آمریکا

۴۰ روز بعد از جنگ و چهار روز پس از آتش‌بس؛ تعلیق شکننده میان میدان و دیپلماسی در ساعت‌های منتهی به مذاکرات تهران-واشنگتن

پاکستان در نقطه صفر تنش

چهار روز از توافق آتش‌بس دو هفته‌ای میان تهران و واشنگتن می‌گذرد؛ توافقی که از بامداد ۱۹ فروردین ۱۴۰۵ و پس از ۴۰ روز جنگ تحمیلی محور آمریکا-اسرائیل علیه ایران و با میانجی‌گری پاکستان حاصل شد. با این حال آنچه امروز شنبه، پیش‌روی منطقه قرار دارد، بیش از آنکه تصویری از ثبات باشد، صحنه‌ای از تعلیق شکننده میان میدان و دیپلماسی است. در‌حالی‌که قرار است طی ساعات آینده مذاکراتی حساس در اسلام‌آباد آغاز شود، نشانه‌های متناقضی از میزان پایبندی طرف‌ها و به‌ویژه ایالات متحده و اسرائیل به آتش‌بس و حتی اصل آغاز گفت‌وگوها به چشم می‌خورد.

ادامه مطلب

تنگه هرمز و منطق حکمرانی ایران

آبراهی که امکان بدیل‌سازی ندارد

علیرضا رجائی نوشت:در معادلات امروز منطقه، تنگه هرمز تنها یک گذرگاه دریایی نیست، بلکه یکی از حساس‌ترین نقاط تلاقی امنیت، اقتصاد، حقوق و ژئوپلیتیک جهان به شمار می‌رود. اهمیت این آبراه به‌قدری است که هرگونه تحول در وضعیت آن، بلافاصله در بازار انرژی، مسیرهای حمل‌ونقل بین‌المللی، محاسبات نظامی قدرت‌های بزرگ و حتی در نظم مالی جهانی بازتاب پیدا می‌کند.

ادامه مطلب

معادلات بازار انرژی به کدام سو می رود؟

اثرات جنگ کنونی و بحران انرژی بر شمال و جنوب جهانی

محمد‌حسین عمادی نوشت: جنگ کنونی آمریکا و اسرائیل علیه ایران از منظر حقوق‌دانان و تحلیلگران روابط بین‌الملل با اصول بنیادین حقوق بین‌الملل، به‌ویژه اصل منع توسل به زور در تعارض آشکار ‌است. صرف‌نظر از ارزیابی‌های سیاسی، تجربه تاریخی نشان داده است که جنگ‌هایی که در مناطق راهبردی انرژی رخ می‌دهند، به‌ندرت در همان محدوده جغرافیایی باقی می‌مانند.

ادامه مطلب

تنش میان آمریکا و اروپا در جنگ خاورمیانه و سناریوهای پیش‌روی مهم‌ترین ائتلاف غرب

ناتو زیر تیغ ترامپ

امتناع پایتخت‌های اروپایی از مشارکت در نبرد واشنگتن در خاورمیانه، رئیس‌جمهور آمریکا را به سمت بازبینی بی‌سابقه در پیمان ۷۷ساله ناتو سوق داده است؛ تقابلی که می‌تواند به خروج تدریجی یا فروپاشی کامل مهم‌ترین معماری امنیتی غرب بینجامد. ماشین دفاعی غرب اکنون نه با تهدیدهای خارجی، بلکه زیر بار دهه‌ها سواری رایگان اروپایی‌ها در حال فروپاشی است. از نگاه واشنگتن، وقتی پایتخت‌های قاره سبز از جنگ طفره می‌روند، آمریکا نیز دلیلی برای تأمین هزینه‌های سنگین امنیت آنها از جیب مالیات‌دهندگان آمریکایی نمی‌بیند.

