زنان از ترس و وحشت خانهنشین شدهاند؛ این حرف را زنی ۲۲ساله و معلم در هرات میزند که حالا برای رفتن به مکتب پا سست میکند و میگوید هر بار هنگام خروج از خانه میترسد که نتواند دوباره به آنجا برگردد.
ادامه مطلب
عبدالناصر نورزاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: طالبان با ایجاد یک دیوار بزرگ دیجیتالی، میکوشند تمامی زمینههای بروز مخالفت، شورش، نفوذ اطلاعاتی و اطلاعرسانی درباره ماهیت و عملکرد نظام خود را محدود سازند. این دیوار دیجیتالی در واقع تلاشی است تا این گروه با آسودگی بیشتری به بقای خود ادامه دهد و هرگونه جریان آزاد اطلاعات را مهار کند.
ادامه مطلب
عبدالناصر نورزاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: آنچه اکنون در افغانستان جریان دارد، صرفاً بحران دولت یا ایدئولوژی نیست؛ بلکه تجسم میدانی برخورد دو دکترین بزرگ است: "دکترین نونازیسم ناتویی" در برابر " دکترین تمدنی اوراسیایی".
ادامه مطلب
عبدالناصر نورزاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: با وارد شدن تاجیکستان به پرونده افغانستان، حکومت طالبان که کمکهای هفتگی واشینگتن را دریافت میکند و تمایل آشکاری به اطاعت از سیاستهای آمریکا دارد، تحت فشار مستقیم قرار خواهد گرفت تا در ساختار قدرت خود تجدیدنظر کند.
ادامه مطلب
مهسا مژدهی نوشت: ژانویه سال ۲۰۲۶، در میان بحرانهای عظیم در جهان همچون دستگیری نیکلاس مادورو رئیسجمهور ونزوئلا، تهدید ایران به حمله نظامی و ادامه مرگبار جنگ اوکراین، طالبان در افغانستان فرصت را مغتنم دانست تا با تبیین اصولنامه جزایی محاکم با همان قانون جزای جدید، شهروندان را وحشتزده و جهان را حیرتزده کند.
ادامه مطلب
عبدالناصر نورزاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: طالبان در نقطهای حساس از تاریخ خود ایستادهاند: یا باید تحریک طالبان پاکستان را تحویل اسلامآباد دهند و به سمت تقویت داعش و القاعده حرکت کنند تا بخشی از پروژه بیثباتسازی منطقهای غرب شوند، یا با تغییر اولویتها، بازی دوگانهای میان هند و محور شرق آغاز کنند.
ادامه مطلب
اولیا جلالی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: غرب با انبوهی از سلاح و تجهیزات، به نام مبارزه با تروریسم وارد افغانستان شد؛ بیست سال این سرزمین را در اشغال خود نگه داشت و در پایان، قدرت را به نیرویی بدوی، خشن و غیر بومی، همچون یهودیان، سپرد. بیش از ۸۰ میلیارد دلار تجهیزات نظامی در اختیار شان قرار داد و همچون مدل اسرائیل، کمکهای مالی منظم به این گروه سرازیر شد و کماکان این وضعیت ادامه دارد.
ادامه مطلب
علیرضا رجائی می نویسد: در نگاه نخست، افغانستانِ امروز تصویری متناقض از خود ارائه میدهد؛ از یک سو گزارش بانک جهانی از رشد ۴.۳درصدی اقتصاد در سال ۲۰۲۵ حکایت دارد و کابل برای میزبانی نشست مهم منطقهای «اکو» آراسته میشود و از سوی دیگر، گزارش تکاندهنده یوناما از «بحران چندبعدی در تمام ابعاد زندگی» پرده برمیدارد؛
ادامه مطلب
عبدالناصر نورزاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: سناریوی جنگ میان طالبان و پاکستان، هرچند از منظر تسلیحاتی و ساختاری نامتقارن است، اما توانایی ایجاد بحرانهای چندبعدی را دارد؛ طالبان با منابع اندک و گزینههای محدود، در برابر پاکستان که مجموعهای از کارتهای اطلاعاتی، نظامی، اقتصادی و دیپلماتیک را در اختیار دارد، در موضع ضعفی قرار گرفته است.
ادامه مطلب
عبدالناصر نورزاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: حضور گستردهتر آمریکا در منطقه در گرو دستیابی به توافقی تعیینکننده با مسکو است؛ توافقی که اگر حاصل شود، زمینه را برای وارد کردن ضربه راهبردی بعدی بر پیکره چین فراهم خواهد ساخت.
ادامه مطلب
عبدالناصر نورزاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: چرخش دراماتیک طالبان به سوی تاجیکستان، ازبکستان و ترکمنستان، از عمق نگرانی این گروه نسبت به انزوای چندجانبه از سوی همسایهها پرده برمیدارد.
