یادداشت اختصاصی از هند
بازخوانی مناقشه آبهای حوضه رود سند در پرتو واقعیتها جدید
آتول جین در یادداشتی اختصاصی برای دیپلماسی ایرانی به اختلافات هند و پاکستان بر سر رود سند و ادعاهای مربوط به حوضه آبریز آن پرداخته است.
ادامه مطلبپاکستان
رقبا صلح را ترجیح دادند
شوک جنگ ایران به خاورمیانه
آندریاس کریگ، دانشیار کالج کینگز لندن، گفت که کشورهای خلیج فارس از میزان محافظت واشینگتن از اسرائیل در برابر پهپادها و موشکهای ایران، علیرغم تریلیونها دلار سرمایهگذاری خلیج فارس که به ایالات متحده سرازیر شده است، شوکه شدهاند.
ادامه مطلب
استراتژی میانجیگری در سایه
واکاوی طرح پنجمادهای پکن - اسلامآباد
فاطمه خادم شیرازی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: به نظر میرسد پکن و اسلامآباد با این ابتکار عمل، بیش از آن که درصدد یک توافق صلحِ جامع باشند، تلاش میکنند برای جلوگیری از ناامنیهای منطقهای به پروژههای کلانِ زیرساختی چین مدیریتِ وضع موجود را در دست بگیرند.
ادامه مطلب
اکنون زمان فعالسازی اکو است
پیشنهاد تشکیل تروییکای پاکستان – ایران – ترکیه در مذاکره با آمریکا
وحید کریمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: هر سه کشور زمینه ضدیت با اسرائیل دارند و همکاری عمیق آنها با یکدیگر میتواند معادلهای جدید بر منطقه حاکم کند که البته به یک فعالیت دیپلماتیک جدی نیازمند است.
ادامه مطلب
ایستگاه اسلام آباد
انتظار برای به نتیجه رسیدن دیپلماسی پاکستان
سجاد عابدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: جهان با نفسهای حبس شده، منتظر است تا ببیند آیا «دیپلماسی در زمین پاکستان» میتواند آتش جنگی را که چهل روز پیش شعلهور شد، برای همیشه خاموش کند یا خیر.
ادامه مطلب
مذاکراتی بیسابقه در پاکستان؛ ورود گفتوگوها به فاز کمیتههای تخصصی
ایران و آمریکا، تاریخ را دوباره مینویسند؟
کنون در یکی از بیسابقهترین مقاطع تاریخ سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران پس از انقلاب قرار داریم؛ مقطعی که با مذاکرات اسلامآباد گره خوده و از نظر سطح هیئتهای مذاکرهکننده، ترکیب چندلایه و گستره موضوعات مورد بحث، نمیتوان در ۴۸ سال گذشته نمونهای همتراز برای آن یافت. گفتوگوهای ایران و آمریکا که از ساعت ۱۶ روز شنبه (۲۲ فروردین ۱۴۰۵) به وقت تهران و به میزبانی پاکستان آغاز شده، نهتنها در امتداد شرایط پس از یک جنگ ۴۰روزه و آتشبس شکننده قابل تحلیل است، بلکه به اعتبار وزن و تنوع بازیگران حاضر در آن، در شمار مهمترین تحولات سیاسی-امنیتی دهههای اخیر قرار میگیرد.
ادامه مطلب
۴۰ روز بعد از جنگ و چهار روز پس از آتشبس؛ تعلیق شکننده میان میدان و دیپلماسی در ساعتهای منتهی به مذاکرات تهران-واشنگتن
پاکستان در نقطه صفر تنش
چهار روز از توافق آتشبس دو هفتهای میان تهران و واشنگتن میگذرد؛ توافقی که از بامداد ۱۹ فروردین ۱۴۰۵ و پس از ۴۰ روز جنگ تحمیلی محور آمریکا-اسرائیل علیه ایران و با میانجیگری پاکستان حاصل شد. با این حال آنچه امروز شنبه، پیشروی منطقه قرار دارد، بیش از آنکه تصویری از ثبات باشد، صحنهای از تعلیق شکننده میان میدان و دیپلماسی است. درحالیکه قرار است طی ساعات آینده مذاکراتی حساس در اسلامآباد آغاز شود، نشانههای متناقضی از میزان پایبندی طرفها و بهویژه ایالات متحده و اسرائیل به آتشبس و حتی اصل آغاز گفتوگوها به چشم میخورد.
