امارات متحده عربی

قدرت‌هایی که نقش اصلی را ایفا می‌کنند

تحلیل تعادل قوا در خلیج فارس از منظر واقع‌گرایی

فرهاد قادری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: پرسش اصلی این یادداشت این است: اسرائیل چگونه تلاش کرده بازدارندگی آسیب‌دیده خود را احیا کند؟ و آیا این تلاش‌ها واقعاً به «بازگشت تعادل قوا» منجر شده یا سیاست‌های جدید به «ناامنی بیشتر» انجامیده است؟ تعادل قوا در خلیج فارس چگونه شکل گرفته و امروز چه تغییراتی را تجربه می‌کند؟ و مهم‌تر: واقع‌گرایی تا چه حد می‌تواند این تحولات را تبیین کند.

ادامه مطلب

سیاستی که کشورهای عربی حوزه خلیج فارس از آن بهره می‌برند

هجینگ رکن گمشده سیاست خارجی ایران

رستم ضیائی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: نمونه موفق رویکرد هجینگ در سال‌های اخیر در میان قدرت‌های میانه، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس از جمله عربستان سعودی و امارات هستند. این کشورها به طور آشکار تمایل بیشتری به گشایش روابط با کشورهای غیرغربی نشان داده‌اند و در راستای تقویت مصون سازی اقتصادی و امنیتی خود، درحال توسعه همکاری های چندجانبه با قدرت های آسیایی هستند.

ادامه مطلب

امارات در یمن و سودان:

ژئوپلیتیک قدرت و جنگ نیابتی در دریای سرخ

فرهاد قادری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: اقدامات امارات در یمن و سودان بازتابی واضح از منطق قدرت واقع‌گرایانه است: یک دولت کوچک در منطقه‌ای ناامن که تلاش می‌کند با گسترش نفوذ منطقه‌ای، کنترل نقاط استراتژیک، استفاده از جنگ نیابتی و بهره‌برداری از خلأ قدرت، امنیت خود را تأمین و قدرت نسبی خود را در برابر رقبای بزرگ‌تر افزایش دهد.

ادامه مطلب

از ائتلاف تا تقابل بر سر جنوب

شکاف ریاض و ابوظبی در یمن

رضا حاجی محمدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: عربستان، به عنوان رهبر ائتلاف، همواره بر حفظ وحدت یمن تأکید داشته، در حالی که امارات با حمایت از نیروهای جدایی‌طلب جنوبی، به دنبال منافع استراتژیک خود در بنادر، جزایر و مسیرهای تجاری کلیدی است.

ادامه مطلب

اینجا کسی دست بسته نمی‌نشیند

جدال در شاخ آفریقا

انصارالله و ارتش یمن با درک دقیقی از تحولات اعلام کرده اند اگر رژیم صهیونیستی پایگاهی در شاخ آفریقا بزند، آنها این پایگاه را منهدم خواهند کرد. ایران، مصر، ترکیه و چین نیزدر این ماجرا بیکار نخواهند نشست.

ادامه مطلب

امارات مثل علی عبدالله صالح تهدید شد

محاصره دریایی عربستان و نبرد در یمن

احمد رشیدی نژاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: ریاض حضور امارات و متحد محلی آن (شورای انتقالی جنوب) در شرق یمن را تهدیدی برای آخرین کریدور خشکی خود به سوی اقیانوس هند می‌داند.

ادامه مطلب

از تهدید امنیت ملی تا فرصت رهبری منطقه‌ای

عربستان و بحران تجزیه کشورهای عربی

فرصتی واقعی برای عربستان وجود دارد تا با مشارکت مصر و ترکیه، نقش منطقه‌ای خود را توسعه دهد و رهبری کشورهای عربی را به دست بگیرد. اما تحقق این امر مستلزم آن است که سه کشور مصر، ترکیه و عربستان عناصر قدرت خود را به ‌درستی بشناسند و تلاش‌هایشان را برای مقابله با پروژه‌های تجزیه و مقابله با گسترش نفوذ اسرائیل که متاسفانه در موارد زیادی با سیاست‌های امارات هم‌راستا شده است، یکپارچه کنند.

