سخنرانی انتخابات روبیو در یونان

دیپلماسی ایرانی: مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، روز چهارشنبه با الهام از سیاست خارجی دونالد ترامپ «اول آمریکا» عذرخواهی کرد و یک سخنرانی گسترده در زمینه پس‌زمینه پارتنون در آتن ارائه کرد که به نظر می‌رسید برای تبلیغات کمپین در صورت کاندیداتوری ریاست‌جمهوری در سال ۲۰۲۸ طراحی شده بود.

در این سخنرانی، دیپلمات ارشد ایالات متحده تشابهات تاریخی را از بنیانگذاران، فیلسوفان و فاتحان دوران باستان به روح مدرن آمریکایی – و همچنین سفر خود خانواده اش به ایالات متحده – ترسیم کرد و از اروپا خواست تا "از خواب طولانی خود بیدار شود" و "آینده انحطاط و بندگی و زوال" را رد کند.

این سخنرانی که با دقت و ظرافت بالایی تنظیم شده بود، حاوی رد قاطعانه آن نوع سیاست‌های جهانی‌گرایانه‌ای بود که ترامپ آن‌ها را عامل مشکلات آمریکا و اروپا – از جمله افزایش مهاجرت غیرقانونی و برون‌سپاری تولیدات صنعتی – می‌داند. روبیو در این سخنرانی هشدار داد که جهان غرب در یک «نقطه عطف» قرار دارد و از «پیگیری بی‌پروا و قاطعانه قدرت ملی» توسط آمریکا دفاع کرد.

روبیو گفت: «کلمه «ناسیونالیسم» به یک کلمه کثیف تبدیل شد، بنابراین ما بناهای تاریخی خود را خراب کردیم. ما تاریخ خود را محکوم کردیم و در بسیاری از جاها به فرزندان خود آموختیم که از کشوری که به ارث خواهند برد شرم کنند.»

به گفته او، اکنون جهان غرب خود را بر سر دوراهی قرار داده است، جایی که یا باید «جایگاه خود را در رأس جهان حفظ کند یا به آینده‌ای پر از انحطاط، بندگی و زوال تن دهد.»

روبیو ادامه داد: در دوران ریاست جمهوری ترامپ، ایالات متحده انتخاب خود را انجام داده است. ما به دنبال قدرت ملی بدون عذرخواهی هستیم: بازپس گیری کنترل زنجیره تامین حیاتی خود، صنعتی سازی مجدد اقتصاد، بازسازی دفاعی خود، مبارزه برای تسلط بر فناوری ها و صنایع آینده.

این سخنرانی در حالی مطرح می شود که روابط بین ایالات متحده و اروپا با تنش های متعددی از جمله جنگ ایالات متحده در ایران، حمایت پراکنده واشینگتن از دفاع اوکراین در برابر روسیه، اختلافات در داخل ناتو از جمله درخواست های اخیر ترامپ برای حاکمیت بر گرینلند، و شکاف ایدئولوژیک فزاینده که توسط مقامات قدرتمند از جمله معاون رئیس جمهور ایالات متحده، جی دی ونس هدایت می شود، بیان می شود.

تغییر در استفاده دولت ترامپ از قدرت ملی بسیاری از متحدان اروپایی را که همچنان به دنبال مصالحه هستند تا دولت ترامپ را در مورد مسائل عمده از جمله حمایت از اوکراین و همکاری اقتصادی از طریق اتحادیه اروپا در کنار خود نگه دارند، ناآرام کرده است.

ونس، یکی از رقبای احتمالی انتخابات ۲۰۲۸، سال گذشته در سخنرانی در کنفرانس امنیتی مونیخ، زمانی که رهبران را متهم کرد که «از مردم خود وحشت دارند» و درباره «تهدید از درون» که اروپا ارزش‌های مشترک خود با ایالات متحده را رد خواهد کرد، متحدان اروپایی را مورد توجه قرار داد.

روبیو پیامی کمتر تهاجمی – اما با این وجود اشاره‌ای – از فراخوان قدرت‌های اروپایی به رهبری ایالات متحده برای مبارزه با «پاک کردن تمدن» ارائه کرده است.

روبیو با استناد به اولین سخنرانی افتتاحیه آبراهام لینکلن در سال ۱۸۶۱ در آستانه جنگ داخلی، به تنش‌ها اشاره کرد و گفت: «اگرچه ممکن است احساسات، گاهی اوقات، پیوندهای محبت بین ایالات متحده و اروپا را تیره کند، اما نباید اجازه داد که آنها را بشکند.»

