معرفی کتاب
«رضا شاه، خودِ خدا»
محسن پاکآیین در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی کتاب «خود خدا» که توسط دفتر نشر معارف قم منتشر شده، معرفی کرده است.
ادامه مطلبایران
جایگاه نظام حکمرانی در داخل
چرا «خارج» مهم میشود؟
حسین حقگو می نویسد: اگر دخالتهای خارجی (مستقیم و غیرمستقیم) میتوانند وضعیت اقتصادی کشور را با چنین بحرانهای عظیمی مواجه کنند (کسری بودجه چندصد هزار میلیارد تومانی، ورشکستگی نظام بانکی و تأمین اجتماعی، سرمایهگذاری و رشد اقتصادی منفی، حجم نقدینگی ۱۳ هزار همتی، تورم ۵۰درصدی و...) پس جایگاه، مسئولیت و تدابیر نظام حکمرانی در این میان چه میشود و کجای ماجراست؟
ادامه مطلب
نگاهی به معادلات سیاست داخلی و سیاست خارجی
کاغذپارهها
سیدمصطفی هاشمیطبا می نویسد: هنگامی که یک سند تاریخی چندصدساله یا چندهزارساله را به دست فرد عامی بیسوادی بدهید، بهترین استفاده از آن را تمیزکردن شیشه تاری میداند که چشم او را آزار میدهد و ازاینرو عجیب نیست از کسی که نه تاریخ میداند و نه به روابط بینالملل و مکانیسمهای پنهان توطئههای جهانی آگاه است و علاوه بر آن امر بر او مشتبه شده و با بیماری بزرگبینی احساس استعلا میکند و به این روی راه بیراههای برای خود و کشور میگشاید.
ادامه مطلب
هشدار تازه گروسی و ادامه میانجیگریهای عربی بین تهران و واشینگتن
دیپلماسی معلق
رافائل گروسی، مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، روز سهشنبه در گفتوگو با خبرگزاری رویترز و در حاشیه نشست مجمع جهانی اقتصاد در داووس، اعلام کرد آژانس تاکنون موفق شده است تمامی ۱۳ تأسیسات هستهای اعلامشده ایران را که هدف حملات نظامی قرار نگرفتهاند، بازرسی کند، اما هنوز امکان بازرسی از سه سایت کلیدی نطنز، فردو و اصفهان که در ماه ژوئن هدف بمباران قرار گرفتند، فراهم نشده است.
ادامه مطلب
نگاهی به توییت اخیر عراقچی در مورد تنش اروپا و آمریکا بر سر گرینلند
نبش قبر سیاسی
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در واکنش به رفتارهای اخیر آمریکا و اروپا، با یادآوری خروج یکجانبه واشنگتن از برجام در دوره نخست ریاستجمهوری دونالد ترامپ، تأکید کرد کشورهای اروپایی با تبعیت از این اقدام و حتی همراهی با آن، امروز با همان منطق یکجانبهگرایانه مواجه شدهاند.
ادامه مطلب
سیاستی که کشورهای عربی حوزه خلیج فارس از آن بهره میبرند
هجینگ رکن گمشده سیاست خارجی ایران
رستم ضیائی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: نمونه موفق رویکرد هجینگ در سالهای اخیر در میان قدرتهای میانه، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس از جمله عربستان سعودی و امارات هستند. این کشورها به طور آشکار تمایل بیشتری به گشایش روابط با کشورهای غیرغربی نشان دادهاند و در راستای تقویت مصون سازی اقتصادی و امنیتی خود، درحال توسعه همکاری های چندجانبه با قدرت های آسیایی هستند.
