چرا جنگ با امریکا لازم بود

دیپلماسی ایرانی: ۱- اولا نباید جنگ اتفاق می‌افتاد. نتیجه یازده سال درس و ۳۳ سال حرفه دیپلماتیک و ماموریت در لندن و نیویورک و نظریه اغفال؛ معتقدم جنگ نباید اتفاق می افتاد. کشور امریکا حکومتی استثنایی و غیرقابل مقایسه با دیگر کشورهاست. به قول تونی بلر، نخست وزیر هزاره گذشته انگلیس، "باید به امریکایی‌ها گفت چه بکنند و چه نکنند". در ایران و بسیاری از کشورهای جهان ترامپ به تاثیرپذیری از نتانیاهو متهم است. اسناد کنگره تحت ثاثیر قرار گرفتن سیاست خارجی امریکا توسط لابی‌ها و کشورهای دیگر را تایید و ثبت کرده‌اند. لذا با دیپلماسی می‌توانستیم نه تنها از جنگ پیشگیری کنیم بلکه در مهار امریکا با رهانیدن کاخ سفید و کنگره از فشار اسرائیل و دیگر کشورها علیه ایران اقدام کرد که البته نشد. 

۲- تفاوت جنگ امریکا با عراق و جنگ امریکا با ایران در این است که در جنگ علیه ایران کشور انگلیس شرکت فعال ندارد. در جنگ عراق محور؛ بلر زیرک و شارون ملعون و بوش پسر بی‌تجربه مشترکا فعال بودند ولی در جنگ با ایران، نتانیاهو و ترامپ علنا درگیر و انگلیس طبق توافقات با امریکا و اسرائیل همکاری لجستیک و اطلاعاتی دارد و ظاهرا در مدیریت جنگی فعال نیست. 

۳- از اول انقلاب مشخص بود تنش و خصومت افراطی بین ایران و امریکا به جنگ منجر می‌شد. ایران محو اسرائیل را خواهان بود و هنوز هم هست. امریکا هم به حفظ و دفاع اسرائیل در اشغال فلسطین متعهد بود و هست. ناتو و کشورهای اروپایی و روسیه و چین و ظاهرا اکثر کشورهای جهان، اسرائیل را به‌عنوان عضو سازمان ملل به رسمیت می‌شناسند و ادامه حیات اسرائیل را خواهان هستند. 

۴- دو نکته لازم به یاد آوریست. جمهوری اسلامی ایران از تجربه تاریخ استفاده نمی‌کند. به روند روابط بین‌الملل و نظم جهانی توجهی ندارد. هر چند نظم حاکم جهانی مقبولیت جهانی ندارد و تعدادی کشورها مخالف حق وتو هستند و تغییرات در بافت سازمان ملل را خواهنند ولی در چارچوب نظم حاکم فعلی بازی می‌کنند. بعید است اعضای دارای حق وتو تغییر در شکل نظم فعلی و اداره مجامع بین‌المللی را خواهان باشند.

۵- حکومت‌های تندرو باید جنگ را تجربه کنند. در ایران با این‌که دردهای جنگ عراق و ایران یا ایران و عراق هنوز باقی مانده ولیکن جنگ دیگری با نسلی جوان‌تر در محک آزمایش قرار گرفته است. ایران به دیپلماسی معتقد نیست یا دیپلمات‌ها آن‌گونه که بخش دیگری از سیاسیون توقع داشتند انتظار آنها را برآورد نکردند یا از دیپلماسی به اهداف دلخواه نرسیدند و جنگ را تنها راه رسیدن به اهداف می‌بینند. هر چند اخیرا بر دیپلماسی تاکید می‌شود ولی شعار مردم و حکومت مبنی بر "میدان با تو؛ خیابان با ما" بیانگر تاکید بر جنگیدن است. این در حالیست که تجربه جنگ ویتنام با امریکا یا امریکا با ویتنام و امریکا و عراق و جنگ جهانی دوم و تنش‌های بین چین و امریکا و روسیه و امریکا و حتی اروپاییان و دولت ترامپ را در تجربه سیاست خارجی داریم.

۶- مقایسه تنش چین با هند و هند و پاکستان و روسیه با امریکا و چین و امریکا و کره شمالی با همسایگان و غرب را می‌توان مورد ارزیابی قرار داد. جمهوری اسلامی ایران وارد جنگ و احتمالا تنش ادامه‌دار با امریکا و به‌خصوص کشورهای منطقه حامی امریکا شده است. نتیجه یا عقب‌نشینی جمهوری اسلامی و یا پذیرش ایران توسط کشورهای منطقه و امریکا که از حمایت کشورهای اروپایی برخوردار است در جامعه جهانی است. 

۷- طبیعی است برای برون‌رفت از معضل فعلی باید مقاومت کرد که بدون حمایت آحاد مردمی شاید متصور نباشد. بودجه و هزینه‌های جانبی و تسلیحات مدرن خارج از بحث است ولی نادیده گرفته نمی‌شود. برای برون رفت چند سناریو متصور است. مثال کره شمالی؛ تنش ادامه دار بین کره شمالی و همسایگان و غرب. مثال چین و امریکا؛ دوستی و تنش مدیریت شده. روسیه و غرب که پوتین بین اروپا و امریکا با اهرم انحصار گاز برای اروپا و قدرت نظامی بازی می‌کند. 

۸- جنگ تجربه است. تجربه‌ای تلخ با تبعات مخرب اجتماعی و اقتصادی. قبلا تجربه جنگ را داشتیم ولی ظاهرا اقناع‌کننده از تبعات مخرب نبوده است. البته هزینه اشتباه در سیاست خارجی کمتر از هزینه جنگ نیست. تجربه مطلوبی از دیپلماسی نداشتیم و قطعا با جنگ هم به نتایج ملموس در سیاست خارجی نخواهیم رسید و تنش ادامه خواهد داشت. یا باید استمرار تنش را پذیرا باشیم و زندگی اجتماعی را با آن وقف دهیم یا اگر خواهان پیشرفت و توسعه مثلا مانند چین و اروپا را خواهانیم باید با خرد جمعی سیاست خارجی علمی را در دستورکار قرار دهیم.