ادامه مطلب

هزینه دیوانگان را فقط ایران نمی‌پردازد

گذار از آستانه هراس تخریب تأسیسات

کیومرث اشتریان نوشت: جان‌ کلام این نوشتار این است که اگر (و فقط اگر) سیاست آمریکا در تخریب تأسیسات یک امر محتوم باشد، نباید تصمیم‌گیر ایرانی را به هراس و سپس تسلیم وادارد. این معضل راه‌حل سیاسی-دیپلماتیک ندارد، بلکه راه‌حلی از جنس استراتژی کلان و بازی با کارت تنگه هرمز (اعمال قدرت نظامی نامتقارن بر هرمز) دارد. ایران می‌تواند ادعا کند که جهان باید پیشاپیش بداند که هزینه دیوانگان را فقط ایران نمی‌پردازد.

ادامه مطلب

معادلات جنگ و آینده ایران

تهدید ترامپ، دیپلماسی و تکلیف اپوزیسیون

کوروش احمدی نوشت: مهم‌ترین ویژگی سخنرانی چهارشنبه‌شب ترامپ که بیشترین بازتاب داخلی و بین‌المللی را نیز یافت، تهدید او مبنی بر بازگرداندن «آنها» [ایرانیان] «به عصر حجر یعنی آنجا که به آن تعلق دارند»، بود.

ادامه مطلب

چرا تعادل میان میدان جنگ و مسیرهای دیپلماتیک ضروری شده است؟

تعادل در میانه آتش و فرسایش

حملات به صنایع و تأسیسات پتروشیمی بندر ماهشهر، کارخانه سیمان بندر خمیر، پایانه مرزی شلمچه و سوله‌های جهاد کشاورزی ایلام در سی‌وششمین روز جنگ و قبل‌تر از آن حملات صورت‌گرفته به صنایع فولاد و پل‌ها، نشانه‌ای روشن از تغییر ماهیت درگیری است؛ جنگی که تا پیش از این عمدتا در چارچوب اهداف نظامی تعریف می‌شد، اکنون به مرحله‌ای رسیده که زیرساخت‌های حیاتی اقتصادی را نیز در بر گرفته است. چنین تحولی صرفا یک رخداد نظامی نیست، بلکه بیانگر ورود جنگ به عرصه‌ای است که پیامدهای آن می‌تواند فراتر از میدان نبرد و تا لایه‌های اقتصادی و اجتماعی کشور امتداد یابد. در چنین شرایطی، بیش از هر زمان دیگری مسئله «تعادل» به‌عنوان حلقه مفقوده این بحران خود را نشان می‌دهد؛ تعادلی میان ضرورت مقاومت در برابر تجاوز، مدیریت هزینه‌های اقتصادی و اجتماعی جنگ، و حفظ مسیرهای دیپلماتیک برای جلوگیری از گسترش بیشتر درگیری.

ادامه مطلب

پس از یک ماه از آغاز تجاوز به ایران

اوراق شکست آمریکا

یک ماه پس از آغاز تجاوز به ایران، اینک صحنه نبرد آشکارتر پیش رویمان قرار گرفته است: شدت حملات تروریستی به ایران، به خصوص در روزهای اخیر، احتمالا رکورد بمباران یک کشور در خاورمیانه را در جنگ‌های معاصر جابه‌جا کرده است. حالا آمریکا و رژیم صهیوفاشیسم اسرائیل نه فقط مناطق مسکونی و زیرساخت‌های عمومی بلکه چندین دانشگاه ایران را هم بمباران کرده‌اند. هدف صیهوفاشیست‌های اسرائیلی حتی از بمباران‌های بی‌هدف نیز روشن است: جنگ مدام و بی‌پایان در خاورمیانه.

ادامه مطلب

معمای مذاکرات!

