چرا پرونده هسته‌ای ایران دوباره به شورای امنیت ارجاع شد؟

پروسه دو مسیری غربی‌ها علیه ایران

۲۹ شهریور ۱۴۰۵ | ۱۰:۰۴ کد : ۲۰۴۰۵۵۵ اخبار اصلی پرونده هسته ای
نویسنده خبر: کوروش احمدی
کوروش احمدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: علت اینکه غربی‌ها دوباره می‌خواهند موضوع را از شورای حکام به شورای امنیت بفرستند این است که می‌خواهند یک «پروسه دو مسیری» (Two-Track Process) ایجاد کنند.
پروسه دو مسیری غربی‌ها علیه ایران

دیپلماسی ایرانی: با توجه به تصویب قطعنامه علیه ایران در شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، سؤال اصلی این است که وقتی غربی‌ها مدعی هستند با اسنپ‌بک سال گذشته پرونده ایران همچنان در شورای امنیت باز است، چه نیازی به ارجاع مجدد از طریق شورای حکام وجود دارد؟
 
پاسخ این است که بعد از اسنپ‌بک در سپتامبر ۲۰۲۵، ۱۱ عضو شورای امنیت موافق بازگشت ۶ قطعنامه تعلیق شده بودند و لی چین و روسیه با آن مخالفت کردند. موضع ایران، چین و روسیه این بود و هست که اقدام به اسنپ‌بک غیرقانونی بوده و بر اساس بند ۸ قطعنامه ۲۲۳۱، این قطعنامه  در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ مختومه شده و قطعنامه‌های شش‌گانه علیه ایران منتفی شده‌اند و موضوع هسته ای ایران از دستور کار شورای امنیت خارج شده است. اما غربی‌ها و دبیرخانه سازمان ملل مدعی بودند اسنپ‌بک فعال شده، قطعنامه‌های اعاده شده  و ۲۲۳۱ همچنان معتبر است.
 
علت اینکه غربی‌ها دوباره می‌خواهند موضوع را از شورای حکام به شورای امنیت بفرستند این است که می‌خواهند یک «پروسه دو مسیری» (Two-Track Process) ایجاد کنند:
 
مسیر اول (برجام و اسنپ‌بک): این همان مسیر ادعایی قبلی است که بر اساس ادعای تخلف از برجام شکل گرفت اما با مخالفت صریح و حقوقی چین و روسیه در شورای امنیت روبه‌رو شد و مشروعیت حقوقی کامل نیافت.
 
مسیر دوم (ارجاع بر مبنای ادعای عدم پایبندی ایران به پادمان توسط شورای حکام): این مسیر جدید بر ادعای «عدم پایبندی ایران به موافقت‌نامه پادمان» (تعهدات عمومی هسته‌ای) تمرکز دارد.
 
تفاوت اساسی مسیر دوم در این است که چون در شورای حکام حق وتو وجود ندارد، قطعنامه می‌تواند صادر  و پرونده به شورای امنیت ارجاع ‌شود. وقتی یافته‌های رسمی شورای حکام مبنی بر عدم پایبندی پادمانی به شورای امنیت برود، موضوع شکلی سنتی و کلاسیک به خود می‌گیرد. در این حالت، چین و روسیه دیگر به‌راحتی نمی‌توانند یافته‌های آژانس را نادیده بگیرند و پکن و مسکو در موقعیت دشواری قرار خواهند گرفت. هدف غربی‌ها این است که این دو مسیر یکدیگر را تقویت کنند.

کوروش احمدی

نویسنده خبر

کارشناسی ارشد سیستم ها و ساخت های سیاسی Universite de Paris و دیپلمات سابق ایران در سازمان ملل

اطلاعات بیشتر

کلید واژه ها: ایران و آژانس ایران و آژانس انرژی اتمی کوروش احمدی غرب پرونده هسته ای ایران آژانس انرژی اتمی ایران و غرب ایران و کشورهای اروپایی ایران و امریکا


نظر شما :