مذاکرات

مذاکره امکان جنگ بین کشورها را کاهش می‌دهند اما به صفر نمی‌رسانند

امکان همیشگی جنگ

حمزه نوذری نوشت: کارل اشمیت، متفکر سیاسی آلمانی قرن بیستم، در کتاب مفهوم امر سیاسی می‌نویسد: جنگ همیشه بهتر از موارد عادی حقیقت امور را نمایان می‌کند و ما را به کنه مسائل می‌برد. تجاوز و جنگ اخیر آمریکا و اسرائیل علیه ایران برخی باورها و پنداشت‌ها را تغییر داد. یکی از مهم‌ترین واقعیت‌هایی که این جنگ آشکار کرد، تقویت ایده اشمیت است. ایده امکان همیشگی جنگ. گفت‌وگو، مذاکره و تفاهم اگرچه بسیار مهم هستند و امکان جنگ بین کشورها را کاهش می‌دهند اما به صفر نمی‌رسانند.

ادامه مطلب

واکاوی دوره پساتفاهم

گذار از «سکون راهبردی»  به «سکوت راهبردی»

امیر ثامنی نوشت: این روزها همه از تفاهم‌نامه صحبت می‌کنند و ترسیم چهره ایران پساتفاهم، ترند این روزهای افکار عمومی، نخبگان و حتی مردم عادی است. اما واقعیت این است که این تفاهم‌نامه چیزی بیش از یک «مکث» در تاریخ معاصر ایران نیست: مکث برای تأمل درباره استمرار مسیر تقابلی طی‌شده در پنج دهه اخیر یا تدبیر برای حرکت در مسیری جدید به منظور شروع یک تعامل بزرگ و بازگشت به نقشه اقتصادی جهان.

ادامه مطلب

چه در پیش روست؟

صلح تاکتیکی، فشار راهبردی

حامد نقی‌لو‌ نوشت: در سیاست خارجی آمریکا، صلح لزوما پایان بحران نیست، گاهی ابزار تنظیم آن است. رفتار دولت ترامپ در دو میدان ایران و اوکراین، نشان می‌دهد واشینگتن بیش از آنکه به حل بحران فکر کند، نگران هم‌زمانی دو بحران غیرقابل مدیریت است.

ادامه مطلب

تضاد نگاه بر سر توافق

غائله واردات غله از آمریکا

محمد‌حسین عمادی نوشت: در ادامه مذاکرات چهارجانبه سوئیس و مباحث مربوط به آزادسازی بخشی از منابع مالی ایران، اظهارات معاون رئیس‌جمهور آمریکا مبنی بر تخصیص بخشی از منابع مالی ایران برای خرید محصولات غذایی از کشاورزان آمریکایی مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفت. رئیس کل بانک مرکزی ایران در پاسخ اعلام کرد که ایران نهاده‌ها و محصولات کشاورزی مورد نیاز خود را بر اساس معیارهای رقابتی، قیمت و کیفیت از هر منبع مناسب در بازار جهانی تأمین می‌کند. این اظهارات به سرعت به موضوعی سیاسی در داخل ایران تبدیل شد و موافقان و مخالفان هر یک از منظر خود به تحلیل آن پرداختند. اهمیت این موضوع شاید فراتر از جنبه‌های تبلیغاتی و سیاسی آن باشد. آنچه در این یادداشت مورد توجه قرار می‌گیرد، بررسی ابعاد اقتصادی، تجاری و امنیتی این موضوع ونقش آن در حاکمیت غذایی کشور است.برای درک بهتر موضوع، ابتدا باید به چند واقعیت بنیادین در اقتصاد جهانی غذا اشاره کرد.

ادامه مطلب

معادلات پیچیده دیپلماسی

مذاکرات لوسرن و سایه لبنان بر آن

کوروش احمدی نوشت: به نظر می‌رسد مذاکراتی که روز یکشنبه تا ساعاتی بعد از نیمه‌شب در لوسرن (سوئیس) بین دو هیئت ایرانی و آمریکایی انجام شد، شروع خوب و قابل قبولی برای مذاکرات ۶۰روزه بود.

