راهکار مقابله با این معادله چیست؟

خصومت ترکیه در پازل ضدایرانی آمریکا در افغانستان و قفقاز

۳۱ مرداد ۱۴۰۰ | ۱۴:۰۰ کد : ۲۰۰۵۲۵۸ اخبار اصلی آسیا و آفریقا
احسان موحدیان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: به نظر می رسد در هفته های اخیر دولت اردوغان که به چرخش های ۳۶۰ درجه در سیاست خارجی شهرت دارد، مجددا در حال فاصله گرفتن از روسیه و نزدیک شدن به ایالات متحده در چارچوب همکاری های نظامی و امنیتی است و رفتارهای آن به خصوص در قفقاز و افغانستان ثبات امنیتی و اقتصادی جمهوری اسلامی ایران را تهدید می کند.
خصومت ترکیه در پازل ضدایرانی آمریکا در افغانستان و قفقاز

نویسنده: دکتر احسان موحدیان، مدرس دانشگاه و تحلیلگر روابط بین الملل

دیپلماسی ایرانی: طی ماه های اخیر رفتارهای خصمانه و غیردوستانه دولت ترکیه و دولت اردوغان برای تهدید منافع ملی ایران و محاصره اقتصادی و امنیتی جمهوری اسلامی به مراحل خطرناکی رسیده و اصرار ایران برای رعایت قواعد حسن همجواری موجب سوءبرداشت هایی در آنکارا شده است. 

به نظر می رسد در هفته های اخیر دولت اردوغان که به چرخش های 360 درجه در سیاست خارجی شهرت دارد، مجددا در حال فاصله گرفتن از روسیه و نزدیک شدن به ایالات متحده در چارچوب همکاری های نظامی و امنیتی است و رفتارهای آن به خصوص در قفقاز و افغانستان ثبات امنیتی و اقتصادی جمهوری اسلامی ایران را تهدید می کند.

برای درک عمیق تر آنچه در حال رخ دادن است باید فهم کاملی از منازعات ابرقدرت ها و به خصوص آمریکا و رقبای نوظهور آن یعنی چین و روسیه داشته باشیم. با توجه به اینکه دولت بایدن برای مهار چین و سپس روسیه معتقد به یارگیری و جلب همکاری شرکای بین المللی است و با به نتیجه نرسیدن برجام، از اقناع و هرگونه همراهی ایران در این زمینه ناامید شده، ترکیه را بدین منظور جایگزین کرده و از طریق این کشور فشارها و تحریکات خود بر علیه چین، ایران و تا حدی روسیه را در مقطع فعلی پیگیری می کند. در این میان ایران با توجه به شرایط حساس سیاسی، اقتصادی و امنیتی که دارد در صف مقدم این فشارها و تحریکات دولت ترکیه قرار گرفته است.
تبعات حضور ترکیه در افغانستان

تازه ترین تحول در این زمینه پس از تسلط تقریبا کامل طالبان بر ترکیه رخ داده است. سهیل شاهین سخنگوی طالبان به تازگی ترکیه را مهم ترین شریک این گروه توصیف کرده و تصریح کرده ما به دوستی، حمایت و همکاری با ترکیه بیش از هر کشور دیگری نیاز داریم. ما می خواهیم با ترکیه در زمینه اقتصاد، آموزش، بهداشت، ساخت و ساز و استخراج منابع طبیعی و معدنی همکاری کنیم. 

از سوی دیگر اردوغان رئیس جمهور ترکیه از تمایل صریح خود برای دیدار با رهبران طالبان خبر داده و افزوده آماده هر گونه همکاری در زمینه تامین آرامش مردم افغانستان، رفاه هم‌تباران تُرک خود در این کشور و حفاظت از منافع کشورمان هستیم. ما هرگز سربازان‌مان را به عنوان یک قدرت خارجی در آنجا ندیده‌ایم. حضور نظامی ترکیه در افغانستان باعث تقویت دولت جدید در عرصه بین‌المللی و تسهیل کار آن می‌شود.

پیش از این در تیر ماه سال جاری اردوغان از توافق با بایدن برای کنترل امنیت فرودگاه کابل در جریان انجام ماموریت های ناتو نیز خبر داده بود. وزارت دفاع آذربایجان هم اعلام کرده بود واحد صلح بان نیروهای مسلح آذربایجان به همراه ارتش ترکیه امنیت فرودگاه بین المللی کابل را تامین می کنند. باز شدن پای نظامیان ترکیه و آذربایجان به افغانستان به بهانه تامین امنیت آن و همکاری های اقتصادی و امنیتی با طالبان با توجه به سابقه عملکرد دولت ترکیه در کشورهایی همچون سوریه و عراق و صادرات تروریست های داعشی به این کشورها در کنار تلاش برای حضور نظامی دائم در آنها باید زنگ های خطر را در تهران به صدا درآورد.

ترکیه در زمان ریاست جمهوری اشرف غنی نیز از عضویت افغانستان به عنوان عضو ناظر در شورای همکاری کشورهای ترک با حضور تعدادی از کشورهای آسیای میانه خبر داده بود. امری که نشان می دهد برنامه های ترکیه برای حضور دائمی در افغانستان به طور جدی دنبال می شود. 

تداوم این رویه با توجه به شرایط فعلی افغانستان، این کشور را به یک بمب ساعتی در مجاورت ایران مبدل خواهد کرد که امنیت ملی روسیه و چین را نیز به خطر می اندازد. فوری ترین چالش ناشی از این شرایط هجوم انبوه مهاجران به ایران است که قصد دارند از کشور ما به سمت ترکیه و سپس به اروپا حرکت کنند، اما با دیوارکشی دولت اردوغان در مرزهای ترکیه با ایران و حضور گسترده نظامیان ترکیه در مرزهای مشترک، این بار شرایط به گونه ای متفاوت رقم می خورد و مشخص است که آنکارا قصد دارد ایران را به تنهایی درگیر مشکلات ناشی از مهاجران افغان کند. آنکارا این دیوار کشی را از مدتها قبل آغاز کرده و همین امر نشان دهنده برنامه های درازمدت دولت اردوغان و پیش بینی آن از وقوع چنین شرایطی است.

در این شرایط اخبار نگران کننده ای در مورد تلاش نیروهای آمریکایی برای پاکسازی قومی شمال افغانستان که محل تجمع و زندگی هزاره های شیعه و نیروهای نزدیک به جمهوری اسلامی و فارسی زبانان است، و جایگزینی آنها با قومیت های دیگر به گوش می رسد. بدیهی است این سیاست ها در صورت افزایش حضور نیروهای نظامی ترکیه در شمال افغانستان با جدیت بیشتری پیگیری شود تا در همسایگی ایران یک کانون تهدید جدید مستقر شود. از این طریق شمال افغانستان با ترکمنستان و آذربایجان که روابط حسنه ای با ترکیه دارد پیوند خواهد خورد و عملیاتی شدن کریدور داخل ارمنستان یک دیوار نامرئی برای محاصره ایران، ایجاد تهدیدات امنیتی و محروم کردن کشور از درآمدهای ترانزیتی، حذف ایران از کریدورهای انرژی و حمل و نقل و غیره به وجود خواهد آورد. باید توجه داشت که جنوب افغانستان حوزه نفوذ و تاثیرگذاری جدی پاکستان است و دولت این کشور در واکنش به همکاری های ایران و هند در بندر چابهار و با توجه به علائق و منافع متفاوت تهران و اسلام آباد همکاری های خود با ترکیه را تقویت کرده است. 

