صدای جنگ در سکوت دیپلماسی
بالاخره چه می‌شود؟
جمیله کدیور در یادداشتی می‌نویسد: توقف جنگ میان ایران و آمریکا در حالی وارد روز بیست و پنجم شده که آینده منطقه و جهان در وضعیتی بسیار حساس قرار دارد.
ادامه مطلبحمله امریکا و اسرائیل به ایران
چرا روش‌های حل بحران رئیس‌جمهور آمریکا سبب تولید بحران بیشتر می‌شود
ترامپِ زمین‌تخت‌گرا
حسن فتاحی در یادداشتی می‌نویسد: ترامپ می‌تواند به «زمین تخت» در سیاست بین‌المللی بارو داشته باشد و تصور کند که با بمباران هوایی و تحریم و تحقیر می‌تواند بحران‌ها را ناپدید کند؛ اما واقعیت این است همان‌طور که کره‌ی زمین به باورهای تخت‌گرایان اهمیتی نمی‌دهد و در طی چند میلیارد سال از پیدایشش همواره گرد بوده است، جهان واقع‌بینانه‌ی ژئوپلیتیک هم به باورهای تخت‌گرایانه‌ی ترامپ اهمیت نمی‌دهند؛ هرچند به گفته‌ی خودش رئیس‌جمهور قوی‌ترین ارتش جهان باشد.
ادامه مطلب
نشست علمی «سیاست خارجی بخردانه و حقوق بشر در جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران»
مهدی ذاکریان: چرا حقوق بشر در موضوع جنگ مهم است؟!
مهدی ذاکریان، تحلیل‌گر مسائل بین الملل و استاد حقوق و روابط بین‌الملل دانشگاه تهران در نشست علمی «سیاست خارجی بخردانه و حقوق بشر در جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران» که در خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد سخنرانی کرده است که متن آن را در اختیار دیپلماسی ایرانی قرار داده است که در زیر می‌خوانید.
ادامه مطلب
حمله‌ای که از اقتصاد و رسانه آغاز می‌شود
جنگ کثیف در حوزه خاکستری
فاطمه خادم شیرازی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: آمریکا و اسرائیل با بهره‌گیری از عملیات اطلاعاتی و روانی، اعمال فشارهای اقتصادی، نفوذ سیاسی، تحریک شکاف‌های اجتماعی و استفاده هدفمند از نارضایتی‌های داخلی، تلاش می‌کنند مستقیماً بر نقاط ضعف ساختار جامعه تمرکز کنند.
ادامه مطلب
تهران فشار اقتصادی را می‌تواند تحمل کند اما ترامپ بعید است
ایران و آمریکا در برزخ «نه جنگ، نه صلح»
تحلیلگران می‌گویند مقامات ایرانی مطمئن به نظر می‌رسند که می‌توانند درد اقتصادی ناشی از جنگ را طولانی‌تر از پرزیدنت ترامپ تحمل کنند. اما آنها هنوز نگرانند که بدون شتاب مذاکرات، همچنان در دام تهدید مداوم حملات ایالات متحده یا اسرائیل گرفتار بمانند.
ادامه مطلب
واشینگتن بیش از تهران در مخمصه است
بازی ایران در تنگه هرمز و محدودیت‌های قدرت نظامی امریکا
به نظر می‌رسد رهبران ایران – به‌ویژه در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی – با توجیهی، معتقدند که می‌توانند فشار اقتصادی و نظامی را طولانی‌تر از ایالات متحده تحمل کنند. این درگیری توانایی ایران در تهدید تنگه هرمز را نشان داد. پیش از جنگ، این توانایی اغلب مورد بحث قرار می‌گرفت اما هرگز آزمایش نمی‌شد؛ اکنون این بهترین اهرم ایران برای فشار بر ایالات متحده در مذاکرات است.
ادامه مطلب
دگردیسی امنیت در عصر نوین
نبردهای خاکستری که بر وضعیت فعلی حاکم است
سجاد عابدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: این پدیده که تحت عنوان «نبردهای خاکستری» شناخته می‌شود، وضعیتی میان صلح کامل و جنگ تمام‌عیار است؛ جایی که بازیگران بدون عبور از خط قرمزِ درگیری مستقیم، به دنبال تخریب اراده و ساختارهای رقیب هستند.
ادامه مطلب
مدرسه زیر آتش؛
میناب و رسوایی اجرای حقوق بین‌الملل
محمدمهدی سیدناصری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: میناب می‌تواند صرفاً به یکی از ده‌ها نامی بدل شود که در حافظۀ جمعی جهان ثبت و سپس فراموش می‌شوند؛ یا می‌تواند به نقطه‌ای برای بازاندیشی جدی در نسبت میان قدرت و قاعده در حقوق بین‌الملل تبدیل شود. انتخاب میان این دو، نه فقط یک انتخاب سیاسی، بلکه آزمونی برای اعتبار اخلاقی و حقوقی نظام بین‌المللی است.
