نیروانا مهرآیین در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: بر اساس اصول بنیادین حقوق بینالملل و حقوق مخاصمات مسلحانه، صرف آغاز شلیک گلوله معیار شروع جنگ نیست. ایجاد تهدید قریبالوقوع، محاصره نظامی، استقرار آرایش تهاجمی و نمایش قدرت نظامی در مجاورت مرزهای یک کشور، میتواند آغاز عملی مخاصمه تلقی شود.
ادامه مطلب
علیرضا سلطانی می نویسد: در هفتههای گذشته، همزمان با افزایش محسوس فعالیتهای نظامی ایالات متحده پیرامون ایران، بار دیگر سناریوی رویارویی نظامی واشنگتن و تهران به صدر تحلیلهای امنیتی و سیاسی منطقه بازگشته است.
ادامه مطلب
محسن شریف خدایی نوشت:پیشنهاد اخیرواشنگتن به هند و چین برای جایگزینی نفت ایران و روسیه با نفت ونزوئلا، در امتداد همان راهبردی باشد که سالهاست در قبال تهران دنبال میشود: کاهش حداکثری درآمدهای نفتی، محدود کردن عمق راهبردی ایران در خلیج فارس و دریای عمان، و در عین حال باز نگه داشتن «دیپلماسی و مذاکره» برای واداشتن تهران به پذیرش توافقی جدید. این ترکیبِ ظاهراً متناقض از فشار و دعوت، در واقع قلب چیزی است که در ادبیات روابط بینالملل «دیپلماسی اجباری» نامیده میشود؛ یعنی استفاده همزمان از تهدید و امکان توافق، برای تغییر رفتار طرف مقابل بدون رفتن به جنگ تمامعیار.
ادامه مطلب
در حالی که این روزها شاهد افزایش تنش و اوجگیری دوباره نگرانیها از احتمال درگیری نظامی میان ایران و آمریکا هستیم و کماکان گزینه جنگ روی میز است، ناگهان قطبنمای دیپلماسی به سمت ترکیه چرخید؛ چرخشی معنادار که نگاهها را از فضای تهدید و ناوهای جنگی، به آنکارا و ظرفیت میانجیگرانه این کشور معطوف کرد. اکنون ترکیه در موقعیتی قرار گرفته که میتواند یکی از حساسترین منازعات جاری در منطقه را از لبه تقابل نظامی، به مسیر گفتوگو بازگرداند؛ مسیری باریک، پرریسک و زمانمند که هر خطای محاسباتی در آن میتواند هزینههای سنگینی بهدنبال داشته باشد.
ادامه مطلب
این روزها فضای سیاست خارجی پیچیدهتر از هر زمان دیگری است و ما با نوعی «روزشمار» و حتی «ساعتشمار» بحران مواجهیم؛ وضعیتی که در آن، همزمان نشانههای فزایندهای از تشدید فشار نظامی، ابهام در تصمیمگیری سیاسی و تلاشهای پراکنده برای فعالسازی کانالهای دیپلماتیک دیده میشود. تحرکات اخیر آمریکا در منطقه، اظهارات متناقض دونالد ترامپ درباره ایران و همزمانی آن با پیامهای غیررسمی دیپلماتیک، تصویری سیال و پرریسک از شرایط کنونی ترسیم کرده است؛ تصویری که در آن، هیچ سناریویی را نمیتوان به طور کامل منتفی دانست؛ از آغاز مذاکرات تا شروع جنگ دوباره.
ادامه مطلب
سیروس حاجیزاده در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: این نوشتار به تفاوتهای رویکردی میپردازد؛ از بازدارندگی مبتنی بر تهدید در غرب و مهار مرحلهای در روسیه، تا رویکرد تلفیقی اقناع و اجبار در چین.
ادامه مطلب
امروز بیستم ژانویه ۲۰۲۶ است. یک سال پیش و در چنین روزی دونالد ترامپ به کاخ سفید بازگشت تا ملتهبترین یا حداقل، یکی از ملتهبترین دورههای روابط آمریکا و ایران پس از انقلاب را رقم بزند. در مقام قیاس، بیشک آنچه در سال ۲۰۲۵ یعنی یک سال اول دولت دوم ترامپ بر ایران گذشت، کاملا متفاوت از تحولاتی بود که در دولت نخست او طی سالهای ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱ بر ایران حادث شد.
