نادیده گرفته شدن ایران در بازی بازیگران منطقه ای و فرامنطقه ای

افغانستان آشفته را دریابیم

۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۰ | ۱۸:۰۵ کد : ۲۰۰۲۴۰۲ آسیا و آفریقا انتخاب سردبیر
نویسنده خبر: سید علی موسوی خلخالی
علی موسوی خلخالی می نویسد: افغانستان کشور همسایه ماست و ما طی چهل سال گذشته هزینه های فراوانی برای آن کرده ایم. این که گمان کنیم طالبان به قدرت برسد پس با ما همکاری می کند خیال باطلی است. طالبان با تهران اختلافات عمیق ایدئولوژیک دارد و در صورتی که بخواهد به ضرب اسلحه به قدرت برسد چنان مغرور خواهد شد که لزومی نمی بیند بخواهد با کشوری در سطح مطلوب آن کشور، همکاری کند؛ آن هم با کشوری مثل ایران که کشورهای دیگر تلاش می کنند به دلایل مختلف آن را در پرونده های گوناگون دور بزنند، حال چه موفق بشوند چه نشوند. 
افغانستان آشفته را دریابیم

دیپلماسی ایرانی: از افغانستان خبرهای خوبی به گوش نمی رسد. بعد از حدود بیست سال که نیروهای امریکایی و ناتو به این کشور که با هدف سرنگونی طالبان و به روی کار آوردن حکومتی دموکراتیک که موتور توسعه این کشور را روشن کند، به این کشور لشکرکشی کردند، اکنون شاهدیم که همه چیز می رود تا به نقطه اول بازگردد. توافقاتی که میان گروه های سیاسی برای افغانستان بعد از 2001 حاصل شده بود عملا معلق هستند و طالبان با قدرت می رود تا شهر به شهر و ولایت به ولایت قدرت را تصاحب کند. در این میان داعش نیز هیچ حرکت ایذایی را از دست نمی دهد.

امریکایی ها قصد دارند تا ماه سپتامبر افغانستان را ترک کنند، ناتو هم اعلام کرده است به دنبال خروج نیروهای امریکایی نیروهای خود را از افغانستان خارج می کند. مقامات ناتو و امریکایی تلویحا گفته اند که احتمالا در صورت رفتنشان از افغانستان این کشور دوباره به دوران جنگ داخلی بازمی گردد. 

همین دیروز بود انفجاری در مقابل مدرسه ای دخترانه در کابل جان دستکم 50 دختر محصل مدرسه ای را گرفت و شمار دیگری را زخمی کرد تا ثابت شود تروریسم بیخ گوش مردم افغانستان است و صفیر آن می تواند هر آن آواری از بدبختی را بر ملت سالها رنج دیده این کشور خراب کند. 

این همه در حالی است که بازیگران منطقه ای و فرامنطقه ای در حال برنامه ریزی در افغانستان برای فردای خروج نیروهای خارجی از این کشور هستند. ترکیه، روسیه، پاکستان، چین، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، اروپا و امریکا همه در حال برنامه ریزی برای نفوذ در افغانستان هستند. در این میان به نظر می رسد قدرت های خارجی فعلا ایران را دور زده اند، اگرچه بازیگران بین المللی می دانند بدون در نظر گرفتن منافع ایران نمی توانند هیچ بازی ای را در افغانستان پیش ببرند.

تفاهم ترکیه – روسیه – امریکا 

به نظر می رسد ترکیه و روسیه و امریکا به توافقی با یکدیگر بر سر افغانستان رسیده اند. در بحبوحه مذاکرات طالبان با امریکا در قطر که می توان گفت فعلا عملا در تعلیق است و نتایجی از آن به دست نیامده، ایران و روسیه مذاکراتی انجام دادند تا در صورت توافق امریکا با طالبان از قافله عقب نباشند. ایران طرحی را ارائه داده بود که همچنان روی میز است و اول از همه این طرح را با روس ها در میان گذاشت، اما ظاهرا روس ها صحبت مقامات ایرانی را به دقت شنیده اند، طرحشان را گرفته اند و به اسم خود به سراغ امریکایی ها رفته اند و آن را با ترک ها هم در میان گذاشته اند بدون این که از ایران دعوت کرده باشند که در جریان این گفت وگوها باشد. 

منابع آگاه می گویند ترک ها با روس ها و امریکایی ها به توافق رسیده اند تا بعد از خروج نیروهای خارجی از افغانستان آنها خود نیروهایشان را به این کشور گسیل بدارند. طرحی که گفته می شود از حمایت ناتو نیز برخوردار است و حتی ترکیه را به انجام این کار ترغیب می کنند. 

ترکیه این روزها در تدارک کنفرانس استانبول برای افغانستان است که ظاهرا قرار نیست ایران در آن، حداقل در سطح بالا، حضور داشته باشد. البته همین کنفرانس هم در صورت نیامدن طالبان به آن، که زمزمه های خودداری از حضور در آن را سر داده است، می تواند ناکام بماند.

سیاست روسیه

روشن و مبرهن است که روس ها بیش از هر چیز برای اعمال نفوذ در افغانستان صرفا به دنبال منافع خود هستند و قبل از هر چیز امنیت مرزی های شمالی این کشور را مد نظر دارند. 