رفتارهای خصمانه ترکیه در قفقاز

در شرایطی که درگیری های پراکنده مرزی جمهوری آذربایجان با ارمنستان ادامه دارد، تلاش دولت ترکیه برای تهدید منافع ملی ایران در منطقه قفقاز در سایه بی عملی و سکوت جمهوری اسلامی ادامه یافته است. از یکسو آنکارا و باکو از تاسیس ارتش مشترک سخن می گویند. از سوی دیگر آذربایجان در حال ساخت و ساز و ایجاد ساختمان هایی در نخجوان و سرزمین اصلی خود برای ایجاد کریدور زمینی از طریق خاک ارمنستان است که این کشور را به دو نیم تقسیم کند و در این شرایط اگر چه در ظاهر تغییری در مرزهای ایران با جمهوری ارمنستان ایجاد نمی شود، اما در عمل این مرز تا حد زیادی خاصیت خود را از دست خواهد داد. چون کریدورهای انرژی و ترانزیت ایران با مانع کریدور جمهوری آذربایجان مواجه می شود. احتمالا این کریدور از مسیر روستای شغات به آذربایجانی ها داده خواهد شد و جاده ای از این روستا تا روستای بیجاناک در نخجوان کشیده می شود. 

بر مبنای اعلامیه مشترک اردوغان و علی اف در شوشی که در خرداد ماه به امضا رسید، نیز کریدور زنگزور که ترکیه و آذربایجان را از طریق راه آهن و زمینی به هم متصل می‌کند و خط آهن نخجوان-قارص، عملیاتی خواهد شد، حمله به استقلال یا تمامیت ارضی یکی از این دو کشور به معنای تهدید هر دو کشور بوده و هر دو به کمک یکدیگر خواهند آمد و دو طرف همکاری های اطلاعاتی خود را گسترش می دهند.

جمهوری آذربایجان به علت رقابت ترکیه با ایران و تحت فشارهای آنکارا، برای عبور کامیون های ایرانی از آستارا به سمت روسیه و صادرات کالاهای ایرانی نیز کارشکنی می کند و به بهانه حضور برخی از این کامیون ها در منطقه تحت مناقشه قره باغ بارها مشکلاتی را برای کامیون های ایرانی ایجاد کرده است. ظرفیت پایانه جاده‌ای آستارا 300 کامیون در روز است، لکن به دلایل مختلف از جمله سنگ‌اندازی کشور آذربایجان تاکنون در اغلب موارد امکان استفاده کامل از این ظرفیت وجود ندارد. مشکلات اساسی این مسیر ترانزیتی از نیمه دوم سال 1399 آغاز و  پس از درگرفتن جنگ قره باغ میان آذربایجان و ارمنستان، تشدید شد. به دلیل این کارشکنی ها ظرفیت کامیون های ورودی در مواردی به 30 دستگاه در روز کاهش یافته و زمان توقف آنها گاه بعضا به 8 تا 10 روز رسیده که موجب فساد کالاهایی همچون میوه ها، سبزیجات و صیفی جات می شود. اقدام به شکستن پلمب کانتینرها، تخلیه محصولات و سگ‌گردانی بر روی کالاها توسط گمرک آذربایجان در کنار هزینه‌بر و وقت‌گیر بودن، افت کیفیت و فاسد شدن محصولات را به دنبال دارد. آذربایجان همچنین برای عبور کامیون های ایرانی از خاک خود در مجموع 400 دلار هزینه و جریمه دریافت می کند، با افزایش تقاضا در فصل سرما برای صادرات کالا به روسیه، این معضلات منجر به افزایش 100 الی 200 درصدی کرایه‌های حمل (از 3 هزار دلار به 6 الی 8 هزار دلار) می‌شود. لازم به ذکر است که دولت ترکیه مناسبات و بستر ترانزیتی خود به روسیه را طوری سامان داده که هزینه ترانزیت هر کانتینر از این کشور به روسیه، در تمامی فصول سال ثابت و برابر 2 هزار دلار است.

حمایت از تجزیه طلبان پان ترک در ایران

دولت اردوغان در کنار تلاش برای محاصره اقتصادی و امنیتی ایران از شمال افغانستان تا آذربایجان و جلب همراهی پاکستان و ترکمنستان بدین منظور، به تحریک عینی و واضح نیروهای تجزیه طلب پان ترک نیز روی آورده است. داوود اوغلو نخست وزیر سابق ترکیه هفته گذشته در یک مصاحبه زنده تلویزیونی با شبکه هابر ترک به صراحت از وجود شبکه جاسوسی این کشور در ایران خبر داد و افزود از این شبکه به عنوان اهرم فشار بر علیه ایران استفاده می شود. می توان حدس زد این شبکه در جریان جنگ اخیر قره باغ برای تحریک احساسات مردم در استان های ترک زبان و ایجاد آشوب و ناآرامی در استان های غربی کشور چه اقدامات مخربی را انجام داده است.

بحث در این زمینه می تواند موضوع مقاله مفصل و مجزایی باشد. اما تازه ترین تحرک رژیم آنکارا در همین راستا که باید مورد توجه قرار بگیرد نگارش قانون اساسی فدرال برای ایران توسط مرکزی در ترکیه موسوم به مرکز مطالعات تبریز است. طنز ماجرا این است که ترکیه که خود هیچ قومیتی به غیر از قومیت ترک را به رسمیت نمی شناسد و حقوق کردها، علوی ها، ارمنی ها، عرب ها و غیره را به راحتی نادیده می گیرد برای ایران نسخه فدرالیسم می چیند. در هفته های گذشته شاهد ضرب و شتم وحشیانه مهاجران سوری و حتی ترکمن های عراق در آنکارا و تخرب منازل و مغازه های آنها توسط بخشی از مردم این شهر به بهانه قتل مشکوک یک جوان 18 ساله بوده ایم و در ویدئوهایی که در این زمینه منتشر شد همدستی و همراهی پلیس آنکارا با مهاجمان به وضوح مشخص بود. این در حالی است که قومیت ها و معتقدان به ادیان مختلف در ایران قرن ها به شکلی مسالمت آمیز در ایران در کنار هم زندگی کرده اند. اما جاسوسان ترکیه با ایجاد درگیری هایی میان اقوام گیلک و ترک در آستارا در یک سو و دامن زدن به منازعه میان کردها و ترک ها در شهر نقده از سوی دیگر در تلاش هستند ثبات و آرامش و فرهنگ رواداری میان اقوام مختلف را سست کنند. دستگیری عامل منازعات قومی در نقده که پیراهنی با لباس و پرچم ترکیه بر تن داشت و برخی اخبار دیگر نشان می دهد که ترکیه بدون رعایت حسن همجواری در امور داخلی کشور همسایه خود دخالت کرده و به دنبال ایجاد بی ثباتی در ایران است.

هدف قانون اساسی فدرال نسخه پیچی شده برضد ایران، سست کردن پیوند قومیت های ایرانی، تقویت نیروهای نظامی قومیت گرا در هر استان و پاکسازی استان های هر کشور از نیروهای امنیتی غیربومی و تجزیه ایران است. در ماده 2 این قانون اساسی پیش بینی شده تا آموزش وپرورش و کلیه مکاتبات رسمی داخل هر ایالت به زبان رسمی آن ایالت باشد و بر اساس ماده 3 تمام شهروندان هر ایالت باید زبان رسمی آن را  بیاموزند، در ماده 4 هم برای تغییر الفبای ایالت ها پس از تصویب پارلمان ایالتی برنامه ریزی شده است. آیا این مواد نتیجه ای جز سست کردن پیوندهای زبانی و ارتباطی میان ساکنان بخش های مختلف ایران و کاشتن بذر تفرقه و نفرت در میان قومیت های مختلف به همراه می آورد؟ با اجرای بند 4، دهها الفبای متفاوت در ایران شکل می گیرد و وحدت زبانی و فهم متقابل در کشور از بین خواهد رفت و افراد متعصبانه برای مسلط شدن الفبای خود تلاش خواهند کرد که این امر می تواند موجب درگیری های قومیتی در کشور شود.

