی محدود را محتملتر از جنگ تمامعیار میکند.
ادامه مطلب
محمد بیدگلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: وفاق به معنای تقسیم قدرت بین جناحهای مختلف سیاسی نیست، وفاق یعنی همبستگی و انسجام ملت با حاکمیت و ما نباید این دوگانگی و شکاف را داشته باشیم. مقام معظم رهبری بارها تاکید کردهاند که اجازه ندهیم جامعه ما دچار دوقطبی شود و نظام و مردم را جدای از یکدیگر بدانیم؛ مردم و نظام را باید یکپارچه ببینیم و این مصداق اصلی وفاق است، که به نظر میرسد در شرایط کنونی کشور تحقق این امر بسیار ضرورت دارد.
ادامه مطلب
غلامرضا نظربلند می نویسد: بدون متوسلشدن به حرکات تصنعی و صرفا با رجوع به روشهای دیپلماتیک و استفاده از اصول حرفهای مذاکره، نقاط واگرایی اسرائیل با آمریکا در موارد و موضوعاتی که از جمله در بالا به آن اشاره شد را احصا کنیم و به طریق مقتضی در مذاکره احتمالی با طرف آمریکایی مورد کارسازی قرار دهیم. این میتواند به شمول هشدار و انذار به آن طرف و گوشزدکردن خطرات همراهی با رژیم، حداقل در موارد مورد نظر باشد.
ادامه مطلب
زهرا اله دادیان فلاورجانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: خمیرمایه عملیات جنگ شناختی آماده است و فقط همت و خلاقیت تولیدکنندگان محتوا در رسانههای مختلف و صاحبان قلم را میطلبد تا با استفاده از راههای مختلف تولیدات خود را به گوش ساکنان سرزمینهای اشغالی برسانند البته با ذکر این نکته که مشقات این کار را نباید ازنظر دور داشت؛ چراکه سانسور شدیدی در اسرائیل حکمفرماست و رسانهها و سکوهای معروف جهانی مثل یوتیوب و اینستاگرام و تلگرام در اختیار اسرائیلیهاست ولی مهم این است که بالاخره حقیقت راه خود را پیدا میکند؛ و از دل سنگها به مقصد می رسد.
ادامه مطلب
سخنگوی وزارت خارجه ایران ضمن هشدار به غرب درباره فعالسازی مکانیسم ماشه، گفت: قرار است با توجه به مصوبه مجلس شورای اسلامی که الزامآور است، شیوهنامه تازهای را با آژانس بینالمللی انرژی اتمی تعریف کنیم تا ببینیم چگونه میتوانیم همکاریها را ادامه دهیم. نشست خبری هفتگی «اسماعیل بقائی» سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران با رسانههای داخلی و خارجی برگزار شد.
ادامه مطلب
محمد کرمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: وضعیت پس از جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و ایران در مرحلهای از «آتشبس فعال» قرار دارد که با خطر تشدید درگیریهای مقطعی یا نیابتی همراه است. بازسازی استراتژیک دو طرف، بهویژه در حوزه نظامی (تقویت توان موشکی ایران و مدرنیزاسیون دفاعی اسرائیل) نشان میدهد که هیچ یک به دنبال بازگشت به وضعیت پیشاجنگ نیستند، بلکه در حال تثبیت بازدارندگی برای مذاکره از موضع قدرت هستند.
ادامه مطلب
با بازگشت دونالد ترامپ به ریاستجمهوری ایالات متحده در سال ۲۰۲۵، شاهد تغییرات عمده در سیاست خارجی آمریکا، بهویژه در قبال جنگ اوکراین و نزدیکی مسکو – وشنگتن بودیم. اما ترامپ طی روزهای اخیر مجددا دست به تغییر زاویه دیپلماتیک زده و این بار جمایت جدی تری از کی یف دارد. رئیس جمهور آمریکا در اظهارنظری جنجالی، مدعی شد که دیدار میان ولادیمیر پوتین و ولودیمیر زلنسکی "قطعاً" برگزار خواهد شد، هرچند ابراز تأسف کرد که این نشست تاکنون محقق نشده است. این ادعا، همزمان با تلاشهای دیپلماتیک ترکیه برای میزبانی مذاکرات میان طرفین جنگ، نشاندهنده تلاش ترامپ برای بازتعریف نقش رهبری آمریکا در مدیریت بحرانهای بینالمللی است؛ اما آیا واقعیتها نیز با این خوشبینی ترامپ هماهنگاند؟
ادامه مطلب
پس از حمله هماهنگ اسرائیل و ایالات متحده به خاک ایران در ژوئن ۲۰۲۵ و پاسخ موشکی کوبنده جمهوری اسلامی، منطقه در وضعیت پساجنگی قرار گرفته که بهطور بالقوه میتواند نظم ژئوپلیتیک قفقاز را بازتعریف کند. در این فضا، تحرکات دیپلماتیک کشورهای منطقه، بهویژه جمهوری آذربایجان، از جهات مختلف قابلتوجه است. در این میان، تماس تلفنی اخیر بین «حکمت حاجیاف» دستیار رئیسجمهور آذربایجان با معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، حاکی از نوعی موازنهسازی میان مواضع باکو در برابر تحولات منطقهای است. جمهوری آذربایجان ضمن تسلیت و محکومکردن تجاوز اسرائیل به خاک ایران، بر اجرای توافقات میان رؤسای جمهور دو کشور و تسهیل سفر دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران به باکو تأکید کرده است.
