توجیهی برای حمله به ایران؟!

دیپلماسی ایرانی: روزنامه نیویورک تایمز، همانند بی.بی.سی و سایر رسانه های وابسته به نظام سلطه، اغلب به طور غیر مستقیم و موذیانه به تنش دامن می زند و جنگ را توجیه کرده و اجتناب ناپذیر جلوه می دهد. این نشریه در گذشته در مقالات متعدد، ضمن تقبیح و مخالفت ظاهری با جنگ، بارها گزینه حمله نظامی به ایران را به عنوان راه حل مشکلات در خاورمیانه و جهان توجیه کرده است (برای اطلاعات بیشتر به منابع در انتهای این مطلب و موارد مشابه مراجعه شود).
 
روزنامه مذکور جمعه ششم فوریه ۲۰۲۶، درست در زمان مذاکرات در مسقط، مقاله ای منتشر کرده و به مسئله بازسازی یا ارتقا تاسیسات هسته ای و موشکی ایران پرداخته و با بارگذاری چند تصویر مرتبط با این تاسیسات و استناد به چند نقل قول، خطر موشک های بالستیک ایران را برجسته کرده و این گزاره را القا می کند که ایران مشغول بازسازی توان هسته ای خود است و احتمالا در مسیر ساخت بمب هسته ای حرکت می کند.
 
در زیر ترجمه این مقاله را با اندکی تغییرات مشاهده می کنید:   
 
تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد ایران مشغول کار در سایت‌های موشکی و هسته‌ای است– نیویورک تایمز
 
نوشتهٔ ساموئل گرانادوس و اورلین بریدن
 
۶ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۵:۴۰ صبح به وقت شرقی
 
بر اساس تحلیل تصاویر ماهواره‌ای نیویورک تایمز، ایران به‌سرعت چندین تأسیسات موشک‌های بالستیک را که در حملات سال گذشته آسیب دیده بودند تعمیر کرده، اما تنها تعمیرات محدودی در سایت‌های عمدهٔ هسته‌ای که هدف حملات اسرائیل و ایالات متحده قرار گرفتند انجام داده است.
 
این تفاوت در سرعت بازسازی سرنخ‌هایی دربارهٔ اولویت‌های نظامی ایران ارائه می‌دهد؛ آن هم در زمانی که ایالات متحده در حال افزایش نیروهای خود در نزدیکی ایران است و رئیس‌جمهور ترامپ در حال سنجیدن اقدام نظامی جدید است. اگر ایالات متحده حمله کند، ایران به احتمال زیاد با موشک‌های بالستیک به اسرائیل و دارایی‌های آمریکا در منطقه حمله می کند.
 
برنامه این بوده است که ایالات متحده و ایران روز جمعه  (ششم فوریه) در عمان دیدار کنند تا از بروز درگیری دیگری جلوگیری شود. دامنهٔ این گفت‌وگوها  درست مشخص نشده، اما برنامهٔ هسته‌ای ایران احتمالاً یکی از محورهای اصلی آن است.
 
کارشناسانی که برنامه‌های هسته‌ای و موشکی ایران را از نزدیک دنبال می‌کنند، تحلیل نیویورک تایمز را تأیید کرده اند. این تحلیل حدود بیست و چهار مکان را که در جریان درگیری ۱۲روزهٔ ژوئن گذشته هدف حملات اسرائیل یا ایالات متحده قرار گرفته بودند بررسی کرده است. نیویورک تایمز در بیش از نیمی از آن‌ها فعالیت‌های ساخت و ساز را شناسایی کرده است.
 
این کارشناسان هشدار دادند که با توجه به این‌که تصاویر ماهواره‌ای تنها نمایی از سطح زمین ارائه می‌دهد، دامنهٔ کامل تعمیرات همچنان نامشخص است.
 
تصاویری که نیویورک تایمز بررسی کرده نشان می‌دهد که در چندین تأسیسات موشکی، برخی تعمیرات کمی بعد از حملات انجام شده؛ امری که نشان می‌دهد ایران تولید موشک را به اولویت کوتاه ‌مدت خود تبدیل کرده است.
 
جان پی. کیوز سوم، مشاور متخصص در مرکز مطالعات سلاح‌های کشتار جمعی دانشگاه ملی دفاع در واشینگتن، در ایمیلی نوشته است: "تهدید اسرائیل و پایگاه‌ها و متحدان آمریکا در منطقه با حملات موشکی، یکی از معدود گزینه‌های ایران برای بازدارندگی از تکرار حملات به تأسیسات هسته‌ای‌اش است."
 
