توافق را منتفی ندانیم
سؤال مهم اکنون این است که آیا مذاکراتی که در اسلام‌آباد شروع شد، ادامه خواهد یافت و اگر متوقف شود، آیا جنگ از سر گرفته خواهد شد. با توجه به ادامه تلاش میانجی‌گران می‌توان به ادامه آتش‌بس امید داشت.
ادامه مطلبجنگ
جنگ به چه سو می رود؟
ممکن کردن امرِ ناممکن!
جلال خوشچهره نوشت: فراموش نکنیم که کار ویژه سیاست امر ممکن است نه ناممکن و در عین حال با توجه به این مهم باید نگاه کرد که دیپلماسی عموما تلاش می‌کند تا امر ناممکن را ممکن کند. حتی گفته می‌شود که جنگ در ادامه بن‌بست دیپلماسی است و قرار است که جنگ بن‌بست دیپلماسی را از بین ببرد برای فعال‌سازی دوباره دیپلماسی گشایش‌های تازه ایجاد کند.
ادامه مطلب
باید از جنگ دوباره دوری کرد
دوباره باید دیپلماسی را آزمود
پس از ۱۴ ساعت مذاکرات نفس‌گیر میان هیئت نمایندگی ایران با نمایندگی ایالات متحده آمریکا، این دور از مذاکرات به نتیجه و توافق طرفین منجر نشد. گذشت ۴۰ روز از جنگی پرهزینه و با تلفات درخورتوجه غیرنظامیان و تخریب زیرساخت‌ها و خسارات واردآمدن به ابنیه و آثار تاریخی، مدارس و بیمارستان‌ها و دیگر مراکز غیرنظامی در نهایت منجر به اعلام آتش‌بسی شد که با ابتکار عمل پاکستان به آغاز مذاکرات و سپس مذاکرات رودرروی مقامات بلندپایه آمریکا و ایران منجر شد.
ادامه مطلب
نگاهی به معادلات پیچیده جنگ
نقش تنگه هرمز در تشدید ناامنی غذایی در جهان
محمد‌حسین عمادی نوشت: امنیت غذایی در دهه‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های نظام بین‌الملل تبدیل شده است. مجموعه‌ای از عوامل از‌جمله تغییرات اقلیمی، بی‌ثباتی اقتصادی، اختلال در زنجیره‌های تأمین و منازعات ژئوپلیتیک، سیستم جهانی غذا را به‌شدت آسیب‌پذیر کرده‌اند.
ادامه مطلب
نگاهی به معادلات پیچیده پیش رو
تنفس مصنوعی به تنگه و راه‌گشایی برای اسرائیل
کیومرث اشتریان نوشت: پذیرش پیشنهادهای ایران از سوی آمریکا برای آنکه «مبنای مذاکرات» قرار گیرد، به خودی خود واجد هیچ امتیازی نیست اما می‌تواند دارای پیامدهای منفی و مثبت باشد.
ادامه مطلب
وداع تلخ با خاتون سلما، شاعر بیروت
کابوس در لبنان
بمباران سراسری لبنان در کمتر از ۱۰ دقیقه بخش‌های وسیعی را در سراسر لبنان به جهنمی تبدیل کرد که جان زنان و کودکان و مردان بسیاری را گرفت. این اتفاق درست ساعتی پس از آن افتاد که خبر آتش‌بس دوهفته‌ای در خاورمیانه، منطقه را در سکوت فرو برده بود.
ادامه مطلب
جنگی با اهداف فرامنطقه‌ای
فرسایش نظم جهانی و معمای راهبردی خاورمیانه
عبدالناصر نورزاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: آنچه امروز در خاورمیانه رخ می‌دهد را نمی‌توان صرفاً به عنوان شکست نظامی یا سیاسی یکی از طرف‌ها تعبیر کرد. این وضعیت بیش از هر چیز یک شکست فرسایشی در سطح سیستمی است؛ شکستی که در چارچوب ناکارآمدی ساختار موجود نظم جهانی رخ می‌دهد. در واقع، ضعف سیستمی در مدیریت رقابت‌های جهانی و وابستگی بیش از حد به ائتلاف‌های شکننده، زمینه‌ساز چنین بحران‌هایی شده است. این بحران امنیتی در سایه بازی‌های نامتقارن، محاسبات اشتباه و زمان‌بندی‌های نادرست به ابعادی جهانی رسیده است.