وقتی جنگ ادامه دارد، دیپلماسی چگونه نفس می‌کشد؟

 درحالی‌که جنگ تحمیلی آمریکا و اسرائیل علیه ایران وارد روز سی‌وششم شده است، کماکان افق مذاکرات و دیپلماسی برای پایان‌دادن به این بحران، مبهم و پرابهام به نظر می‌رسد. با وجود برخی تحرکات سیاسی و دیپلماتیک در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی، واقعیت‌های میدانی نشانی از کاهش تنش‌ها یا پیشرفت ملموس در مسیر گفت‌وگوها ندارد.

ادامه مطلب

ارزیابی شکاف نخبگان سیاسی و امنیتی آمریکا

طوفان در واشینگتن بر سر جنگ با ایران

مهدی پاک‌نیا در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: مقدمه جنگ علیه ایران در شرایطی آغاز شده که در داخل آمریکا درباره ضرورت و پیامدهای آن اجماع کامل وجود ندارد. این وضعیت سبب شده است که شکاف‌هایی در میان نخبگان سیاسی و امنیتی واشینگتن شکل گیرد.

ادامه مطلب

حمله هوایی آمریکا به جزیره خارک

تلاقی جنگ و نفت

بامداد شنبه ۲۳ اسفندماه، جزیره خارک در خلیج فارس هدف حمله هوایی ایالات متحده قرار گرفت؛ حمله‌ای که ساعاتی بعد از سوی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اعلام شد. ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی «تروث‌سوشال» مدعی شد‌ فرماندهی مرکزی نیروهای ایالات متحده (سنتکام) به دستور او یکی از سنگین‌ترین حملات هوایی در تاریخ خاورمیانه را علیه اهداف نظامی ایران در جزیره خارک انجام داده است. او در این پیام نوشت‌ تمامی اهداف نظامی ایران در این جزیره به‌طور کامل نابود شده‌اند.

ادامه مطلب

افزایش شدید قیمت نفت به پکن ضربه محکمی وارد نمی‌کند

چین از بحران پیروز بیرون می‌آید؟

در حالی که تهدید حملات ایران باعث شده نفتکش‌هایی که قرار بود به مقصد آسیا حرکت کنند در خلیج فارس متوقف شوند، برخی جمهوری‌خواهان برجسته آمریکا این وضعیت را نوعی پیروزی اقتصادی بر یک ابرقدرت رقیب می‌دانند.

ادامه مطلب

قالب کهن و ظریف نوین

سیاست و وانمودگرایی

سید محمدکاظم سجادپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: اغراق نیست اگر گفته شود که نطق ترامپ در سنا، تئاتر سیاسی بسیار دقیقی بود که ترامپ نقش خود را مانند یک هنرپیشه برجسته به خوبی ایفا کرد. اجرای این تئاتر سالانه سیاسی، موضوع بسیار مهمی از نظر مفهومی و عملیاتی را به پیش می‌کشد و آن وانمودگرائی است.

ادامه مطلب

شکستن تمامی مرزهای اخلاق و انسانیت

ترامپ بزهکاری که جهان را به قرن نوزدهم بازمی‌گرداند

امیر بی پروا در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: امروز دنیا با یک بزهکار مو زرد مواجه است که با شکستن مرزهای اخلاق پیشرفت‌های انسانی مربوط به حقوق بشر، حقوق بشردوستانه، حقوق بین الملل و صلح جهانی را یکی پس از دیگری نابود می کند و جهان را به دوران قرن نوزدهم می برد.

ادامه مطلب

اختلاف نظر کشورهای اروپایی درباره جنگ

شکاف در جبهه غرب

با ادامه تنش‌ها پس از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، نشانه‌های آشکاری از اختلاف میان متحدان غربی درباره نحوه مواجهه با این بحران دیده می‌شود. در حالی که واشنگتن تلاش دارد حمایت گسترده‌تری از شرکای اروپایی خود برای این جنگ جلب کند، برخی دولت‌های اروپایی از جمله اسپانیا و آلمان به‌صراحت اعلام کرده‌اند که قصد مشارکت در این درگیری را ندارند و حتی استفاده از پایگاه‌های نظامی خود برای چنین حملاتی را رد کرده‌اند.