ادامه مطلب
پدیدهای که آسیب میزند
سیاست و آفات سیاستزدگی
محمد بیدگلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: سیاست واژهای است که همیشه در ایران به آن منفی نگاه میشده، «سیاست پدر و مادر ندارد» جملهای است که حتی در این سالها به یکی از ضربالمثل ایرانیها تبدیل شده است. در لغتنامه دهخدا سیاست به معنی تدبیر، مصلحت و دوراندیشی آمده است. موریس دوورژه از علمای علم سیاست، سیاست را علم قدرت نامیده است، اما اکثر مردم برای این واژه بار منفی قائل هستند، بسیاری بر این باورند، کسانی که با سیاست سر و کار دارند، رابطهای با اخلاق ندارند. برای این ادعای خود هم مثالهای فراوانی میآورند که یکی از آنها جنگهای بیشمار تاریخ بشریت از جمله جنگ اول و دوم جهانی است، جنگهایی که حاصل زیادهخواهی سیاستمداران بوده است. در جامعه امروز ما حداقل در بین عوام واژه سیاست و واژه سیاستزدگی به یک معناست و تفاوت چندانی باهم ندارند، برای تبیین مسئله میتوان دلایل زیادی را لیست کرد، از جمله اینکه در ایران هنوز حزب به معنای واقعی آن شکل نگرفته و عرصه سیاست عمدتاً براساس تمایلات فردی استوار است تا قاعده و قانون یا آییننامه، البته نه اینکه قانون نباشد، بلکه جنبه تزئینی پیدا میکند و بیشتر منافع شخص یا اشخاص ملاک عمل قرار میگیرد و در کل کارها سیستمی پیش نمیرود.
ادامه مطلب
روابط ایران و آمریکا در سالی که از بازگشت ترامپ به کاخ سفید میگذرد
داستان یک سال
امروز بیستم ژانویه ۲۰۲۶ است. یک سال پیش و در چنین روزی دونالد ترامپ به کاخ سفید بازگشت تا ملتهبترین یا حداقل، یکی از ملتهبترین دورههای روابط آمریکا و ایران پس از انقلاب را رقم بزند. در مقام قیاس، بیشک آنچه در سال ۲۰۲۵ یعنی یک سال اول دولت دوم ترامپ بر ایران گذشت، کاملا متفاوت از تحولاتی بود که در دولت نخست او طی سالهای ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱ بر ایران حادث شد.
ادامه مطلب
وزرای امور خارجه ایران و عراق در کنفرانس خبری مشترک در تهران
عراقچی: تخلیه عینالاسد نشانهای از تقویت ثبات در عراق است/فواد حسین: قبل از این سفر با بسیاری از وزرای خارجه کشورهای منطقه گفتوگو کردم
فواد حسین نیز در این نشست با تشکر از دعوت عراقچی از وی برای سفر به ایران گفت: «در جریان این سفر آقای عراقچی من را از وضعیت داخلی ایران مطلع و شرایط و اوضاع ایران را تشریح کردند. ما باور داریم که امنیت عراق بخشی از امنیت منطقه است، امنیت ایران برای منطقه مهم است، امنیت ایران برای ما مهم است، امنیت کل منطقه برای ما مهم است.
ادامه مطلب
عقبنشینی به مثابه فضیلت؛
وقتی شکست به نظریه تبدیل میشود
علی اکبر رضایی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: اگر تاجیک عقبنشینی را «فضیلت» مینامد، نصر آن را «اجبار». اما هر دو در یک نقطه به هم میرسند: مقاومت دیگر عقلانی نیست. تفاوت فقط در مخاطب است؛ تاجیک نخبگان داخلی را به «درک لحظه» فرامیخواند و نصر، واشینگتن را مطمئن میسازد که ایران در حال بازنگری و آماده معامله است.
ادامه مطلب
چرا مجاهدین خلق (منافقین) در واشنگتن دشمن پیدا کردهاند؟
بازی دو سر باخت
آرش رضایی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: همه تحولات و معادلات منطقه ای در سال گذشته نشان داد که مجاهدین (منافقین) به مثابه یک فرقه تروریستی و خطرناک برای حتی سیاستمداران نئومحافظه کار و میلیتاریست امریکایی که سعی داشتند پس از اشغال عراق از مجاهدین چون حربهای و فاکتوری برای فشار بر ایران استفاده کنند، بهشمار می آید و برای مقامات امریکایی تاریخ مصرف دارد.