بر اساس اصل 11 این به اصطلاح قانون اساسی فدرال تمامی شهروندان مرد ایران باید خدمت سربازی انجام دهند ولی هر یک دوره خدمت خود را ایالتی که شهروند آن هستند خواهند گذراند و تمامی قوانین سربازی ارتش فدرال متناسب با تقسیمات ایالتی جمهوری فدرال در پارلمان تعیین می شود. این اصل هم باعث خواهد شد سربازان کرد، ترک، عرب، بلوچ، لر، گلیک و غیره تنها در ایالت فدرال خود سربازی کرده و به علت عدم حضور در سایر نقاط کشور پیوندهای ملی و میهنیشان با سایر هموطنان از قومیت های دیگر را از دست بدهند. از همین رو حس میهن پرستی این افراد تضعیف شده و زمینه برای اقدامات نظامی تجزیه طلبانه در بسیاری از استان های مرزی ایران فراهم خواهد شد. چون نظامیان غیرخودی و غیربومی در هیچ یک از استان های مرزی حضور ندارند.

اصل 13 مکمل اصول قبلی در جهت تجزیه ایران است. بر اساس اصل یادشده دولت های ایالتی حق برخورداری از نیروهای پلیس و ژاندارمری با سقف مشخص نیروی انسانی و تسلیحات را خواهند داشت. با اجرایی شدن این اصل پلیس و نیروهای ژاندارمری ایالتی پس از قدرتمند شدن و کسب تجربه و نیز به علت حضور نیروهای غیربومی و دارای تمایلات صرف قومیتی به علت برنامه ریزی خاص سربازی امکان طغیان بر علیه دولت مرکزی و نیز سایر قومیت های سایر ایالت های فدرال را خواهند داشت. 

جمع بندی و توصیه ها

بر مبنای آنچه تشریح شد ترکیه به همسایه ای ستیزه جو با رفتارهای خصمانه مبدل شده و سکوت جمهوری اسلامی موجب شده اردوغان تصورات خام دستانه و توسعه طلبانه خود را در مورد ایران تقویت کند. برای خنثی کردن توطئه های ترکیه در برابر ایران توصیه های زیر ارائه می شود:

1- ترکیه به علت عضویت در ناتو و همراهی با بایدن به علت نگرانی از تبعات اقتصادی و سیاسی عدم همکاری با دولت آمریکا فرصت نفوذ در آسیای میانه، قفقاز و افغانستان را به دست آورده است. به دنبال به تفاهم نرسیدن ایران و آمریکا در قالب توافق برجام یا هر توافق دیگری، ترکیه برای مقابله با چین و روسیه در این مناطق جایگزین ایران شده و ضمن همکاری با طالبان، آذربایجان و پاکستان تلاش می کند به دور مرزهای ایران دیوار بکشد. این وضعیت موجب تشدید تحریم های ایران، وخامت بیشتر وضعیت اقتصادی ایران و سوء استفاده ترکیه از این وضعیت برای گسترش نفوذ خود در کشورهای همسایه ایران شده است. تداوم این وضعیت و گذشت زمان به نفع ایران نیست و موجب تضعیف هر چه بیشتر بنیه اقتصادی و موقعیت سیاسی و بین المللی جمهوری اسلامی خواهد شد و مذاکره و امتیازگیری از آمریکا و کشورهای اروپایی را دشوارتر خواهد کرد. از همین رو ضروری است ایران برای دستیابی به توافقی با کشورهای عضو 5+1 نهایت تلاش خود را انجام دهد و از فرصت تنفس ایجاد شده بعد از این توافق برای عقب راندن ترکیه، تقویت صادرات و بنیه اقتصادی خود، کاستن از فشار تحریم ها و تقویت جای پای خود در ارمنستان، افغانستان، ترکمنستان و آذربایجان اقدام کند. وضعیت فعلی نعمتی بی نظیر برای ترکیه است تا با محاصره سیاسی و اقتصادی ایران، منافع خود را به تهران تحمیل کند.

2- در صورت پذیرش و احیای برجام به هر شکل ممکن، جمهوری اسلامی می تواند چابکی دیپلماتیک بیشتری به خرج دهد و برای مذاکره با کشورهایی که مخالف سیاست های توسعه طلبانه ترکیه در قفقاز و افغانستان هستند، اقدام کند. چین، روسیه، فرانسه، یونان، قبرس و غیره از جمله کشورهای هستند که در زمره مخالفان سیاست خارجی ترکیه هستند. از سوی دیگر در صورت کاهش تنش های آمریکا و ایران در صورت امضای توافق برجام، می توان راه حلی برای اقناع آمریکا به منظور مهار کشیدن ترکیه نیز یافت و به تبع آن تهدیدات اقتصادی و امنیتی ایران در آذربایجان و ارمنستان کاهش می یابد. باید توجه داشت که بی توجهی در این زمینه باعث قطع مرز ایران و ارمنستان، حضور نظامی اسرائیل در مرزهای شمال غرب ایران، تشکیل ناتوی ترکی، گسترش پان ترکیسم در شمال ایران، تغیرات فرهنگی و گرایحذشات مذهبی در شمال ایران، اقدامات خرابکارانه در ایران و تحریکات قومی خطرناک، حذف سوآپ گاز ایران به نخجوان و سوآپ گاز ترکمنستان به ترکیه از مسیر ایران، حذف گاز ایران به نخجوان و پایان رویای صادرات گاز ایران به ارمنستان، گرجستان و در نهایت اروپا و در نهایت حذف کریدور شمال – جنوب ( مرز نوردوز – ارمنستان – گرجستان – داغستان – مسکو – سنت پطرزبورگ) و بخش عمده کریدورهای ترانزیتی و انرژی منطقه به دست ترکیه و آذربایجان. 

3- همکاری با هندوستان با توجه به عطش این کشور برای دسترسی به افغانستان و آسیای میانه از طریق بندر چابهار ایران فرصتی استثنایی برای همکاری استراتژیک ایران، هندوستان و ارمنستان محسوب می شود. هند با دور زدن پاکستان و آذربایجان مسیر کریدور شمال – جنوب از طریق اقیانوس هند، ایران و جمهوری ارمنستان را به سمت اروپا و اوراسیا ترجیح می دهد. بندر چابهار تحت تحریم های آمریکا قرار ندارد و سالانه ظرفیت تخلیه حدود 8.5 میلیون تن کالا را دارد. لذا از این طریق می توان کالاهای مختلفی را از مسیر هند به ایران، افغانستان و کشورهای آسیای میانه منتقل کرد و از مداخله و کارشکنی آذربایجان و ترکیه جلوگیری کرد. در عین حال این کشورها باید برای جلوگیری از شکل گیری کریدور جمهوری آذربایجان به جمهوری نخجوان از درون خاک ارمنستان به هر شکل ممکن تلاش کنند. علاوه بر این تلاش برای بهبود روابط با عربستان سعودی نیز می تواند به عنوان یک اهرم فشار بر علیه ترکیه مورد توجه قرار بگیرد. امید می رود مذاکرات تهران و ریاض زمینه را برای کاهش تنش ها بین دوطرف و استفاده از ظرفیت های متقابل برای مقابله با رفتار تهاجمی آنکارا را فراهم آورد. 