ادامه مطلب

یک دستاورد مهم در حقوق اساسی و فضای سیاسی ایران

مسئولیت حقوقی رهبری و نهادهای نظام

کیومرث اشتریان نوشت: پیام رهبری درباره توافق ایران و آمریکا می‌تواند معنای ویژه‌ای در حقوق اساسی ‌ایران بیابد. اگر این معنای ویژه در ساختار حقوق عمومی نهادینه شود، می‌تواند یک دستاورد مهم در حقوق اساسی و فضای سیاسی ایران باشد. وقتی رهبری نظر متفاوتی از آنچه ‌توسط نهادهای سیاسی ارائه شده است، داشته باشد و آن را صریحا بیان کند، به این معناست که نهادهای رسمی کشور زمین حقوقی خود را دارند و ایشان همان را تحریر کرده و «استقلال عمل حقوقی» و «نظر کارشناسی» آنان را‌ علی‌رغم «تفاوت نظر» پذیرفته است.

ادامه مطلب

اگر مسیر مصالحه هموار شود، آثار آن فقط در سیاست خارجی نخواهد ماند؛ فضای داخلی و اقتصاد ایران نیز دگرگون خواهد شد

پس از جنگ، میدان و دیپلماسی به یک نقطه مشترک رسیده‌اند

محمدحسین بنی‌اسدی در گفت وگو با دیپلماسی ایرانی اعتقاد دارد که کاهش سطح تنش‌های سیاسی و امنیتی می‌تواند افق روشن‌تر و قابل پیش‌بینی‌تری پیش روی اقتصاد ایران قرار دهد. اقتصاد بیش از هر چیز به ثبات نیاز دارد و سرمایه، چه داخلی و چه خارجی، از نااطمینانی و ریسک‌های سیاسی گریزان است. هر اندازه فضای بین‌المللی ایران باثبات‌تر شود، امکان برنامه‌ریزی بلندمدت، جذب سرمایه، توسعه تجارت و افزایش رشد اقتصادی نیز بیشتر خواهد شد.

ادامه مطلب

نگاهی به مخالفان مذاکرات

مبارزه همراه با مذاکره؟ مسئله این است

محسن هاشمی رفسنجانی نوشت: ‌حدود صد روز از شروع جنگ رمضان می‌گذرد. خوشبختانه حس پیروزی ایران بر مردم و جهان حکمفرماست. ولی جامعه از جنگ و صلح، امنیت و ناامنی، فقر و رفاه، نگران است و در این شرایط برخی از کسانی که رسانه ملی و تریبون‌های رسمی و خیابان را در اختیار دارند، بیشتر بر طبل مبارزه بدون مذاکره می‌کوبند و مذاکره را خیانت و ننگ معرفی می‌کنند.

ادامه مطلب

چه می شود؟

بحران عینک مذاکرات

محمدعلی ابطحی نوشت: اگر مذاکرات با هدف دورکردن کشور از جنگ، رفع تحریم‌ها و بهبود زندگی و معیشت مردم انجام می‌شود، جهت نگاه و عینک خود را به سمت اکثریت مردم ببرید؛ مردمی که این بلاتکلیفی و تعلیق، زندگی را بر آنان دشوار کرده است.

ادامه مطلب

نگاهی به پوست اندازی منطقه ای

درباره نظم نوین غرب آسیا

سیدحسین موسوی نوشت: به نظر می‌رسد جنگ تحمیلی آمریکا و اسرائیل علیه ایران، نقطه عطفی ‌در تاریخ معاصر ایجاد کرد، با این مضمون که خاورمیانه جدیدی در حال بازآرایی است که با آنچه آمریکا و اسرائیل اراده کرده بودند، بسیار متفاوت خواهد بود.