ادامه مطلب
با بهرسمیت شناختن سومالی لند
اسرائیل با این پروژه ایران را عقب میراند؟
جمیله کدیور در یادداشتی مینویسد: شناسایی سومالیلند بخشی از استراتژی «محاصره استراتژیک ایران» توسط اسرائیل است. با حضور در این منطقه، اسرائیل میتواند بر تحرکات دریایی و ارسال تجهیزات ایران نظارت وبا نفوذ ایران در منطقه دریایسرخ مقابله کند.
ادامه مطلب
سفری که در مقطعی حساس انجام شد
اهمیت سفر عراقچی به لبنان
سید علی موسوی خلخالی مینویسد: سفر عراقچی به لبنان این پیام را به طرفهای منطقهای داد که ایران همچنان در لبنان عنصری تاثیرگذار و بازیگری موثر است که به این سادگیها نمیتوان آن را کنار زد، حتی اگر تحت شدیدترین فشارهای داخلی و خارجی باشد نیز باز هم آن اندازه قدرت دارد که بتواند بازیگری موثر خود را داشته باشد.
ادامه مطلب
ژئوپلیتیک و مقاومت؛ حلقه مفقوده تصمیمسازی و تصمیمگیری
گفتمان قدرتمند «عاشورایی - ایرانی» را دریابیم
علی رحیمیپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: از یکسو، فقدان آگاهی ژئوپلیتیک در سطوح تصمیمسازی و جامعه، سبب شکلگیری و تشدید چرخه معیوب «اعتراضات داخلی - تصمیمگیری انفعالی در عرصه خارجی» شده است. ازسویدیگر، هزینههای گزاف این چرخه، توان و تمرکز کشور را برای بهرهگیری از موقعیت استثنایی ژئوپلیتیکی خود بهشدت تضعیف کرده است. استدلال اصلی آن است که غفلت از علم ژئوپلیتیک، همزمان ریشه تفرقه داخلی و عامل عقبماندگی راهبردی است. این متن با بررسی تاریخی ناآرامیهای داخلی و تحلیل شکستهای سیاست خارجی، نشان میدهد که تنها با نهادینهسازی این علم و تلفیق آن با گفتمان قدرتمند عاشورایی-ایرانی، میتوان بر این چالش دوگانه فائق آمد و مسیر پیشرفت را شتاب بخشید.
ادامه مطلب
در کنفرانس مطبوعاتی مشترک در تهران
عراقچی: مسائل داخلی کشورها جز از طریق گفتوگو حل نمیشود/بوسعیدی همواره نسبت به امنیت و ثبات منطقهای تاکید داشتهایم
وزیر امور خارجه عمان که امروز به دعوت عباس عراقچی، وزیر امور خارجه کشورمان به ایران سفر کرده است در نشست خبری مشترک با همتای ایرانی خود شرکت کرد.
ادامه مطلب
نگاهی به تحولات اخیر
از مطالبات اقتصادی تا ملاحظات حقوق بینالملل
نیروانا مهرآیین در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: این تحولات در شرایطی رخ میدهد که موضوع معیشت و تأمین نیازهای اساسی، به یکی از اصلیترین دغدغههای بخش قابل توجهی از جامعه تبدیل شده و بازتاب گستردهای در افکار عمومی داشته است.
ادامه مطلب
تهران همچنان بر اوضاع مسلط است
اعتراضات ایران و تشدید تهدیدهای ترامپ
نباید از انعطافپذیری اساسی سیستم غافل شد. دولت هنوز سرویسهای امنیتی قابل اعتماد و سازمانهای اطلاعاتی همپوشان را کنترل میکند. و مخالفان نتوانستهاند یک ساختار منسجم یا یک رهبری قابل تشخیص ایجاد کنند. جمهوری اسلامی ایران از مزایای زیادی برخوردار است.
ادامه مطلب
۱۰ پیامی که برای ما دارد
ونزوئلا و درس هایی برای ایران
سید محمد حسینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: دولت ترامپ با ترویج زورمندی در نظام بین الملل؛ فرایند تزلزل نظم کهن پی ریزی شده توسط امریکا پس از جنگ جهانی دوم را نیز تسریع کرده است و به استقبال نظم جدیدی میرود که بدون شک در آن قدرت فائقه نیست و باید به تقسیم قدرت با اروپا؛ چین و روسیه رضایت دهد. در این فرایند گذار؛ ترویج نظامی گری لاجرم پای امریکا را به بحران های متعدد نظامی آینده باز خواهد کرد و فرایند افول هژمونی و حتی زورمندی امریکا را تسریع خواهد کرد. با این همه از منظر ما ایرانیان؛ حمله شبانه و خارج از عرف دولت ترامپ به ونزوئلا حامل پیام های خطرناکی در کوتاه مدت برای ما خواهد بود.