ادامه مطلب
معمای مذاکرات!
وقتی جنگ ادامه دارد، دیپلماسی چگونه نفس میکشد؟
درحالیکه جنگ تحمیلی آمریکا و اسرائیل علیه ایران وارد روز سیوششم شده است، کماکان افق مذاکرات و دیپلماسی برای پایاندادن به این بحران، مبهم و پرابهام به نظر میرسد. با وجود برخی تحرکات سیاسی و دیپلماتیک در سطح منطقهای و بینالمللی، واقعیتهای میدانی نشانی از کاهش تنشها یا پیشرفت ملموس در مسیر گفتوگوها ندارد.
ادامه مطلب
اتحاد ناگزیر و همگرایی اضطراری در سایه تهدیدات مشترک
ارتقای روابط ایران و پاکستان ضروری است
غفور کریمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: تهران انتظار دارد که دولت پاکستان، مسئولیت خود را در قبال تأمین امنیت تمام شهروندان خود، از جمله شیعیان، به طور کامل ایفا کند و با قاطعیت تمام، روند کشتارها و اقدامات خشونتآمیز علیه این جامعه را متوقف سازد. این موضوع، صرفاً یک مسئله داخلی پاکستان نیست، بلکه پیامدهای عمیقی بر روابط دوجانبه و احساسات عمومی در ایران دارد. جمهوری اسلامی ایران، ضمن احترام به تمامیت ارضی و حاکمیت ملی پاکستان، بر این باور است که حمایت از اهل تسنن در سرزمینهای دیگر مانند فلسطین، منافاتی با وظیفه خود در حمایت از حقوق شیعیان در کشورهای دوست، از جمله پاکستان، ندارد.
ادامه مطلب
دکترین پنهان ناتو در بازی طالبان و پاکستان
نونازیسم آسیایی
عبدالناصر نورزاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: آنچه اکنون در افغانستان جریان دارد، صرفاً بحران دولت یا ایدئولوژی نیست؛ بلکه تجسم میدانی برخورد دو دکترین بزرگ است: "دکترین نونازیسم ناتویی" در برابر " دکترین تمدنی اوراسیایی".
ادامه مطلب
فرصتطلبی یا استراتژی تعریف شده
ترکیه به پیمان پاکستان و عربستان میپیوندد؟
اتحاد عربستان سعودی و پاکستان چیزی به آنکارا ارائه نمیدهد که ناتو یا سایر توافقنامهها نتوانند بهتر از آن عمل کنند. پس چرا ترکیه باید به خود زحمت دهد؟
ادامه مطلب
بازی چندوجهی در سایه طالبان
تلهگذاری جدید غرب برای محور شرق
عبدالناصر نورزاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: طالبان در نقطهای حساس از تاریخ خود ایستادهاند: یا باید تحریک طالبان پاکستان را تحویل اسلامآباد دهند و به سمت تقویت داعش و القاعده حرکت کنند تا بخشی از پروژه بیثباتسازی منطقهای غرب شوند، یا با تغییر اولویتها، بازی دوگانهای میان هند و محور شرق آغاز کنند.
ادامه مطلب
جنگ سرد دوم؟
جهان دوباره به رقابت هستهای بازمیگردد
پس از سه دهه خلع سلاح هستهای پس از جنگ سرد، که طی آن زرادخانههای آمریکا و روسیه بیش از ۸۰ درصد کاهش یافت، سلاحهای هستهای در حال بازیابی اهمیت خود هستند.
ادامه مطلب
بازآفرینی آشوب در سایهٔ رقابتهای جهانی
نبرد نامتقارن طالبان و پاکستان
عبدالناصر نورزاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: سناریوی جنگ میان طالبان و پاکستان، هرچند از منظر تسلیحاتی و ساختاری نامتقارن است، اما توانایی ایجاد بحرانهای چندبعدی را دارد؛ طالبان با منابع اندک و گزینههای محدود، در برابر پاکستان که مجموعهای از کارتهای اطلاعاتی، نظامی، اقتصادی و دیپلماتیک را در اختیار دارد، در موضع ضعفی قرار گرفته است.
ادامه مطلب
نگاهی به اهداف و کارکردهای رزمایش ضدتروریستی
سهند ۲۰۲۵: یک رزمایش بین المللی و چند پیام راهبردی
احمد کاظمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: با توجه به حضور کشورهای مختلف در رزمایش مشترک ضد تروریسم سهند ۲۰۲۵ می توان آن را یک رزمایش بزرگ بین المللی خواند که این موضوع، اهمیت آن را دوچندان می کند به دلیل آنکه پس از انقلاب اسلامی ایران برای اولین بار است که رزمایشی در این سطح بین المللی در ایران برگزار میشود.