روس ها همچنان خاطرات اشغال ناکام افغانستان را هم از خاطر نبرده اند. برای همین گمان نمی رود سودای حضور نظامی در افغانستان داشته باشند. 

مضافا بر اینکه توان اقتصادی و مشکلات داخلی روسیه به این کشور اجازه نمی دهد به فکر حضور نظامی در کشوری باشد. به ویژه که در حال حاضر در اوکراین و سوریه درگیر است و حضور مستقیم دارد و بیشتر انرژی خود را صرفا این دو کشور کرده است. روسیه با موضوع قره باغ نیز دست به گریبان است و برای این منطقه سناریوهایی را طراحی کرده است. بنابراین اگر از افغانستان بهره برداری می کند بیشتر جنبه سیاسی دارد و می خواهد از این کشور به مثابه برگه فشاری برای چانه زنی با غرب استفاده کند. البته امنیت مرزهای شمالی این کشور که حیات خلوتی برای روسیه محسوب می شود هم مهم است.

سیاست ترکیه

بر کسی پوشیده نیست که ترکیه در حال گسترش نفوذ خود در هر نقطه ممکن است. در حال حاضر ترکیه در تمامی معادلات مربوط به سوریه، قره باغ، اوکراین، مناقشه داخلی کشورهای عربی با قطر و عراق حضور مستقیم و موثر دارد. افغانستان هم از جمله کشورهایی است که ترکیه سودای تسلط بر آن را دارد. ترکیه تلاش کرده است هم با طالبان ارتباط بگیرد و هم با حمایت غرب با دولت کابل در تماس نزدیک باشد. آنچه مد نظر ترکیه است، گنجاندن جریان های اسلامی نزدیک به خود به ویژه اخوان المسلمین در هسته اصلی قدرت در افغانستان است. بهترین حالت برای ترکیه قبضه قدرت توسط اخوان المسلمین است. فارغ از این که آنکارا تا چه اندازه خود متاثر از اندیشه های اخوان المسلمین است، بر کسی پوشیده نیست که هزینه ای که در یک دهه اخیر ترکیه برای اخوان المسلمین کرده، این کشور را به نیروی مسلط بر این جریان تبدیل کرده است. رسیدن به این هدف برای ترکیه در افغانستان عالی ترین هدف است. ویژگی های ترکیه سبب شده است تا غرب و روسیه به این باور برسند که این کشور می تواند بازیگری کنترل کننده در افغانستان باشد و به واسطه ارتباطات نزدیکش با جریان های اسلامی و اعتمادی که به آن دارند، میدان دار عرصه سیاسی افغانستان باشد و نگذارد امور از کنترل خارج شود. 

سیاست امریکا

می توان گفت امریکا بعد از بیست سال صرف هزینه های هنگفت در افغانستان و عدم رسیدن به تفاهم با طالبان در دوره ترامپ که همه معادلات گذشته را به هم زد و رسما با این گروه به مذاکره نشست، اکنون وضعیت به جایی رسیده که ایالات متحده می بیند نمی تواند بیش از این برای افغانستان هزینه کند. برای همین قصد دارد افغانستان را با معضلات حل نشده اش رها کند، مسئولیت خود را واگذار کند و همه امکانات خود را از آنجا خارج کند. سیاست جو بایدن، رئیس جمهوری ایالات متحده امریکا در حال حاضر حضور فیزیکی و نظامی حداقلی در سراسر کشورهای جهان با هدف تمرکز بر قدرت گرفتن چین و روسیه است. واشنگتن برای رسیدن به این هدف قصد دارد پرونده های مزاحم را واگذار کند یا کنار بگذارد.

سیاست اروپا

اروپا در تمامی حالات دنبال روی سیاست امریکا در افغانستان خواهد بود. اروپا نه می تواند و نه می خواهد نه تنها در افغانستان بلکه در تمام نقاط دنیا به تنهایی هزینه کند. طی نیم قرن گذشته به جرات می توان گفت به غیر از آفریقا، در دیگر قاره های جهان ما اثری از سیاست مستقل اروپا در پرونده های مختلف شاهد نیستیم. افغانستان هم از جمله آنهاست. برای همین به محض این که جو بایدن رسما اعلام کرد که چه برنامه ای برای افغانستان دارد، اروپا نیز اعلام کرد نیروهای خود را از افغانستان خارج خواهد کرد. 

البته شکی نیست که نگرانی های اروپا نسبت به افغانستان بیش از امریکاست. افغانستان می تواند تاثیر مستقیم بر اروپا بگذارد و امنیت آن را تحت تاثیر قرار دهد. همچنین مساله قاچاق مواد مخدر و مهاجرت دغدغه ای است که اروپا نمی تواند به راحتی از کنار آن بگذارد. برای همین است به سیاست همکاری با ترکیه و روسیه در افغانستان نیز رو آورده است. 

سیاست پاکستان

به نظر می رسد سیاست پاکستان در قبال افغانستان همان چیزی باشد که طی چهل سال اخیر دنبال کرده است. بر کسی پوشیده نیست که طالبان افغانستان با طالبان پاکستان ارتباطات تنگاتنگ دارند و هر دو ارتباطات نزدیک با آی اس آی پاکستان. به لحاظ اقتصادی نیز پاکستان افغانستان را قلکی می بیند که باید فقط به آن به شیوه سنتی جنس بفروشد و پول بگیرد. برای همین آشفتگی افغانستان یا برقراری ثبات در آن هیچ تغییری در سیاست های همیشگی اسلام آباد در قبال کابل به وجود نمی آورد. سیاستی که همواره باعث شکایت و گلایگی کابل حتی با تغییر دولت ها بوده است. 