ادامه مطلب

نگاهی به روند مذاکرات

معایب توافق دومرحله‌ای

کوروش احمدی نوشت: یکشنبه گذشته برای ساعاتی به نظر رسید که ایران و آمریکا در آستانه نیل به تفاهمی موقت هستند. تا ساعت تهیه این یادداشت هنوز این احتمال منتفی نشده و همچنان وجود دارد، اما در پی پیام ترامپ در بعدازظهر یکشنبه مبنی بر اینکه «به نمایندگانش گفته که نباید برای رسیدن به توافق عجله کنند، چراکه زمان به سود ماست»، سرعت سیر امور قدری کُند شد. برخی ملاحظات در این مورد به شرح زیر قابل ذکر است:

ادامه مطلب

چه در پیش رو است؟

خوانشی از روند رایزنی‌ها و فضای پشت پرده

محمد‌حسین عمادی نوشت: با وجود محرمانه‌بودن بخش عمده‌ای از نشست‌ها و مذاکرات مرتبط با بحران اخیر، ترکیب، تعدد و تراکم رایزنی‌های دو هفته گذشته خود حامل پیام‌های مهمی است. شاید در آینده نزدیک دستیابی به جزئیات و محتوای دقیق گفت‌وگوها ممکن نباشد، اما از خلال نوع بازیگران، مسیر رفت‌وآمدها و مکانیسم‌های فعال‌شده می‌توان خوانشی اولیه از فضای پشت پرده ارائه‌ و برخی اصول حاکم بر این روند را رصد کرد.

ادامه مطلب

به بهانه دیدار پوتین از پکن

دو قدرت، یک بیانیه و یک مخاطب

محمد‌حسین عمادی نوشت: بیانیه صریح و هدفمند رهبران چین و روسیه در پایان سفری که بلافاصله پس از سفر ترامپ به پکن انجام شد، حامل نشانه‌های مهمی از بازآرایی چارچوب سیاسی در سطح نظام بین‌الملل است.

ادامه مطلب

ادامه مذاکرات، مانع جنگ

در چند روز گذشته پیش‌بینی‌هایی حاکی از اینکه تجاوز دیگری علیه ایران در دستور کار آمریکا و اسرائیل قرار گرفته، در حال افزایش است. ترامپ هشت روز قبل با حداکثر بی‌مسئولیتی، اصلاحاتی را که ایران در متن تفاهم‌نامه مورد بحث پیشنهاد کرده بود، «غیرقابل قبول» خواند و پس از آن خبری دال بر تلاش آمریکا برای ادامه کار با ایران نشنیده‌ایم. این در حالی است که آقای عراقچی در مصاحبه‌ای در دهلی در جمعه گذشته از ادامه تبادل غیرمستقیم پیام‌ها بین ایران و آمریکا خبر داد و وزیر کشور پاکستان نیز شنبه و یکشنبه گذشته با هدف باز‌نگه‌داشتن کانال‌های تماس و جلوگیری از فروپاشی کامل روند مذاکرات، در تهران بود. اگر همچنان چند روزی بگذرد و نتیجه‌ای بر تبادل پیام‌هایی که آقای عراقچی از آن صحبت کرد‌ یا سفر مقام پاکستانی مترتب نشود، می‌توانیم رد پیشنهادهای ایران توسط ترامپ در ۱۱ می‌ را نقطه پایانی بر مذاکرات و نقطه عطفی در آتش‌بس متزلزل جاری به شمار آوریم و نگران ازسرگیری جنگ باشیم.

ادامه مطلب

دیپلماسی راه را برای معیشت باز می کند؟

سیاست خارجی و روزنه اقتصاد

سیدمصطفی هاشمی‌طبا نوشت: حتی اگر مذاکرات نیم‌بند امروز با پادرمیانی پاکستان به ثمر بنشیند و مثلا آمریکا صلح‌نامه امضا کند (که با بازی‌های دیپلماسی آنها بعید است) اسرائیل و به تبع آن برخی همسایگان وابسته به اسرائیل خواهند گفت ما که امضا نکرده‌ایم و مستقل هستیم و به دنبال اجرای سیاست‌های توسعه‌طلبانه و محو یا تسلیم ایرانیان هستند. در اینجا باید گفت مگر ما با آمریکا و سایر قدرت‌ها موافقت‌نامه برجام را امضا نکردیم و آمریکا آن را منتفی دانست و به بهانه‌های واهی به حمله نظامی روی آورد. پس هر موافقت‌نامه‌ای، مجددا احتمال انتفاء از سوی دشمنان را دارد.