در مقابل، به گفتهٔ کارشناسان، تصاویر تأسیسات عمدهٔ هسته‌ای آسیب‌دیدهٔ ایران تنها تعمیرات جزئی و اقدامات تقویتی را نشان می‌دهد؛ اقداماتی که تنها در ماه‌های اخیر سرعت گرفته‌اند.
 
مقام‌های غربی و اسرائیلی نشانه‌های اندکی یافته‌اند که ایران در بازسازی توانایی خود برای غنی‌سازی سوخت هسته‌ای و ساخت کلاهک هسته‌ای پیشرفت چشمگیری کرده باشد.
 
تجدید ذخایر موشکی
 
تصاویر ماهواره‌ای تحلیل‌شده توسط نیویورک تایمز نشان می‌دهد که طی چند ماه گذشته، در بیش از  دوازده  تأسیسات موشکی – از جمله سایت‌های تولید – کارهای تعمیراتی انجام شده است.
 
ارزیابی‌های اطلاعاتی نشان داده‌اند که ایران از زمان حملات ماه ژوئن، برنامه موشک‌های بالستیک خود را تا حد زیادی بازسازی کرده است.
 
سم لیر، پژوهشگر وابسته در مرکز جیمز مارتین برای مطالعات عدم اشاعه در مونتریِ کالیفرنیا، گفت: "تأکیدی که بر بازسازی برنامه موشکی گذاشته شده، در تضاد با برنامه هسته‌ای است".
 
آقای لیر گفت که به نظر می‌رسد تأسیسات آزمایش موشکی شاهرود با سرعت زیادی بازسازی شده و باور بر این است که ظرف چند ماه پس از حملات دوباره عملیاتی شده است. او افزود زمانی که ماه گذشته برف بارید، جاده‌های این تأسیسات به‌سرعت پاک‌سازی شد و برف از روی بام‌ها آب شد؛ موضوعی که نشان می‌دهد این سایت فعال است.
 
او گفت: "شاهرود بزرگ‌ترین و جدیدترین کارخانه تولید موشک‌های سوخت جامد آن‌هاست. بنابراین منطقی است که بیشترین توجه به آن معطوف شده باشد".
 
بازسازی محدود هسته‌ای
 
راهبرد امنیت ملی کاخ سفید که در ماه نوامبر منتشر شد، می‌گوید حملات در جنگ دوازده روزه "برنامه هسته‌ای ایران را به‌طور قابل‌توجهی تضعیف کرده است."
 
کارشناسان می‌گویند با وجود برخی فعالیت‌های قابل مشاهده، به نظر می‌رسد سه تا از تأسیسات اصلی غنی‌سازی ایران – اصفهان، نطنز و فردو – غیرفعال باشند.
 
از ماه دسامبر، ایران بر دو مورد از این تأسیسات سقف‌هایی احداث کرده که تشخیص این‌که آیا در داخل سازه‌ها بازسازی‌ای در جریان است یا نه را دشوار می‌کند. کارشناسان می‌گویند این می‌تواند به معنای تلاش برای بازیابی تجهیزات بدون مشاهده از بالا باشد. بخش زیادی از خسارات سطحیِ ناشی از حملات ژوئن همچنان قابل مشاهده است.
 
در مجتمع هسته‌ای نطنز، حدود ۱۴۰ مایل در جنوب تهران، که مرکز اصلی غنی‌سازی اورانیوم ایران به شمار می‌رود، خساراتی که در اوایل دسامبر دیده می‌شد، از آن زمان با یک سازه سقفی سفیدرنگ پوشانده شده است. مؤسسه علم و امنیت بین‌المللی، یک گروه خصوصی در واشنگتن که اشاعه هسته‌ای را رصد می‌کند، این ساختمان آسیب‌دیده را به‌عنوان تأسیسات آزمایشی غنی‌سازی سوخت شناسایی کرده است.
 
در مجتمع هسته‌ای اصفهان، حملات چندین ساختمان سطحی از جمله تأسیسات تبدیل اورانیوم را ویران کرد. یک تصویر که در ماه دسامبر گرفته شده، ساختمان‌های تخریب‌شده‌ای را نشان می‌دهد که به نظر می‌رسد با سقف پوشانده شده‌اند.
 
