دیپلماسی همچنان در بنبست است زیرا آتشبس با ایران از هم میپاشد. تهدید یک درگیری تمام عیار، سوالات مهمی را در مورد چشمانداز مذاکرات، نوع توافق پیشنهادی و وضعیتهای نهایی بالقوه مطرح میکند.
ادامه مطلب
فرهاد قادری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: خاورمیانهای که از دل این آتشبس شکننده سر برمیآورد، با خاورمیانه پیش از جنگ تفاوتهای بنیادینی دارد. اعتماد میان بازیگران تقریباً به صفر رسیده، آسیبپذیری اقتصادی بهطرز هولناکی آشکار شده و اتکا به ضامنهای خارجی زیر سؤال رفته است. در چنین فضایی، نه تهران میتواند صرفاً به تاکتیکهای سابق خود ادامه دهد و نه کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس میتوانند به رویههای پیشین بازگردند.
ادامه مطلب
سید حجت سیداسماعیلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: جمهوری اسلامی ایران در موقعیتی قرار گرفته است که بسیاری از تحلیلگران آن را متفاوت از گذشته ارزیابی میکنند. کشوری که طی چهار دهه گذشته همزمان با تحریمهای گسترده اقتصادی، فشارهای سیاسی، جنگهای نیابتی، عملیاتهای امنیتی و تهدیدهای مکرر نظامی مواجه بوده، نه تنها از معادلات منطقه حذف نشده، بلکه به یکی از اضلاع اصلی هرگونه نظم امنیتی جدید در غرب آسیا تبدیل شده است.
ادامه مطلب
ترامپ و نتانیاهو مدتهاست که دیدگاههای مشترکی در مورد ایران، بازدارندگی منطقهای و تردید نسبت به تعامل دیپلماتیک با تهران دارند. در طول هر دو دوره ریاست جمهوری ترامپ، رابطه بین این دو رهبر اغلب به طور غیرمعمول شخصیسازی شده به نظر میرسید و تقویت سیاسی متقابل، سیاست منطقهای را شکل میداد. این پویایی با نقش جارد کوشنر، داماد ترامپ، که در دولت اول ترامپ، در کنار چهرههایی مانند استیو ویتکاف در ابتکارات دیپلماتیک بعدی، وظیفه عناصر اصلی پرونده اسرائیل – فلسطین و خاورمیانه را بر عهده داشت، تقویت شد.
ادامه مطلب
امیرحسین عسگری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: منطق راهبردی ایجاب میکند که تهران به جای مدیریت صرف بحران، به دنبال طراحی ابتکاری دیپلماتیک باشد که بتواند از موقعیت دشوار کنونی، فرصتی برای بازتعریف روابط با غرب و کاهش هزینههای تقابل بسازد.
ادامه مطلب
علی رحیمیپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در این میان، آنچه معادلات را به نفع ایران تغییر داده، «سیاست پلنگسواری» تهران است. ایران به جای رویارویی مستقیم در نقطـه قوت دشمن (جنگ هوایی)، میدان نبرد را به نقطه ضعف او منتقل کرده است. بستن تنگه هرمز، اقتصاد جهانی را در رکود و تورم فروبرده، والاستریت از شعار معروف «تاکو» (ترامپ عقب مینشیند) به «ناچو» (هیچ شانسی برای باز شدن تنگه هرمز وجود ندارد) رو آورده، و مهمتر از همه، ترامپ مجبور شده برای خروج از باتلاق، دست نیاز به سوی چین دراز کند.
ادامه مطلب
نیروانا مهرآیین در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: اکنون خاورمیانه بیش از هر زمان دیگری به دریایی شباهت دارد که سطح آن آرام به نظر میرسد، اما در عمق آن جریانهای قدرتمندی در حرکت هستند. از لیطانی تا هرمز، از اتاقهای فرماندهی نظامی تا تریبونهای سیاسی، همه نشانهها حکایت از آن دارند که منطقه وارد مرحلهای تازه از رقابتها و تنشهای راهبردی شده است.