ادامه مطلب

مذاکره درباره مذاکره

کوروش احمدی نوشت:ترامپ ساعاتی بعد از دریافت آخرین پیشنهاد ایران با انتشار پیامی آن را «کاملا غیرقابل‌قبول» خوانده است. به گزارش خبرگزاری صداوسیما «ایران در پیشنهاد خود طرح آمریکا را که به معنای تسلیم ایران در برابر زیاده‌خواهی ترامپ بود، رد کرده و بر ضرورت پرداخت خسارت‌های جنگ توسط آمریکا و حاکمیت ایران بر تنگه هرمز، ضرورت پایان تحریم‌ها و آزادسازی اموال و دارایی‌های توقیف‌شده کشورمان تأکید کرده است».

ادامه مطلب

پکن و معادلات تهران

هنر حفظ همیشگی هرمز و تعامل فعال با چین

محمد‌حسین عمادی نوشت: شناخت و تحلیل تأثیرات و روند سریع بحران کنونی و تداوم انسداد تنگه هرمز، دیگر با برآوردهای ساده و تک‌عاملی امکان‌پذیر نیست. تحولات جاری به‌گونه‌ای در هم‌ تنیده شده‌اند که تحلیل دقیق آن نیازمند شناخت عوامل متعدد و اثرات متقابل آنها در سطوح ملی، منطقه‌ای و جهانی است.

ادامه مطلب

نگاهی به آخرین تحولات عرصه سیاسی و میدانی

مذاکره با چاشنی تهدید و تردید

آتش‌بس شکننده ایران و آمریکا در حالی وارد روز سی‌ونهم شده که واشینگتن هم‌زمان با ادعای تداوم دیپلماسی، بسته ۱۴‌ماده‌ای ایران را رد کرده است و گزینه‌های تشدید تنش نظامی را بررسی می‌کند. تهران نیز پنج شرط خود برای مذاکره را از طریق میانجی پاکستانی به آمریکا منتقل کرده است. هم‌زمان، سفر ترامپ به چین و گفت‌وگو با شی جین‌پینگ نشان می‌دهد کاخ سفید به‌دنبال بهره‌گیری از نفوذ پکن بر تهران برای مدیریت بحران هرمز و شکستن بن‌بست مذاکرات است؛ هرچند چین همچنان بر راه‌حل سیاسی تأکید دارد.

ادامه مطلب

ترامپ باید بپذیرد که نمی تواند یک سویه منافعی را از آن خود کند

تعادل؛ گوهر گمشده در مذاکرات

جلال خوش چهره نوشت: ترامپ باید بپذیرد که وقتی با پدیده‌ها اعم از جنگ اوکراین، جنگ غزه، جنگ لبنان، جنگ یمن و حتی ایران برخورد می‌کند به این معنا نیست که بتواند یک سویه منافعی را از آن خود کند. گره اصلی در آنچه مذاکرات ایران و آمریکا خوانده می‌شود و اینکه تمام تلاش‌های دیپلماتیک با ناکامی مواجه می‌شود، آن است که ترامپ می‌خواهد سیاست اراده مبتنی بر قدرت را به اجرا بگذارد. این در حالی است که در بستر واقعی نشان داده شده که ترامپ از ابتدای کار خود چه در دور نخست ریاست جمهوری و به ویژه دور دوم معمولا تلاش کرده با نگاه به اراده مبتنی بر قدرت به موضوعات جهانی از جمله جنگ اوکراین، جنگ غزه، لبنان، یمن و ایران بپردازد.

ادامه مطلب

پکن در مسیر میانجیگری!