ادامه مطلب
پیمان‌هایی که به درد ریاض نخوردند
پیامدهای جنگ ایران بر روابط امریکا و عربستان
آسیب‌پذیری عربستان سعودی در برابر حملات ایران، تغییر عمده‌ای در استراتژی منطقه‌ای این پادشاهی ایجاد کرده است.
ادامه مطلب
واقعیت آن سوی فیلمنامه است
از هالیوود تا هرمز
رویا حکیمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: این گلوگاه حیاتی انرژی دنیا، امروز نه با کنش ایران، که با ماجراجویی‌های مکرر آمریکا و اسرائیل به هم ریخته است. وقتی پایگاه‌های لجستیک این بازیگران، آبراه را به منطقه‌ای ملتهب گره زده، طبیعی است که امنیت ناوبری نابود شود و مدیریت فعال دولت ساحلی، نه یک انتخاب، که یک ضرورت فوری باشد.
ادامه مطلب
با تشدید تنش همه درگیر می‌شوند
تب بالای هرمز برای اقتصاد جهانی
تنگه هرمز صرفاً یک مسیر دریایی دیگر نیست، بلکه یک شریان حیاتی برای جریان‌های انرژی جهانی است. تقریباً ۲۰درصد از عرضه نفت جهان، یا حدود ۲۰ تا ۲۱ میلیون بشکه در روز، از این گذرگاه باریک که خلیج فارس را به دریای عرب متصل می‌کند، عبور می‌کند. هرگونه اختلال، حتی موقت، عواقب فوری و گسترده‌ای برای بازارهای جهانی دارد.
ادامه مطلب
بازآرایی نظم جهانی در راه است
جنگ با ایران و زوال ستون‌های قدرت سنتی
محمد محمودی کیا در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: جریان‌های رسانه‌ای، بر این باور هستند که تقابل نظامی جاری با ایران، فراتر از یک درگیری منطقه‌ای، می‌تواند به زوال سیستم پترودلار، فروپاشی زنجیره تأمین جهانی و تغییر رتبه قدرت‌های بزرگ منجر شود؛ سناریویی که در آن، تنگه هرمز به نقطه عطف گذار از جهان تک‌قطبی به چندقطبی ایفای نقش می‌کند.
ادامه مطلب
ایران، ضامن ثبات منطقه در فردای پس از جنگ
بررسی نقش کلیدی ایران در بهبود روابط پاکستان و افغانستان
غفور کریمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در جهانی که منافع و امنیت کشورها بیش از پیش به یکدیگر گره خورده است، اتخاذ رویکردهای تقابلی و ادامه‌ی اختلافات حل‌نشده، نه‌تنها راه‌گشا نیست، بلکه می‌تواند زمینه‌ساز مداخله و تشدید نفوذ بازیگران بیرونی شده و ثبات منطقه‌ای را به مخاطره اندازد.
ادامه مطلب
جهان در دوراهی بی‌ثباتی منطقه‌ای یا بحران جهانی
استراتژی «تشدید کنترل‌شده» ایالات متحده و ایران به کجا خواهد انجامید؟
هم‌زمان با اینکه ایالات متحده، به همراه متحدانش، به دنبال تشدید حضور دریایی خود هستند، امنیت تأمین انرژی جهانی در این فرایند به طور فزاینده‌ای شکننده می‌شود.
ادامه مطلب
سامانه تصمیم‌گیری
چگونه ترامپ تصمیم به جنگ با ایران گرفت؟
سید محمدکاظم سجادپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در ادامه بحث روانشناسی سیاسی این تجاوز و شناخت روانشناسانه ترامپ، پرسش محوری این نوشتار آن است که ترامپ چگونه تصمیم به جنگ گرفت؟
ادامه مطلب
مدیریت ریسک و دینامیک‌های قدرت در نظام بین‌الملل
تحلیل رویکرد روسیه در قبال جنگ علیه ایران
سیروس حاجی زاده در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: این نگاشت با بهره‌گیری از چارچوب مفهومی «واقع‌گرایی ساختاری» و «نظریه بازی‌ها»، به تحلیل محاسبات منطقی مسکو می‌پردازد و استدلال می‌کند که موضع روسیه نه حکایت از هم‌پیمانی توخالی، بلکه بازتابی از ارزیابی دقیق «هزینه-فایده» (Cost-Benefit Analysis) در شرایط تضاد منافع و محدودیت‌های ساختاری است.