ادامه مطلب
حسین دلیر در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: به نظر میرسد تهران، اینک بیش از همیشه به وسوسه جدایی آمریکا از اسرائیل، دستکم در برخی حوزهها میاندیشد؛ تعبیری که فراتر از سطح شعار، نمود عینی دارد.
ادامه مطلب
وی درباره وضعیت مذاکرات با توجه به حملات شب گذشته گفت: این اتفاقات قطعا سوءظن را تشدید میکند. ما همین الان در وضعیت بدگمانی شدید با آمریکا تبادل پیام میکردیم. نمیتوان اقدامات رژیم در منطقه را از سیاستهای آمریکا جدا دانست. تناقضهای آمریکا و اعلامیههای گیج کننده خودش باعث آشفتگی در روند دیپلماتیک شده است. این اقدامات ۲۴ ساعته به این وضعیت نابسامان دامن خواهد زد.
ادامه مطلب
عرفان ابراهیمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در حال حاضر میتوان ادعا کرد که انباشت اورانیوم تنها یک کارکرد و بازدارندگی بسیار خاص را حفظ کرده و آن، «بازدارندگی از حملات هستهای تاکتیکی توسط اسرائیل» است. به عبارت دقیقتر، تا زمانی که این حجم از اورانیوم در کشور وجود دارد، رژیم صهیونیستی نمیتواند از سلاح هستهای تاکتیکی علیه اهداف خود در ایران استفاده کند؛ چراکه اعمال چنین حملاتی، منطقاً و بهصورت راهبردی، توجیهی کامل و بینقص برای تصمیمگیران جمهوری اسلامی فراهم میآورد تا دکترین هستهای خود را به طور کامل تغییر دهند و همان اورانیوم را به بمب هستهای تبدیل کنند.
ادامه مطلب
وحید کریمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: مقایسه رفتاری در مناقشه تایوان بین امریکا و چین میتواند کمککننده به رفتار سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در رابطه با امریکا باشد.
ادامه مطلب
به نظر میرسد کابینه دوره دوم ترامپ نسبت به دوره اول او در برابر غرایز ریاست جمهوری مقاومت کمتری داشته است. در حالی که هشدارهایی در مورد تلافیجویی و تشدید تنشهای منطقهای ارائه شد، اما به یک مانع نهادی قاطع تبدیل نشد. در مقایسه با دولت اول ترامپ، جایی که چهرههایی مانند جیمز متیس، اچ. آر. مک مستر و جان کلی گهگاه به عنوان نیروهای تعدیلکننده عمل میکردند، به نظر میرسد ساختار دوره دوم از نظر ایدئولوژیکی بیشتر با غرایز رئیس جمهوری همسو بوده و کمتر مایل به بهچالش کشیدن مستقیم ترجیحات استراتژیک اوست.
ادامه مطلب
رضا معصومی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ناسیونالیسم مسیحی، برخلاف رویکردهای کلاسیک واقعگرایانه، سیاست خارجی را تنها عرصه تأمین منافع ملی تلقی نمیکند، بلکه آن را بخشی از مأموریت تاریخی آمریکا برای حفاظت از تمدن یهودی – مسیحی میداند. در چنین چارچوبی، تهدیدات خارجی نیز نه صرفاً بر اساس تواناییهای مادی، بلکه بر مبنای میزان تعارض با نظم ارزشی و هویتی مطلوب آمریکا تعریف میشوند.
ادامه مطلب
محمد مونسان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: تفاوت خواستههای طرفین در موضوع تنگه هرمز، توانمندی هستهای، موشکی و محور مقاومت از زمین تا آسمان است لذا هیچ قوه عاقلهای نمیتواند هیچ نوع همگرایی را بین این دو حتی تصور کند. از طرفی متوجه نیستید که هرچه فشار بر کشورهای جهان بیشتر میشود، آنها را برای «جنایت نهایی!» علیه مردم ایران، همسوتر و متحدتر میکند. پس باید به موازات بسته نگه داشتن تنگه هرمز، به حال بازدارندگی مطلق نیز فکری کرد.
