تشدید فشارها و تهدیدهای امریکا و اسرائیل علیه ایران موجب مطرح شدن این دو پرسش شده است که آیا مداخله نظامی علیه ایران صورت خواهد گرفت و آیا ایران دکترین نظامی خود را تغییر خواهد داد؟
ادامه مطلب
غلامرضا نظربلند در یادداشتی می نویسد: نخستین جلسه مذاکرات ایران و آمریکا راجع به موضوع هستهای و احیانا دیگر موضوعات در مسقط برگزار شد. این جلسه در حالی پایان یافت که دستکم تا آنجا که پیوست رسانهای دلالت میکند، متضمن رضایتمندی طرفین بوده است. اهمیت این امر در آن است که پیشتر، فضایی آکنده از بیاعتمادی، نااطمینانی و ابهام و ایهام بر کلیت امر سایه افکنده بود.
ادامه مطلب
افزایش وابستگی اقتصادی و نظامی بین ایران و روسیه نشان میدهد که مسکو تا حدی بر تهران نفوذ دارد و میتوانست – اگر میخواست – در رسیدن به یک توافق هستهای معنادار با ایران کمک کند. اما روسیه نشان داده که منافعش به تهران نزدیکتر از واشینگتن است و احتمالاً از هرگونه نقش در مذاکرات برای فشار بر منافع آمریکا استفاده خواهد کرد.
ادامه مطلب
ایران که از نظر راهبردی تضعیف شده، سیگنالهایی ارسال کرده که مایل است درباره نظامیسازی برنامه هستهای خود با ایالات متحده گفتگو کند، اما هرگونه پیشرفت دیپلماتیک بسیار بعید به نظر میرسد.
ادامه مطلب
حافظ حاجی کریم جباری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: هر یک از سه کشور انگلیس، فرانسه و آمریکا (در صورت بازگشت آمریکا به برجام) می تواند به تنهایی، شش قطعنامه ی تحریمی شورای امنیت سازمان ملل متحد را که طی سال های ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۰ میلادی، مطابق با سال های ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۸ (به اضافه ی قطعنامه ۲۲۲۴ سال ۲۰۱۵ میلادی-۱۳۹۴) علیه جمهوری اسلامی ایران به تصویب رسیده بازگرداند. بر اساس بندهای ۳۶ و ۳۷ برجام و بند ۱۱ قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت، این امکان در حال حاضر کاملا برای انگلیس و فرانسه فراهم است. بر اساس اطلاعیه های دو کشور مذکور، خصوصا انگلیس قصد دارد تا پیش از مهلت تعیین شده در برجام، یعنی ۲۶ مهر ۱۴۰۴ (برابر با ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵) این سازوکار را فعال کند.
ادامه مطلب
محمدمهدی مظاهری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: دستگاه سیاست خارجی کشور باید این نکته را مد نظر داشته باشد که در سیاست خارجی به جز اصل اساسی «عزت»، اصول «حکمت و مصلحت» نیز باید مد نظر قرار بگیرند؛ طبق اصل حکمت، رفتار و گفتار خردمندانه، اندیشیدهشده و محاسبهشده باید مورد استفاده قرار بگیرد و از تصمیمات و اقدامات دفعی و بدون حساب پرهیز شود؛ بر این اساس لازم است در مقطع حساس کنونی موضع گیری در رابطه با مذاکره و پرونده هسته ای کشور تنها به افراد متخصص و نخبه در وزارت خارجه سپرده شود و گروه ها و افراد مختلفی که در عرصه داخلی به نحوی دارای تریبون هستند، از طرح نظرات غیر اصولی با مصرف داخلی، که می تواند تبعات جدی بین المللی برای کشور داشته باشد، پرهیز کنند.
ادامه مطلب
در حالی که تهران انتخاب ادامه بنبست در برابر ایالات متحده را در مقابل مزایای احتمالی تنش زدایی می سنجد، مسئله آمریکا احتمالاً حساس ترین و پیامدترین موضوعی است که آینده جمهوری اسلامی را شکل می دهد.
ادامه مطلب
نیویورک تایمز می نویسد، اطلاعات تازه می گوید که ایران در حال توسعه طرحهایی برای ساخت سریع و ساده سلاح هستهای است. این در حالی است که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل که در واشینگتن با دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا دیدار کرده است به نظر میرسد درباره مسئله حمله به تأسیسات ایران یا مذاکره با تهران بحث کرده است.