4- با توجه به اینکه پان ترکیسم از سوی رژیم آنکارا به یک اصل محوری و راهبردی برای تنظیم روابط با جمهوری اسلامی ایران مورد استفاده قرار گرفته و اردوغان از ابزار پان ترکیسم به عنوان اصلی اساسی برای فشار و تهدید منافع جمهوری اسلامی بهره می گیرد، ضروری است بر مبنای ظرفیت های حقوق بین الملل برای فشار آوردن به ترکیه برای رعایت مسئولیت های بین المللی خود و جلوگیری از شیطنت و دخالت در امور داخلی ایران اقدام شود. بدین منظور علاوه بر شناسایی و دستگیری رهبران جریان های تجزیه طلب پان ترک در استان های غربی کشور برای جلوگیری از تبلیغ علیه نظام، جذب هوادار و اقدامات مسلحانه، باید پس از جمع آوری اسناد و مدارک متقن و محکمه پسند برای شکایت از دولت ترکیه در دادگاه های بین المللی به جرم اقدام علیه امنیت و تمامیت ارضی ایران اقدام کرد. با توجه به حمایت مالی و تدارکاتی دولت ترکیه از گروه های تروریستی پان ترک که بر خلاف مسئولیت های بین المللی دولت ها محسوب شده، می توان اردوغان را برای تغییر رفتار تحت فشار گذاشت. 

طبق ماده 2 طرح مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها «فعل متخلفانه بین‌المللی دولت هنگامی محقق می‌شود که رفتاری، اعم از فعل یا ترک فعل، به‌موجب حقوق بین‌الملل قابل انتساب به آن دولت باشد و به‌عنوان نقض تعهد بین‌المللی آن دولت تلقی می‌شود.» و در این میان معیارهای مختلفی در حقوق بین‌الملل برای انتساب عمل بازیگران غیردولتی به یک یا چند دولت معرفی‌شده است که برخی از آن‌ها عبارت‌اند از: کنترل مؤثر، کنترل عمومی بوده که در مواد 4 تا 11 طرح مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها آمده است.

لذا به استناد دو معیار کنترل مؤثر و کنترل عمومی مندرج در طرح مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها، می‌توان گفت که هر نوع اقدامات مسلحانه پانترک ها در ایران که توسط دولت ترکیه حمایت و سازمان‌دهی گردیده‌اند، علاوه بر ایجاد مسئولیت برای خود آن گروه‌ها، ترکیه را به‌عنوان حامی تسلیحاتی آنان ازنظر حقوق بین‌الملل و مقررات عام الشمول بشردوستانه دارای مسئولیت می‌نماید. بنابراین، در صورت هر نوع اقدام مسلحانه گروهک‌های تجزیه‌طلب پانترک، دولت‌ ترکیه به جهت راه‌اندازی، حمایت، تسلیح و تشویق گروه‌های تجزیه‌طلب پانترک در ایران، طبق مبانی حقوق بین‌الملل، علاوه بر مسئولیت بین‌المللی، در موضوعاتی نظیر اقدامات مسلحانه و آشوبگرانه این گروهک‌ها و توسل به‌زور، نیز دارای مسئولیت‌های کیفری بین‌المللی می‌گردند که می‌توان آن را در مجمع عمومی و شورای امنیت سازمان ملل و دادگاه‌های بین‌المللی و کیفری لاهه مطرح نمود. ترکیه باید بداند هر آن کس که باد می کارد، توفان درو می کند!
 

کلید واژه ها: ایران و ترکیه ایران و ترکیه و افغانستان ایران و ترکیه و ارمنستان ایران و ترکیه و قفقاز ایران و ترکیه و آذربایجان افغانستان


( ۲۷ )

نظر شما :