ادامه مطلب
در بازههایی که بیش از ۶۰ درصد رهگیریها بر عهده تاد بوده، نرخ اصابت موشکهای ایران به اهداف تا ۴ درصد افزایش یافته است؛ نکتهای که میتواند ظرفیت عملیاتی این سامانهها در درگیریهای فرسایشی را زیر سؤال ببرد.
ادامه مطلب
وضعیت کنونی نوار غزه به یکی از پیچیدهترین بحرانهای انسانی و سیاسی در خاورمیانه تبدیل شده است. محاصره تحمیلی، عملیات نظامی گسترده اسرائیل، و محدودیتهای شدید در ارسال کمکهای بشردوستانه، غزه را به آستانه فاجعهای تمامعیار رسانده است و همین بحران بی سابقه انسانی سبب شده تا شاهد پوست اندازی سیاسی و دیپلماتیک در قبال مسئله قلسطین و به خصوص نوار غزه باشیم. بیانیههای اخیر اعضای کنگره آمریکا، کشورهای اروپایی نظیر فرانسه، انگلیس و آلمان، و همچنین فشارهای داخلی در بریتانیا برای بهرسمیتشناختن کشور فلسطین، نشاندهنده تغییراتی در معادلات سیاسی منطقه است.
ادامه مطلب
محسن هاشمی رفسنجانی می نویسد: در بزنگاههای تاریخی، هر تأخیری در تصمیمگیری، خود یک تصمیم است و آن تصمیم به واگذاری صحنه تلقی میشود. امروز نظام جمهوری اسلامی ایران، در معرض یکی از پیچیدهترین موقعیتهای راهبردی چهار دهه اخیر قرار دارد.
ادامه مطلب
سعید محمدی کاوند در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ، آینده تقابل تهران و تلآویو، نه تنها یک درگیری نظامی بلکه یک رقابت عمیق راهبردی است که میتواند بر امنیت خاورمیانه و حتی توازن ژئوپولیتیک جهانی تأثیرگذار باشد. دخالت مستقیم یا غیرمستقیم بازیگرانی مانند آمریکا، روسیه یا قدرتهای اروپایی نیز میتواند ابعاد این تقابل را از سطح منطقه به بحرانهای انرژی، اقتصاد جهانی و رقابتهای کلان بینالمللی گسترش دهد.
ادامه مطلب
در روزهای اخیر، خبری منتشرشده در رسانههای روسی و اسپانیایی فضای سیاسی قفقاز جنوبی را بهشدت تحت تأثیر قرار داده است. طبق ادعای نشریات ایزویستا و Periodista Digital، آمریکا، ارمنستان و جمهوری آذربایجان بهصورت محرمانه بر سر ایجاد کریدوری موسوم به «پل ترامپ» به توافق رسیدهاند؛ کریدوری که از منطقه سیونیک در جنوب ارمنستان عبور کرده و مناطق غربی آذربایجان را به جمهوری خودمختار نخجوان متصل میکند. با اینکه دولت ارمنستان این خبر را «تبلیغات هدفمند» توصیف کرده، ابعاد منطقهای و بینالمللی آن نیازمند تحلیل دقیقتری است.
ادامه مطلب
اردوان امیراصلانی می نویسد: هفت ماه پس از حمله برقآسای جهادیهای گروه «هیئت تحریرالشام» که به سرنگونی رژیم بشار اسد انجامید، سوریه همچنان در خشونت و بیثباتی فرو رفته و اقلیتهای مذهبی نخستین قربانیان این وضعیت هستند.
ادامه مطلب
علی موسوی خلخالی مینویسد: اسرائیل گمان میکند با اثرگذاری بر طایفهها و اقلیتهای منطقه مثل دروزیها و کردها میتواند ضمن رسیدن به آرمانهای سرزمینی خود صاحب عمق استراتژیک نیز بشود و دایره نفوذ خود را تا مرزهای ایران و ترکیه گسترش دهد.
ادامه مطلب
عبدالناصر نورزاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: آنچه بیش از همه برجسته میشود، فروپاشی تدریجی مفهوم صلح جهانی است. رؤیای صلحی که پس از جنگ جهانی دوم با تأسیس سازمان ملل و نهادهای وابسته آن شکل گرفت، امروز بیش از همیشه به یک خاطرهی محو تبدیل شده است.
ادامه مطلب
شرمین نروانی در گفتوگویی که در اختیار دیپلماسی ایرانی قرار گرفته است، میگوید: جنگ ۱۲ روزه اخیر میان ایران و اسرائیل نشان داد که فقدان عمق جغرافیایی، این رژیم را در برابر ضربات به زیرساختهای نظامی، راهبردی، اقتصادی و خدماتیاش بهشدت آسیبپذیر کرده است. به همین دلیل، تلآویو اکنون در تلاش است بهطور ناامیدانهای دست به گسترش سرزمینی بزند، غافل از آنکه حفظ این مناطق بدون دسترسی دائمی و مستقیم به خزانه آمریکا—که خود در بحران بهسر میبرد—غیرممکن است.
ادامه مطلب
گزارشها از توقف چندماهه در برنامه هستهای ایران خبر میدهند؛ فرصتی که میتواند زمینهساز گفتوگوهای تازه باشد، اما همچنان این پرسش مطرح است که آیا این وقفه تغییری در مسیر تهران ایجاد خواهد کرد یا نه؟
ادامه مطلب
اسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: حمایت نظامی، دیپلماتیک، اقتصادی و... غرب از دولت دست نشانده خود، اسرائیل، شکلگیری توهم ابرقدرت منطقهای برای اسرائیل را سبب شده و این توهم بر راهبرد تهاجمی و ایدئولوژیک اسرائیل اثرگذار بوده است.
ادامه مطلب