ادامه مطلب

چه باید کرد؟

اپوزیسیون‌های ایران‌ستیز

محمدتقی فاضل میبدی نوشت: هر روز و شب صدها بمب و موشک از سوی دو جنایتکار متجاوز آمریکا و اسرائیل بر سر ملت ایران ریخته می‌شود و هر روز صدها ایرانی شهید و صدها خانه و مراکز ملی ویران می‌شود. شبکه ایران‌ستیز اینترنشنال و برخی شبکه‌های همسو، نام آن را «حمله آمریکا و اسرائیل در حمایت از مردم ایران» گذاشته‌اند.

ادامه مطلب

تحرکات تجزیه‌طلبان کرد

پیاده‌نظام واشنگتن

احسان هوشمند می گوید: ترکیه با هر نوع تحرک سازمان‌های کردی مواجهه سختی خواهد داشت به‌ویژه که در این ائتلاف یکی از شعب و اقمار پ.ک.ک یعنی پژاک حضور دارد. حضور پژاک در این ائتلاف یکی از اشتباهات راهبردی سازمان‌های مسلح کرد ایرانی بود و شاید این حضور هم ناشی از فشار آمریکا و اسرائیل باشد که پژاک را به جمع این سازمان‌های متناقض اضافه کرده‌اند؛ چراکه ائتلاف بدونِ پژاکِ آنها، می‌توانست تا حدودی موجب اطمینان خاطر ترکیه باشد.

ادامه مطلب

جنگ اوکراین؛ بن‌بست‌ و آینده‌ای نامطمئن

جنگی که قرار بود کوتاه باشد چهار‌ساله شد

محسن شریف‌خدائی نوشت: چهار سال پیش، زمانی که نخستین موشک‌ها بر فراز اوکراین فرود آمدند، بسیاری تصور می‌کردند این جنگ فقط چند هفته طول خواهد کشید. تحلیلگران از «عملیات برق‌آسا» سخن می‌گفتند و برخی دولت‌ها حتی برای سناریوی سقوط سریع کی‌یف آماده می‌شدند.

ادامه مطلب

تقابل رئیس‌جمهور آمریکا و دموکرات‌ها بر سر اقتصاد، مرزها، فساد سیستماتیک و مهاجران غیرقانونی

رویارویی ایدئولوژیک در کنگره

سایه سنگین نبرد تعرفه‌ها با دیوان عالی و صف‌آرایی دموکرات‌ها در برابر اخراج مهاجران غیرقانونی، سخنرانی وضعیت سالانه دونالد ترامپ را به یکی از ملتهب‌ترین رویارویی‌های ایدئولوژیک در صحن کنگره تبدیل کرد. رئیس‌جمهور آمریکا سه‌شنبه‌شب از تریبون کنگره یکی از طولانی‌ترین سخنرانی‌های وضعیت سالانه تاریخ را ایراد کرد و رکورد سخنرانی تقریبا ۹۰دقیقه‌ای بیل کلینتون در سال ۲۰۰۰ را شکست تا دستاوردهای یک سال نخست بازگشتش به کاخ سفید را به رخ بکشد.

ادامه مطلب

آغاز پنجمین سال جنگ اوکراین و عبور تلفات نظامی مسکو از مرز یک میلیون نفر

بهای خونین جاه‌طلبی کرملین

پاتک‌های هدفمند ارتش اوکراین در جبهه جنوب شرقی، ادعای کرملین مبنی بر پیروزی گریزناپذیر در ابتدای جنگ را در پنجمین سال به چالش کشیده است. در حالی که مذاکرات صلح متوقف مانده، تلفات میلیونی، پیشروی‌های میلی‌متری و فروپاشی شریان‌های نفتی، ماشین جنگی روسیه را در یک بن‌بست فرسایشی و پرهزینه گرفتار کرده است.