ادامه مطلب
فاطمه خادم شیرازی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: بگرام فراتر از یک پایگاه نظامی ساده است؛ مرکز ثقل بازی قدرتهای بزرگ، آزمون سیاستهای منطقهای و نماد نقطه تماس میان منافع ملی، امنیتی و سیاسی داخلی و بینالمللی است.
ادامه مطلب
عبدالناصر نورزاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در این نشست، روسیه تلاش کرد تا در میانهٔ رقابت سخت شرق و غرب، با نمایش یک همگرایی نوپا اما حسابشده، طرح تازهای از «امنیت اورآسیایی» را به نمایش بگذارد. پیام مسکو روشن بود: بازیگران فرامنطقهای، بهویژه ایالات متحده، نباید گمان کنند که افغانستان همچنان میدان بیهزینهای برای بازگشت و مدیریت بحران از دور باقی مانده است.
ادامه مطلب
اختلافات فزاینده بین کابل و اسلام آباد منجر به تشدید خصومتهای مرزی و نقض مکرر تمامیت ارضی و حاکمیت بین متحدان سابق شده است. در همین حال، هند با رژیم افغانستان به صورت عملگرایانه برخورد میکند و احتیاط را با دیپلماسی واقعگرایانه ترکیب میکند.
ادامه مطلب
نویسنده: عبدالناصر نورزاد
ادامه مطلب
در شرایطی که فضای بیاعتمادی میان اسلامآباد و کابل در حال گسترش است، ایران میتواند نقش «میانجی واقعگرا» را ایفا کند؛ نقشی که نه از سر مداخله، بلکه از منظر مسئولیت امنیتی و منطقهای تعریف میشود. آینده صلح و ثبات در شرق ایران، به موفقیت چنین ابتکاراتی وابسته است؛ ابتکاراتی که اگر با تدبیر و هماهنگی نهادهای منطقهای همراه شود، میتواند از شعلهور شدن دوباره جنگی جلوگیری کند که تبعاتش بهسرعت از مرزها فراتر میرود.
ادامه مطلب
در تازهترین تحولات خاورمیانه و به نقل از منابع عراق، رجب طیب اردوغان اعلام کرده است که در ازای صادرات روزانه نیممیلیون بشکه نفت از اقلیم کردستان عراق، یک میلیارد مترمکعب آب از سدهای ترکیه به سوی عراق رها خواهد شد. این توافق، در ظاهر معاملهای اقتصادی بین اربیل و آنکارا است اما در عمق خود، بخشی از استراتژی کلان ترکیه برای استفاده از آب به عنوان ابزار فشار ژئوپلیتیکی محسوب میشود که شاید بیشترین و جدیترین آثار مخربش بر ایران بوده است که متأسفانه کماکان ادامه دارد.
ادامه مطلب
عبدالناصر نورزاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: واقعیت این است که سفر خلیلزاد به کابل صرفاً یک مأموریت دیپلماتیک نبود؛ بلکه بازگشت آرام و حسابشده واشینگتن به قلب بازی قدرت افغانستان است، با لبخندی دیپلماتیک اما نقشهای ژرف و چندلایه.
ادامه مطلب
فاطمه خادم شیرازی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: پاکستان در چند دهه گذشته بهای سنگینی برای حفظ و توسعه زرادخانه هستهای خود پرداخته است. در دورههای فقر و انزوا، کمکهای مالی عربستان حیات سیاسی اسلامآباد را تضمین میکرد و از دل همین وابستگی، توافقی نانوشته شکل گرفت: هرگاه ریاض در معرض تهدید قرار گیرد، اسلامآباد نوعی حمایت بازدارنده ارائه میدهد.
ادامه مطلب
عبدالناصر نورزاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: حملات اخیر پاکستان بر اهداف خاص در کابل، تاکتیکی امنیتی و بخشی از روند پیچیدهای برای اغفال و مهار صفآرایی چین، روسیه، ایران و بهویژه هند است.
ادامه مطلب
بازگشت به بگرام تنها یک تصمیم نظامی نیست؛ نمادی از بازگشت ژئوپلیتیکی آمریکا به صحنهای است که تصور میشد از آن خارج شده است. اگر این طرح عملی شود، برای ایران نهتنها چالشی امنیتی، بلکه هشداری راهبردی خواهد بود؛ نشانهای از اینکه در بازی جدید قدرت در اوراسیا، شرق کشور نیز دیگر حاشیه امن نخواهد بود.
