ایران و تنگه هرمز

این همه سال به ایران گفتید نه، چه شد؟

کارت تنگه هرمز جدید

مهرداد احمدی شیخانی در یادداشتی می نویسد: عقل می‌گوید وقتی این همه سال گفته‌اید ایران نه، بعد آیا در یک شب می‌توان همه مسائل را حل کرد؟! البته، حل مسئله راه دارد و راهش پذیرفتن آن است که مشکل منطقه، در خود منطقه و با مساعدت کشورهای منطقه حل شود و نه با آویزان شدن به کشوری در آن‌سوی جهان که یک ناو هواپیمابر دائمی به نام اسرائیل در منطقه کاشته که ربطی به منطقه ندارد و فقط جنگ و کشتار راه می‌اندازد.اگر این را متوجه نشوید، داستان نه تنها تمام نمی‌شود که تازه شروع شده است.

ادامه مطلب

با توجه به روابط ویژه روسیه با ایران و کشورهای منطقه

آیا سفر لاوروف، تکلیف عصر جدید هرمز را روشن می‌سازد؟

محمدمهدی عمادی مقدم در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: سفر سرگئی لاوروف به تهران در ۱۹ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۷ مهر ۱۴۰۵) می‌تواند فرصتی برای بازتعریف ابعاد بین‌المللی مسئله هرمز فراهم کند. اهمیت این سفر را باید در هم‌زمانی آن با تشدید تنش‌های منطقه‌ای، تداوم اختلافات ایران و آمریکا و افزایش حساسیت بازیگران نسبت به امنیت انرژی ارزیابی کرد.

ادامه مطلب

دروغ امریکا

تنگه هرمز همچنان امن نیست

اطلاع‌رسانی ایالات متحده در مورد حملات ایران نیز به‌شدت کاهش یافته است. با وجود گزارش‌هایی مبنی بر جراحت سطحی هشت تفنگدار دریایی آمریکا در پی حمله موشکی ایران به یک کشتی تجاری در اواسط سپتامبر، ایالات متحده نه اظهار نظر رسمی درباره این رویداد داشته و نه اقدام تلافی‌جویانه‌ای علیه ایران انجام داده است. با توجه به انتخابات میان‌دوره‌ای پیش‌رو، برای واشینگتن منافع بیشتری دارد که به جای جلب توجه به تداوم حملات ایران، بر تحولات مثبتی همچون بهبود جریان نفت خام تمرکز کند.

ادامه مطلب

درباره پروژه کرکوک - بانیاس که بر سر زبان‌ها افتاده است

فرصت‌ها و تهدیدهای کریدور انرژی سوریه در نظم نوین خاورمیانه

فرهاد قادری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: برای درک ابعاد این تحول، می‌توان از نظریه‌ی رئالیسم تهاجمی بهره گرفت که بر نقش «نقاط خفه‌کننده» در معادلات قدرت تأکید دارد. تنگه هرمز از این منظر، نه فقط یک گذرگاه اقتصادی، بلکه اهرم حیاتی ایران برای بازدارندگی و چانه‌زنی راهبردی بوده است. ایالات متحده با انتقال بخشی از جریان نفت به خشکی، عملاً در تلاش است تا این اهرم را خنثی کند و برای نخستین بار از جنگ جهانی دوم تاکنون، وابستگی زنجیره‌ی تأمین انرژی به یک آبراهِ تحت نفوذ دشمن را بشکند. در این چارچوب، خط‌لوله‌ی مذکور نه یک پروژه‌ی اقتصادی، که یک «سلاح زیرساختی» برای تغییر موازنه‌ی قوا به نفع واشینگتن و متحدانش محسوب می‌شود.

ادامه مطلب

دکترین خروج ایران از بن‌بست راهبردی هرمز و خلیج فارس

ضرورت ژئواستراتژیک توسعه سواحل مکران

علی محرابی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در دکترین نظامی – امنیتی، اگر خلیج فارس «محیط دفاع نزدیک و منع دسترسی» تعریف شود، مکران «محیط دفاع پیش‌رونده» است. انتقال بخشی از ظرفیت‌های لجستیکی، صنعتی، دریایی و تجاری به این ساحل اقیانوسی، در صورت بروز بحران در خلیج فارس، تداوم بقای اقتصادی و امنیتی کشور را تضمین می‌کند.