ادامه مطلب

دو پرسش اساسی برای بررسی حقوقی

جزایر سه‌گانه؛ دفاع تاریخی و حقوقی ایران مقابل ادعاهای امارات

حمیدرضا سیدناصری و محمدمهدی سیدناصری در یادداشت مشترکی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسند: دو پرسش اساسی برای بررسی حقوقی مطرح است: آیا رابطه حقوقی ایران و جزایر در برهه‌ای قطع شده است؟ و آیا تصرفات امارات یا انگلیس به اندازه‌ای آشکار و مؤثر بوده که انقطاع حاکمیت ایران را موجب شود؟

ادامه مطلب

رقابت پنهان و آشکار عربستان و امارات در تجارت و سیاست

یمن و سودان آوردگاه رقابت‌ها شده‌اند

سید محمد حسینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: وابط عربستان سعودی و امارات متحده عربی در حال گذار از الگوی «همکاری – رقابت پنهان» به سمت الگوی «رقابت – همکاری» است. رقابتی که گاه وجه پنهان و گاه وجه آشکار به خود می گیرد.

ادامه مطلب

بازی چین در جزایر ایرانی

امضا کردی، بهایش را بده

حامد نقی‌لو می نویسد: چین پای ادعاهای امارات را امضا کرد تا پرونده جزایر سه‌گانه از سطح ادعاهای تکراری در منطقه‌ به سطح مناقشه جهانی ارتقا یابد. معنای این امضا روشن است؛ حتی قدرت‌های بزرگ حاضرند حاکمیت ایران را در معامله‌های ژئوپلیتیک خرج کنند. پاسخ ایران نیز باید به همان اندازه روشن باشد؛ هر امضا و هر همراهی باید به هزینه‌ای محسوس و بازدارنده بدل شود تا هیچ بازیگری نتواند تمامیت سرزمینی ایران را به کالای قابل معامله تبدیل کند.

ادامه مطلب

یادآوری چند نکته

چرا نمی توان از «ادعا» امارات بر جزایر ایرانی صحبت کرد؟

علی مفتح در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: سخن گفتن از «ادعای امارات» درباره جزایر ایرانی، اساسا نادرست است. واژه «ادعا» در دو حالت معنا پیدا می‌کند. حالت اول، زمانی است که یک فرد در چارچوب قانون و نهادهای قضایی مطرح می‌کند: «این چند متر از خانه یا زمین متعلق به من است.» این را می‌توان یک ادعا نامید، چرا که مدعی با دلایل و مستندات خود اقدام به ارائه دعوی کرده و مرجع قانونی آن را بررسی می‌کند. مدعی علیه، در این چارچوب، موظف به پاسخگویی است و اگر دادگاه با شواهد ارائه‌ شده قانع شود، ممکن است بخشی از ملک به مدعی واگذار شود؛ در غیر این صورت، عدم تمکین نه تنها غیرقانونی، بلکه غیراخلاقی خواهد بود. اما آیا همین استدلال در عرصه بین‌المللی برقرار است؟ پاسخ روشن است: خیر.

ادامه مطلب

زنگ خطر تجزیه به صدا در‌آمد

یمن یک قدم از صلح دورتر شد

با افزایش شکاف میان عربستان سعودی و امارات متحده عربی در یمن، تمامیت ارضی این کشور کوچک، جنگ‌زده و فقیر، بیش از هر زمان دیگری در خطر قرار گرفته است. می‌توان گفت یمن فاصله اندکی با وضعیتی دارد که پیش از دهه ۹۰ میلادی به آن دچار بود. نقشه جنگ در یمن رو‌زبه‌روز پیچیده‌تر می‌شود و کشورهای ذی‌نفع و سازمان‌های بین‌المللی، راهکاری برای برقراری آرامش در آن ندارند.

ادامه مطلب

رویکرد جدید GCC

«اجماع‌سازی مصنوعی» علیه ایران

محمدمهدی مظاهری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: نکته جدید و قابل توجه در بیانیه اخیر GCC، جسورانه‌تر و تفصیلی‌تر شدن لحن آن است. در این بیانیه، تقریباً هر اقدام ایران برای اعمال حاکمیت میدانی بر جزایر، از جمله ساخت و ساز واحدهای مسکونی و توسعه زیرساختی در ابوموسی؛ رفت و آمد مقامات ارشد نظامی و برگزاری رزمایش‌های دوره‌ای و ثبت رسمی «روز ملی جزایر سه‌گانه» در تقویم کشور، به‌صراحت «نقض حقوق امارات» و «باطل و بی‌اثر» خوانده و محکوم شده است.

