تقویت تعاملات خارجی بویژه با همسایگان از جمله ترکیه

دیپلماسی ایرانی: عرصه بین الملل در هزاره سوم از عواملی چون تغییرات عمده در ساختار ژئوپلیتیک و پازل قدرت  و تقویت قدرت‌های منطقه‌ای، اهمیت و تاثیرگذاری حوزه‌های فرهنگی، ارتباطات و سازمان‌های مردم‌نهاد در روابط بین الدولی،  مقوله جنگ سرد و گرم با ویژگی‌های  جدید خود به‌ویژه بین روسیه و قدرت های یورو آتلانتیک تحت تاثیر بحران اوکراین،  ابعاد خطرناکی از جنگ سایبری  و جاسوسی ها و دخالت های علنی و پنهان امریکا  و  تقویت و گسترش  پدیده  خطرناک تروریسم  در منطقه خاورمیانه و جهان متاثر است. به مناسبت چهل و هفتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی در یک نگاه گذرا با عنایت به سیاست‌های اعلامی دولت چهاردهم می‌توان عناوین اولویت های برتر سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران را این گونه برشمرد:

الف: تداوم خردورزی؛ ارائه ابتکارات و تقویت دیپلماسی عمومی با هدف افزایش اعتبار منطقه ای و بین المللی جمهوری اسلامی ایران و کاهش تهدیدها و خنثی سازی پروژه ایران هراسی 

ب: اهتمام در  به نتیجه رساندن  مذاکرات هسته ای با در نظر گرفتن اقدام ابتکاری پرزیدنت آقای رجب طیب اردوغان رئیس جمهور محترم ترکیه

ج: گسترش تمام عیار روابط با همسایگان به‌ویژه ترکیه با کنشگری بیشتر و شایان همکاری های استانی و هم مرز 

د: اهتمام به بهبود روابط با کشورهای خلیج فارس و عربی با رویکرد تقویت ثبات و برقراری امنیت در منطقه خاورمیانه 

ه: تمرکز بر دیپلماسی اقتصادی و  نگاه اولویتی به توریسم     

و: تسهیل در ارائه خدمات همه‌جانبه به ایرانیان خارج واحیای اصولی احترام به حقوق آنان

ت: تقویت دیپلماسی فرهنگی با بهره‌گیری از مفاخر فرهنگی و  ظرفیت‌های علمی، دانشگاهی 

ح: تقویت تعاملات منطقه ای و بین المللی و عضویت در نهادهای جدید منطقه ای و بین المللی با هدف تامین منافع کشور در فرایند اقتدار محور و تقویت نظم چند قطبی  

به مناسبت گرامیداشت دهه فجر انقلاب اسلامی ایران می توان گفت دستگاه دیپلماسی با ویژگی های حرفه ای و اعتقادی تمام عیار، مرحله جدیدی از ایفای نقش تاثیرگذار و  واقعگرایانه به عنوان مجری سیاست های نظام در عرصه بین المللی با الهام از دیدگاه‌های مقام معظم رهبری در سه بعدی عزت؛ حکمت و مصلحت و الویت های اعلامی دولت چهاردهم آغاز و با جدیت تمام عیار دنبال می کند.  سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در این مرحله با تمرکز بر کاهش هزینه‌های تصنعی و خلع سلاح روانی و تبلیغی دشمنان قسم خورده انقلاب اسلامی توانسته است پویایی جدیدی را در تعاملات کشورمان با تمامی همسایگان از جمله دولت و مردم دوست ترکیه، عراق، عربستان برای تقویت رایزنی و فراهم کردن پیش‌زمینه‌های گسترش روابط خصوصا در مبادلات تجاری و انرژی با ایران اسلامی  داشته باشد. مجموعه این تحرکات در دهه سوم هزاره سوم و در زمانی شکل می گیرد که حوزه روابط بین الملل ویژگی جدیدی را بخود گرفته است.