ادامه مطلب

مساله برسر جئوپلتیک بعد از جنگ است

هرمز و کلید مدیریت کریدور انرژی جهانی

تا همین اواخر، منطق مذاکرات نسبتاً سرراست به نظر می‌رسید: توقف تشدید نظامی، تضمین ایمنی کشتیرانی و بازگرداندن نفتکش‌ها از طریق تنگه. اکنون اوضاع متفاوت به نظر می‌رسد. ایران به دنبال مدلی است که در آن نقش ویژه‌اش در تنظیم ترافیک از طریق هرمز دیگر صرفاً نتیجه جغرافیا یا قدرت نظامی نباشد، بلکه عملاً به رسمیت شناخته شود.

ادامه مطلب

اهمیتی فراتر از یک گذرگاه دریایی

تنگه هرمز؛ از ابزار بازدارندگی تا تله راهبردی

علی اصغر بصیری جم در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: اکنون در شرایطی که جنگ میان ایران از یک سو و آمریکا و اسرائیل از سوی دیگر، با هدف اعلامی مقابله با برنامه هسته‌ای ایران وارد مرحله نظامی شده است، تنگه هرمز به مهم‌ترین ابزار ایران برای انتقال هزینه‌های جنگ از سطح منطقه‌ای به سطح جهانی تبدیل شده است.

ادامه مطلب

انرژی جهانی بیش از پیش در منگنه است

باب‌المندب، مکمل اهرم فشار هرمز

ایران با یک تصمیم سیاسی، یکی از جدی ترین اختلالات را در بازارهای جهانی انرژی در سال های اخیر ایجاد کرده است.

ادامه مطلب

از واقع‌گرایی دیپلماتیک تا عقلانیت راهبردی

چرا ایران به «پیروزی نسبی» در مذاکرات هرمز نیاز دارد؟

سید رضا تقوی‌نژاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: این که ما بخواهیم تمام آسیب‌هایی که آمریکا از اوایل انقلاب تاکنون به صورت مستقیم و غیر مستقیم به ما وار کرده را در میدان مذاکرات مربوط به تنگه هرمز جبران کنیم منبعی جز بینش سیاسی ضعیف، یا اهداف شوم سیاسی ندارد؛ چرا که آسیب های انسانی، اقتصادی، اجتماعی و... که صرفا آمریکا از جنگ ۱۲ روزه تاکنون به کشور ما وارد کرده نه در یک توافق که در چندین توافق بین‌المللی نیز به طور کامل قابل جبران نیست.

ادامه مطلب

فقط زور کافی نیست

سه گزینه پیش روی ترامپ برای پایان دادن به جنگ

دنیس راس در یادداشتی می‌نویسد: برای باز نگه داشتن دوباره تنگه هرمز پس از آخرین پیچ‌ و خم بحران ایران، دولت ترامپ باید از یک سو تلاش‌های خود برای اعمال محاصره را از سر بگیرد و از سوی دیگر، آن را با رویکردی دیپلماتیک‌تر و مبتنی بر اجماع و همکاری بین‌المللی همراه سازد.

ادامه مطلب

مشروعیت اقدامات محدودکننده ایران در تنگه هرمز و امکان اخذ عوارض عبور توسط ایران

رژیم حقوقی جدید تنگه هرمز

امیرحسین عسگری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در شرایطی که یک دولت با توسل به زور علیه تمامیت سرزمینی و حاکمیت دولت دیگر اقدام می‌کند، چارچوب حقوقی حاکم بر بهره‌برداری از آبراه‌های راهبردی نیز متأثر از وضعیت مخاصمه قرار می‌گیرد.

ادامه مطلب

ضرورت عبور از روایت جنگ به روایت صلح

پلی برای صلح بسازیم

صادق ملکی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: ملت‌ها و نظام‌های سیاسی اگر از تاریخ به‌جای پل، اهرم انتقام بسازند، جنگ‌ها دائمی و پایان‌ناپذیر خواهد بود. آلمان، ژاپن، ویتنام و.... در تاریخ نمانده و با تغییر نگاه برای ملت و کشور به روایتی تن دادند که نه جنگ، بلکه زندگی و توسعه را برای آنان به ارمغان آورده است.