فرصت هشت‌روزه دیپلماسی با چین

محمد‌حسین عمادی نوشت: تحولات سریع میدانی و دیپلماتیک در دو روز گذشته، هم‌زمان با سفر عراقچی به چین و در آستانه سفر دونالد ترامپ به پکن، نشانه‌ای جدی از تغییر وزن و نوع اثرگذاری چین در بحران‌ کنونی است. آنچه امروز در حال رخ‌دادن است، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه می‌تواند نشانه آغاز فاصله‌گیری محتاطانه پکن از سنت دیرینه‌اش در مواجهه با بحران‌ها باشد؛ سنتی که همواره بر«صبر استراتژیک» و اولویت‌دادن ژئوپلیتیک بر منافع ژئواکونومیک استوار بوده است.

ادامه مطلب

تبعات فرسایشی کردن برگ های برنده

مذاکرات و بحران در جنوب جهانی

کوروش احمدی نوشت: اینکه مقامات ما متوجه بحران در داخل و خارج باشند و انجام اقدامی را در دستور کار داشته باشند یا خیر، مسئله بسیار مهمی است. ایران حق داشت در شرایطی که هدف حمله تجاوزکارانه قرار گرفته بود، ترتیباتی را در تنگه هرمز اتخاذ کند، اما به درازا‌کشیدن آن، مانند به درازا‌کشیدن گروگانگیری، جنگ با عراق و موارد متعدد دیگر، حتما به سود ایران نخواهد بود و این بار جنوب جهانی نیز شدیدا ضرر خواهد کرد.

ادامه مطلب

نگاهی به آینده

پساجنگ؛ لحظه آمایش سرزمین

امیر ثامنی نوشت: این روزها ایران در برزخ میان «توافق» یا «جنگ» به سر می‌برد و دیر یا زود بالاخره بر سر میز مذاکره (حتی در صورت از‌سرگیری مجدد جنگ) این جنگ و سرنوشت آینده تعیین تکلیف می‌شود.

ادامه مطلب

جنگ یا استمرار دیپلماسی؟

دیپلماسی و حصول مصالح منافع کشور

احسان هوشمند نوشت: ملت ایران در دوره ۱۲ ماه پیش بیش از گذشته‌ شرایط بغرنج و دشواری را پشت سر گذاشته و با چالش‌های پیچیده و غم‌انگیزی دست‌و‌پنجه نرم کرده است. حملات اسرائیل و سپس آمریکا به ایران در خردادماه گذشته موجب شد تا خسارات درخور توجهی به کشور وارد و موجب شود تا در کنار دیگر خسارات، فضای کسب‌وکار افرون بر مشکلات پیشین با مشکلات عدیده بیشتری دست به گریبان شود.

ادامه مطلب

توافق را منتفی ندانیم

سؤال مهم اکنون این است که آیا مذاکراتی که در اسلام‌آباد شروع شد، ادامه خواهد یافت و اگر متوقف شود، آیا جنگ از سر گرفته خواهد شد. با توجه به ادامه تلاش میانجی‌گران می‌توان به ادامه آتش‌بس امید داشت.

ادامه مطلب

مذاکراتی بی‌سابقه در پاکستان؛ ورود گفت‌وگوها به فاز کمیته‌های تخصصی

ایران و آمریکا، تاریخ را دوباره می‌نویسند؟

کنون در یکی از بی‌سابقه‌ترین مقاطع تاریخ سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران پس از انقلاب قرار داریم؛ مقطعی که با مذاکرات اسلام‌آباد گره خوده و از نظر سطح هیئت‌های مذاکره‌کننده، ترکیب چندلایه و گستره موضوعات مورد بحث، نمی‌توان در ۴۸ سال گذشته نمونه‌ای هم‌تراز برای آن یافت. گفت‌وگوهای ایران و آمریکا که از ساعت ۱۶ روز شنبه (۲۲ فروردین ۱۴۰۵) به وقت تهران و به میزبانی پاکستان آغاز شده، نه‌تنها در امتداد شرایط پس از یک جنگ ۴۰‌روزه و آتش‌بس شکننده قابل تحلیل است، بلکه به اعتبار وزن و تنوع بازیگران حاضر در آن، در شمار مهم‌ترین تحولات‌ سیاسی-امنیتی دهه‌های اخیر قرار می‌گیرد.