ادامه مطلب
نگاهی به موازنه قدرت ایران
وضعیت مؤلفه‌های عمده جنگ رمضان و تحلیلی بر تأثیرات آن بر آینده جنگ
محمد محمودی کیا نوشت: این جنگ باید تا حصول به هدف نهایی یعنی «ایجاد بازدارندگی کامل برای ایران» پیش برود، چنانچه هیچ‌کس حتی گمانه هرگونه شوخی با امنیت ملی، آزادی تجاری یا تحریم نفتی ایران را از ذهن خود عبور ندهد.
ادامه مطلب
سرنوشت اقتصاد جهانی و توازن قدرت منطقه‌ای
هرمز؛ ابزار چانه‌زنی یا برگ برنده؟
محمد‌حسین عمادی نوشت: در تحلیل تحولات ژئوپلیتیکی خاورمیانه، گاه یک گذرگاه باریک دریایی می‌تواند سرنوشت اقتصاد جهانی و توازن قدرت منطقه‌ای را تعیین کند. تنگه هرمز دقیقا چنین جایگاهی دارد.
ادامه مطلب
لبنانی‌ها زیر آتش اسرائیل آواره می‌شوند
تخریب شریان‌های زندگی
با گذشت بیش از یک ماه از تشدید تهاجم نظامی، لبنان با بحرانی چندبعدی روبه‌روست که فراتر از یک درگیری نظامی ساده، به سمت نابودی کامل ساختارهای زیستی در جنوب این کشور پیش می‌رود. هدف قراردادن سیستماتیک کادر درمان، تخریب راه‌های مواصلاتی و ایجاد بن‌بست در مسیرهای تأمین کالا، بخشی از یک استراتژی گسترده‌تر برای غیرقابل سکونت‌کردن مناطق جنوبی لبنان به حساب می‌آید. وضعیت لبنان نه‌تنها مسئله‌ای جغرافیایی که بحرانی انسانی است.
ادامه مطلب
تنگه هرمز و منطق حکمرانی ایران
آبراهی که امکان بدیل‌سازی ندارد
علیرضا رجائی نوشت:در معادلات امروز منطقه، تنگه هرمز تنها یک گذرگاه دریایی نیست، بلکه یکی از حساس‌ترین نقاط تلاقی امنیت، اقتصاد، حقوق و ژئوپلیتیک جهان به شمار می‌رود. اهمیت این آبراه به‌قدری است که هرگونه تحول در وضعیت آن، بلافاصله در بازار انرژی، مسیرهای حمل‌ونقل بین‌المللی، محاسبات نظامی قدرت‌های بزرگ و حتی در نظم مالی جهانی بازتاب پیدا می‌کند.
ادامه مطلب
معادلات بازار انرژی به کدام سو می رود؟
اثرات جنگ کنونی و بحران انرژی بر شمال و جنوب جهانی
محمد‌حسین عمادی نوشت: جنگ کنونی آمریکا و اسرائیل علیه ایران از منظر حقوق‌دانان و تحلیلگران روابط بین‌الملل با اصول بنیادین حقوق بین‌الملل، به‌ویژه اصل منع توسل به زور در تعارض آشکار است. صرف‌نظر از ارزیابی‌های سیاسی، تجربه تاریخی نشان داده است که جنگ‌هایی که در مناطق راهبردی انرژی رخ می‌دهند، به‌ندرت در همان محدوده جغرافیایی باقی می‌مانند.