در فاصلهٔ کمتر از یک مایل از تأسیسات روی‌زمین اصفهان، موانع جدیدی در یکی از ورودی‌های مجموعه‌ای از تونل‌های کوهستانی نزدیک نصب شده است؛ مجموعه‌ای که برخی کارشناسان معتقدند می‌تواند میزبان تأسیسات مخفی غنی‌سازی باشد. همچنین در یک سایت جدید زیرزمینی در فاصلهٔ کمتر از دو مایل از نطنز که با نام « کوه کلنگ » شناخته می‌شود، ورودی‌های تونل‌ها در ماه‌های اخیر تقویت شده‌اند.
 
جوزف راجرز، پژوهشگر مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی در واشنگتن که برنامهٔ هسته‌ای ایران را زیر نظر داشته است، گفت تا همین اواخر، بخش زیادی از فعالیت‌های مشاهده ‌شده پیرامون سایت‌های هسته‌ای عمدتاً معطوف به ارزیابی خسارت و تثبیت وضعیت بوده؛ اقداماتی مانند پاک‌سازی آوار و پر کردن گودال‌ها.
 
او گفت: «ما هیچ تلاش فشرده‌ای برای بازیابی و خارج کردن تجهیزات از این تأسیسات ندیده‌ایم.» او افزود که سرکوب دولت ایران علیه مظنونان به جاسوسی پس از حملات ژوئن نیز برنامهٔ هسته‌ای این کشور را مختل کرده است.
 
اما آقای راجرز هشدار داد که ایران همچنان ذخیره‌ای از اورانیوم غنی‌شده در اختیار دارد — سوختی که نزدیک‌ترین ماده به تبدیل شدن به مواد با درجهٔ تسلیحاتی است. اطلاعات آمریکا و اسرائیل حاکی از آن است که اورانیوم غنی‌شدهٔ دفن‌شده در سه سایتی که در ژوئن هدف قرار گرفتند، همچنان در محل باقی مانده و ظاهراً دست‌نخورده است.
 
مؤسسهٔ علم و امنیت بین‌المللی هفتهٔ گذشته در گزارشی اعلام کرد که در روزهای اخیر افزایش فعالیت در مجتمع هسته‌ای اصفهان را شناسایی کرده است؛ از جمله دفن ورودی‌های تونل با خاک تازه.
 
دیوید آلبرایت، رئیس این مؤسسه، گفت انباشتن خاک احتمالاً «در انتظار یک حمله» انجام می‌شود؛ امری که «نشان می‌دهد چیزی باارزش در آنجا وجود دارد»، احتمالاً اورانیوم غنی‌شده.
 
آقای آلبرایت گفت مشخص نیست ایران دقیقاً چه کاری انجام می‌دهد. او افزود: «اما این موضوع سوءظن را افزایش می‌دهد که آن‌ها در حال بازسازی برنامه‌ای برای توانایی ساخت سلاح هسته‌ای هستند. ما به هیچ وجه فکر نمی‌کنیم این موضوع فوری یا قریب‌الوقوع باشد».
 
تحول مهم دیگری در مجتمع نظامی پارچین، در جنوب‌شرق تهران، قابل مشاهده است؛ جایی که ایران مواد منفجرهٔ قوی را که می‌توانند به‌عنوان چاشنی کلاهک‌های هسته‌ای به کار روند آزمایش کرده است! تصاویر ماه‌های اخیر نشان می‌دهد که به نظر می‌رسد یک محفظهٔ استوانه‌ای بزرگ به طول حدود ۱۵۰ فوت به‌تازگی در این تأسیسات ساخته شده باشد.
 
این سایت در ژوئن مورد حمله قرار نگرفت، اما در سال ۲۰۲۴ هدف حملات اسرائیل بود. بنا بر گزارش اخیر مؤسسهٔ علم و امنیت بین‌المللی، این مجموعه همچنین با سامانه‌های دفاعی مانند توپخانهٔ ضدهوایی تقویت شده است.
 
در این گزارش دربارهٔ محفظهٔ جدید آمده است: «اگرچه هدف مورد نظر این تأسیسات جدید از روی تصاویر قابل تعیین نیست، اما ساخت ‌وساز جدید نشان‌دهندهٔ اهمیت راهبردی آن است».
 
اورلین بریدن خبرنگار نیویورک تایمز در پاریس است و اخبار فرانسه را پوشش می‌دهد.
 
لینک مقاله:
https://www.nytimes.com/2026/02/06/world/middleeast/iran-missile-nuclear-repairs.html
 
منابع:
 https://fair.org/home/the-nyts-pro-war-arguments-against-war-with-iran/

تهیه و ترجمه: اکبر فیجانی، مدرس دانشگاه