وی با تمجید از توافق اخیر بین ایالات متحده، دانمارک و گرینلند که مدعی شد قطب شمال را تغییر می‌دهد و امنیت کل ناتو را تقویت می‌کند، گفت: "با هم باید اتحادی را تقویت کنیم که بتواند با تهدیدات عصر ما مقابله کند."

اما سخنرانی روز چهارشنبه نشان می دهد که تغییر در قدرت ژئوپلیتیک ایالات متحده ممکن است از طریق ریاست جمهوری بعدی باقی بماند، زیرا دو تن از برجسته‌ترین مقامات جمهوری خواه در دولت فعلی اعلامیه های قاطعانه ای را به اروپا ارائه کرده اند مبنی بر اینکه بازگشتی به سیاست گذشته وجود نخواهد داشت.

روز چهارشنبه، روبیو در جمع ۲۵۰ نفر از مقامات یونانی و اروپایی و همچنین روزنامه نگاران دعوت شده، تلاش کرد متحدان اروپایی را جمع کند و گفت که آنها باید از دولت فعلی یونان الگوبرداری کنند تا از مشارکت با ایالات متحده در "همه چیز، از انرژی گرفته تا مهاجرت تا دفاع، جایی که یونان متحد نمونه بوده است" استفاده کنند.

روبیو با اشاره به تمایلات مثبت از جمله افزایش هزینه‌های دفاعی اروپا، توسعه تولید و تولید، و "شتاب" مشارکت‌ها و برنامه‌های جدید، گفت: "ما معتقدیم که اروپا می‌تواند از خواب طولانی خود بیدار شود و آتشی را که هزاران سال پیش در اینجا روشن شده بود، دوباره شعله‌ور کند."

روبیو برای تقویت استدلال خود، روایتی گزینشی از تاریخ — از دوران باستان تا عصر حاضر — ارائه کرد و گفت که ارزش‌های یونانیان باستان بر اندیشه دانشمندان و کاشفانِ دوره‌های بعد تأثیر گذاشته است؛ از جمله چهره‌های بحث‌برانگیزی همچون کریستف کلمب و هرنان کورتس (فاتح اسپانیایی) که میراثشان با سلطه بر آمریکای لاتین گره خورده است.

اما به گفته روبیو، آن‌ها نیز – همچون بسیاری دیگر – حامل همان «روحیه پیشگامی» (frontier spirit) بودند که ریشه در دوران باستان داشت.

او گفت: «بزرگ‌ترین آمریکایی‌های هر نسل، واجد ویژگی‌های بارز نیاکان خود بوده‌اند: ویژگی‌هایی که در آتن زاده شد، در رم شکل گرفت، در جهان مسیحیت تعمید یافت، در کوره‌ گدازانِ اروپای قرون وسطی آب‌دیده شد، از نبوغ انگلیسی در زمینه آزادی بهره گرفت و سپس از اقیانوس اطلس عبور کرد تا در سواحل دنیایی نو، حیاتی دوباره یابد.»

سخنرانی در محوطه آکروپولیس با تدارکات فنی گسترده‌ای همراه بود – از جمله استفاده از چهار دوربین که یکی از آن‌ها روی جرثقیل نصب شده بود – و برای یک وزیر امور خارجه که در سفری دوره‌ای به سه کشور ایسلند، پرتغال و در نهایت یونان سخنرانی می‌کرد، رویدادی غیرمعمول محسوب می‌شد.

روبیو در اقدامی غیرمعمول برای عالی‌رتبه‌ترین دیپلمات آمریکا، به پیوند میان سفر خود به اروپا و ریشه‌هایش در یونان باستان نیز اشاره کرد.

او گفت: «دو قرن و نیم پس از تأسیس جمهوری آمریکا – که در آن سوی جهان و بسیار دورتر از جایی که اکنون ایستاده‌ام شکل گرفت – من امروز به عنوان وزیر امور خارجه آن جمهوری و به عنوان نتیجه‌ی مهاجرانی که از اسپانیا به دنیای نو آمده بودند، اینجا ایستاده‌ام؛ ایستاده‌ام تا بر دینی گواهی دهم که هیچ گذر زمان و هیچ فاصله مکانی هرگز قادر به محو آن نخواهد بود.»

منبع: گاردین / تحریریه دیپلماسی ایرانی/۱۱