ادامه مطلب
جلال خوشچهره در یادداشتی می نویسد: وضع ژلاتینی و معلق کنونی تا کی و کجا ادامه خواهد یافت؛ درحالی که زمان هر روز تنگتر از گذشته میشود. نزد تهران این باور برجسته است که واشنگتن ایجاد "موازنه نابرابر" در دو طرف میز گفتوگو را خواستار است.
ادامه مطلب
نتانیاهو در حرکت به سمت آتشبس دائمی مردد است، بخشی از آن به دلیل نگرانی از فروپاشی دولتش و برگزاری انتخابات زودهنگام. اما برای نخستوزیر، هیچ موضوعی مهمتر از جلوگیری از هستهای شدن ایران نیست. این هدف اصلی دوران طولانی فعالیت سیاسی او بوده است.
ادامه مطلب
الدار ممدوف می نویسد: حتی یک توافق محدود، که ایدهآلترین حالت آن با اقدامی نمادین مانند دست دادن ترامپ و پزشکیان همراه باشد، میتواند بهشدت از تنشها بکاهد، مانع اقدامات تخریبی لابیهای حامی نتانیاهو شود و زمان و فضای سیاسی برای مذاکره بر سر یک توافق پایدار و اساسی درباره برنامه هستهای ایران، رفع تحریمها و حتی شرایط گستردهتر منطقهای فراهم کند.
ادامه مطلب
رسول محمدی گهروئی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: باوجود پایبندی ایران به تعهدات بینالمللی و دستورالعملهای سازمان انرژی اتمی و حتی پذیرفتن تعهداتی فراتر از بازرسی و نظارتهای معمول آژانس از طرف ایران، غرب همواره با استفاده از ابزارهای مختلف، از جمله جنگ سایبری، به دنبال تخریب و توقف برنامه هستهای ایران بوده است. یکی از نمونههای بارز این اقدامات خصمانه، حمله سایبری با استفاده از بدافزار استاکسنت است که مفهوم جنگ سایبری را وارد مرحله جدیدی کرد. در این متن، این حمله و پیامدهای آن مورد بررسی قرار گرفته و راهکارهایی برای مقابله با تهدیدات آتی مشابه ارائه شده است.
ادامه مطلب
رسول محمدی گهروئی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: تجربه نشان داده که ایران بدون تسلیمشدن در برابر تحریمهای اقتصادی آمریکا و بازگشت به میز مذاکره، با ایجاد ائتلاف بین المللی متشکل از شرکای تجاری آسیایی خود و اتخاذ سیاست اقتصاد مقاومتی به راهاندازی و بهرهبرداری از سانتریفیوژهای نسل جدید و پیشرفتهتر و تولید اورانیوم با عیار خلوص بالاتر و همچنین افزایش ذخایر کلی خود، ادامه داده است.
ادامه مطلب
با نزدیک شدن به زمان پایان اعتبار قطعنامه ۲۲۳۱ در ماه اکتبر آینده، پیشبینی میشود فشارهای غرب بر تهران به ویژه زیر سقف آژانس بینالمللی انرژی اتمی افزایش یابد. از سوی دیگر، ایران دونالد ترامپ را در برابر خود خواهد داشت که ماه آینده کار خود را به عنوان رئیس جمهور ایالات متحده امریکا آغاز خواهد کرد. در عین حال نگاهها به تنش بین اسرائیل و ایران جلب خواهد شد که چند فصل پرنوسان را پشت سر گذاشته است.
ادامه مطلب
ترامپ میتواند استراتژی ترکیبی فشار و مذاکره را دنبال کند. این رویکرد با غرایز معاملهگری ترامپ سازگار است. این شامل حفظ تحریمهای ایالات متحده بر اقتصاد ایران، اما گشودن یک مسیر دیپلماتیک است که ایرانیها بتوانند از آن به عنوان راه خروج استفاده کنند. با این حال، این استراتژی فقط در صورتی موفق خواهد بود که ترامپ در مورد آنچه میتواند به دست آورد واقعبین باشد. برای مثال، درخواست از ایران برای توقف کامل غنیسازی اورانیوم یا تعطیلی کامل زیرساختهای هستهایاش از دیدگاه تهران کاملاً غیرمنطقی است و مذاکره را قبل از شروع نابود میکند.