ادامه مطلب
تهدیدهای مکرری که نتوانستند امتیازی به دست آورند، اعتبار ایالات متحده را تضعیف میکردند. مقاومت ایران نشان میداد که تحریمها به تنهایی کافی نیستند. هر چه بنبست بیشتر ادامه مییافت، بیشتر به نظر میرسید که واشینگتن در حال از دست دادن موقعیت استراتژیک خود است. در چنین شرایطی، یک حمله خطرناک میتواند به فرسایش منفعلانه نفوذ ترجیح داده شود. نظریه چشمانداز در اینجا به ویژه مفید است زیرا توجه را از شرایط عینی دور میکند و به سمت چارچوب استراتژیک فرضی سوق میدهد.
ادامه مطلب
رهبر معظم انقلاب با اشاره به قیام لله بهعنوان زیربنای مکتب امام خمینی رحمهالله و برانگیختگی ملّت ایران در دوران خمینی کبیر و خامنهای عظیمالشأن شهید از خرداد ۱۳۴۲ تا بعثت تازه در سه ماه اخیر تأکید کردند: دشمن خبیث، حال که در مصاف با فرزندان دلاور شما در نیروهای مسلح دچار شکست شده و بخصوص بخاطر مواجهه با ضربهی قاطع، چه در نبرد نظامی و چه در میدان و خیابان، تحقیری پرمعنا و عمیق را تجربه میکند که در اثر آن واگرایی ملموس کشورها از او را سبب شده، کِیدِ خود را در جنگ ترکیبی بر دو نقطه متمرکز ساخته است: یکی تابآوری مردم؛ دیگری ایجاد خطا در دستگاه محاسباتی مسئولان کشور.
ادامه مطلب
در سایه جنگ ایران، کارزار مجدد اسرائیل در لبنان خطر تکرار درسها و اشغالهای شکست خورده گذشته را در پی دارد.
ادامه مطلب
فاطمه خادم شیرازی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: از نگاه امنیت ملی، حاکمیت با یک تله طراحیشده مواجه است؛ طرف مقابل با حملات نقطهای و تحریکآمیز، در پی وادار کردن ایران و جبهه مقاومت به خروج رسمی از توافق است تا بتواند مسئولیت انسانی و قانونی ویرانیهای گستردهتر بعدی را به گردن طرف لبنانی و حامیان آن بیندازد.
ادامه مطلب
علی اکبر رضایی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: وضعیت فعلی آمریکا در برابر ایران، نتیجه مستقیم سیاستهای تقابلی ترامپ با اروپا، چین، روسیه و دیگر قدرتهای جهان است؛ سیاستهایی که نهتنها موجب شکلگیری یک ائتلاف جهانی علیه ایران نشد، بلکه آمریکا را در یکی از حساسترین بحرانهای منطقهای، در وضعیتی نسبتاً منزوی قرار داد.
ادامه مطلب
سید احمد کاظمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: این سئوال مهم مطرح است که چرا آمریکا با این شدت و باوجود حملات گسترده به مراکز هسته ای ایران در جنگ تحمیلی دوم و سوم و ترور دانشمندان هسته ای، بر خلع اورانیومی تهران اصرار دارد؟
ادامه مطلب
جلال خوشچهره در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: درواقع آنچه ترامپ از مفهوم توافق با تهران دنبال میکند وادار ساختن آن به تن دادن به همه آن چیزی است که مفهومی جز تسلیم ندارد.
ادامه مطلب
سید محمدکاظم سجادپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: سیاست داخلی در همه مراحل جنگ اعم از شروع، ادامه و پایان جنگها وجه بسیار مهمی در کیفیت جنگ از جمیع جهات است. سیاست داخلی در آمریکا نیز در این راستا قابل توجه بوده و در این میان پرسشی اساسی مطرح میشود؛ اینکه نسبت سیاست داخلی آمریکا و تجاوز به ایران چگونه قابل بررسی و تجزیه و تحلیل است؟
ادامه مطلب
نتایج مذاکرات به هیچ وجه مشخص نیست. اما خود جنگ و تأثیر موجی آن بر کنفرانس NPT، سه درس مهم امنیت هستهای را آشکار کرده است که باید راهنمای هر کسی باشد که پشت هر یک از میزهای مذاکره مینشیند.