ادامه مطلب

در حاشیه اجلاس اخیر شورای همکاری خلیج فارس

امنیت جمعی با ایران

حسین موسوی می نویسد: جاسم محمد البدیوی، دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس، قبل از آغاز چهل‌وششمین اجلاس خلیج فارس سوم دسامبر ۲۰۲۵، در گفت‌وگو با خبرنگاران در منامه فاش کرد شش کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس در جلسات اخیر خود تصویب یک سیستم دفاعی یکپارچه خلیج فارس را در برابر حملات موشکی، از‌جمله یک نظام مشترک «گنبد آهنین» برای محافظت از سرزمین‌های خود را در برابر تهدیدات مبرم از همه جهات مورد بحث قرار داده‌اند.

ادامه مطلب

شکاف عمیق در ائتلاف

درگیری عربستان و امارات در یمن

مرصاد جمالی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: تحولات اخیر نشان می‌دهد که یمن وارد مرحله‌ای شده که نتیجه آن تنها به نقش انصارالله یا روند مذاکرات صلح محدود نیست، بلکه رقابت عربستان و امارات نیز به‌طور مستقیم در شکل‌دهی آینده کشور اثرگذار خواهد بود.

ادامه مطلب

جایگاه حقوقی یک مناقشه

چرا امارات هیچ مبنای حقوقی معتبری درباره جزایر سه‌گانه ندارد؟

سید محمد مهدی سید ناصری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: این تحلیل تطبیقی، جایگاه ایران را در چارچوب حقوق بین‌الملل و اصول اثبات حاکمیت بر جزایر تقویت می‌کند و نمونه‌ای کاربردی از تلفیق تاریخ، عمل و حقوق بین‌الملل قضایی ارائه می‌دهد.

ادامه مطلب

جزایر سه‌گانه در کانون یک بحران مهندسی‌شده

سه جزیره، یک خط قرمز

ادعای امارات بر سر جزایر سه‌گانه ایرانی این‌بار عملا وارد مرحله‌ای تازه و بحران‌سازی مهندسی‌شده شده است؛ مرحله‌ای که با بیانیه کم‌سابقه و تند شورای همکاری خلیج فارس در چهارشنبه هفته گذشته، ابعاد آن برای ناظران منطقه‌ای کاملا آشکار شد. این بیانیه نه‌تنها نسبت به ادعاهای گذشته شورا جسورانه‌تر و یکپارچه‌تر بود، بلکه عملا هر اقدام ایران، از ساخت‌وساز واحدهای مسکونی در ابوموسی تا رفت‌وآمد مقامات ارشد نظامی، برگزاری رزمایش‌ها، توسعه زیرساختی و حتی ثبت «روز ملی جزایر سه‌گانه» در تقویم رسمی را «نقض حقوق امارات» خوانده و محکوم کرده است؛ موضعی که نشان می‌دهد ابوظبی تلاش دارد سطح مناقشه را از یک اختلاف موضع‌محور به یک پرونده امنیتی-حقوقی بین‌المللی ارتقا دهد.

ادامه مطلب

کشتار و سکوت

وقتی جنگ نیابتی عربستان و امارات سودان را به آتش کشید

علی اکبر رضایی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: سودان نباید بار جاه‌طلبی‌های منطقه‌ای عربستان و امارات را به‌تنهایی تحمل کند. این کشور امروز آزمونی است برای بلوغ سیاسی و اخلاقی جوامع منطقه‌ای و نهادهای بین‌المللی، آزمونی که با تأمین فوری حفاظت از غیرنظامیان و پاسخگویی به عاملان خشونت آغاز می‌شود.

ادامه مطلب

جنگ پنهان در سودان؛ ریاض پشت ارتش، ابوظبی پشت شورشیان

برادران سابق، رقبای امروز

یک دهه قبل، بن‌سلمان جوان و ماجراجو به ‌عنوان ولیعهد عربستان سعودی، به همراه بن‌زاید، حاکم میانسال امارات، قطر را محاصره و بایکوت کرده و در جنگ با یمن شریک یکدیگر شدند. در آن زمان تصور اینکه ابوظبی و ریاض‌ یک دهه‌ بعد از شرکای استراتژیک به رقبای جدی منطقه‌ای تبدیل شوند دشوار بود.