ادامه مطلب

نقطه‌ای که باید به منبع پایدار قدرت تبدیل شود

تنگه هرمز؛ از ژنوم تا کد ژئوپلیتیکی امنیت‌ساز

فرزاد احمدی دوازده امامی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: کارکرد راهبردی تنگه هرمز برای ایران را نباید صرفاً در قابلیت‌های بازدارنده یا نظامی آن جست‌وجو کرد، بلکه اهمیت اصلی این ژنوم ژئوپلیتیکی در ظرفیت آن برای خلق شبکه‌ای از وابستگی‌های متقابل نهفته است. هرچه ایران موفق‌تر شود کدهای ژئوپلیتیکی خود را برای تبدیل این مزیت جغرافیایی به یک دارایی مشترک برای اقتصاد جهانی سامان دهد، احتمال تبدیل آن به منبعی پایدار برای قدرت، نفوذ و امنیت ملی نیز افزایش خواهد یافت.

ادامه مطلب

جنگی که جایگاه کشورمان را بازتعریف کرد

تحمیل اراده ایران

علی اکبر رضایی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در نظام بین‌الملل، قدرت صرفاً با شاخص‌های نظامی اندازه‌گیری نمی‌شود. قدرت واقعی زمانی شکل می‌گیرد که دیگر بازیگران ناچار باشند منافع، ظرفیت‌ها و خطوط قرمز یک کشور را در تمامی محاسبات خود لحاظ کنند. از این منظر، مهم‌ترین نتیجه جنگ ایران و آمریکا نه در میدان نبرد، بلکه در تغییر جایگاه ژئوپلیتیکی ایران قابل مشاهده است.

ادامه مطلب

امارات و عربستان نظاره‌گر

عمان کلید هرمز را در دست دارد؟

هم‌زمان با بازگشت تنگه هرمز به مرکز سیاست خلیج فارس، دیپلماسی محتاطانه مسقط با تهران به آزمونی برای این موضوع تبدیل شده است که آیا امنیت منطقه‌ای توسط کشورهای خلیج فارس مدیریت خواهد شد یا از خارج دیکته می‌شود.

ادامه مطلب

بررسی یک مساله حقوقی

تنگه هرمز؛ از حق حاکمیت ایران تا اخذ عوارض خدمات دریانوردی

امیر بی‌پروا در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: نکته اساسی آن است که جمهوری اسلامی ایران عضو کنوانسیون ۱۹۸۲ حقوق دریاها، موسوم به کنوانسیون مونته‌گو بی، نیست و از همین رو، رژیم «عبور ترانزیت» را که در آن کنوانسیون پیش‌بینی شده، به عنوان یک تعهد قراردادی برای خود نمی‌پذیرد.

ادامه مطلب

وقتی طوفان پیش از رسیدن خود را نشان می‌دهد

آب‌های ناآرام؛ از لیطانی تا هرمز

نیروانا مهرآیین در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: اکنون خاورمیانه بیش از هر زمان دیگری به دریایی شباهت دارد که سطح آن آرام به نظر می‌رسد، اما در عمق آن جریان‌های قدرتمندی در حرکت هستند. از لیطانی تا هرمز، از اتاق‌های فرماندهی نظامی تا تریبون‌های سیاسی، همه نشانه‌ها حکایت از آن دارند که منطقه وارد مرحله‌ای تازه از رقابت‌ها و تنش‌های راهبردی شده است.

ادامه مطلب

معادله جدیدی که ایران حاکم کرده است

هرمز و باب‌المندب؛ دو تنگه، یک حساسیت راهبردی

غفور کریمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: اکنون که ایران توانسته تسلط خود بر تنگه هرمز را به منصه ظهور رسانده و به مراحل نهایی نزدیک کرده با این اقدام، که در چهارچوب حقوق بین‌الملل دریایی و اصول شناخته‌شده حاکمیت سرزمینی انجام شده، سبب شده است جامعه جهانی به‌تدریج نقش این دولت در مدیریت ایمن و منظم این گذرگاه حیاتی را به رسمیت بشناسد. 