ادامه مطلب
معادلات پیچیده جنوب آسیا
ایران-پاکستان؛ از عصر طلایی تا ابر تیره بیاعتمادی
محمدحسین بنیاسدی می نویسد: حسن همجواری و میراث مشترک فرهنگی از بدو تشکیل پاکستان روابط دوجانبه را وارد عصر طلایی کرد، به طوری که ایران اولین کشوری بود که پاکستان نوپا را به رسمیت شناخت و بیشائبه کمکهای لازم را در اختیار این کشور قرار داد.
ادامه مطلب
انفجار در اسلامآباد؛ پایتخت در وضعیت جنگی و مناسبات حساس برای تهران
یک گام تا بحران
در شرایطی که پاکستان بهصورت رسمی وارد وضعیت جنگی شده و خطر گسترش خشونتها به مرزهای شرقی ایران جدی است، تعجیل در ورود دیپلماسی ایرانی به میدان، ضرورتی امنیتی و نه صرفاً سیاسی و دیپلماتیک تلقی میشود. تداوم انفعال، ممکن است ایران را در برابر تحولات ناگهانی در جنوب شرق، در موضع واکنشی قرار دهد.
ادامه مطلب
بازیگران قدرت خود را به رخ میکشند
نشست مسکو و معماری تازهٔ امنیتی در اورآسیا
عبدالناصر نورزاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در این نشست، روسیه تلاش کرد تا در میانهٔ رقابت سخت شرق و غرب، با نمایش یک همگرایی نوپا اما حسابشده، طرح تازهای از «امنیت اورآسیایی» را به نمایش بگذارد. پیام مسکو روشن بود: بازیگران فرامنطقهای، بهویژه ایالات متحده، نباید گمان کنند که افغانستان همچنان میدان بیهزینهای برای بازگشت و مدیریت بحران از دور باقی مانده است.
ادامه مطلب
شکست دور دوم مذاکرات طالبان و پاکستان و ضرورت نقشآفرینی جدی و فوری ایران
خط صلح تهران
سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران و محمد اسحاقدار، وزیر امور خارجه پاکستان، طی تماسی تلفنی به بررسی روابط دوجانبه و تحولات منطقهای و بینالمللی پرداختند. عراقچی ضمن تأکید بر اهمیت روابط دیرپا و دوستانه دو کشور، بر عزم ایران برای توسعه مناسبات در حوزههای مختلف تأکید کرد.
ادامه مطلب
موج انقلاب نابرابری شرق آسیا
چرخه فروپاشی دولتهای شکننده از فساد اقتصادی و رانت
اسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: اقتصاد سیاسی که زیربنای مناسبات قدرت درونی و بیرونی بازیگران نظام جهانی است، برسازنده دو انگاره مهم برابری و نابرابری شده که خود یکی از مهمترین مؤلفههای سنجش پایداری یا شکنندگی دولت برشمرده میشوند.
ادامه مطلب
پویاییهای در حال تحول
هند، پاکستان و طالبان افغانستان
اختلافات فزاینده بین کابل و اسلام آباد منجر به تشدید خصومتهای مرزی و نقض مکرر تمامیت ارضی و حاکمیت بین متحدان سابق شده است. در همین حال، هند با رژیم افغانستان به صورت عملگرایانه برخورد میکند و احتیاط را با دیپلماسی واقعگرایانه ترکیب میکند.
ادامه مطلب
نقطه تنفس ایران در تحریم ها
چابهار؛ نقطه تلاقی رقابتهای ژئواستراتژیک
نوید فاضلی گفت: «چابهار، تنها بندر ایران در اقیانوس هند است که میتواند توازن ژئواستراتژیک جدیدی را در منطقه ایجاد کند و جایگاه ایران بهعنوان بازیگر مرکزی اقتصاد منطقه را تثبیت نماید.»