سیاست چین

چین دغدغه بسیاری نسبت به آینده افغانستان دارد. پکن در شرق کشور درگیر پرونده ایغورهاست که با افراط در سرکوب آنها بیش از پیش آنها را به سوی افراط گرایی سوق می دهد. پکن نگران است که تشدید ناآرامی ها در افغانستان بر امنیت آن تاثیر مستقیم بگذارد و به همین واسطه حتی نسبت به سیاست های ایالات متحده امریکا و اروپا به دیده تردید می نگرد و گمان می کند آنها قصد دارند در چارچوب رقابت های کلانشان با چین در عرصه جهانی، افغانستان را به تله ای برای چین تبدیل کنند. برای همین چین تلاش دارد سیاست خود را با روسیه هماهنگ کند و با ترکیه در ارتباط دائم باشد و در عین حال دخالت مستقیم در افغانستان نداشته باشد. آنها فعلا نظاره گر تحولات افغانستان هستند و به دنبال کنترل شرایط با کمترین هزینه ممکن هستند.

امارات و عربستان و قطر

عربستان سعودی و امارات متحده عربی در حال حاضر تلاش می کنند از دور نظاره گر تحولات افغانستان باشند. اگرچه با گروه های مختلف افغانستانی ارتباط نزدیک دارند و با طالبان هم ارتباط دارند. اما بیشتر تلاش می کنند سیاستشان هماهنگ با غرب باشد. عربستان و امارات هم نسبت به آینده افغانستان نگرانند. به نظر می رسد هر دو کشور بر پتانسیل پاکستان در افغانستان حساب کرده اند. 

البته سیاست قطر متفاوت است. قطر سیاست خود را با ترکیه تنظیم کرده است و تقریبا سیاستی مشابه سیاست ترکیه را پیش می برد. قطر با طالبان ارتباط نزدیک دارد و آن را قدرتی نزدیک به ایدئولوژی اخوان المسلمین می بیند که می تواند روی آن به عنوان بازیگری موثر حساب کند. برای همین آینده افغانستان را منهای طالبان نمی بیند.

ایران و آینده افغانستان

آینده افغانستان نگران کننده است. ایران نزدیک به 945 کیلومتر مرز زمینی با افغانستان دارد و یکی از بزرگترین همسایگان هم مرز با این کشور محسوب می شود. ایران همچنین ارتباطات نزدیک و موثری با جمعیت شیعی افغانستان دارد که دل بستگی فراوانی به ایران دارند. برای همین ایران نمی تواند نسبت به تحولات افغانستان بی تفاوت باشد. 

در حالی که دولت مرکزی روز به روز بیشتر تضعیف می شود، جریان های سیاسی بیش از اندازه درگیر رقابت ها و اختلافات خود در تقسیم قدرت شده اند که با نزدیک شدن به زمان انتخابات قطعا این شکاف ها عمیق تر هم می شوند. در حالی که طالبان به اندازه ای قدرت گرفته که به راحتی شهر به شهر پیشروی می کند و کسی را جلودار خود نمی بیند، در این صورت دیگر لزومی نمی بیند بخواهد با دولت مرکزی به تفاهم برسد و امتیازی را بدهد. هر چه طالبان بیشتر قدرت نمایی کند کمتر تمایل خواهد داشت تا کیک قدرت را تقسیم کند. این همه در حالی است که داعش نیز از وضعیت آشفته افغانستان نهایت استفاده را می برد و قصد دارد آنچه در عراق و سوریه از دست داده است در افغانستان جبران کند. داعش عملیات تروریستی در شهرهای مختلف افغانستان مرتکب می شود تا نشان دهد هنوز زنده است و در این کشور حضور موثر دارد. 

تشدید خشونت های داعش و گروه های تکفیری نزدیک به آن  از یک سو، تلاش طالبان برای تصاحب قدرت به شیوه نظامی از سوی دیگر و مقاومت دولت مرکزی و ارتش افغانستان در برابر این خشونت ها سبب می شود تا بحران در افغانستان تا آنجا تشدید شود که جنگ های داخلی قدیمی این کشور زنده شوند. 

در برابر این وضعیت آشفته ایران چه برنامه ای دارد؟ آیا فکری برای روزهای آینده این کشور کرده ایم؟ با توجه به این که اشرف غنی احمد زی، رئیس جمهوری افغانستان با ایران میانه خوبی ندارد و در مسیر مخالف ایران رفتن را به همراهی با تهران و کمک گرفتن از آن ترجیح می دهد، ما چه برنامه ای برای آینده سیاسی خود با افغانستان تدارک دیده ایم؟ 

افغانستان کشور همسایه ماست و ما طی چهل سال گذشته هزینه های فراوانی برای آن کرده ایم. این که گمان کنیم طالبان به قدرت برسد پس با ما همکاری می کند خیال باطلی است. طالبان با تهران اختلافات عمیق ایدئولوژیک دارد و در صورتی که بخواهد به ضرب اسلحه به قدرت برسد چنان مغرور خواهد شد که لزومی نمی بیند بخواهد با کشوری در سطح مطلوب آن کشور، همکاری کند؛ آن هم با کشوری مثل ایران که کشورهای دیگر تلاش می کنند به دلایل مختلف آن را در پرونده های گوناگون دور بزنند، حال چه موفق بشوند چه نشوند. 