ادامه مطلب
علی رحیمیپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ایران امروز نه یک تماشاگر که یکی از کانونهای اصلی این «جنگ پراکنده» است. فشار حداکثری اقتصادی، تحریک ناآرامیهای داخلی، فعالسازی گروهکهای مرزی و تلاش برای انزوای منطقهای، همه وجوه مختلف یک استراتژی یکپارچه فرسایشی هستند.
ادامه مطلب
سید محمد حسینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ناتوانی سازمان ملل متحد و نهادهای وابسته به آن، به خصوص شورای امنیت سازمان ملل، در حل بحرانهای مختلف سیاسی و امنیتی نشان داده است که نهادهای بینالمللی نظم جهانی کهن، روند رو به افول و ناکارآمدی را تجربه می کنند.
ادامه مطلب
رئیسجمهور آمریکا روز دوشنبه در عمارت مارآلاگو و در حالی که نخستوزیر اسرائیل را در کنار خود داشت، ادعاهایش را علیه تهران تکرار کرد و هشدار داد بازسازی توان نظامی عواقبی «بسیار قدرتمندتر» از گذشته خواهد داشت. ترامپ همزمان با این تهدید، با تعیین ضربالاجل برای آنچه «محو» حماس عنوان شده و چرخش ناگهانی به سمت فروش اف-۳۵ به ترکیه، دکترین «صلح از طریق قدرت» را به نمایش گذاشت. دونالد ترامپ در نشست خبری مشترک با بنیامین نتانیاهو در اقامتگاه خصوصی خود در فلوریدا، پیامی روشن و بیپرده به تهران ارسال کرد.
ادامه مطلب
علیرضا محمدی نیگجه در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: این نوع جنگ در عرصه جهانی فعالیت میکند، زیرا بشر بهطور کلی اکنون بهصورت دیجیتالی به هم متصل است. این جنگ از فناوری اطلاعات و ابزارها، ماشینها، شبکهها و سامانههای مربوط به آن بهره میبرد. هدف آن روشن است: هوش و درک ما هم بهصورت فردی و هم جمعی.
ادامه مطلب
صدها هزار نفر در کییف زیر رگبار ۵۰۰ پهپاد و ۴۰ موشک، درست ساعاتی پیش از دیدار حیاتی ولودیمیر زلنسکی و دونالد ترامپ در فلوریدا، در تاریکی مطلق فرو رفتند. در همین حال و در حالی که کییف از نهاییشدن ۹۰ درصد توافق صلح میگوید، رئیسجمهور آمریکا با لحنی هشدارآمیز اعلام کرده تا زمان تأیید نهایی او، هیچ چیزی روی میز نیست و باید دید طرف اوکراینی چه پیشنهادی دارد.
ادامه مطلب
وزرای دفاع تایلند و کامبوج در بیانیهای مشترک اعلام کردند دو کشور بر سر آتشبس فوری توافق کردهاند که از ظهر شنبه به وقت محلی اجرائی میشود. دو کشور با ادامه استقرار فعلی نیروهای نظامی خود بدون جابهجایی آنها توافق کردند و پذیرفتند غیرنظامیان در مناطق مرزی آسیبدیده بتوانند به خانههای خود بازگردند. قرار است تایلند در صورت حفظ آتشبس ۷۲ساعته، ۱۸ سرباز کامبوجی را آزاد کند.
ادامه مطلب
رئیسجمهور اوکراین از توافق با ایالات متحده بر سر یک طرح صلح ۲۰مادهای خبر داد که شامل تجارت، امنیت و مرزهاست، اما بنبست بر سر کنترل دونباس و مدیریت اشتراکی نیروگاه اتمی زاپوریژیا با روسیه همچنان باقی است. درحالیکه کییف توپ را به زمین کرملین انداخته است، پیشنهاد ایجاد مناطق آزاد اقتصادی و همهپرسی ملی، آخرین قمار برای پایان جنگ چهارساله با روسیه محسوب میشود. اکنون طرح صلح اصلاحشدهای روی میز ولادیمیر پوتین قرار گرفته، اما زلنسکی با انتخابی بین بد و بدتر روبهروست؛
ادامه مطلب
محمد بیدگلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: جنگ های ترکیبی از پیچیدهترین انواع جنگ ها در عرصه بین المللی هستند که از سوی کشورهای غربی خصوصا ایالات متحده آمریکا به کارگرفته میشوند. جنگهای ترکیبی که خود طیف وسیعی از جنگهای نوین را در بر میگیرد، میتوان از مقولههایی دانست که شناخت و سیاستگذاری دفاعی در برابر آن در راستای ارتقای امنیت ملی لازم و ضروری است؛ امنیتی که این روزها خود به مفهومی چند وجهی در عرصه بینالملل تبدیل شده و محافظت از همه ابعاد عینی و ذهنی آن از وظایف اصلی حکومتهاست.