فدوی ۳۱ مرداد ۱۴۰۰ | ۱۴:۲۳
تا ما مشکلمان را با آمریکا و به طبع تحریمها ، حل نکنیم باید شاهد تلاش برخی در خاورمیانه برای به چالش کشیدن منافع ایران باشیم . در حالت نرمان کشورهایی همچون عربستان ، امارات. ، ترکیه و امثال اینها به علت نقاط صعف ذاتی که دارند ، نمی توانند تهدید جدی برای ایران باشند ولی در شرایط آنرمال فعلی حتی کشوری مانند بحرین یا ترکمنستان و یا آذربایجان هم می توانند برای ایران شاخ و شانه بکشند . دوران برادری اسلامی و اتحاد اسلامی در برابر دشمنان مسیحی یا تمام شده و یا فعلا به محاق رفته است فعلا باید فکر همین مسلمانان دور و اطرافمان باشیم که رسما شده اند پیاده نظام غرب و امریکا برای ضربه زدن به ایران .
خسرو ۳۱ مرداد ۱۴۰۰ | ۱۴:۴۶
استاد محترم با مشاهده نوشته های قبلی شما در مورد ترکیه -- نظرات فعلی تان جدید نیست شما تفاوت رقابت و دشمنی را متوجه نشدید ، ترکیه رقیب ایران است و در چهارچوب رقابت و کسب حداکثر منافع تلاش می کند که ایران هم باید چنین کند ولی توصیه های شما تلقین دشمنی و جنگ است و هیچ نسبتی با واقعیت ندارد من توصیه میکنم جنابعالی به نقشه جعرافیایی و قرار کشورها در آن بیشتر توجه فرمایید هند و ارمنستان و ایران نمی توانند با بزرگی و جمعیت و سرزمینشان موضوع همکاری ترانزیت شوند ضمنا در استانهای شمال غرب و مناطق ترک نشین هیچ اقدام مسلحانه بر علیه دولت ایران انجام نشده است -- محدود کردن روابط ایران با یونان و ارمنستان و قبرس که جمعا 15 میلیون نفر جمعیت ندارند و توان اقتصادی شان یک پنجم ترکیه یا پاکستان نیست معقول است ؟ افراط در نظریه پردازی موجب کذب در آن میشود بیشتر اطلاعاتی که دادید اشتباه بود
احسان ۳۱ مرداد ۱۴۰۰ | ۱۵:۰۰
حساسیت موضوع قابل درک است اما ترکیه در حد این حرفها نیست.رجب متوهم است .ولی اونجا که گفته از امریکا بخواهیم افسار رجب رو بکشه خنده داره اونم واسه ما ایرانیا که امریکا رو میشناسم اون از خداشه که ترکیه و ایران درگیر شوند تا ایران در جبهه های مختلف سرگرم کنه.ولی باید رجب و الهام رو تنبیه کرد وگرنه ممکنه باز توهم قدرت بزنند
بی‌فرهنگی، بی‌هویتی ۳۱ مرداد ۱۴۰۰ | ۱۶:۲۱
از دیدگاه من رفتارهای ترکیه نشان از یک شتابزدگی دارد. هر جا تنشی هست، ترکیه بی‌درنگ همانجا پایه می‌گذارد. لیبی، آذربایجان، افغانستان. شاید اگر در غرب اروپا هم اتفاقی بیفته آنجا هم برود. اکنون باید پرسید چرا؟ یا فرمان از جایی دیگر می‌آید و ترکیه تنها یک عروسک خیمه‌شب بازیست که گویا برخی کارشناس‌های ترکیه‌ای هم (مخالفان دولت) به اون باور دارند. یا ترس ترکیه از پس‌ماندن از رقیبانش در گرداوی قدرت بلندمدت مدت منطقه‌ای هست. برای نمونه، عربستان به طور ذاتی به دلیل مرکز‌بودن اسلامی و عربی همواره طرفدارانی در منطقه دارد. یا ایران به دلیل شیعه‌گری و خاصیت تمدنی‌اش و فعالیت‌های چندین‌ساله چنین وضعیتی را دارد. این دو کشور بدون پیاده‌کردن نیروی نظامی مستقیم در همسایگانشان دارای طرفداران ذاتی هستند. اما ترکیه حس می‌کند که عقب افتاده و هرجور شده می‌خواهد این را جبران کند اما به دلایلی مجبور است نیروی نظامی مستقیم پیاده کند (لیبی، آذربایجان، سوریه، عراق، و اکنون هم افغانستان). تنها مورد شگفت‌آور شتابزدگی آنهاست. یا شاید هم من ساده‌ام و همانگونه که نویسنده نوشته ترکیه خیلی مسایل را می‌تواند پیش‌بینی کند و زودتر تصمیم‌گیری کند، مانند دیواری که در مرز زدند.
تبریزی ۳۱ مرداد ۱۴۰۰ | ۱۶:۴۴
با کشور های حاشیه خلیج فارس که مشکل داریم از اول با پاکستان هم سر بساز نداریم افغانستان هم همیشه باری بر دوش کشور بوده عراق که مشخص موند ترکیه که به لطف شما پان ایرانستان رابطه دو کشور رو به هم بزنید وضعیتمان از این که هست بدتر شود کشوری که در دور زدن تحریم ها کمک کرد، و خودش توسط آمریکا تحریم شد از برنامه هسته ای حمایت کرد ،کشوری که همین دو روز پیش کلی سرم وارد کردیم وقتی یک غذا مثل تخم مرغ کم هست زودی وارد میکنم برای تنظیم ، ایضا هر کشوری دنبال منافع خودش هست ترکیه هم استثنا نیست مشکل این هست که شما پان ایرانیست ها درکی از روابط بین الملل ندارید و همه را دشمن میبیند
علی ۳۱ مرداد ۱۴۰۰ | ۱۶:۵۱
کاش نویسنده به جای بیان توهماتشون از ترکیه و کشورهای همسایه واقعیتهای موجود را بیان میکردن . اما درد ایشون بیان واقعیتها نیست بلکه مثل همیشه سیاه نمایی علیه ترکیه و پنهان کردن اشتباهات و سیاست کشورمان است. دروغ گفتن و تهمت زدن برای چنین نویسنده هایی عادت شده . کاش ایشون یکم سواد سیاسی داشتن و به جای دروغ پردازی راه کاری برای سیاست اشتباهی که مسئولان کشورمون دارن ارائه میکردن .برای تمام دروغهایی که نویسنده نوشته جواب منطقی هست اما انهایی که سیاست منطقه و ایران رو دنبال میکنن میتونن دروغ رو از راست تشخیص بدن ، انهایی هم که دنبال نمیکنن اگر دنبال واقعیتها هستن میتونن از منابع معتبر و متنوع چه داخل و چه خارج استفاده کنن. اگر هم طرف ضد ترک هست یا زود باور همین مطالب نویسنده براش خوبه.
فدوی ۳۱ مرداد ۱۴۰۰ | ۱۶:۵۵
به جناب با فرهنگ با هویت : شما ساده نیستی و کاملا درست نوشته ای . من جای دیگری هم در این سایت نوشتم که گاهی اوقات پرخاشگری افراطی نشان از ضعف است تا قدرت . ترکیه فی نفسه و بالذات در غرب آسیا ، تنهاست و تلاش می کند در بین دیگران برای خود طرفدار دست و پا کند . فقط کافیست مقداری از نظر زبانی بین آنها شباهتی باشد ، دیگر به جغرافیا ، مذهب و پیشینه های تمدنی کاری ندارد . البته این روش محتوم به شکست است به همین دلیل پلهای پشت سرش یعنی وابستگی به غرب از طریق ناتو و یا عضویت در اتحادیه اروپا را ، خراب نمی کند . در مورد فرمان گرفتن هم حق با شماست . فرمان را از آنجایی می گیرد که چند صد میلیارد دلار چک های امضا شده اش را در اختیار دارند .
ناشناس ۳۱ مرداد ۱۴۰۰ | ۱۷:۰۲
دغدغه ها و نگرانیهای مزمن و همیشگی یک پانفارس در مورد ترکیه و آذربایجان _ تمام به اصطلاح این مقاله جوسازیهای کلیشه ای در مورد ترکیه صرفا با هدف تهییج احساسات افراد خام علیه دو کشور همسایه ایران یعنی ترکیه و آذربایجانه که بعدها مطمعنا ترکمنستان هم اضافه خواهد شد نویسنده معلوم الحال کل حرفش اینه که آقا ترکیه و آذربایجان میخوان ایران رو تجزیه کنن و جمهوری اسلامی برای دفع این خطر باید تشریف ببره و در بلوک آمریکا و غرب علیه چین و روسیه قرار بگیره