البته این به معنای آن نیست که باید طالبان را نادیده بگیریم، قطعا چنین چیزی نیست، طالبان واقعیتی است که در سپهر سیاسی افغانستان جای پا باز کرده و نمی توان به هیچ وجه نادیده اش گرفت. چنان که بخشی از مرزهای شرقی ما تحت کنترل طالبان است. همان طور که ایالات متحده که برای سرنگونی آن به افغانستان لشکر کشید نیز در نهایت مجبور شد دست دوستی به سویش دراز کند. اما طالبان همه واقعیت افغانستان نیست. طالبان مختصاتی دارد که قطعا با بسیاری از مناسبات و منافع ما تناسب و هم خوانی ندارد. اگر از الآن به فکر آینده نباشیم، برنامه ریزی نکنیم، برگه های خود را مورد بررسی قرار ندهیم و به دستورالعمل و برنامه ای روشن و منسجم نرسیم معلوم نیست در آینده چگونه بتوانیم با تحولات افغانستان کنار بیاییم و منافع خود را حفظ کنیم!

روزنامه نگار، مترجم و سردبیر دیپلماسی ایرانی.

اطلاعات بیشتر

کلید واژه ها: افغانستان ایران و افغانستان اشرف غنی احمدزی طالبان خروج نیروهای امریکایی از افغانستان افغانستان و پاکستان طالبان افغانستان افغانستان و اروپا افغانستان و امریکا افغانستان و عربستان افغانستان و امارات افغانستان و ترکیه افغانستان و روسیه


( ۲۰ )

نظر شما :