ادامه مطلب

زمونی برای سنجش اراده ها

چشم‌انداز مذاکرات ژنو و مسیرهای پیش‌رو

محسن شریف‌خدائی نوشت: ژنو بار دیگر به صحنه‌ای بدل شده که در آن امید و نگرانی، دیپلماسی، تهدید و بی‌اعتمادی در هم تنیده‌اند. شهری که دهه‌ها میزبان پیچیده‌ترین بحران‌های جهانی بوده، اکنون شاهد دور تازه‌ای از گفت‌وگوهای غیرمستقیم میان ایران و آمریکاست؛ گفت‌وگوهایی که نه‌تنها بر سر آینده برنامه هسته‌ای ایران، بلکه بر سر شکل‌دهی به توازن قدرت در خاورمیانه و حتی آینده روابط دو کشور جریان دارد.

ادامه مطلب

گذشته، چراغ راه آینده

نفت دیروز، هسته‌ای امروز

کودتای ۲۸ مرداد فقط سقوط یک دولت نبود، تثبیت یک فرمول بود؛ فرمولی که آمریکا و انگلیس علیه ایران به کار گرفتند تا ملی‌شدن نفت را متوقف کنند؛ مذاکره در ظاهر، فشار در باطن، وعده در زبان، آشوب در خیابان، گفت‌وگو برای خرید زمان و عملیات برای تغییر نظام.

ادامه مطلب

رأی دیوان عالی آمریکا گزینه‌های واشنگتن برای مقابله تجاری با پکن را محدود می‌کند

دست بالای «شی» در دیدار با «ترامپ»

رئیس‌جمهور چین با دست پرتری میزبان همتای آمریکایی خود خواهد بود. دیوان عالی آمریکا تعرفه‌های اضطراری ترامپ را باطل کرد و تهدید تصاعدی تعرفه‌ها را هم تا ۱۴۵ درصد لغو کرده است. در‌حال‌حاضر چین فعلا فقط با تعرفه ۱۵ درصدی جهانی یک مهلت ۱۵۰ روزه طرف است.

ادامه مطلب

چگونه کسی جلوی او را نگرفت؟

رسوایی اپستین و پرسش‌های بی‌پاسخ قدرت

محمدعلی مهتدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: این پرسش همچنان پابرجاست که چگونه اپستین با چنین سابقه‌ای توانست در حلقه‌های بسته سیاست، اقتصاد و حتی نهادهای علمی و فرهنگی آمریکا و اروپا رفت‌وآمد داشته باشد، بی‌آنکه نظارت مؤثری مانع ادامه فعالیت‌های او شود؟

ادامه مطلب

معادلات مبهم سیاست خارجی

معمای مذاکره

سیدمصطفی هاشمی‌طبا نوشت: در اوضاع و احوال پیچیده کشور و تهدیدهای مختلفی که از سوی عوامل متفاوت داخلی و خارجی بر ساحت‌های مختلف کشور وارد است، می‌بینیم که برخی افرادِ دست به میکروفون، کلماتی بر زبان می‌آورند که علاوه بر اینکه موجبات استهزای خود و سازمان مربوطه‌شان را فراهم می‌کنند، کلام‌شان نوعا به‌عنوان پاس گل به حریف می‌تواند تلقی شود.

ادامه مطلب

معمای معاون اول رئیس‌جمهور آمریکا

چرا جی‌دی ونس جهان را سردرگم می‌کند؟

جی‌دی ونس معاون رئیس‌جمهور آمریکا که در حال حاضر محتمل‌ترین گزینه قدرتمند برای نامزدی جمهوری‌خواهان در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ به حساب می‌آید، بیش از پیش ذهن بازیگران قدرت در جهان را به خود مشغول کرده است. مقام‌های خارجی که با ونس کار کرده‌اند می‌گویند که او و متحدانش حتی در حوزه سیاست خارجی در حلقه ترامپ نفوذ قابل توجهی دارند. در میان دیپلمات‌ها این امید وجود دارد که اگر ونس به دفتر بیضی (ریاست‌جمهوری) برسد، رئیس‌جمهوری قابل پیش‌بینی‌تر از رئیس فعلی‌اش باشد و روند سیاست‌گذاری منظم‌تری را پیش ببرد.