زیتون ۳۱ مرداد ۱۴۰۰ | ۱۷:۱۳
واقعا فکر کردی با احمق ها طرفی(شنل قرمزی خودتی) ....چون ترکیه گاز می گیره بریم برجام امضا کنیم ....امریکاش که امریکا بود فرار کرد ترکیه که سهله .....طالبان نمی تونه هم خدا (چین ) و هم خرما(ترکیه) را بخواد(تضاد منافع)....واقعا فکر می کنی امریکا را طالبان با 50 هزار نیرو فراری داده ....اونم با کلاشینکف و چارتا راکت......فقط همین قدر بدون توی این 20 سال یه شبکه راداری اختصاصی ایران روی افغانستان فعال بوده و اطلاعات استخراج میکرده.... با دونستن این موضوع دوباره شکل جنگ را در افغانستان تصور کن .....افغانستان بدون نیروی هوایی موثر یعنی فرسایش....
خیرالله ۳۱ مرداد ۱۴۰۰ | ۱۷:۵۲
جای تاسف است ازیک به اصطلاح مدرس دانشگاه ومحقق بین المللی!! که علم سیاست را با پروپاگند تعویض کرده وتریبون دیپلوماسی را با قهوه خانه سر محله اشتباه گرفته،،وچنان محملات وموهومات بافته که هر انسان اگاه و با جدان را ازرده میکند، تنها یک چیز میتواند عامل چنین تفکرات بیمار گونه شود،یا طرف فوبی از ترک وترکیه دارد، ویا یک دشمنی هیستریک وروانپریشی باعث چنین ترشحات مسموم فکری گردیده، اولا نویسنده با اینکه کلمه مدرس را یدک اسم خود کرده نمیخواهد قبول کند که نزدیک نصف مردم ایران ترک و در تمام سرزمین ایران دوشادوش دیگر اقوام به کار وتلاش وزندگی مشغولند وتنها در استانهای شمالی محدود نیستند، وبیش از دیگر اقوام در اعتلای نام ایران از بدو تاریخ تا به امروز در خط مقدم هستند(( از بیرون راندن خلفای عباسی تا مقابله با خلفای عثمانی،از مقابله با امپراتوری روس تا مقابله با امپراتوری انگلیس، از اخراج پرتقالی تا اخراج محمود افغان از مقابله با اندرانیک ارمنی تامقابله با سیمیتگو شکاک وتا مقابله با صدام کافر، لذا کارنامه ترکان ایرانی زرین تر از دیگران است،ونیازی به توجیه بیشتر نمیباشد. ولی برعکس نویسنده بنده عقیده دارم که بزرگترین دشمن ایران تفکرات شوونیستی که از زمان رضا خان پلید که در ذهن عدهای تمامیت خواه ایرانشهری سلطنت طلب رسوب کرده بزرگترین خطر برای ایران است، این فرقه ضاله به هر نحوی در پی تفرقه قومی در بین ایرانیان هستند تا بلکه به این طریق به امیال شیطانی خود برسند،وتخت کیانی وخواب رضا خانی در سر دارند. وبا تجزیه طلبان پ.ک.ک. وهر گروه ضد حکومتی همکاری دارند، ولی فرزندان راستین انقلاب وایران که همانا ترکان هم در صف مقدمشان هستند.چنین اجازه ای را به چنین خاینین که در لباس ایراندوستی دنبال اهداف پلید هستند را نخواهند داد.
آتیلا ۳۱ مرداد ۱۴۰۰ | ۱۸:۲۰
از سوابق نوشته های این شخص تورک ستیز و همین یادداشت نامبرده غیر از نفرت پراکنی بین اقوام ایرانی با وارونه جلوه دادن اخبار و رویدادها و دادن اطلاعات غلط به مخاطب بدنبال اهداف و مقصود خود می باشد.این شخص با ژست دلسوزانه برای ایران و در واقع در حال ایجاد تفرقه و ایجاد حس تنفر اقوام از همدیگر است. توصیه ای که به نیروهای امنیتی برای دستگیری فعالان مدنی ترک می نماید بنابر توصیه خودش نیروهای امنیتی باید اول از هر کسی سراغ خود جنابتان باشد
امیر ۳۱ مرداد ۱۴۰۰ | ۱۸:۴۵
امروز خاورمیانه و بیشتر به سمت جنگهای قومی و مذهبی نژادی میرود در آسیای مرکزی هم کم و بیش ظهور خواهد کرد ،دلیل آن غلاده نکردن ترکیه ،عربستان و اسراییل است ،تا زمانیکه ترکها بوسیله گروههای قومی و نژادی ( پانترکا ) در منطقه قصد اجرای سیاستهای خود داشته باشند ،ترکشهای آن ایران را تحت تاثیر خواهد گذاشت مانند جنگ قره باغ ،سوریه و....توهم پانترکیسم مانند خوره به جان ترکیه افتاده است و از دولت تا نهادها و مردم کوچه و بازار فرا گرفته است ،پانترکا در ایران با حساسیت زدایی و توجیه آن با القابیهم چون ولایت مداری و وطن پرستی و فرزند راستین انقلاب دارند
آبتین ۳۱ مرداد ۱۴۰۰ | ۲۲:۳۴
ترکها دقیقا با چه کسانی خصومت ندارند؟ وقتی افکار نژادپرستانه بر یک گروه حاکم شود طبیعی است که دشمنی با غیر خودی و بیگانه ستیزی بخشی از رفتار طبیعی آنها خواهد شد.
ناشناس ۳۱ مرداد ۱۴۰۰ | ۲۳:۰۷
با تشکر از مقالۀ مفید و کامل از جناب دکتر موحد. در مورد گزینۀ 4 یعنی پانترکهای خائن داخلی، یک بار برای همیشه باید دندان فاسد را کشید. در نهایت ما چاره ای جز کوچ اجباری و اسکان و پراکنده کردن آنها در سرتاسر ایران نداریم. اینجاست که مناسبات نزدیک با چین به دردمان خواهد خورد. ما و چین درد مشترکی داریم به نام تروریسم پانترکی. میتوان در این زمینه از تجربیات و حمایت چین استفاده کرد. از این لحاظ اجازه دهید در مورد نزدیکی به آمریکا با شما مخالفت کنم. چین برای ما مفیدتر است. (بماند که لانۀ اصلی و محل زندگی و خانۀ سران تجزیه طلبان پانترک آمریکاست).
ناشناس ۰۱ شهریور ۱۴۰۰ | ۰۱:۵۹
وقتی که تورک ستیزی می کنید باید منتظر جوابش هم باشید
شاهمرادلو-مدرس دانشگاه ۰۱ شهریور ۱۴۰۰ | ۰۹:۰۷
1- داوود اوغلو در مورد شبکه جاسوسی صحبت نکرده . صحبت هایش موجود است. 2- چسباندن هند به ارمنستان که 2 میلیون جمعیت و در 29 هزار وسعت دارد و در بلوکه ترکیه و اذربایجان قرار گرفته است، ماهیت توهمی دارد. 3- ادبیات تنفر راه حل نیست.باید بر مبنای واقعیت برنامه ریزی کرد. 4- البته هویت صاحب این قلم تا حدودی مشخص است.
محمد ۰۱ شهریور ۱۴۰۰ | ۱۱:۱۹
نویسنده گرامی به جای شهر شوشا از شوشی استفاده کرده که ارمنیهای اشغالگر به کار میبردند این مسله نماینگر تفکر و توهمات ذهنی بقیه مطالب برادر عزیز میباشد
کامران ۰۱ شهریور ۱۴۰۰ | ۱۲:۳۰
این مقاله بیشتر شبیه کامنتهای همیشگی برخی افراد در همین سایت دیپلماسی ایرانی است ! متوهمانه و تفرقه افکنانه!! فقط جملات سخیف امثال ناشناس ۲۳:۰۷ را کم داشت!
ناشناس ۰۱ شهریور ۱۴۰۰ | ۱۲:۴۸