ادامه مطلب
گذار به نظم نوین در میانه «جنگ جهانی پراکنده»
ایران در کانون است
علی رحیمیپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ایران امروز نه یک تماشاگر که یکی از کانونهای اصلی این «جنگ پراکنده» است. فشار حداکثری اقتصادی، تحریک ناآرامیهای داخلی، فعالسازی گروهکهای مرزی و تلاش برای انزوای منطقهای، همه وجوه مختلف یک استراتژی یکپارچه فرسایشی هستند.
ادامه مطلب
نگذاریم دشمن جسورتر شود
همافزایی خطرناک بحرانهای داخلی و تهدیدات خارجی
مسعد سلیتی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: انکار مشکلات داخلی، تنها فرصتهای اصلاح را از دست میدهد و دشمنان خارجی را جسورتر میکند.
ادامه مطلب
پیامهایی که از بیانات رهبر معظم انقلاب میتوان استنباط کرد
فرق میان اعتراض بهحق با اغتشاش تحریکشده
فاطمه خادم شیرازی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در این سخنان، رهبر انقلاب از نقطهای کاملاً معنادار و حسابشده وارد بحث میشوند. نه از سیاست روز شروع میکنند، نه از اعتراضات و نه حتی از جنگ ۱۲ روزه. نقطه آغاز، امیرالمؤمنین علی(ع) است. این انتخاب، در ظاهر، آئینی و مناسبتی به نظر میرسد، اما در باطن، چارچوبی نظری برای فهم وضعیت امروز جامعه ایران فراهم میکند. این چارچوب، نسبت جامعه با عدالت، اعتراض و کنش اجتماعی را روشن میسازد. در واقع، بخش نخست سخنان، معیار را میسازد و بخش دوم، میدان ابتلا را نشان میدهد. بدون فهم این پیوند، تحلیل بخش مربوط به اعتراضات اخیر ناقص و گاه وارونه خواهد بود.
ادامه مطلب
سقوط مادورو به موازات تداوم اعتراضات ایران در آغاز سال ۲۰۲۶
ترامپ در سال دوم و دولت دوم، تهاجمیتر از قبل
۷۲ ساعت از آغاز سال جدید میلادی نگذشت که معادلات بینالملل، تغییرات شگرفی را به خود دید و در سال ۲۰۲۶، فضای ژئوپلیتیک جهانی با آغاز اقدامات نظامی و دخالت مستقیم آمریکا در ونزوئلا وارد مرحلهای از پوستاندازی معنادار شد. حمله نظامی آمریکا به ونزوئلا و برکناری نیکلاس مادورو در سوم ژانویه ۲۰۲۶، مؤیدی بر «تهاجمیتر» شدن سیاست خارجی دولت دونالد ترامپ برای این سال است.
ادامه مطلب
دیدار خانواده شهدای اقتدار با رهبر انقلاب در روز میلاد امیرالمومنین علیهالسلام
رهبر اتقلاب: در مقابل دشمن کوتاه نمیآییم
ایشان انگیزه قوی ملت ایران را عامل نگرانی بدخواهان دانستند و افزودند: یکی از ابزارهای دشمن و بعضی افراد ناباب یا غافل در کارزار جنگ نرم، انکار داشتهها و تواناییهای ملت ایران است چرا که غفلت از تواناییهای ملی، زمینهساز تحقیر و تسلیم در برابر دشمن خواهد شد.
ادامه مطلب
جنگ سرد دوم؟
جهان دوباره به رقابت هستهای بازمیگردد
پس از سه دهه خلع سلاح هستهای پس از جنگ سرد، که طی آن زرادخانههای آمریکا و روسیه بیش از ۸۰ درصد کاهش یافت، سلاحهای هستهای در حال بازیابی اهمیت خود هستند.