ادامه مطلب

آیا ابوظبی ظرفیتش را دارد؟

امارات متحده عربی و بازتعریف نقش در نظم نوین منطقه‌ای

رضا حاجی‌محمدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: این مقاله در پی آن است که بازتعریف نقش امارات در نظم جدید منطقه‌ای را بر اساس تحولات میدانی، منافع ژئوپلیتیکی، راهبردهای اقتصادی و ملاحظات امنیتی مورد تحلیل قرار دهد. 

ادامه مطلب

آنچه کشورهای عربی پیشتاز آن شده‌اند

بلاکچین در معادلات تجاری خاورمیانه و آفریقا

هستی عظیمی بهنمیری و خدایار سعید وزیری در یادداشت مشترکی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسند: بازار جهانی بلاکچین در زنجیره تأمین، طبق گزارش Allied Market Research، در سال ۲۰۲۴ ارزشی معادل ۲٫۴ میلیارد دلار داشته و پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۳۴ به ۹۵٫۳ میلیارد دلار برسد — رشدی با نرخ ترکیبی سالانه ۴۴٫۵ درصد. این رشد انفجاری، تنها یک آمار نیست؛ نشانه‌ای از یک تغییر پارادایم در نحوه‌ی مدیریت جریان کالا، اطلاعات و ارزش در جهان است.

ادامه مطلب

امارات؛ بدلکار و نیابتی اسرائیل

نمک به حرامی اماراتی ها

غلامرضا نظربلند می نویسد: در جنگ خانمان‌سوز سودان، دو کشور عمده عربی، مصر و عربستان، از ارتش و امارات از نیروهای واکنش سریع حمایت می‌کنند. تقابل بین کشورهای عربی در جنگ داخلی کشور عربی دیگری غریب می‌نماید؛ به‌ویژه آنکه مقابل دو کشور ریشه‌دار عربی نام‌برده، کشورکی عربی است که ریشه ندارد و از‌قضا به قرار معلوم با حمایت‌های مالی و لجستیکی سنگین خود از RSF، دست‌کم در این فاز از جنگ نقش پررنگ‌تری ایفا می‌کند.  این ظاهر شگفت‌آور اما باطنی غیر از این دارد. امعان نظر در تاریخِ نداشته یا دست‌کم تاریخ تاریک امارات و سیاست خارجی در‌پیش‌گرفته آن، رویکرد جاری او را در قبال تحولات منطقه و حتی فراتر از آن توجیه می‌کند.

ادامه مطلب

ریشه‌های عمیق درگیری:

جنگ قدرت در سودان و سقوط الفاشر

رضا حاجی محمدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: این جنگ فراتر از یک مناقشه داخلی است؛ آن را می‌توان به عنوان جنگ نسل‌ها دید، جایی که نیروهای مسلح سودان نماینده نسل قدیمی نظامی‌گری عربی – اسلامی است و نیروهای پشتیبانی سریع نماد شبه‌نظامیان حاشیه‌ای که برای بقا می‌جنگند.

ادامه مطلب

واشینگتن مسئولیت‌ها را تقسیم می‌کند

نگاه امریکا به پیمان‌های امنیتی جدید منطقه

ترامپ تلاش کرده است تا مسئولیت بیشتری را برای حفظ امنیت به متحدان ایالات متحده در منطقه منتقل کند، تا حد امکان از دخالت مستقیم نظامی در درگیری‌های منطقه اجتناب کند و از تبدیل آنها به جنگ‌های منطقه‌ای که نیروهای آمریکایی در آن دخیل باشند، جلوگیری کند.

ادامه مطلب

کشوری که همه از رفتارهایش به ستوه آمده‌اند

امارات، «بچه پولدار ننر» کشورهای عربی

سید علی موسوی خلخالی می‌نویسد: امارات در حالی سیاست ایذایی خود را علیه کشورهای دیگر در منطقه پیش گرفته که اکنون برای اکثریت کشورهای عربی و اسلامی این کشور همانند «بچه پولدار مغرور بدعنق» شناخته می‌شود که از هر ابزاری برای پیشبرد اقدامات ایذایی خود استفاده می‌کند. 