ادامه مطلب
استیلای ایران بر هرمز و اثر آن بر کاهش کارآمدی تحریم‌ها
حمله ایرانی به دلار امریکایی
محمدمهدی عمادی مقدم در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: رژیم جدید تنگه هرمز دقیقاً در همین نقطه حساس به آمریکا ضربه وارد کرده و با ایجاد سازوکاری برای دریافت پرداخت عوارض، بیمه، مالیات و ... در قالب ارز غیرغربی یوان، جریان تحریم‌ها را مختل می‌کند.
ادامه مطلب
تحلیل جنگ ۱۲ روزه و دگرگونی منطق منازعه در عصر هوش مصنوعی
بازدارندگی الگوریتمی
اسما نجیبی باهر در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌کوشد نشان دهد گذار از تصمیم‌گیری انسانی به فرآیندهای الگوریتمی چگونه دینامیسم تشدید بحران و مدیریت منازعه را در خاورمیانه دگرگون کرده است.
ادامه مطلب
داستان موفقیت یک صنعت دفاعی مستقل از ایالات متحده
ترکیه چه درسی می‌تواند از پیروزی ایران بگیرد؟
مهمت پرینچک گفت: «یکی از درس‌هایی که می‌توان از این جنگ گرفت، اهمیت داشتن فناوری‌های نظامی مستقل از ناتو و ایالات متحده است. بگذارید از شما سوالی بپرسم: اگر ایران F-۳۵، F-۱۶ یا سیستم‌های پاتریوت داشت، آیا می‌توانست به این موفقیت در برابر ایالات متحده دست یابد؟ یا اگر سلاح‌ها و سیستم‌های دفاعی آمریکایی داشت، آیا می‌توانست در برابر ایالات متحده و اسرائیل مقاومت کند؟
ادامه مطلب
درآمدی بر یک چالش ملی و فرا-حکمرانی (بخش ششم)
حذف قابلیت «تنبیه راهبردی» و اثرات آن بر بازدارندگی ایران و رفتار دشمنان
فریدون علی‌مازندرانی، حسن فتاحی و مصطفی روستایی در سلسله یادداشت‌های مشترک خود برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسند: از دست دادن قدرت تنبیه فقط یک تغییر عملیاتی نیست؛ یک تغییر روانی هم هست. بازدارندگی واقعی زمانی موفق است که دشمن از پاسخ طرف مقابل بترسد، حتی اگر آن پاسخ عملاً هرگز اجرا نشود. ترس دشمن از «نااطمینانی» نسبت به قدرت ایران، خود یکی از مهم‌ترین ابزارهای بازدارندگی بوده است.
ادامه مطلب
دگرگونی هندسه قدرت جهانی
الگوی دستان باز ایران مقابل دستان دراز امریکا و اسرائیل
اسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: گذار ایران از راهبرد مصلحت و دست بسته در مناسبات ژئوپلیتیک به راهبرد تهاجمی دست باز مقابل دشمنان که پیامد اصلی تهاجم اسفند ۱۴۰۴ امریکا و اسرائیل به ایران است را می‌توان نبرد الگوهای راهبردی ژئوپلیتیک دانست که نه‌تنها موازنه با الگوی دست بلند اسرائیل را برقرار، بلکه دست بلند ایالات متحده امریکا در منطقه و جهان را نیز ناکارامد نشان داده، انگاره‌ها و اهداف ژئوپلیتیک برخی بازیگران منطقه‌ای رقیب و دشمن ایران را به شدت سرکوب کرده است.
ادامه مطلب
کمبودهایی که کار را سخت می‌کنند
بررسی مهمات کلیدی امریکا در جنگ با ایران
در ۳۹ روز عملیات هوایی و موشکی قبل از آتش‌بس، نیروهای آمریکایی به شدت از هفت مهمات تاماهاوک (Tomahawk)، جسم (JASSM )، پی‌آراس‌ام (PrSM)، اس‌ام۳ (SM-۳)، اس‌ام۶ (SM-۶)، تاد (THAAD) و پاتریوت (Patriot) استفاده کردند. برای چهار روز از این مدت، ایالات متحده ممکن است بیش از نیمی از موجودی قبل از جنگ را مصرف کرده باشد. بازسازی این هفت نوع مهمات به سطح قبل از جنگ، با تحویل موشک‌های در حال ساخت، از یک تا چهار سال طول خواهد کشید.
ادامه مطلب
از بن‌بست جنگ تا مهندسی بحران جهانی
بازی بزرگ قدرت‌ها در خاورمیانه
عبدالناصر نورزاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: شکست مذاکرات دور اول که از ابتدا به دلیل عدم هم‌خوانی خواسته‌ها و شروط طرفین قابل پیش‌بینی بود همراه با طرح موضوع محاصره تنگه هرمز و این ادعا که آمریکا به این گذرگاه حیاتی نیازی ندارد، ماهیت بحران را از یک نگرانی صرفاً آمریکایی، به معضلی فراگیر برای اروپا و جهان عرب تبدیل کرده است.