ادامه مطلب
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسش دیپلماسی ایرانی درباره اهداف سفر پیش روی هیئت عراقی به ایران در سایه همکاریهای امنیتی دو کشور و حملاتی که اخیرا علیه گروههای تروریستی توسط ایران در خاک عراق انجام میشود، گفت: «درباره جزئیات سفر و مفاد آن بعد از انجام این سفر اطلاعرسانی خواهد شد. ما یاددشت تفاهم خیلی محکم و روشنی برای امنیت مرزی و مبارزه با تروریسم با یکدیگر داریم. تعاملات ما با دولت عراق و اقلیم کردستان تعاملاتی بسیار خوب و موثر بوده است و امیداوریم این رفتوآمدها به صیانت و امنیت ملی دو کشور کمک کند.»
ادامه مطلب
درس اوکراین و ایران این است که به هر رهبری که طرحی برای یک پیروزی سریع و آسان پیشنهاد میشود، ابتدا باید بپرسد: "چگونه میتوانید اینقدر مطمئن باشید؟" و سپس، "اگر اشتباه کنید چه اتفاقی میافتد؟"
ادامه مطلب
معاملهگرایی ترامپ با دیپلماسی قهری او همسو است. دیپلماسی قهری عموماً به استفاده از تهدید، فشار، نیروی محدود یا مجازات اقتصادی برای تأثیرگذاری بر رفتار دشمن بدون لزوماً به دنبال جنگ تمام عیار اشاره دارد. برخلاف فتح نظامی با نیروی بیرحمانه، دیپلماسی قهری با هدف تغییر محاسبات از طریق ارعاب، بازدارندگی و تشدید کنترلشدهی تنشها انجام میشود. تهدیدهای مکرر ترامپ، تغییر مهلتها و گاهی اظهارات متناقض او را میتوان به عنوان تلاشهای عمدی برای نامشخص نگه داشتن دشمنان تفسیر کرد.
ادامه مطلب
سیروس حاجی زاده در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: واقعیتِ امر این است که آیندهی نظم جهانی، نه در اتاقهای فکرِ واشینگتن یا تلآویو رقم میخورد، بلکه در میدانِ نبرد و در واکنش به مقاومتهایِ ضدّ هژمونیک شکل میگیرد. هیچ آیندهی جبری و تکمسیری وجود ندارد، اما آنچه مسلم است، تأثیرِ عمیق و مخربِ این جنگ بر بسترِ لرزانِ نظم بینالملل است.
ادامه مطلب
محمد مونسان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: اروپا از این پس تهدید ایران را بالای سر خود احساس خواهد کرد بهطوریکه همانند کشورهای عربی به اصلاح رفتار خصمانه خود علیه ایران مجبور خواهد شد.
ادامه مطلب
محمد محمودی کیا در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: آنچه تشیع را به یک کنشگر تأثیرگذار در عرصه سیاست جهانی رفعت مقام بخشید از درونمایههای گفتمانی و مؤلفههای معرفتی آن برمیخیزد. از این رو، برای فهم دقیقتر آنچه امروز در جنگ رمضان در حال خودنمایی است موجب شده تا بزرگترین قدرت اقتصادی، نظامی، فناورانه و سیاسی جهان را با گذشت بیش از یک ماه از آغاز یک جنگ تمامعیار، در دستیابی به اهداف خود ناکام گذاشته را باید در این خواستگاه معرفتی جستوجو کرد.
ادامه مطلب
سیاست خارجی ترامپ از طبقهبندی دقیق سر باز میزند. رویکرد او استراتژیک اما بداهه، مبتنی بر نهاد اما مبتنی بر رهبر است و به همان اندازه که توسط ادراک و شخصیت شکل میگیرد، توسط تحلیل ساختاریافته نیز شکل میگیرد. بنابراین، درک تصمیم ایران مستلزم لایهبندی چارچوبهای متعدد به جای تکیه بر یک مدل توضیحی واحد است.
ادامه مطلب