ادامه مطلب
در میانه تحولات خاورمیانه و در حالی که توجهات به سوریه معطوف است، نمایندههای انگلیس، آلمان و فرانسه در سازمان ملل طی نامهای به شورای امنیت که روز ششم دسامبر (۱۶ آذر) تنظیم شده است، از آمادگی خود برای فعال کردن مکانیسم ماشه به منظور بازگشت قطع نامه های شورای مانتی خبر دادن و مدعی شدند که، «تهران باید برنامه هستهای خود را کاهش دهد تا فضای سیاسی مساعد برای پیشرفت معنادار و یافتن راهحل از طریق مذاکره ایجاد کند.»
ادامه مطلب
پرستو بهرامی راد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: شاید پرونده ایران دیگر جزء اولویتهای سیاست خارجی آمریکا نباشد، اما این پرونده همچنان روی میز ترامپ خواهد بود.
ادامه مطلب
مبین عبدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: اساسا باید پذیرفت رسیدن به توافقات جدید برای حل و فصل مسائل هسته ای بدون تنش زدایی منطقه ای و بین المللی امکان پذیر نیست و باید پیش شرط لازم از سوی ایران برای شروع مذاکرات توقف تجاوزات صهیونیست ها به غزه و لبنان باشد تا بتوان برای حل اختلافات دیگر مذاکرات را آغاز کرد.
ادامه مطلب
هنگامی که ایران بتواند به "باشگاه هستهای" بپیوندد، ممکن است که تواناییهای اسرائیل برای مدیریت بحرانهای نظامی به شدت محدود یا ناپدید شوند. در آن نقطه نامطمئن، هر گونه امید باقیمانده اسرائیل برای یک پیشدستی موفقیتآمیز تقریباً قطعاً از بین خواهد رفت.
ادامه مطلب
در حالی دولت چهاردهم سکان امور را به دست گرفته که به نظر میرسد یکی از مهمترین و فوریترین اقدامات رسیدگی به وضعیت پرونده هستهای و نیز بهبود مناسبات با آژانس بینالمللی انرژی اتمی باشد. در این زمینه دولت سیزدهم روند پرچالشی را با آژانس طی کرد و انبوهی از مشکلات جدی را برای دولت جدید به یادگار گذاشت که وزارت امور خارجه و سازمان انرژی اتمی میبایست به شکل عاجل درصدد تعدیل شرایط جاری برآیند.
ادامه مطلب
احمد بخشایشی اردستانی می گوید: من بارها به شخص شما این را گفتهام که وقتی ما شاهد این حجم بیسابقه از تحریمها و فشارهای معیشتی علیه مردم و ملت ایران هستیم، چرا نباید حداقل دستاورد همه این فشارها، رسیدن ما به بمب هستهای باشد؟! چون بهواقع منطقی نیست که ما هم فشار و تحریم را تحمل کنیم و هم از آن طرف توان اتمیمان حتی قادر به تولید برق نباشد. ما الان هم کتک را میخوریم، هم پیاز را؛ تازه باید پول هم بدهیم. این، نه عقلانی است و نه شدنی. شما در تابستان همین امسال و در همین مردادماه که در آن به سر میبریم، میبینید که توان هستهای کشور حتی نتوانسته کمبود تولید را جبران کند. اینجاست که سؤال بحقی در ذهن مردم ایران شکل میگیرد؛ اگر ما سالهاست به واسطه فعالیتهای هستهای متحمل تحریم و فشار اقتصادی هستیم، پس این توان کی باید به داد ما برسد؟ اگر توان هستهای نتواند کمبود برق ما را جبران کند، پس به چه دردی میخورد؟
ادامه مطلب
در پرتو تمایل فوری طرفین به جلوگیری از وخامت و تشدید بدون کنترل اوضاع، آنها به گفت وگوهای خود در عمان ادامه دادهاند تا از تشدید منطقهای در دنیای پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ جلوگیری کنند. در هر صورت، بازگشت به برجام پس از انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در نوامبر دوباره مطرح خواهد شد، به ویژه با توجه به پیروزی پزشکیان در ایران و مهلت اکتبر ۲۰۲۵.