من خودم اصالتا ترک هستم، به قدری در طول سالیان متمادی ترک و فارس و همه اقوام ایرانی در کنار هم زندگی کردند که در واقع ممزوج یکدیگر شدند، در تمام ایران هموطنان ترک داریم که عاشق خاک پاک وطن هستند؛ شهید باکری که در خوزستان برای خاکش جنگید ترک بود و آقای علی دایی هم که معرف حضور همه هستند در خود تبریز نسبت به شعارهای طرفداران تیم تراکتورسازی و حمل پرچم ترکیه تذکر داد.ما نسبت به ترک های آذربایجان قرابت خیلی خیلی بیشتری داریم از لحاظ فرهنگی و زبانی.از دوستان ترک ایرانی خواهش میکنم تا در رابطه ترکیه مطلبی نوشته میشود موضع نگیرند که خودش ایجاد شائبه میکند ضمنا مشکل اصلی رفتار و سیاست نامناسب ایران بوده که موقعیت برای همسایگان ایجاد کرده، به نظرم اول باید مشکلاتمان را با دنیا حل کنیم بقیه مسائل خود به خود حل میگردد
توران ۰۱ شهریور ۱۴۰۰ | ۱۴:۰۴
ترکیه به مسیر خود ادامه خواهد داد دشمنی امثال نویسنده با ترکیه و ترکها و حتی ترکهای ایران بر همه مشخصه.این افراد انقدر جسارت پیدا کردن که به ترکها که خواهان حق برابری با فارسها هستن و همچنین خواهان اجرای قانون اساسی هستن انگ پان ترکی میزنن اما اینکارها تاثیری ندارد. این افراد وطن پرست نیستن بلکه پان فارسهای تجزیه طلب هستن ، گرگی در لباس میش. اگر روزی خدایی نکرده کشور تجزیه بشه نه به خاطر خواست جدایی قومیتها بلکه به خاطر تبعیض و دشمنی که امثال نویسنده و پان فارسها در کشور راه انداختن خواهد بود ، اگر هم چنین اتفاقی تا الان نیفتاده در اثر وطن پرستی و اراده ترکهاست .
ایرانی ۰۱ شهریور ۱۴۰۰ | ۱۴:۳۴
تا زمانی که موجودیتی فاشیستی به اسم ترکیه در خاورمیانه دیده میشود، تروریسم و قوم گرایی و نژادپرستی از بین نخواهد رفت. گذشته از دولتهای ترکیه، متاسفانه حتی مردم ترک در ترکیه دیدگاهی از بالا به پایین نسبت به سایر ملتهای منطقه و حتی اقلیتهای قومی و زبانی و دینی داخل ترکیه دارند! چه دلیلی وجود دارد که یک عده خودشان را به خاطر زبانشان بالاتر از بقیه ببینند جز توهمات نژادی که حتی واقعیت هم ندارند!
تورک ایرانی ۰۱ شهریور ۱۴۰۰ | ۱۵:۱۷
ترک های ایران بعد از ایران، ترکیه و آدربایجان را دوست دلرند مثل افغانستان که فارس های ایران دوست دارند. از ۴۰ درصد ترک ایران من قاطعانه اعلام می کنم که بیش از ۴۵ درصد ترکیه و اذربایجان را کشورهای دوست و همسابه و همزبان می دانند. اکثر مردم ترک ایران از شبکه های اذربایجان و ترک
رضا ۰۱ شهریور ۱۴۰۰ | ۱۶:۱۸
«با توجه به اینکه دولت بایدن برای مهار چین و سپس روسیه معتقد به یارگیری و جلب همکاری شرکای بین المللی است و با به نتیجه نرسیدن برجام، از اقناع و هرگونه همراهی ایران در این زمینه ناامید شده، ترکیه را بدین منظور جایگزین کرده» بر اساس چه مستنداتی می فرمایید که برجام در راستای قرار گرفتن جمهوری اسلامی ایران در کنار آمریکا و در جبهه مقابله با چین بوده است؟؟؟!!!!
به تبریزی ۰۱ شهریور ۱۴۰۰ | ۱۸:۱۱
مثل اینکه یادت رفته ترکیه با همه همسایه هاش مشکل داره تا حد حمله نظامی با یونان ، عراق ، سوریه ، ارمنستان و ...پیش رفته پانترکان منکر ماجران
به توران ۰۱ شهریور ۱۴۰۰ | ۱۸:۳۲
من فارس نیستم که بخوام پان فارس باشم تو ایران فقط یه پان وجود داره اونم شما ترکهایید که تو ورزشگاههاتون هم پرچم ایران و آتیش میزنید و شعار مرگ بر فارس و مرگ بر کرد میدید بله شما ترکها تو همه شهرهای ایران هستید ولی چشم دیدن غیرترک رو تو شهرهاتون ندارید و اجازه استخدام و...بهشون نمیدید همین نژادپرستیتون و اینکه به گیلان میگید آذرباییجان ، به مازندران میگید ترکمنستان و کاندیداتون تو مناظرات ادعا کرد خوزستان ترک زبانه باعث شده تو این استانها هم با اینکه سالها پذیرای غیربومیان باشن حالت نپذیرفتن غیربومی شکل بگیره میگن چطور ترکها نمیذارن ما تو تبریز و اردبیل و ..بریم سرکار اما خودشون تو شهرهای ما ساکنن و سرکار میرن درست هم میگن تو شهر ما هم مهاجرت کردید و سرکار میرید در صورتیکه شهرهای خودتون خیلی برخوردارتر از شهر کوچیک ماست شمایید که پانترکید و سنگ بنای تجزیه رو تو ایران گذاشتید
خسرو ۰۱ شهریور ۱۴۰۰ | ۲۱:۱۶
پانکردها که برای فریب ملت ایران با نام های باستانی پارسی می نویسند به جهت اتفاق های منطقه ای و علاقه ای که به تجزیه کشورها و تاسیس کشور کردستان دارند با هر کشوری که کمی اختلاف با ترکیه داشته باشد متفق میشوند مثل ارمنستان و یونان و ... و درکل خود را مسلمان نمی دانند و پانفارسها هم دقیقا همین کاررا با پانکردها میکنند یعنی به ظاهر از آرمانهای پانکردی طرفداری میکنند مخلص کلام اینکه دو گروه پان فوق همدیگر را فریب میدهند وگرنه دشمن خونی هستند چون منطقی نیست که پانفارس طرفدار تجزیه ایران باشد -- میگویند ترکها با همه دشمنند ، اگر اینطور است چرا با تمام همسایه ها(بجزسوریه ) روابط اقتصادی و سیاسی عمیقی دارند ؟ حتی بیست درصد نیروی کار ارمنستان بطور قاچاقی در ترکیه کار میکنند
Hamid ۰۱ شهریور ۱۴۰۰ | ۲۲:۱۰
به نظر من اوج ذکاوت اندیشمندان سیاست خارجی ایرانی برمی گرده به عرب ستیزی و ترک ستیزی! متاسفم براشون که به جای پرداختن به اروپا و آمریکا دارند در مورد ترکیه و عربستان مانور میدن! در صورتیکه خود ترکیه و عربستان نگاهشون به سمت پیشرفت و تکنولوژی غربی هاست. تا زمانیکه این کوتوله های سیاسی فاشیست سیاست خارجی ایران رو تعیین می کنند ایران پیشرفت نمی کنه. با حلوا حلوا کردن هم دهن شیرین نمیشه. تو تهران نشستن و اتهام جاسوسی به ترکیه زدن دردی ازتون دوا نمی کنه. اشکال از سیاست مبهم شماست که نه خودتون پیشرفت می کنین و نه پیشرفت دیگران رو می تونین ببینین. به جای دخیل بستن به این امامزاده و اون امامزاده کاراتونو درست انجام بدین. ترکیه رقیب هست ولی دشمن نیست. مگر اینکه شما این چن تا کشور دوست رو هم دشمن کنید!
رضا پالان خان بی سواد پشت کوهی ۰۲ شهریور ۱۴۰۰ | ۰۹:۲۶
جناب ناشناس ، شما تجویز کردید که ترکها رو در ایران پراکنده کنید!!! یعنی حمله کنید به شهرهای ترک زنجان اردبیل ارومیه تبریز و مردم را بزور از خانه و کاشانه خود بیرون کنید و مالشان را تصاحب کنید!!! به نظر بنده اول شما بعید تحت درمان روانی قرار بگیرید و بعد هم برای امنیت جامعه محاکمه شوید و ثانیا این گوی و این میدان بفرمایید تشریف بیاورید تبریز و به روی مردم سلاح بکشید و قتل عام کنید. آخرین کسانی که این روش را در آذربایجان امتحان کردند رضا پالان و تیمچه پهلوی بود که در بی وطنی و آوارگی مردند و بعد هم تروریست‌های وحشی داشناک به رهبری مارشیمون بودند که حتی گور ندارند.