ادامه مطلب
نیروهای گارد ساحلی ایالات متحده در دومین اقدام خود، یک نفتکش تحریمشده را که آخرینبار در ونزوئلا پهلو گرفته بود، در آبهای منطقهای متوقف و بازرسی کردهاند. این دومین مورد توقیف نفتکشهای تحریمشده مرتبط با ونزوئلا در ماه جاری است.
ادامه مطلب
اروپا دیگر در صلح نیست؛ جنگ نامرئی مسکو از خط مقدم دونباس به مراکز خرید ورشو، خطوط راهآهن آلمان و کابلهای زیر دریای بالتیک کشیده شده است. وقتی دبیرکل ناتو از «بستههای پستی حامل مواد منفجره» و «نقض بیپروایانه حریم هوایی کشورهای اروپایی» حرف میزند، یعنی زنگ خطر جنگ جهانی سوم، این بار نه با تانک، بلکه با خرابکاری به صدا درآمده است. مارک روته در مجمع امنیتی برلین، پرده از واقعیتی برداشت که رهبران غربی مدتها از بیان صریح آن طفره میرفتند.
ادامه مطلب
حامد نقیلو می نویسد: جنگ اوکراین برخلاف آنچه در ابتدا زلنسکی نمایان میکرد، هیچ دستاوردی برای این کشور نداشت. آنچه در آغاز «مقاومت» نام گرفت، به صحنه سوءاستفاده چند تاجر و حلقه نزدیکان زلنسکی بدل شد؛ از تیمور میندیچ تا آندری یرماک.
ادامه مطلب
جلال خوش چهره می نویسد: اروپائیان در برابر دو گزینه قرار دارند: قبول چیرگی یا برقراری توازن قدرت. این وضع همانگونه است که تهران اکنون و در منازعه با واشنگتن با آن روبروست. اروپا برای برقراری توازن قدرت به الزامهایی نیازمند است که یکی از اصلیترین آنها وجود همپیمانان یا شریکان منطقهای؛ به ویژه در نقطهای از جهان مانند خلیج فارس است. تهران نیز با نگاه به تجربههای چهاردهه گذشته و حتی تجربه خروج واشنگتن از برجام، میتوانست در این هنگام به "همدلی" _ و نه حتی همسویی_ اروپا در کاستن از حلقه فشار واشنگتن امیدوار باشد؛ شاید اگر روابط تهران و بروکسل(پایتخت اتحادیه اروپا) متفاوت بود از آنچه امروز هست.
ادامه مطلب
محسن شریف خدائی می نویسد: بازدارندگی در روابط بینالملل همواره بهعنوان یکی از ابزارهای اصلی برای جلوگیری از جنگ و حفظ ثبات جهانی مطرح بوده است. در دوران جنگ سرد، این مفهوم بیش از هر چیز با زرادخانههای هستهای و تهدید متقابل تعریف میشد.
ادامه مطلب
آگهی قراردادهای اعزام سرباز به خط مقدم جنگ میان روسیه و اوکراین در اپلیکیشن تلگرام، کنار چتهای گروهی و خبرهای فوری ظاهر میشوند و به مردان حتی تا ۵۴ میلیون روبل (حدود ۵۴۰ هزار دلار) پاداش پیشنهاد میکنند، مبلغی که در کشوری با میانگین حقوق ماهانه زیر ۱۰۰۰ دلار، زندگی یک نفر را به کل زیر و رو میکند.
ادامه مطلب
دیپلماسی در اتاقهای دربسته مسکو یخ زد، اما در آبهای آزاد، جنگ وارد فاز جدیدی از ویرانی زیرساختهای انرژی شده و «پهپادهای انتحاری» جایگزین دستدادن دیپلماتها شدهاند. نشست ماراتنگونه در کرملین میان ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه و فرستادگان ارشد ایالات متحده، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، بدون دستیابی به توافقی برای پایاندادن به جنگ به پایان رسید؛ هرچند یک مقام ارشد روسی این گفتوگوها را «مفید» و «سازنده» توصیف کرد.