الف: تغییرات عمده در ساختار ژئوپلیتیک و پازل قدرت  و تقویت قدرت های منطقه ای با گرایش ویژه به منطقه اورآسیا

ب:  اهمیت و تاثیرگذاری حوزه های فرهنگی، ارتباطات و سازمان های مردم نهاد در روابط بین الدولی

ج: مقوله منازعه پیچیده اوکراین با ویژگی های  جدید خود به‌ویژه بین روسیه و قدرت های یورو آتلانتیک

د: ظهور و گسترش  جنگ اطلاعاتی با فرمت شلیک با کلیک و جاسوسی های علنی و پنهان همراه با مداخلات امریکا و رزیم صهیونی در امور داخلی کشورها

ه: افزایش اهمیت نقش انرژی و مواد غذایی و غلات  در تعاملات بین المللی

جمع بندی: به هر حال علی‌رغم برخی اعتراضات اجتماعی و  ناآرامی های ماه گذشته و مداخلات تعدادی از عوامل خارجی و تلاش های مزورانه معاندین و منافقین که لطمه زدن قابل توجه وجه و اعتبار ایران اسلامی و شهادت تعداد قابل توجهی بی گناه را موجب شد؛ می توان گفت که  از طرفی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران مبتنی بر سه اصل عزت، حکمت و مصلحت تحت رهبری مقام معظم رهبری و تحول حاصله از اهداف اعلامی و اعمالی دولت چهاردهم در حفظ منافع ملی و امنیت شهروندان در شبه جزیره بی ثباتی موفقیت شایانی را تداوم بخشیده است. اکنون که قریب دو سال از سکانداری ریاست جمهوری دکتر پزشکیان می گذرد در یک ارزیابی اجمالی می توان اذعان کرد که نحوه عملکرد مجموعه سیاست خارجی در برخی اولویت‌ها از جمله تقویت روابط با همسایگان، عضویت در سازمان شانگهای، گسترش روابط با روسیه و چین، افزایش مبادلات خارجی به‌ویژه با همسایگان  و ارائه تسهیلات به ایرانیان و دیپلماسی فرهنگی با موفقیت چشمگیر همراه بوده است. 

از طرف دیگر با توجه به این که خاورمیانه همواره نقش مهمی در تحولات بین المللی داشته و ایران اسلامی در دوره پسا انقلاب به عنوان قدرت برتر در منطقه ایفای نقش کرده و این نقش در سال های اخیر برجسته‌تر شده، که در این راستا رایزنی های مقامات کشورهای منطقه به‌ویژه ترکیه، عراق، سوریه، لبنان، عربستان و غیره با دولتمردان جمهوری اسلامی ایران  و اذعان رهبران بین المللی به ضرورت مشارکت ایران در برقراری صلح و  آرامش در منطقه و مبارزه با تروریسم و افراطی گری نیز موید این امر است. 

سفرهای رئیس جمهور دکتر پزشکیان و دیگر مقامات عالیرتبه از جمله وزیر امور خارجه کشورمان به کشورهای مختلف از جمله  سفر هفته پیش به استانبول و دیگر همسایگان و دیدارهای مقامات عالیرتبه خارجی از جمله سفر آتی پرزیدنت اردوغان به کشورمان در این راستا قابل ارزیابی است. همچنین تحرکات در حوزه بین‌الملل نیز اهمیت خاص و برجسته ای در تامین منافع ملی هر کشور دارد و در یک بررسی اجمالی و با اشاره به حضور پویای دیپلماتیک کشورمان در مجامع بین المللی، تمرکز جدی دولت چهاردهم بر گسترش روابط با همسایگان و تقویت همکاری های استانی می توان گفت که روابط تهران و آنکارا نقش مهمی در دیپلماسی خارجی ایران دارد. در این چارچوب همکاری ارزروم و مناطق پیرامونی با ایران اسلامی ظرفیت بیشتری برای ارتقاء نقش و کنشگری دارد.