ادامه مطلب
تنش میان آمریکا و اروپا در جنگ خاورمیانه و سناریوهای پیش‌روی مهم‌ترین ائتلاف غرب
ناتو زیر تیغ ترامپ
امتناع پایتخت‌های اروپایی از مشارکت در نبرد واشنگتن در خاورمیانه، رئیس‌جمهور آمریکا را به سمت بازبینی بی‌سابقه در پیمان ۷۷ساله ناتو سوق داده است؛ تقابلی که می‌تواند به خروج تدریجی یا فروپاشی کامل مهم‌ترین معماری امنیتی غرب بینجامد. ماشین دفاعی غرب اکنون نه با تهدیدهای خارجی، بلکه زیر بار دهه‌ها سواری رایگان اروپایی‌ها در حال فروپاشی است. از نگاه واشنگتن، وقتی پایتخت‌های قاره سبز از جنگ طفره می‌روند، آمریکا نیز دلیلی برای تأمین هزینه‌های سنگین امنیت آنها از جیب مالیات‌دهندگان آمریکایی نمی‌بیند.
ادامه مطلب
هزینه دیوانگان را فقط ایران نمی‌پردازد
گذار از آستانه هراس تخریب تأسیسات
کیومرث اشتریان نوشت: جان کلام این نوشتار این است که اگر (و فقط اگر) سیاست آمریکا در تخریب تأسیسات یک امر محتوم باشد، نباید تصمیم‌گیر ایرانی را به هراس و سپس تسلیم وادارد. این معضل راه‌حل سیاسی-دیپلماتیک ندارد، بلکه راه‌حلی از جنس استراتژی کلان و بازی با کارت تنگه هرمز (اعمال قدرت نظامی نامتقارن بر هرمز) دارد. ایران می‌تواند ادعا کند که جهان باید پیشاپیش بداند که هزینه دیوانگان را فقط ایران نمی‌پردازد.
ادامه مطلب
چرا تعادل میان میدان جنگ و مسیرهای دیپلماتیک ضروری شده است؟
تعادل در میانه آتش و فرسایش
حملات به صنایع و تأسیسات پتروشیمی بندر ماهشهر، کارخانه سیمان بندر خمیر، پایانه مرزی شلمچه و سوله‌های جهاد کشاورزی ایلام در سی‌وششمین روز جنگ و قبل‌تر از آن حملات صورت‌گرفته به صنایع فولاد و پل‌ها، نشانه‌ای روشن از تغییر ماهیت درگیری است؛ جنگی که تا پیش از این عمدتا در چارچوب اهداف نظامی تعریف می‌شد، اکنون به مرحله‌ای رسیده که زیرساخت‌های حیاتی اقتصادی را نیز در بر گرفته است. چنین تحولی صرفا یک رخداد نظامی نیست، بلکه بیانگر ورود جنگ به عرصه‌ای است که پیامدهای آن می‌تواند فراتر از میدان نبرد و تا لایه‌های اقتصادی و اجتماعی کشور امتداد یابد. در چنین شرایطی، بیش از هر زمان دیگری مسئله «تعادل» به‌عنوان حلقه مفقوده این بحران خود را نشان می‌دهد؛ تعادلی میان ضرورت مقاومت در برابر تجاوز، مدیریت هزینه‌های اقتصادی و اجتماعی جنگ، و حفظ مسیرهای دیپلماتیک برای جلوگیری از گسترش بیشتر درگیری.
ادامه مطلب
پس از یک ماه از آغاز تجاوز به ایران
اوراق شکست آمریکا
یک ماه پس از آغاز تجاوز به ایران، اینک صحنه نبرد آشکارتر پیش رویمان قرار گرفته است: شدت حملات تروریستی به ایران، به خصوص در روزهای اخیر، احتمالا رکورد بمباران یک کشور در خاورمیانه را در جنگ‌های معاصر جابه‌جا کرده است. حالا آمریکا و رژیم صهیوفاشیسم اسرائیل نه فقط مناطق مسکونی و زیرساخت‌های عمومی بلکه چندین دانشگاه ایران را هم بمباران کرده‌اند. هدف صیهوفاشیست‌های اسرائیلی حتی از بمباران‌های بی‌هدف نیز روشن است: جنگ مدام و بی‌پایان در خاورمیانه.
ادامه مطلب
معمای مذاکرات!