آرش ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۰ | ۱۹:۴۸
ماجراجویی های اردوغان قطعا به افغانستان منحصر نخواهد شد. این تازه آغاز کار است. راه حل اساسی ایران برای این مشکل ایجاد اتحاد راهبردی با کردها و ارمنی های ایرانی تبار است. سردمداران ترکیه هم به خوبی متوجه این موضوع شده اند که اگر ارمنی ها و کردهای ایرانی تبار به میهن اصلی خود گرایش پیدا کنند . پسمانده عثمانی به راحتی به زباله دان تاریخ انداخته خواهد شد. به همین دلیل سازمان امنیت ترکیه گروههای جعلی و تروریستی پژاک و پ ک ک را ساخته است . این گروههای جعلی از طرفی ماموریت دارند مبارزان واقعی کرد را به انحراف بکشانند و از طرفی با حملات ایذایی به ایران مانع نزدیکی متقابل ایران و کردهای ایرانی تبار شوند. در حالی که این گروهها میتوانند با یک سری عملیات ایذایی ساده استانبول و آنتالیا را نا امن کنند و با نابودی گردشگری ترکیه کل اقتصاد ترکیه را زمینگیر کنند اما هرگز و هرگز کوچکترین گامی در این راه برنداشته اند. فقط ماموریت حمله به مرزهای ایران و عراق و سوریه را انجام می دهند. عوامل داخلی و مزدوران سایبری سازمان امنیت ترکیه هم مدام علیه کردها و ارمنی ها لجن پراکنی میکنند. و با انتشار اخبار جعلی از کردها و ارمنی ها اقدامات جنایتکارانه سازمان امنیت ترکیه را کامل میکنند.نهایت ضرورت را دارد که مسئولین ایرانی با خنثی سازی این اقدامات سازمان امنیت ترکیه، در جهت یک اتحاد فراگیر و قدرتمند با کردها و ارمنی های ایرانی تبار گام بردارند.
آتیلا ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۰ | ۲۰:۵۱
امروز طالبان در افغانستان دست به یک جنایت هولناک و فجیع زد که واقعا دل هر انسان آزاده ای از دیدن آن صحنه های جنایت به درد می آید با حمله به یک مدرسه دخترانه حداقل ۵۰ دانش آموز معصوم را به شهادت رساند وبالای ۱۰۰ دانش آموز نیز مجروح شدند واقعا چگونه می توان این حیوانات را انسان نامید کدام دین و عقیده کشتن بچه های معصوم و بیگناه را مجاز می داند این گروه بدنام و کثیف ۳۰ سال است همواره دست به اینگونه جنایتها می زند و یک روز خوش را برای مردم مظلوم افغانستان نگذاشته مگر همین گروه قبلا حاکم نشده بود وبرای ریش مردان قیف می گذاشت و زنان حق بیرون رفتن از خانه را نداشتند قدرت گرفتن این گروه عقب مانده یعنی عقبگرد برای افغانستان و رنج آوارگی دوباره برای ملتی که همواره اسیر جهل و نادانی عده ای از مردمانش بوده است
ناشناس ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۰ | ۲۱:۴۶
حرف زدن و توصیه به چیز هایی که هر فرد با مطالعه متوسطی آنرا میداند کار راحتی است. اگر توصیه ها به روش و نحوه اجرا در "میدان" ترجمه نشود پشیزی ارزش ندارد. چه وقت از نوشتن برای نوشتن، به نوشتن برای اجرا فارغ التحصیل خواهیم شد؟
زیتون ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۰ | ۲۳:۳۷
چه فایده ....دفعه پیش اون همه هزینه میدان افغانستان کردیم بعد دادیمش آقای ظریف برد داد امریکاییها جاش عبارت محور شرارت را گرفت .....یا یارو تو راکتور اراک آماده به کار بتن ریخت جاش آلماست ناتینگ گرفت.....بقول شبنم ثریا دردم شمایی .......
رضا ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۰ | ۰۲:۵۱
ترکیه از طریق جنرال ازبک ( دوستم ) و حزب اسلامی نفوذ بر افغانستان دارد ،به نظر می‌رسد غیر از استفاده ابزاری از قومیت و نژاد و سنی حنفی ،از اخوانیت استفاده نمی کند ،وجهه مردم افغانستان از اخوانیها و سیاست ترکیه مساعد نیست( اخوانیها باعث شهادت مسعود فرمانده جنگ با طالبان شدند ) ،بحث حمایت از داعش در سوریه و.....در شبکه های اجتماعی افغانستان غلغله کرده ،طالبان هم مایل به تقسیم قدرت با اخوانیها نیست ،انها نمی خواهند قدرت از پشتوها گرفته شود ،مسله اصلی پاکستان با سیاست چماق و هویچ است ،کسی که شده اتوبان ترانزیت تروریستها و رشد فکری و معنوی امثال داعش ،لشکر جهنگوی ،سپاه صحابه و..که با بستن مرز تورخم و چمن به افغانها امتیاز و فشار خود را میگیرد و میگذارد ،چه بسا انفجار کامیون‌های گاز و سوخت در مرز ایران و افغانستان کار پاکستان باشد ،بعید هم نیست ،در ناامنی سیستان پای ثابت سرویس اطلاعات isi پاکستان هست ،اما ایران با استفاده از مذهب شیعه( هزاره ها) و قوم ( تاجیک ) در برابر ترکیه و پشتو و پاکستانی‌ها برگ برنده ای مطمین تر دارد ،ایران ازادی بخش هزارهها و تاجیکها در برابر هجوم طالبان بود در سال ۲۰۰۰ و ۲۰۰۱ با کمکها و مشاورها،هنوز ترس طالبان و داعش از ایران و فاطمیون و صدای کمک مردم افغانستان از فاطمیون و ایران لحظه ای قطع نشده ،این را طالبان در میدان دیده است( سال ۲۰۰۰تا ۲۰۰۱) تا سیاستمندان در دیپلماسی