ادامه مطلب
عبدالناصر نورزاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در این چارچوب، آنچه اکنون مشاهده میکنیم نه یک نزاعِ صرفِ فُرماتیکِ محلی که پروسهای پیچیده و چند سطحی است: آمریکا طالبان را بهعنوان یک فرصتِ استراتژیک مدیریت کرده؛ پاکستان از این مدیریت برای تضمین منافعِ شکنندهٔ خود استفاده کرده؛ و طالبان در این فرایند هم قربانیِ ابزارسازیاند و هم مخاطرهٔ تنبیه، زیرا هرگاه بیش از حد «خودمختار» عمل کنند، تبدیل به هدفِ اصلاح یا حذفِ تاکتیکی میشوند.
ادامه مطلب
درگیریهای اخیر میان افغانستان و پاکستان، بار دیگر شکنندگی نظم امنیتی در جنوب آسیا را آشکار کرده است. در حالی که دو کشور وارد چرخه خطرناک اقدام و واکنش نظامی شدهاند، نقش میانجیگرانه و واقعگرایانه ایران میتواند کلید بازگشت ثبات نسبی به منطقه باشد. تهران با بهرهگیری از روابط دیرینه و اعتماد متقابل با هر دو کشور، قادر است ابتکار عملهای دیپلماتیک تازهای را برای مهار بحران و جلوگیری از گسترش ناامنی در مرزهای شرقی خود به اجرا بگذارد.
ادامه مطلب
عبدالناصر نورزاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: قطع اینترنت در افغانستان بیش از آنکه محصول امریکاییزدایی منطقه باشد، بخشی از ستر و اخفای تعاملات واشینگتن–طالبان است. طالبان میدانند که بقای خارجیشان در گرو رضایت آمریکاست و برای آن حاضرند هزینههای داخلی سنگین را بپردازند.
ادامه مطلب
محمدحسین عمادی می نویسد: جهان شاهد رویدادی بیسابقه اما درسآموز در افغانستان بود؛ قطع سراسری اینترنت و خطوط تلفن همراه در سراسر کشور. این رویداد یا به گفته برخی شهروندان افغانستان «کوری اینترنت»، به قدری حیرتانگیز بود که بسیاری آن را تجربه «بازگشت به عصر حجر» در قرن بیستویکم نامیدند.
ادامه مطلب
مرتضی بنانژاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: با توجه به مخالفت قاطع طالبان با هرگونه حضور نظامی خارجی، بازگشت تمامعیار آمریکا به بگرام بسیار بعید و پرریسک است. در عوض، تلاشهای آمریکا برای کنترل بگرام در آینده عمدتاً از طریق ابزارهای غیرنظامی و سیاسی زیر دنبال خواهد شد: مذاکرات سیاسی – امنیتی و اعمال فشار: آمریکا از اهرمهایی چون تحریمها، انسداد داراییها و عدم حمایت از به رسمیت شناختن بینالمللی طالبان استفاده خواهد کرد تا طالبان را وادار به ارائه امتیازات اطلاعاتی یا دسترسی فنی محدود در قبال بگرام کند.
ادامه مطلب
محمدحسین عمادی می نویسد: پایگاه بگرام، پس از سالها نمادی از اشغال و حضور نظامی خارجی (شوروی و آمریکا) در افغانستان، حالا به میدان آزمونی سرنوشتساز برای طالبان تبدیل شده است. خواست آمریکا برای بازپسگیری آن، هرچند از نظر ظاهری یک زورگویی و امر نظامی و تدارکاتی است، اما در باطن آزمونی برای تعیین مواضع ایدئولوژیک طالبان، تبیین ماهیت روابط بینالمللیشان و استراتژیشان در مواجهه با قدرتهای بزرگ ترسیم میکند، مواجههای که تیم رهبری طالبان تاکنون از آن پرهیز کرده است.
ادامه مطلب
در روزهای اخیر، کشمکش بر سر پایگاه هوایی بگرام دوباره به صدر اخبار بازگشته است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در دو نوبت متوالی و به فاصله چند روز، خواستار بازپسگیری این پایگاه شده و حتی تهدید کرده است که در صورت امتناع طالبان، «اتفاقات بدی» در پیش خواهد بود.
ادامه مطلب
عبدالناصر نورزاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: اختلافات ایدئولوژیک و مذهبی میان بازیگران منطقهای، ظرفیت ایجاد یک اجماع واقعی را بهشدت کاهش داده است. هیچ بازیگری حاضر نیست منافع حیاتی خود را در افغانستان فدای یک توافق منطقهای کند.
ادامه مطلب
علی اکبر رضایی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: هدف ترامپ از اجارهٔ کریدور زنگزور برای یک قرن از آذربایجان و ارمنستان، ادامهٔ استرتژی بزرگ آمریکا برای جلوگیری از موفقیت راه ابریشم نوین چین بوده که برای جلوگیری از موفقیت آن در مسیر پاکستان نیز به روی کار آوردن طالبان در افغانستان اقدام کرد.
ادامه مطلب