وقتی جنگ ادامه دارد، دیپلماسی چگونه نفس می‌کشد؟
درحالیکه جنگ تحمیلی آمریکا و اسرائیل علیه ایران وارد روز سی‌وششم شده است، کماکان افق مذاکرات و دیپلماسی برای پایان‌دادن به این بحران، مبهم و پرابهام به نظر می‌رسد. با وجود برخی تحرکات سیاسی و دیپلماتیک در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی، واقعیت‌های میدانی نشانی از کاهش تنش‌ها یا پیشرفت ملموس در مسیر گفت‌وگوها ندارد.
ادامه مطلب
خاورمیانه در لبه بحران؛
سناریوهای جنگ ایران و آمریکا
عبدالناصر نورزاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: بسیاری از تحلیل گران معتقدند که ادامه این بحران می‌تواند شوک‌های جدی در بازارهای انرژی، تجارت بین‌الملل و نظام مالی جهانی ایجاد کند و ثبات اقتصادی جهان را با چالش‌های تازه‌ای روبه‌رو سازد.
ادامه مطلب
چشم انداز پایان جنگ؟!
عمو نوروز! خبر از آمدن روزهای خوش بیار
جلال خوشچهره در یادداشتی می‌نویسد: خوب یا بد، همه احتمالات به چگونگی جنگ گره خورده است. ساعت‌های سال پر ماجرای ۱۴۰۴ درحالی به پایان نزدیک می‌شود که چشم‌انداز روشنی برای آن قابل تصویر نیست. همه چیز می‌تواند در لحظه دچار تغییر شود تا زمانی که آتش جنگ همچنان شعله می‌کشد.
ادامه مطلب
حمله هوایی آمریکا به جزیره خارک
تلاقی جنگ و نفت
بامداد شنبه ۲۳ اسفندماه، جزیره خارک در خلیج فارس هدف حمله هوایی ایالات متحده قرار گرفت؛ حمله‌ای که ساعاتی بعد از سوی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اعلام شد. ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی «تروث‌سوشال» مدعی شد فرماندهی مرکزی نیروهای ایالات متحده (سنتکام) به دستور او یکی از سنگین‌ترین حملات هوایی در تاریخ خاورمیانه را علیه اهداف نظامی ایران در جزیره خارک انجام داده است. او در این پیام نوشت تمامی اهداف نظامی ایران در این جزیره به‌طور کامل نابود شده‌اند.
ادامه مطلب
افزایش شدید قیمت نفت به پکن ضربه محکمی وارد نمی‌کند
چین از بحران پیروز بیرون می‌آید؟
در حالی که تهدید حملات ایران باعث شده نفتکش‌هایی که قرار بود به مقصد آسیا حرکت کنند در خلیج فارس متوقف شوند، برخی جمهوری‌خواهان برجسته آمریکا این وضعیت را نوعی پیروزی اقتصادی بر یک ابرقدرت رقیب می‌دانند.
ادامه مطلب
آتش بر آسمان، ننگ بر وجدان بشر
درباره حمله به تاسیسات زیربنایی کشور
نیروانا مهرآیین در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: چنین حملاتی آشکارا مصداق نقض اصول بنیادین حقوق بین‌الملل بشردوستانه‌اند؛ اصولی که هدفشان حفظ جان غیرنظامیان و صیانت از محیط زیست در دوران جنگ است. کنوانسیون‌های ژنو و پروتکل‌های الحاقی آن، به‌ویژه ماده‌ی ۵۵ پروتکل اول، تخریب عامدانه‌ی محیط‌زیست که آلام طولانی‌مدت برای انسان‌ها را موجب می‌شود، به‌روشنی ممنوع اعلام کرده‌اند.
ادامه مطلب
چه خواهد شد؟
خوش‌بینان و بدبینان
احمد شیرزاد نوشت: این روزها کارمان شده بالا و پایین‌کردن فرسته‌ها در کانال‌های مشترک فضای مجازی که هر‌کدام از ما با اسامی مختلف با دوستان و آشنایانش دارد. البته کاری است خسته‌کننده و ملال‌آور که دانستن اینکه «چه خواهد شد؟» همه ما را به سمت آن کشانده است.