مهدی ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۰ | ۰۳:۱۱
زمانیکه امان الله خان با انگلیس جنگید واستقلال افغانها را تامین کرد، که مردی روشنفکر با تحصیلات عالی بود ، برعکس همزمان در ایران عنصری بیسواد و خودفروخته ومزدور که عامل انگلیس بود توسط ژنرال ایرونساید انگلیس که وی را یکشبه از ستوان سومی به در جه سرهنگ تمام رساند،وعازم فتح تهران کرد،وطبق دستور انگلیس تمام دستاوردهای انقلاب مشروطیت ملغی ونفت جنوب را تحویل انگلیس،وتمامی افراد با نفوذی که مخالف حضور انگلیس در ایران بودند را معدوم( دلیران تنگستان وریس علی دلواری،صولت الدوله قشقایی،شیخ خزعل،کلنل تقی خان پسیان،اقبا السلطنه سردار ماکو،سردار اسعدبختیاری،ایت الله مدرس، عوامل نهضت جنگل،گروه معروف ۵۳ نفر که همگی روشنفکر واستاد داشگاه بودند که زیر نظر پزشک احمدی قاتل به شگردهای خاص نابود شدند،حتی نزدیکترین افراد به خودش را هم معدوم کرد(تیمور تاش) وتمام عشایر وقبایل مخصوصا (عشایر بختیاری لر قشقایی،اکراد،ارسباران شاهسون قزلباش،...) تا فکر انگلیس بطور کلی راحت شد واجازه سلطنت داد. منظور اینکه همین رضا خان بیسواد از اتاترک وامان الله خان الگو برداری میکرد،(( البته امان الله واتاترک افراد ملی ومردمی بودند وبا استعمار جنگیدند ووطن خود را ازاد کردند،ولی رضا بیسواد ایران را علاوه بر اینکه تحت تسلط بیگانگان قرار داد در شهریور ۱۳۲۰ هم دو دستی تقدیم قوای متفقین کرد وخودش با تمام ذخایر سلطنتی به موریس فرار کرد، که بعدا پسرش هم پیرو راهش شد، که مصدق به بهای جانش نفت را از انگلیس پس گرفت. وچنان کرد که ملت ایران در سال ۵۷ با خفت وخاری بیرونش کردند وباانقلاب شکوهمند خود مسیر واقعی استقلال را انتخاب کردند. ولی چون ملتهای همسایه تحت تاثیر انقلاب مردم ایران واقع شدند، بلافاصله در افغانستان به توسط شوروی کودتای کومونیستی به رهبری نور محمد ترکی بروی کار امد، ودر عراق توسط غربیان بر علیه ایران شروع به جنگ کردند، که بعد از جنگ هم موضوعات،منافقین،مخالفت با برنامه های علمی،هسته ای،وتحریم،وترور دانشمندان، وحالا مجددا در افغانستان زمینه های تشکیل دولت ملا عمر وقتل کارکنان سفارت ایران در مزار شریف، ودر عراق دولتهای مخالف با منافع ایران،و ایجادارتباط با اسراییل صرفا برای ضربه به ایران،ومقابله با ایران در سوریه یمن،لبنان عراق،و ایجاد نا امنی در مرزها توسط عوامل تروریستی،( پژاک،جیش العدل،الاهوازیه) ووووو، پس ما تصمیم داریم همچنان در مقابل دشمنان استوار وبا غرور وشهامت بیاستیم ولی اگر تروریستها وضد انقلاب هم قصد مقابله با مردم داشته باشند مطمین باشند بجز خسران وندامت چیزی حاصل نخواهند کرد.
عمر ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۰ | ۰۴:۱۰
اگر ایران کمک کند که ولایات شرقی به مدینه فاضله از نظر امنیتی،و تامین عدالت در این ظلمتکده تبدیل شود بقیه کشور هم به این جهت تمایل پیدا کرده و روی میآورند.
عمر - کابل افغانستان ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۰ | ۰۴:۳۹
تنها به شیعه ها در افغانستان بسنده نکنید که اقلیت اند و آنها به تنهایی نمیتوانند کاری انجام دهند، ساختن مدینه فاضله در ولایات غربی را همه شمول بسازید، مردم افغانستان = (ظلمتستان) از ظلم بی عدالتی ، تبعیض قومی و لسانی آشکار سالهاست رنج میبرند و سخت تشنه محبت و عدالت اند که هرگز ندیده اند نشنیده اند و نچشیده اند. تشکیل مدینه فاضله که مظهر محبت، صمیمیت، و عدالت و انسانیت باشد آسانترین و ارزانترین برگ برنده است. بخاطر داشته باشید که اگر مدینه فاضله با همان اوصاف ساخته شود مردم از همه اقشار و مذاهب از دست این ظالم ها به آنطرف پناه میآورند. عیله ایران بیش از حد تبلیغات سو و دروغین شده ، با هنین پروجکت ساده نشان بدهید که چنان نیستید و چنین هستید، ترکیه و روسیه در افغانستان برگ برنده ندارند چون مرز و زبان مشترک ندارند، میدان مانده به پاکستان و ایران. اشتباه نکنید، افغانستان کشور و ملت واحدی نیست بلکه تکه پارچه های نامتجانس پهلوی هم گذاشته شده ای است که رژیم های گذشته با سیاستهای تبعییض لسانی، قومی و مذهبی بوجود آورده اند و رژیم موجود آنرا تقویت و تشدید نموده است. در ادرات دولتی در حال حاضر تبعییض آشکار لسانی و قومی را میتوانید نظاره گر باشد. کشتار دختران مدرسه اخیرا هم یکی دیگر از مظاهر تبعییض است.
آتیلا ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۰ | ۰۹:۵۰