ادامه مطلب
پروژه آشوب از دوحه تا استانبول
پاکستان، طالبان و مساله افغانستان+دانلود
نویسنده: عبدالناصر نورزاد
ادامه مطلب
تبعات شکست مذاکرات پاکستان و طالبان افغانستان در استانبول بر مناسبات ایران
تهران در نقش «میانجی واقعگرا»
در شرایطی که فضای بیاعتمادی میان اسلامآباد و کابل در حال گسترش است، ایران میتواند نقش «میانجی واقعگرا» را ایفا کند؛ نقشی که نه از سر مداخله، بلکه از منظر مسئولیت امنیتی و منطقهای تعریف میشود. آینده صلح و ثبات در شرق ایران، به موفقیت چنین ابتکاراتی وابسته است؛ ابتکاراتی که اگر با تدبیر و هماهنگی نهادهای منطقهای همراه شود، میتواند از شعلهور شدن دوباره جنگی جلوگیری کند که تبعاتش بهسرعت از مرزها فراتر میرود.
ادامه مطلب
از غنیسازی تا جنگسازی؛
افغانستان در مدار جدید امنیت سعودی ـ پاکستانی
فاطمه خادم شیرازی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: پاکستان در چند دهه گذشته بهای سنگینی برای حفظ و توسعه زرادخانه هستهای خود پرداخته است. در دورههای فقر و انزوا، کمکهای مالی عربستان حیات سیاسی اسلامآباد را تضمین میکرد و از دل همین وابستگی، توافقی نانوشته شکل گرفت: هرگاه ریاض در معرض تهدید قرار گیرد، اسلامآباد نوعی حمایت بازدارنده ارائه میدهد.
ادامه مطلب
واشینگتن مسئولیتها را تقسیم میکند
نگاه امریکا به پیمانهای امنیتی جدید منطقه
ترامپ تلاش کرده است تا مسئولیت بیشتری را برای حفظ امنیت به متحدان ایالات متحده در منطقه منتقل کند، تا حد امکان از دخالت مستقیم نظامی در درگیریهای منطقه اجتناب کند و از تبدیل آنها به جنگهای منطقهای که نیروهای آمریکایی در آن دخیل باشند، جلوگیری کند.
ادامه مطلب
پاکستان مجری کدام برنامه است؟
رعب مهندسیشده در آسمان کابل
عبدالناصر نورزاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: حملات اخیر پاکستان بر اهداف خاص در کابل، تاکتیکی امنیتی و بخشی از روند پیچیدهای برای اغفال و مهار صفآرایی چین، روسیه، ایران و بهویژه هند است.
ادامه مطلب
پایان فرصت، آغاز مجازات:
طالبان در تلهٔ بیثباتی کنترلشدهٔ امریکا
عبدالناصر نورزاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در این چارچوب، آنچه اکنون مشاهده میکنیم نه یک نزاعِ صرفِ فُرماتیکِ محلی که پروسهای پیچیده و چند سطحی است: آمریکا طالبان را بهعنوان یک فرصتِ استراتژیک مدیریت کرده؛ پاکستان از این مدیریت برای تضمین منافعِ شکنندهٔ خود استفاده کرده؛ و طالبان در این فرایند هم قربانیِ ابزارسازیاند و هم مخاطرهٔ تنبیه، زیرا هرگاه بیش از حد «خودمختار» عمل کنند، تبدیل به هدفِ اصلاح یا حذفِ تاکتیکی میشوند.
ادامه مطلب
گفتوگوهای ایران و پاکستان در پی تشدید بحران مرزی افغانستان
روی خط تنش
درگیریهای اخیر میان افغانستان و پاکستان، بار دیگر شکنندگی نظم امنیتی در جنوب آسیا را آشکار کرده است. در حالی که دو کشور وارد چرخه خطرناک اقدام و واکنش نظامی شدهاند، نقش میانجیگرانه و واقعگرایانه ایران میتواند کلید بازگشت ثبات نسبی به منطقه باشد. تهران با بهرهگیری از روابط دیرینه و اعتماد متقابل با هر دو کشور، قادر است ابتکار عملهای دیپلماتیک تازهای را برای مهار بحران و جلوگیری از گسترش ناامنی در مرزهای شرقی خود به اجرا بگذارد.
ادامه مطلب
از پیمان پاکستان - عربستان تا نزدیکی روابط ترکیه و مصر
پیمانهای منطقهای جدید خاورمیانه چه ماهیتی دارند
خاورمیانه در حال حاضر دستخوش یک تحول بزرگ است، شاید حتی مهمتر از چرخههای قبلی تغییر در منطقه. یک درک منطقهای وجود دارد که چشمانداز فعلی تشدید و تنش، حداقل برای میانمدت، ادامه خواهد یافت.
ادامه مطلب