ادامه مطلب

کاشت و برداشت طوفان‌های ژئوپلیتیک توسط کشورهای عربی

خانه امن پوشالی مقابل اسرائیل فروپاشید

اسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: روند رویدادهای دو سال گذشته به گونه‌ای پیش رفته بود که کارشناسان منطقه ادعا داشتند که ایران بازنده بزرگ بوده و طوفان‌های ژئوپلیتیکی با اجرای مستقیم اسرائیل، برسازی وضعیت "ایران برهنه" و احساس امنیت، برتری رقیبان و دشمنان ایران را سبب شده است. همه بازیگران به‌ویژه دولت‌های عرب جنوب خلیج فارس و همچنین ترکیه از روند برهنگی ایران مقابل دشمنان، خشنود بودند و در توهم موفقیت طوفان‌زایی خود بودند که به ناگاه تمام انگاره پیروزی راهبردی آنان از هم فروپاشید.

ادامه مطلب

کاهش اعتماد به امریکا و نزدیکی بیشتر کشورهای منطقه به هم

خاورمیانه‌ای که اسرائیل ساخته است

دونالد ترامپ، رئیس جمهوری ایالات متحده امریکا و بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل اخیراً یک «طرح بیست‌گانه صلح» را جشن گرفتند، اما تا زمانی که اسرائیل به رفتار تهاجمی ادامه دهد و مطالبات مشروع فلسطینیان را نادیده بگیرد، این ابتکار شانسی برای بازگرداندن ثبات ندارد. اسرائیل که پیش‌تر امیدوار بود با حمایت آمریکا نظم دلخواه خود را بنا کند، اکنون منزوی‌تر از همیشه است؛ همکاری با تل‌آویو برای دولت‌های عربی هزینه‌ای سیاسی و حیثیتی سنگین دارد و شرکای دیروز به رقبای محتاط بدل شده‌اند.

ادامه مطلب

خشم از اسرائیل رو به فزونی است

وقتی امارات می‌گوید نه، یعنی چه؟

در هفته‌های اخیر، ناامیدی‌های اماراتی‌ها به صورت علنی آشکار شد. در ۵ اوت، ابوظبی وزیر امنیت ملی اسرائیل، ایتمار بن گویر، را به شدت به خاطر «یورش» به مسجد الاقصی محکوم کرد، سپس چند روز بعد سفیر اسرائیل را احضار کرد تا اعتراض رسمی خود را نسبت به «تجاوزهای ننگین و تحریک‌آمیز» در روز قدس ابراز کند. چنین اظهاراتی برای سایر کشورهای عربی که با اسرائیل رابطه دارند، عادی است، اما این اظهارات نگرانی جدی را از سوی امارات متحده عربی برانگیخته و نشان دهنده عمق عصبانیت آن از بی‌نتیجه ماندن دیپلماسی آرام است.

ادامه مطلب

نقشه شومی که تل‌آویو دنبال می‌کند

نتانیاهو و نقشه «اسرائیلِ بزرگ»

بسیاری از عرب‌ها، ایده «اسرائیل بزرگ» را باور نمی‌کردند و آن را یا اغراق‌گوییِ افراطیون عرب می‌پنداشتند یا رؤیای گروه‌های کوچکی از افراطیون اسرائیلی. اما وقتی خودِ نخست‌وزیر اسرائیل آن را در این زمانه بر زبان می‌آورد، مشکل از همین‌جا آغاز می‌شود؛ و از همین زاویه می‌توان واکنش‌های تندِ عربی به‌ویژه از سوی مصر، اردن و شورای همکاری خلیج فارس را فهمید. 

ادامه مطلب

هشدار به جامعه جهانی

به اسم جنگ با ایران نباید غزه را فراموش کرد

ترامپ ممکن است در حال حاضر احساس پیروزی کند، اما ممکن است خلق و خو، ظرفیت یا اراده سیاسی لازم برای تحمیل یک صلح جامع را نداشته باشد. در عوض، او باید بر غزه تمرکز کند. این به معنای تضمین آتش‌بس پایدار، رسیدگی به فاجعه انسانی و زمینه‌سازی برای راه حل دو کشور است. این به معنای حمایت از ابتکاراتی مانند ماموریت تثبیت پیشنهادی نسیبه است و اطمینان از این که صدای فلسطینیان در هر طرح حکومتداری پس از جنگ محوری است. و این به معنای به رسمیت شناختن این است که صلح منطقه‌ای را نمی‌توان بر ویرانه‌های غزه بنا کرد.

ادامه مطلب