فدوی ۰۲ شهریور ۱۴۰۰ | ۱۳:۱۰
جناب رضا خان ، هنوز متوجه نشدی که اونی که میاد در دفاع از اردوغان کامنت می گذار ، مدتی بعد میاد و در مورد بیرون کردن فلان و فلان کامنت می گذاره . واقعا اینقدر متوجه شدن این موصوع کار سختیه . دشمن که دشمنی نتواند ، سلسله ی دوستی بجنباند و در دوستی کارها کند که هیچ دشمن نتواند .‌از شیر و پلنگ نباید ترسید ، باید مراقب گرگی بود که لباس میش به تن کرده . پانترکی که لباس ترک ستیزی به تن می کند .
ایران دوست ۰۲ شهریور ۱۴۰۰ | ۱۳:۱۵
جمعیت آذریهای ایران معادل 16 درصد کل جمعیت است. بیشتر از این عدد سندی وجود ندارد. توهمات پانترکی فاشیستی خودتان را نمیتوانید جای واقعست معرفی کنید. البته حق دارید، پانترکها آنقدردر محافل بسته خودشان تاریخ و فرهنگ و جمعیت و... را جعل کرده اند که شاید فکر میکنند این توهمات واقعیت دارند! از اتاق تان بیرون بیایید و با تمدن آشنا شوید.
ناشناس ۰۲ شهریور ۱۴۰۰ | ۱۵:۱۷
من ناشناس 23:07 هستم. جناب رضاخان!!! من در کجا کلمه ای در مورد قتل عام نوشتم؟؟؟ قتل عام و نسل کشی که تخصص یک قوم خاص !!! است که سابقۀ تاریخی هم دارند. حتی چین هم تروریستهای اویغور را نمی کشد. برخلاف تبلیغات مسموم غرب، آنها را در اردوگاههایی تحت بازآموزی قرار داده و به مناطق مرکزی و شرقی چین مهاجرت می دهد. علاوه بر از بین رفتن خطر جدایی طلبی و تروریسم، وضع مالی این ایغورها خوب شده و خودشان هم راضی هستند. اما جناب فدوی، برادر عزیز، ما پیش از این نیز در مورد آسیای مرکزی و ترکیه بحث داشتیم. اما دلیل حساسیت بیشتر من نسبت به شما این است که احتمالاً شما ساکن مناطق مرکزی کشور هستید و عمق فاجعه را درک نمی کنید، در حالیکه من متعلق به یکی از اقوام اصیل ایرانی هستم که مورد تهاجم این قوم خاص هستیم. آنها حتی بافت شهرهای ما راتغییر دادند. فدوی عزیز جای شما خوب است و خیلی راحت به ما برچسب می زنید، ولی ما در دل خطر هستیم. اگر حالا متوقف نشوند، بعداً خیلی دیر خواهد شد.
به فدوی ۰۲ شهریور ۱۴۰۰ | ۱۶:۱۷
جناب فدوی خوب شد که این دوست ناشناس شما خودشان اعتراف کردند که ترک نیستند و خیلی هم اصیل هستند. وگرنه در توهمات شما یک عده جاسوس هستند که اتفاقا ترک هستند و میآیند اینجا به ترکها توهین می کنند. نه جناب دلیل این تشنج ، کوروش گرایی و باستان گرایی و سلطنت طلبی از افراطی یک عده پهلوی پرست است
کامران ۰۲ شهریور ۱۴۰۰ | ۱۷:۱۳
جناب فدوی این ایدی ناشناس ۲۳:۰۷ با کامنتهای خود کاملا شناخته شده است و بنده خدا انقدر با اسامی مختلف کامنت میکذاردکه خودش هم فراموش میکند! جهت و‌ مرامش هم شناخته شده است ، ایدی جامی ، ایرج ، شاهرخ ، احمد ، امیر ، ایرانی و……..)))))))
ساسان ۰۳ شهریور ۱۴۰۰ | ۱۵:۰۶
قاجار و پهلوی مرد رفتند پی کار خود اما عده ای با چنگ زدن به قاجار و متهم کردن دیگران به پهلوی و باستان گرایی قصد خدمت به اربابان خود در باکو و ترکیه دارند ،خود را شدیداً ترک گرا میداند ،و افتخار به حکومت های مغولها و آتیلا و...میداند و دیگران را به کوروش متهم میکند ،این حرکت قطعا از نعشه ی پیشه وری و توهمات ادامه دهنده سیاستهای آنها در ایران و باکو و ترکیه است و هذیان گویان که با اسامی و القاب دیگر سعی در گسترش این غده سرطانی پانترکیسم دارند
مصلح ایرانی ۰۳ شهریور ۱۴۰۰ | ۱۶:۲۹
آفرین بر نویسنده محترم و شرم بر کسانی که کامنت ضد ایرانی کذاشتند و ثابت کردند که مزدور بی جیره و مواجب اردوغان در ایران اند. پیشه وری به زباله دان تاریخ رفت اما دنباله های اون وطن فروش هنوز به زندگی انگل وار ادامه میدن. یک واژه ای هست به نام پان ترک اللهی یعنی کسانی که با ظاهر انقلابی و اسلامی میخواهند افکار تجزیه طلبانه رو ترویج کنند. اینها با فحاشی به تاریخ ایران، کوروش، رضا شاه و... میخواهند خودشون رو انقلابی نشان بدن تا کسی بهشون شک نکنه. اینها نه به اسلام و تشیع اعتقاد دارند و نه به ایران و منافع ملی. تنها چیزی که برای اینها مهمه تضعیف ایران، تغییر هویت مردم ایران و تبریز و اردبیل و تفرقه بین مردمه. دستگاه های امنیتی و اطلاعاتی باید با هوشیاری سرپل های اطلاعاتی ترکیه و نفوذی ها پانترک در ایران رو شناسایی کنه. اینها مصداق بارز وطن فروش اند که از راه جنگ نرم میخواهند ایران رو تکه تکه کنند. اما خیال باطل میکنند. زنده باد ایران و ایرانی
تبریزی به مصلح ایرانی ۰۳ شهریور ۱۴۰۰ | ۱۹:۱۵
خیال باطل آن عیاش پهلوی ساکن در نیویورک و پیاده نظامش در ایران کرده اند که رویای بازگشت فاشیسم کوروش و حکومت پهلوی را دارند.
به تبریزی ۰۳ شهریور ۱۴۰۰ | ۱۹:۴۲
خیال باطل آن عیاش سلطان سلیم دیوانه و لشکر داعشی پیاده نظام ینی چری در تبریز کردند ،که رویای بازگشت خلیفه گری و پانترکیسم سینه چاک شما را دارند
مصلح ایرانی به تبریزی (پانترک و مزدور اردوغان) ۰۶ شهریور ۱۴۰۰ | ۱۶:۵۰
مزودران اردوغان هر کسی را که از ایران و منافع ملی دفاع کند، به پهلوی میچشبانند اما زهی خیال باطل. ما مسلمانِ ایرانی هستیم و اسلام و ایران افتخار مبکنیم. به برکت تشیع و اهل بیت ایران را حفظ کردیم و به تاریخ باستانی خود افتخار میکنیم. این شیده ای که تو پیش گرفتی کهنه شده و دیر یا زود نهادهای امنیتی امثال تو را که ماهانه 200 دلار برای دریوزگی دریافت میکنی دستگیر میکنند و آن پول را باید خرج کن و دفنت کنی. البته کینه امثال تو از ایران آنقدر زیاد است که به کورورش بزرگ توهین میکنی و عقده حقارتت زمانی اوج میگیرد که به تاریخ 7000 ساله ایران نگاه میکنی. البته به تو حق میدم چرا که تاریخ تاسیس ترکیه جعلی از سابقه کبریت توکلی کمتر است. به قول محمود آب رو بریز اونجا که میسوزه. متاسفانه در مملکت اسلامی ما یک مشت مزودر اردوغان که زوزه میکشند که باید دیر یا زود توسط نهاهای امنیتی استخوان هایشان خرد شود. ما به شیوه ستارخان اینان را ادب خواهیم کرد.
امیر ۰۷ مهر ۱۴۰۰ | ۰۹:۱۱
فکر کنم کسایی که شهریور ماه زیر این مقاله کامنت گذاشتن و نوسینده رو متوهم و ترک ستیز خوندن ، با رفتار خصمانه کنونی آذربایجان و ترکیه نسبت به ایران و اظهارات آب نکشیده مقامات و نمایندگان آذربایجان نسبت به ایران ، الان فهمیدن که این مقاله چقدر ماهیت پیشگویی داشته و اتفاقات الان را پیش بینی کرده .