ادامه مطلب
حامد نقیلو می نویسد: آمریکا و روسیه در اوکراین درس روشنی دادند؛ به این معنا که حتی طولانیترین جنگهای فرسایشی میتوانند پشت درهای بسته به یک معامله بزرگ ختم شوند. واشنگتن با کنارگذاشتن اروپا و فشار بر کییف، عملا به مسکو فضای مانور بخشید؛ حرکتی که فراتر از یک شکست دیپلماتیک برای بروکسل بود و الگویی هشداردهنده را عیان کرد که در لحظات سرنوشتساز، قدرتهای بزرگ وفاداری به متحدان دیرینه را فدای منافع فوری خود میکنند.
ادامه مطلب
علی اکبر رضایی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در طول چهار دهه گذشته، انقلاب اسلامی دستاوردهایی داشته که نهتنها مسیر ایران را متحول کرده بلکه معادلات قدرت در منطقه را نیز دگرگون ساخته است. از خودکفایی در عرصههای علمی و نظامی تا گسترش نفوذ فرهنگی و سیاسی در منطقه، ایران امروز دیگر کشوری وابسته و مصرفکننده نیست بلکه کشوری تأثیرگذار است که توانسته بدون تکیه به بلوکهای قدرت جهانی مسیر استقلال و پیشرفت خود را طی کند. این واقعیت همان چیزی است که دشمن تاب تحملش را ندارد.
ادامه مطلب
این مقاله این تحولات را از طریق یک روششناسی مقایسهای که گفتمان نظامی اسرائیل را با ارزیابیهای میدانی ترکیب میکند، تجزیه و تحلیل میکند و پیامدهای آنها را برای محیط منطقهای پیشبینی میکند.
ادامه مطلب
حسن فتاحی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: تجربهی زیستهی دانشمندانِ پروژهی منهتن و حتی کسانی که از دورتر دستاندرکار پدیدآمدن شکافت هستهای برای ساخت بمب بودند، به یکی از مهمترین پروندههای اخلاق علم در تاریخ بشر تبدیل شد.
ادامه مطلب
زمانی استفاده از واژگان انگلیسی در سخنرانیهای سالانه رئیسجمهور ونزوئلا ممنوع بود، اما امروز رهبر سوسیالیست کاراکاس ترانه «Imagine» جان لنون را میخواند و میرقصد و درخواست صلح میکند؛ تغییری نمادین برای رهبری که برای بقا به هر طنابی چنگ میزند.
ادامه مطلب
ناتو باید نشان دهد که آماده و قادر به مبارزه با روسیه در منطقه EMS با یا بدون تجهیزات، تخصص و مشارکت ایالات متحده خواهد بود. برای دستیابی به این هدف، اعضای اروپایی ناتو باید در تخصص، مواد و زیرساختهای جنگ الکترونیک سرمایهگذاری کنند تا از تابآوری در برابر عقبنشینی یا حواسپرتی ایالات متحده در سایر صحنهها اطمینان حاصل شود.
ادامه مطلب
دونالد ترامپ در اقدامی ناگهانی، آسمان ونزوئلا و اطراف آن را «کامل بسته» اعلام کرد؛ دستوری که بدون ارائه جزئیات، فشار را بر دولت مادورو به اوج رساند. این هشدار همزمان با آمادهباش نیروهای نظامی آمریکا برای عملیات زمینی و تشدید حملات هوایی در کارائیب، احتمال برخورد نظامی قریبالوقوع را تقویت کرده است.
ادامه مطلب
معماری صلح اوکراین نه در کییف یا واشنگتن، بلکه در یک تماس پنجدقیقهای میان فرستاده ترامپ و دستیار ارشد پوتین آغاز شد؛ جایی که ویتکاف به طرف روسی یاد داد چگونه دل رئیسجمهور آمریکا را به دست بیاورد. استیو ویتکاف، فرستاده ریاستجمهوری آمریکا، ماه گذشته و در حالی که سرمست از پیروزی معامله صلح غزه بود، تماسی تلفنی با یک مقام ارشد کرملین برقرار کرد تا پیشنهاد دهد آنها روی طرح مشابهی برای اوکراین کار کنند و ولادیمیر پوتین باید این موضوع را با دونالد ترامپ مطرح کند.
ادامه مطلب