ادامه مطلب
اسرائیل، لبنان و معمای حاکمیت در پرتو توافق ۱۶ آوریل ۲۰۲۶
آتش‌بس بدون عقب‌نشینی
فرهاد قادری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: آتش‌بس فعلی که در بستر مذاکرات گسترده‌تر میان آمریکا و ایران شکل گرفته، بیش از آنکه پاسخی به درخواست صلح از سوی طرفین درگیر باشد، زائیده محاسبات ژئوپلیتیک واشنگتن و تهران است.
ادامه مطلب
درباره مذاکرات اخیر تهران و واشینگتن
بازی شطرنج ایران و آمریکا در میانه جنگ
جمیله کدیور در یادداشتی می‌نویسد: احتمال جنگ مجدد همچنان بالاست؛ حتی اگر دور جدید مذاکره انجام شود و توقف جنگ تمدید شود و ترامپ بگوید « دو طرف حالا بیش از هر زمان دیگری به یک توافق جامع نزدیک شده‌اند» ولی آمریکا همچنان به دنبال توافق مورد نظر خود مبتنی بر شروطی است که اگر ایران زیر بار آن نرود، و «توافقی حاصل نشود، احتمال ازسرگیری درگیری‌ها وجود دارد.»
ادامه مطلب
جنگ، اقتصادِ توجه و تصویر ایران
اهمال در جنگ روایت‌ها گناهی نابخشودنی است
مجید افشانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: همان‌طور که رو برگرداندن سربازان از جبهه‌ی نبرد، خیانت به وطن تعبیر می‌شود؛ سکوت، کوتاهی و اهمال‌کاری افراد مؤثر در جنگ روایت‌ها نیز گناهی نابخشودنی است.
ادامه مطلب
ایستگاه اسلام آباد
انتظار برای به نتیجه رسیدن دیپلماسی پاکستان
سجاد عابدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: جهان با نفس‌های حبس شده، منتظر است تا ببیند آیا «دیپلماسی در زمین پاکستان» می‌تواند آتش جنگی را که چهل روز پیش شعله‌ور شد، برای همیشه خاموش کند یا خیر.
ادامه مطلب
سخنی کوتاه با آقای پاشینیان
محاصره دریایی ایران در بن‌بست است پس محاصره شمال هم قطعا شکست خواهد خورد
احسان موحدیان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: آمریکا قصد داشت ایران را از جنوب محاصره دریایی کند که به بن‌بست خورد و حالا طرح محاصره ایران از خشکی را با همدستی اسرائیل در قفقاز در دستور کار قرار داده است.
ادامه مطلب
گپ‌وگفتی دوستانه درباره جنگ و تحولات پس از آن
عقلانیت حاکم بر میدان و دیپلماسی است/ نباید در باد شعار بخوابیم/ تمرکز اصلی باید عبور از جنگ باشد
صادق ملکی در گپ‌وگفتی دوستانه با دیپلماسی ایرانی درباره جنگ رمضان می‌گوید: علایم تغییر سیاست‌ها باید از امروز آشکار شود تا به فردا امیدوار بود و بدان دل بست. جنگ ۱۲ روزه نشان داد که مدار سیاست داخلی و خارجی همچنان بر برخواسته از تسلط اندیشه‌ای بسته و دور باطل و مسدود عده‌ای خویش‌حق‌پندار و دور از خرد جمعی و عقلانیتی که نوید بخش زندگی باشد چرخیده است و این عده قلیل همچنان بر دمیدن و اصرار بر سیاست‌های غلط و شکست خورده گذشته خود اصرار دارند. مردم ما خوبند. در بن‌بست‌های انتخاب‌های محدود و تحمیلی در سالیان دراز راهی را انتخاب کردند که مرکز ثقل آن ایران باشد. این مردم در سطح بالاتری از مقامات می‌اندیشند و دل در گرو ایران دارند.
ادامه مطلب
برای مهار و اضطراب
چرا باید با کودکان درباره جنگ و بحران‌ها گفت‌وگو کنیم؟
محمدمهدی سیدناصری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: اگر جامعه بتواند آرامش، امید و اعتماد را در ذهن کودکان حفظ کند، در حقیقت پایه‌های فردایی پایدار و انسانی را بنا نهاده است. کودکان امروز، معماران فردای ایران‌اند؛ حفظ آرامش روانی آنان، سرمایه‌گذاری برای آینده‌ای امن‌تر، آگاه‌تر و انسانی‌تر است.
ادامه مطلب