ادامه مطلب

پایان ناگهانی دومین روز مذاکرات اوکراین و روسیه

بن‌بست در ژنو

دومین روز مذاکرات صلح اوکراین و روسیه در ژنو، با میانجیگری آمریکا فقط پس از حدود دو ساعت به‌طور ناگهانی تمام شد. ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، می‌گوید گفت‌وگوها «دشوار» بوده و مسکو عمدا روند مذاکرات را طولانی می‌کند، در‌حالی‌که دونالد ترامپ، کی‌یف را برای امتیاز‌دادن تحت فشار گذاشته است.

ادامه مطلب

حمله موشکی پیش از مذاکرات سه‌جانبه؛ پیام روشن پوتین به کی‌یف

ژنو تحت فشار مسکو

کرملین وانمود می‌کند دنبال «پایان جنگ» است، اما فقط اگر پایانش شبیه پیروزی باشد. هم‌زمان با ورود هیئت‌ها به ژنو، مسکو فشار را از دو مسیر بالا برد: اول، تشدید حملات به شبکه انرژی و زیرساخت‌های حیاتی اوکراین در میانه زمستان؛ دوم، تأکید دوباره بر مطالبات سیاسی و سرزمینی که عملا قرار است دولت زلنسکی را از درون فرسوده کند.

ادامه مطلب

معمای معاون اول رئیس‌جمهور آمریکا

چرا جی‌دی ونس جهان را سردرگم می‌کند؟

جی‌دی ونس معاون رئیس‌جمهور آمریکا که در حال حاضر محتمل‌ترین گزینه قدرتمند برای نامزدی جمهوری‌خواهان در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ به حساب می‌آید، بیش از پیش ذهن بازیگران قدرت در جهان را به خود مشغول کرده است. مقام‌های خارجی که با ونس کار کرده‌اند می‌گویند که او و متحدانش حتی در حوزه سیاست خارجی در حلقه ترامپ نفوذ قابل توجهی دارند. در میان دیپلمات‌ها این امید وجود دارد که اگر ونس به دفتر بیضی (ریاست‌جمهوری) برسد، رئیس‌جمهوری قابل پیش‌بینی‌تر از رئیس فعلی‌اش باشد و روند سیاست‌گذاری منظم‌تری را پیش ببرد.

ادامه مطلب

هژمونِ تنها

چرا چین در لحظه خطر کنار هیچ‌کس نمی‌ایستد؟

احمد رشیدی‌نژاد نوشت: اگر روزی جنگی میان ایران و آمریکا شعله‌ور شود، در ذهن بسیاری از ایرانیان و حتی مردم دیگر کشورها یک انتظار شکل می‌گیرد: اینکه چین و روسیه باید پشت ایران بایستند. این انتظار نه از تحلیل‌های پیچیده، بلکه از غریزه‌ای تاریخی سرچشمه می‌گیرد؛ غریزه‌ای که می‌گوید هر هژمون برای مقابله با رقیبش باید صف متحدانش را کامل کند. اما تجربه سال‌های اخیر نشان داده چین و تا حدی روسیه، برخلاف این تصور عمومی، در بزنگاه‌ها- همچون سوریه و ونزوئلا- عقب می‌نشینند و ترجیح می‌دهند نظاره‌گر باشند. این «عقب‌نشینی آگاهانه» همان نقطه‌ای است که مدل چین را از تمام هژمون‌های پیشین متمایز می‌کند و پرسش‌های مهمی درباره آینده نقش جهانی آن برمی‌انگیزد.

ادامه مطلب