ادامه مطلب
بشریت در لبه پرتگاه یا آستانه بیداری؛
فریادی جهانی برای صلح، کرامت انسانی و بازگشت به حقوق فراموش‌شده انسان
نیروانا مهرآیین در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: تحولات و جنگ‌های اخیر، نه‌تنها مرزهای سیاسی، بلکه مرزهای اخلاقی و انسانی جهان را به لرزه درآورده‌اند و این پرسش بنیادین را پیش روی افکار عمومی گذاشته‌اند که کرامت انسانی در کجای معادلات قدرت گم شده است.
ادامه مطلب
تحول قدرت در قرن ۲۱:
آیا رقابت آمریکا و چین به جنگ بزرگ منجر می‌شود؟
فرهاد قادری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: آیا این جابه‌جایی قدرت به طور طبیعی به سمت یک درگیری بزرگ، حتی جنگ، حرکت می‌کند؟ یا می‌توان از تکرار الگوهای خونین تاریخ جلوگیری کرد؟
ادامه مطلب
جنگ اوکراین؛ بن‌بست و آینده‌ای نامطمئن
جنگی که قرار بود کوتاه باشد چهار‌ساله شد
محسن شریف‌خدائی نوشت: چهار سال پیش، زمانی که نخستین موشک‌ها بر فراز اوکراین فرود آمدند، بسیاری تصور می‌کردند این جنگ فقط چند هفته طول خواهد کشید. تحلیلگران از «عملیات برق‌آسا» سخن می‌گفتند و برخی دولت‌ها حتی برای سناریوی سقوط سریع کی‌یف آماده می‌شدند.
ادامه مطلب
سفیر ایران در تفلیس در گفت‌وگویی اختصاصی که در اختیار دیپلماسی ایرانی قرار گرفته است
هیچ‌کس از جنگ سود نمی‌برد/ عقلانیت راهبردی ادامه مسیر دیپلماسی است
سید علی موجانی گفت: ایران به دنبال جنگ نیست، اما در دفاع از خود تردید نخواهد کرد. تجربه‌های تاریخی نشان داده است که بی‌ثباتی گسترده، به‌ویژه در منطقه‌ای حساس مانند خاورمیانه، پیامدهایی فراتر از پیش‌بینی‌های اولیه خواهد داشت.
ادامه مطلب
درس‌هایی که باید آموخت
خطر تبدیل ایران به میدان آزمون جبرانی سوم
مسعود رضائی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: تاریخ نشان می‌دهد که پیروزی بیرونی، در صورت بی‌توجهی به ظرفیت و بنیان‌های داخلی قدرت، می‌تواند به فرسایش درونی و سقوط کشورها بینجامد.
ادامه مطلب
تغییرات اروپا چهار سال پس از آغاز جنگ
جنگ‌ها هرگز طبق نقشه پیش نمی‌روند
چهار سال قبل در فوریه ۲۰۲۲، ولادیمیر پوتین باور داشت جنگیدن با اوکراین به رهبری مردی که او را به دلیل بازیگری در سریال‌های تلویزیونی تحقیر می‌کرد، برای روس‌ها به‌سادگی نوشیدن یک لیوان آب باشد. اما ایده‌ای که در سر رئیس کرملین وجود داشت، عملی نشد. شکست اوکراین کار ساده‌ای نبود و اروپا و آمریکای بایدن بیش از آنچه روسیه فکرش را می‌کرد به کی‌یف کمک رساندند.
ادامه مطلب
پایان ناگهانی دومین روز مذاکرات اوکراین و روسیه
بن‌بست در ژنو
دومین روز مذاکرات صلح اوکراین و روسیه در ژنو، با میانجیگری آمریکا فقط پس از حدود دو ساعت به‌طور ناگهانی تمام شد. ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، می‌گوید گفت‌وگوها «دشوار» بوده و مسکو عمدا روند مذاکرات را طولانی می‌کند، درحالیکه دونالد ترامپ، کی‌یف را برای امتیاز‌دادن تحت فشار گذاشته است.
ادامه مطلب