ادامه مطلب

تغییر پارادایم لازم است

تنگه هرمز و بحران نظم حقوقی جهان

سید محمدمهدی سیدناصری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: این مقاله بر آن است که در پرتو نظامی‌سازی ساختاری منطقه و استفاده فعال از تنگه به‌عنوان ابزار لجستیکی در یک کارزار نظامی، مفهوم «عبور ترانزیتی نامشروط» دیگر قابل دوام نیست. این مفهوم باید در قالب چارچوبی جدید و مبتنی بر اصول ضرورت، تناسب و منع سوءاستفاده از حق بازتعریف شود. در چنین چارچوبی، حتی تصمیم ایران برای تنظیم یا محدودسازی عبور برخی شناورها نیز نباید به‌منزله «بستن تنگه» تلقی شود، بلکه باید در پرتو حق ذاتی دفاع مشروع مندرج در ماده ۵۱ منشور ملل متحد و صلاحیت‌های حاکمیتی دولت ساحلی در دریای سرزمینی خود ارزیابی شود.

ادامه مطلب

یکی از برجسته‌ترین چهره‌های طرفدار جنگ هشدار می‌دهد

جنگ با ایران شکستی فاجعه‌بار برای امریکا و اسرائیل

رابرت کیگان با لحنی ناامیدانه نتیجه‌گیری کرد: «هیچ بازگشتی به وضع موجود قبل از جنگ وجود نخواهد داشت، هیچ پیروزی نهایی آمریکایی که بتواند آسیب‌های وارده را جبران یا بر آنها غلبه کند، وجود نخواهد داشت.»

ادامه مطلب

واشینگتن بیش از تهران در مخمصه است

بازی ایران در تنگه هرمز و محدودیت‌های قدرت نظامی امریکا

به نظر می‌رسد رهبران ایران – به‌ویژه در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی – با توجیهی، معتقدند که می‌توانند فشار اقتصادی و نظامی را طولانی‌تر از ایالات متحده تحمل کنند. این درگیری توانایی ایران در تهدید تنگه هرمز را نشان داد. پیش از جنگ، این توانایی اغلب مورد بحث قرار می‌گرفت اما هرگز آزمایش نمی‌شد؛ اکنون این بهترین اهرم ایران برای فشار بر ایالات متحده در مذاکرات است.

ادامه مطلب

واقعیت آن سوی فیلمنامه است

از هالیوود تا هرمز

رویا حکیمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: این گلوگاه حیاتی انرژی دنیا، امروز نه با کنش ایران، که با ماجراجویی‌های مکرر آمریکا و اسرائیل به هم ریخته است. وقتی پایگاه‌های لجستیک این بازیگران، آبراه را به منطقه‌ای ملتهب گره زده، طبیعی است که امنیت ناوبری نابود شود و مدیریت فعال دولت ساحلی، نه یک انتخاب، که یک ضرورت فوری باشد.

ادامه مطلب

استیلای ایران بر هرمز و اثر آن بر کاهش کارآمدی تحریم‌ها

حمله ایرانی به دلار امریکایی

محمدمهدی عمادی مقدم در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: رژیم جدید تنگه هرمز دقیقاً در همین نقطه حساس به آمریکا ضربه وارد کرده و با ایجاد سازوکاری برای دریافت پرداخت‌ عوارض، بیمه، مالیات و ... در قالب ارز غیرغربی یوان، جریان تحریم‌ها را مختل می‌کند.

ادامه مطلب

گذار از تقابل به نظم نوین

چارچوب ایران، آینده امنیت خلیج فارس و بحران انرژی

علی رحیمی‌پور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: ایران با آگاهی از هزینه‌های جنگ و نیز نقاط قوت راهبردی خود، چارچوبی چهارگانه را برای هر گونه مذاکره یا پایان بحران تعریف کرده است که این چارچوب نه خواسته‌ای تاکتیکی، بلکه خطوط قرمز راهبردی محسوب می‌شود و هرگونه ترتیبات امنیتی جدید در منطقه باید بر اساس آن شکل بگیرد. 