حقیقتا امروزه سیاست خارجی و داخلی کشور خصوصاً  در سطوح میانی آلوده به ویروسهای ایرانشهری و پانفارسیسم است که اساس تفکرشان دشمنی با همسایگان ترک و عرب که نتیجه آن انزوای روز افزون کشور با خارج و اختلاف  و تشدید قومی در داخل و نهایت این سیاست چیزی جز فروپاشی نیست یکی از متوهمان از این طیف در کامنتها از اتحاد راهبردی با ارامنه و اکراد را برای دشمنی هر چه بیشتر با ترکها و ترکیه را پیشنهاد داده حماقت و بلاهت اینها همین بس که بدون در نظر گرفتن اینکه بخش عمده کشورمان را ترکها تشکیل می دهند اساسا آیا اجازه همچین کاری را به یک گروه اقلیت نژاد پرست و فاشیسم خواهند داد به فرض محال اگر توانستید همچین اتحادی را تشکیل دهید این گروهای یاد شده چه وزن ، اعتبار و قدرتی در منطقه دارند؟ به قول خودت کردها که دولتی ندارند و احزاب تروریستی کرد را هم که وابسته به عوامل میت می دانی پس با چه کسی می خواهید گفتگو کنید و به اتحاد برسید و اما ارمنیها هم به معنای واقعی دولتی ندارند امنیت مرزهایش با روسیه است. خرج و مخارجشان با کمکهای دول خارجی و ارمنیهای مهاجر می باشد. با دو میلیون و پاصد هزار نفر جمعیت عمدتا پیر غیر از دردسر چه کمکی می تواند برای شما باشد. حداقل اگر می گفتین اتحاد با هند و پاکستان منطقی تر و به حقیقت نزدیکتر بود چون انصافا هم کشور های بزرگ و قدرتمندی هستند و از نظر فرهنگی و نژادی و زبانی هم قرابت بیشتری با شما دارند ولی یک پیشنهاد درست و عاقلانه به نفع همه اقوام و همسایه ها و کشور عزیزمان اتحاد و همبستگی در داخل با احترام و رعایت حقوق متقابل و ارتباط و دوستی با کشورهای همسایه تنها راه پیشرفت و یک پارچگی است از قبیل عضویت در اتحادیه های منطقه ای از قبیل اتحادیه عرب و شورای کشورهای ترک ۳ روز پیش بود همین کشور افغانستان بصورت رسمی در خواست عضو ناظر در شورای کشورهای ترک را داد نباید منافع ملی را فدای عقده های درونی یک گروه کوچک نژاد پرست کرد.
زیتون ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۰ | ۱۴:۰۱
در جواب آتیلا برخورد اجتناب ناپذیره ......دیر و زود داره ولی اتفاق میافته .....فقط یک سوال تاریخی چرا ترکان ایرانی شیعه شدن ولی ترکان عثمانی سنی هستن .....این انشقاق فرهنگی در بین این قوم بزرگ ترک چرا شکل گرفته ......احتمالا دلیلش رفیق نابابه....برای هدایتشون به راه راست برنامه فرهنگی ندارید ...
خسرو ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۰ | ۱۴:۲۶
کلا در مورد نقش ترکیه در افغانستان مبالغه شده است ، واقعیت ها اجازه تاثیر زیاد ترکیه را در افغانستان نمی دهد و امریکا هم فقط با خروج نمایشی از قسمتهای خطرناک از نیروهایش محافظت میکند و هرگز پایگاه هوایی اش را خالی نخواهد کرد با توجه به جمعیت لااقل 50درصدی پشتونها در افغانستان ، که روابط نزدیکی با پاکستان و به تبع آن ترکیه دارند و جمعیت 20درصدی ترک تبارها و بالاخره جمعیت 80 درصدی اهل تسنن حنفی ، در صورت هماهنگی ترکیه و پاکستان و موافقت ایران (بدون ایران با هر سطح از روابط با طالبان توافقی بدست نمی آید ) ، ثبات نسبی حاکم خواهد شد
در جواب به آتیلا ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۰ | ۱۵:۱۴
ویروس پانفارسی چیه ؟؟؟؟؟؟ مگر اتحادیه زبانی ایران مانند ترکیه تشکیل داده ؟؟؟؟؟؟ مگر ایران( در فکر ایده ایرانشهری ) هست مانند ترکیه نقشه امپراتوری عثمانی و ترکی بیرون دهد و اقلیتهای قومیتی خود را انکار ،اخراج ،کشتار و جعل تاریخ کند ؟؟؟؟؟؟ این ترسی که شما از اتحادبا ارامنه و اکراددارید ،نشان از عدم تعلق و مهاجر بودن میدهد !!! این اختلاف و تشدید قومیتی که ترکها و عربها برای رهبری در خاورمیانه صورت دادند عملا اسلام را در مرز فروپاشی قرار داد که اگر انقلاب ایران صورت نمی گرفت هیچ نشانی از اسلام در ترکیه یا کشورهای عربی نبود (نمونه این را حکومت های بنی امیه و بنی عباس و.....تا عثمانی‌ها ) ،اما وزنه کردها و ارامنه ها مهم نیستند ،ترکیه با ناامنی در مناطق توریستی اش چنان مستعد فروپاشی است ،گسلهای قومیتی زبانی نژادی ( کردها ارامنه ها و....)و مذهبی ( علویان و سنیان و ) و سیاسی ( اسلام گرا و سکولار) و ایدولوژی ( اخوانی و خلیفه گری ) چنان قبله امالتان ترکیه گل و بلبل نیست ،فقط ایران مخالف این سیاست دفاعی است و گرنه با فشار توییتری و تهدید تحریم ترکیه توسط ترامپ سر قضیه کشیک آمریکایی ارزش لیر ترکیه در کمتر از ۲۴ ساعت بیشترین ارزش خود را در تاریخ در مدت زمانی کم از دست داد،پاکستان هم عملا با حکومت نیم بند نظامی و ناامنی بلوچستان و فدرالی با زور دلار سعودی زنده است ( الآنم عمران خان رفت دست بوس پادشاه عربستان )و کمکهای چین عملا مستعمره این دو کشور است ( بندر گوادر وراه آهن وسایر تاسیسات مهم عملا واگذار به چین است با گرفتن وام‌های سنگین و ناتوانی باز پرداخت آن ) اینم از کشور بزرگ و قدرتمند و مشترکات نژادی و دینی و فرهنگی