ادامه مطلب
محمدرضا لشینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: ما در موضوع برنامه ی هسته ای، نیازمند یک تصمیم قاطع هستیم. این تصمیم می تواند سرنوشت ما را برای همیشه عوض کند و باعث شود تا دیگر هرگز در خبرها نشنویم که مقامات بلندپایه ی آمریکایی بیان کنند که «همه ی گزینه ها روی میز است.»
ادامه مطلب
اگرچه تصور یک توافق هستهای تازه، دشوار است اما یک دولت اصلاحطلب میتواند فرصتهایی برای کاهش تنشها فراهم کند.
ادامه مطلب
سید حسین موسویان در یادداشتی می نویسد: ایالات متحده و اتحادیه اروپا یک پنجره ۱۵ ماهه برای انتخاب بین دو گزینه دارند: الف) ایران به یک کشور دارای سلاح هستهای مانند کره شمالی تبدیل شود، یا ب) ایران به عنوان یک کشور در آستانه هستهای مانند ژاپن باقی بماند.
ادامه مطلب
صابر گلعنبری در یادداشتی می نویسد: در مورد محتوا و ادبیات قطعنامه سوم شورای حکام پس از تصویب برجام میتوان آن را تندتر از دو مورد قبلی دانست. در کنار آن، قطعنامه جدید بیشتر بر مسائل پادمانی و متهم کردن ایران به نقض موافقتنامه پادمان متمرکز است و گزارش جامعی هم که قطعنامه خواستار تهیه آن شده، در این زمینه است. خطر قطعنامه هم اینجاست؛ به این معنا که از نظر طرف مقابل دیگر مساله کاهش تعهدات "داوطلبانه" برجامی ایران مهم و مطرح نیست؛ بلکه "نقض" موافقتنامه الزام آور پادمانی را برجسته میکند.
ادامه مطلب
در حالی که تهران این روزها درگیر فضای انتخاباتی است و تقریبا تمام تمرکز و انرژی خود را روی تعیین تکلیف مستأجر جدید پاستور گذاشته، در وین، سرفصل جدیدی از تنش با ایران در حال رقمخوردن است. «شرق» بیش از یک ماه پیش و مشخصا در گزارش دوم اردیبهشت ماه خود با عنوان «احیای برجام در میانه بحران» نسبت به احتمال صدور قطعنامه در نشست فصلی خرداد ماه شورای حکام هشدار داده بود. پیرو این نکته و در سایه روند تحولات یک هفته اخیر، نشست سهروزه شورای حکام آژانس که ساعت ۱۰:۳۰ روز دوشنبه ۳ ژوئن (۱۴ خرداد)، به وقت وین آغاز شد و تا ۷ ژوئن (۱۸ خرداد) ادامه خواهد داشت برای تهران بیش از ادوار گذشته اهمیت و حساسیت پیدا کرده است. چراکه احتمال بالایی برای صدور قطعنامه علیه فعالیتهای هستهای ایران توسط تروئیکای اروپایی عضو برجام (آلمان، فرانسه و انگلستان) وجود دارد.
ادامه مطلب
اروپا چگونه به حمله اسرائیل به کنسولگری ایران در سوریه واکنش نشان خواهد داد؟ اتحادیه اروپایی، اهرم هایی بر روی تل آویو دارد اما تا به اینجا از بکارگیری آنها ناتوان مانده است.
ادامه مطلب
سهراب انعامی علمداری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: سیاست خارجی ایران اگرچه طی دهه های اخیر و برای دوره هایی از این چرخه تداوم و تغییر، انعطاف پذیری و دینامیک های راهبردی و ابزاری بهره برده و توانسته از دیپلماسی برای پیگیری منافع ملی بهره بگیرد اما در دوره هایی نیز به واسطه تکانه های بسیط رفتاری و کنش های هزینه زا این تغییرات به افزایش ضریب آسیب پذیری در منافع و امنیت ملی و کاهش تعامل بین المللی منجر شده است.
ادامه مطلب
در میزگرد موسسه کارنگی با موضوع چالش های سیاست خارجی امریکا در قبال ایران با حضور کریم سجادپور و سوزان مالونی تلاش شد به این پرسش پاسخ داده شود که دهه هاست که آمریکا و ایران رابطه دشواری داشته اند، در برهه هایی همراه با رویارویی و دشمنی و گاه نیز آشتی نسبی. چه ارزیابی ای از این روابط می توان داشت؟
ادامه مطلب