ادامه مطلب

افزایش نفوذ ایران در اقتصاد جهانی

ترامپ، غیرقابل پیش بینی ترین رئیس جمهور آمریکا

محمد بیدگلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: بزرگترین ضربه محسوس دونالد ترامپ به ایالات متحده آمریکا و جهان: افزایش نفوذ جمهوری اسلامی ایران بر اقتصاد جهان با تسلط بر تنگه هرمز، تضعیف جایگاه نظامی آمریکا در جهان، بی اعتمادی و عدم همراهی متحدان آمریکا از جمله کشورهای عضو ناتو و در نهایت فروپاشی اخلاقی آمریکا دانست که تهدیداتی را درباره نابود کردن تمدن ایران زمین مطرح کرد.

ادامه مطلب

مذاکرات اسلام‌آباد حتی از رفع اساسی‌ترین مانع هم عاجز ماند

حضور دست بالای تهران در میز مذاکره

اینکه تنگه هرمز همچنان عملاً بسته است، نشان می دهد که ایران با اهرم فشار بیشتری نسبت به آنچه قرار بود داشته باشد، وارد پاکستان شده است.

ادامه مطلب

بررسی روزنامه گاردین از مذاکرات اسلام‌آباد

ونس نفهمید ۲۱ ساعت مذاکره با ایران کافی نیست؟!

آنچه کمتر نظری است، آینده نزدیک تنگه هرمز است، قرص سمی که تیم ترامپ با ناتوانی در تصور پاسخ ایران به حمله‌ای که گفته می‌شود چند روز طول خواهد کشید، به جهانیان داده است.

ادامه مطلب

وجود بارقه امید

چرا مذاکرات اسلام‌آباد شکست خورد؟

مقامات پاکستانی با جدیت برای نجات مذاکرات تلاش می‌کردند، و طرف ایرانی پس از آن‌که جی دی ونس، معاون رئیس جمهوری ایالات متحده، به همراه هیئت آمریکایی، محل مذاکرات را ترک کرد، برای چند ساعت در محل ماند تا با واسطه‌های پاکستانی مشورت کند.

ادامه مطلب

نقش اسرائیل در انسداد کانال سوئز

معابر دریایی با مداخله نظامی بسته می‌شوند اما باز نه!

کاوه فرازمند و محمد پویا قاسمی در یادداشت مشترکی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسند: در این یادداشت برمی‌گردیم به شصت سال پیش زمانی که یک آب‌راهه دیگر در آن سوی خاورمیانه بسته شده بود، آن هم نه برای چند هفته، بلکه برای هشت سال. مطالعه و بازخوانی پیشینه تاریخچه انسداد معابر بین‌المللی دریانوردی یادآورد می‌شود که معابر دریایی بیش از آنکه بین المللی باشند بیشتر از همه وجهی ملی دارند و در صورت اراده دولت های ملی به انسداد تنگه های بین المللی حتی ابرقدرت ها ناچار به پذیرش شرایط دولت‌های ملی‌اند، آنچه در ادامه مطرح می شود سرگذشت انسداد ۸ ساله «کانال سوئز و ناوگان زرد» است که درست در عکس العمل به تجاوز اسرائیل به صحرای سینا به وقوع پیوسته است.

ادامه مطلب

همه در انتظار گشایش هستند

شوک بزرگ تنگه هرمز به اقتصاد جهانی

در ۱۲ مارس، دونالد ترامپ، رئیس جمهور، در یک پست در رسانه‌های اجتماعی نوشت: "ایالات متحده بزرگترین تولیدکننده نفت در جهان است، بنابراین وقتی قیمت نفت بالا می‌رود، ما پول زیادی به دست می‌آوریم." با این حال، در کنفرانس ۱۰ هزار نفری CERAWeek در هوستون، از ۲۳ تا ۲۷ مارس، هیچ کس در مورد قیمت بالای نفت صحبت نکرد. در عوض، بحث‌ها بیشتر در مورد چگونگی تأثیر درگیری در ایران بر بازارها و شکل دادن به آینده سیستم انرژی جهانی بود. این مطلب ترکیبی از چیزهایی است که در رویدادهای رسمی و گفت‌وگوهای خصوصی شنیده‌ام، به همراه افکار خودم در مورد معنای همه اینها یک ماه پس از درگیری با ایران.

ادامه مطلب