شما ( پاکستان ) در داخل ایران هم احترام و حقوق یکسان به اقوام داده شده است اما بعضی ها دنبال سیاه نمایی و سو استفاده قومیتی و نژادی خود به دستور باکو و ترکیه هستند برای لاپوشانی اقدامات تجزیه طلبانه خود ( پانترکا ) هنوز نمیدانی فلسفه وجودی اتحادیه عرب چیست ( سازمانی که بدستور آمریکا برای مقابله با ایران و پر کردن نقش ژاندارم در منطقه ) یا اتحادیه کشورهای ترک زبان ( با حمایت ترکیه برای مقابله با نفوذ و قدرت ایران در آسیای مرکزی و قفقاز و ماورای النهر و بالکان ) فقط کتاب داوود اوغلو در خصوص این اتحادیه کشورهای ترک زبان بخوان از ضرورت نابودی ایران برای تشکیل توران بزرگ در آسیای مرکزی و ماورای النهر و قفقاز و عثمانی در بالکان و کشورهای خاورمیانه است ،افغانستان هم با جمعیت ۶ میلیون ترک زبان وزنه زیادی نبوده ( جمعیت بیش از ۳۰ میلیون نفری )،فقط اهداف اقتصادی و سیاسی دارد که ترکیه خود شخصا مشتاق دعوت افغانستان به این اتحادیه بوده است ،زیاد تلویزیون ترکیه و باکو و گروههای اجتماعی پانترک نگاه نکن ،ذات آنها تحریف ،انکار ،و مبالغه است ،فقط ببین چرا ترک شناس معروف ایلبر اورتایلی با افتخار بازماندگان اتراک را مهاجر آسیای مرکزی میداند ویدیوهای آن در آپارات موجود است
عمر ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۰ | ۱۸:۲۴
در جواب آتیلا چیزی بنام پان فارسیزم نه وجود نداشته و نه وجود دارد . ما فارسی زبان ها چیزی ویا علائمی یا اشاراتی از پان فارسیزم از ایران ندیده و نشنیده ایم ولی پان ترکیزم را عملا مشاهده میکنیم. فارس به کسی خطاب میشود که زبان اولش فارسی باشد، فرق نمیکند که پدرش ترک است، یا کرد،یا پشتون، یا مغول یا عرب یا بلوچ یا تتار یوووو . اگر تو ترک استی یا پشتون یا عرب اگر فرزندت فارسی زبان است او دیگر ترک یا پشتون یا عرب بوده نمی تواند بلکه فارس است. ناراحت نشو این یک حقیقت است، اجداد من پشتون بوده زبانم فارسی است من دیگر نمیتوانم پشتون باشم گرچه پستو هم یاد گرفته ام اما زبان اولم فارسی است بنا من فارس هستم نه پشتون. در جواب خسرو: پشتو زبان ها در افغانستان در حدود ۲۰ الی ۲۵ درصد اند، ولی به کمک آمریکایی ها نقش اکثریت را بازی میکنندزیرا کرزی و اشرف غنی پشتو زبان اند. در این عصر سخت است دروغ و پروپاگند قوم اکثریت را به آسانی بتوان بخورد مردم داد. زبان اول و عمومی جامعه از هزاران سال فارسی بوده و است پشتو فقط میان پشتو زبان ها رایج است گرچه به عنوان زبان دوم رسمی جدیدا بر قانون اساسی تحمیل شده از اینکه اقلیت اند میان خود شان محدود باقی مانده. حدود ۷۰ درصد کشور فارسی زبان اند. و تقریبا همه مردم میتوانند فارسی گپ بزنند و زبان ارتباط تا هنوز فقط فارسی است و بس. با وجود آنکه دشمنی با زبان فارسی پیشینه ۷۰ ساله دارد ولی نتوانستند این زبان را از صحنه بیرون کنند و هنوز هم دشمنی با فارسی و فارسی زبان ادامه دارد .
در جواب به خسرو ۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۰ | ۰۱:۰۱
جمعیت پشتوها ۵۰ درصد نیست و گرنه مخالفت برای دادن تذکره ( شناسنامه الکتریکی ) که مبتنی بر قوم تیره است به راه نمی انداختند ،حتی طالبان و حامیان آنها ( پاکستان آمریکا و عربستان و ترکیه و....) هم میداند که نیمی جمعیت افغانستان پشتو نیستند هرچند ناقلان و کوچی های انور مرز دریوند پاکستان را وارد و زمین و خانه و چراگاه برای دام ها دهند ،اگر غیر این بود طالبان قومگرا مصالحه و همکاری با سایر اقوام در امارت اسلامی نمی کرد ،سیاست پاکستان و ترکیه هم خارج کردن ایران از افغانستان بوده و هست ( مانند ترور کارمندان کنسولگری ایران در مزار شریف در تجاوز طالبان که ماموران سرویس isi پاکستان در لباس طالبان بودند و... ) ترکیه هم علانا از حفاظت فرودگاه کابل شانه خالی کرد و بدون تامین امنیت ارتش آمریکایی ها حضور فعال و هزینه زیاد نمی خواهد ،فعلا همان اقلیت قومی ازبک آلت دست ترکیه است برای اجرای سیاستهایش و گرفتن امتیازات در آینده حکومت افغانستان ، این حنفی ها نقش بندی اخوانی و سلفی ،دیگر نقاب آنها در سوریه و عراق و.....افتاده و مردم افغانستان بدون گرایش قومی و مذهبی آنها را قبول ندارند و پس زده شدند ،ایران باید از ظرفیت تاجیکها و هزاره ها و پشتونهای شیعه برای سیاستهای و نقشه راههای آینده افغانستان چه با طالبان چه بی طالبان و آمریکا و حکومت غربگرای اشرف غنی استفاده و موجب ثبات این همسایه شد و گرفته با امواج پناهندگان بی شمار روبه رو خواهد بود
ناشناس ۱۴ مرداد ۱۴۰۰ | ۱۵:۴۶
آمریکا با همکاری ترکیه در حال نابودی تاجیکان و زبان فارسی در افغانستان است و بجاش از ترکهای هم تبار بومیان وحشی آمریکا و آمازون آلتای تبار حمایت می کنه