ادامه مطلب

۴۰ روز بعد از جنگ و چهار روز پس از آتش‌بس؛ تعلیق شکننده میان میدان و دیپلماسی در ساعت‌های منتهی به مذاکرات تهران-واشنگتن

پاکستان در نقطه صفر تنش

چهار روز از توافق آتش‌بس دو هفته‌ای میان تهران و واشنگتن می‌گذرد؛ توافقی که از بامداد ۱۹ فروردین ۱۴۰۵ و پس از ۴۰ روز جنگ تحمیلی محور آمریکا-اسرائیل علیه ایران و با میانجی‌گری پاکستان حاصل شد. با این حال آنچه امروز شنبه، پیش‌روی منطقه قرار دارد، بیش از آنکه تصویری از ثبات باشد، صحنه‌ای از تعلیق شکننده میان میدان و دیپلماسی است. در‌حالی‌که قرار است طی ساعات آینده مذاکراتی حساس در اسلام‌آباد آغاز شود، نشانه‌های متناقضی از میزان پایبندی طرف‌ها و به‌ویژه ایالات متحده و اسرائیل به آتش‌بس و حتی اصل آغاز گفت‌وگوها به چشم می‌خورد.

ادامه مطلب

معمای مذاکرات!

وقتی جنگ ادامه دارد، دیپلماسی چگونه نفس می‌کشد؟

 درحالی‌که جنگ تحمیلی آمریکا و اسرائیل علیه ایران وارد روز سی‌وششم شده است، کماکان افق مذاکرات و دیپلماسی برای پایان‌دادن به این بحران، مبهم و پرابهام به نظر می‌رسد. با وجود برخی تحرکات سیاسی و دیپلماتیک در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی، واقعیت‌های میدانی نشانی از کاهش تنش‌ها یا پیشرفت ملموس در مسیر گفت‌وگوها ندارد.

ادامه مطلب

زمونی برای سنجش اراده ها

چشم‌انداز مذاکرات ژنو و مسیرهای پیش‌رو

محسن شریف‌خدائی نوشت: ژنو بار دیگر به صحنه‌ای بدل شده که در آن امید و نگرانی، دیپلماسی، تهدید و بی‌اعتمادی در هم تنیده‌اند. شهری که دهه‌ها میزبان پیچیده‌ترین بحران‌های جهانی بوده، اکنون شاهد دور تازه‌ای از گفت‌وگوهای غیرمستقیم میان ایران و آمریکاست؛ گفت‌وگوهایی که نه‌تنها بر سر آینده برنامه هسته‌ای ایران، بلکه بر سر شکل‌دهی به توازن قدرت در خاورمیانه و حتی آینده روابط دو کشور جریان دارد.

ادامه مطلب

دیپلماسی در عصر پسا‏تضمین

گذار سیاست جهانی از منطق تعهد به بقا در لحظه

حسین دلیر در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: آنچه امروز پیش روی ماست، فرجام دیپلماسی تعهدمحور کلاسیک است. باید با واقع‌بینی تمام اذعان کرد که جهان سیاست به عصر پسا-تضمین وارد شده است؛ دوره‌ای که در آن توافق‌ها، شکننده و به‌غایت لغزان منعقد می‌شوند.

ادامه مطلب

معادلات مبهم سیاست خارجی

معمای مذاکره

سیدمصطفی هاشمی‌طبا نوشت: در اوضاع و احوال پیچیده کشور و تهدیدهای مختلفی که از سوی عوامل متفاوت داخلی و خارجی بر ساحت‌های مختلف کشور وارد است، می‌بینیم که برخی افرادِ دست به میکروفون، کلماتی بر زبان می‌آورند که علاوه بر اینکه موجبات استهزای خود و سازمان مربوطه‌شان را فراهم می‌کنند، کلام‌شان نوعا به‌عنوان پاس گل به حریف می‌تواند تلقی شود.

ادامه مطلب