ادامه مطلب
همراهی در مسیر نو؛
ترسیم افق تازهای از سرنوشت مشترک چین و ایران
لی جیانان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: چین و ایران نهتنها شرکای راهبردی جامع، بلکه دوستانی با سرنوشتی بههمپیوستهاند. از استقبال گسترده ایرانیان از برنامههای «جشن بهار» چین گرفته تا نقش مؤثر مؤسسههای کنفوسیوس در پیوند فرهنگی دو ملت؛ از تعمیق همکاریهای انرژی تا هماهنگی در عرصههای چندجانبه، دو کشور همواره در موضوعات مربوط به منافع حیاتی یکدیگر، در کنار هم ایستادهاند.
ادامه مطلب
تهدیدهای ترامپ علیه تهران و حماس در حضور نخستوزیر اسرائیل
اتحاد استراتژیک با چاشنی تنش تاکتیکی
رئیسجمهور آمریکا روز دوشنبه در عمارت مارآلاگو و در حالی که نخستوزیر اسرائیل را در کنار خود داشت، ادعاهایش را علیه تهران تکرار کرد و هشدار داد بازسازی توان نظامی عواقبی «بسیار قدرتمندتر» از گذشته خواهد داشت. ترامپ همزمان با این تهدید، با تعیین ضربالاجل برای آنچه «محو» حماس عنوان شده و چرخش ناگهانی به سمت فروش اف-۳۵ به ترکیه، دکترین «صلح از طریق قدرت» را به نمایش گذاشت. دونالد ترامپ در نشست خبری مشترک با بنیامین نتانیاهو در اقامتگاه خصوصی خود در فلوریدا، پیامی روشن و بیپرده به تهران ارسال کرد.
ادامه مطلب
ایران در آستانه نظم بی نظم
از مرگ برجام تا باز تعریفی قدرت ژئوپلتیک
محمدرضا بارز در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ایران دیگر «کارت بازی ژئوپلتیک» میان روسیه، چین و غرب نیست؛ بلکه خود به میدان اصطکاک مستقیم نظمهای جهانی قدرت و بازیگری جدید در منطقه تبدیل شده است. این جابهجایی مفهومی، اگر درک نشود، هرگونه تحلیل دیپلماتیک را به تکرار کلیشههای منقضیشده محکوم میکند.
ادامه مطلب
خاطرهای از اولین فعالیت های سیاسی جمعیت های زنان در سال ۱۳۴۰ و ۱۳۴۱*
گفتوگو با خانم سفیر
مهرانگیز خانم دختر مشکوه الدوله، وزیر پست و تلگراف رضاشاه است. خانم مهرانگیز دولتشاهی، اولین سفیر زن ایرانی بود که به محل مأموریت خود در دانمارک رفت، کلید رمز را تحویل گرفت و پس از یک دوره دیدارهای سیاسی و شرکت در مراسم قسم خوردن در وزارت امور خارجه فعالیت خود را آغاز کرد.
ادامه مطلب
پیام در آسیای میانه
معنا و مفهوم پیوستن قزاقستان به پیمان ابراهیم برای ایران
اسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: عادی سازی روابط کشورهای اسلامی با اسرائیل، در یک دهه اخیر و با مدیریت دولت ایالات متحده امریکا با رهبری دونالد ترامپ به گونهای پیش میرود که میتواند ایران را به یک دولت مداخلهگر در روابط بینالملل میان اسرائیل و دیگر کشورها تبدیل کند.
ادامه مطلب
درآمدی بر یک چالش ملی و فرا-حکمرانی (بخش دوم)
پیامدهای عملیاتی و میدانیِ کاهش برد موشکی به ۵۰۰ کیلومتر
فریدون علیمازندرانی، حسن فتاحی و مصطفی روستایی در یادداشت مشترکی برای دیپلماسی ایرانی مینویسند: نخستین پیامد این محدودیت، «اجبار به استقرار مرزی» است. ایران امروز میتواند از عمق جغرافیایی گسترده خود استفاده کند و موشکهایی با برد هزاران کیلومتر را از نقاط امن، پنهان، کوهستانی و سختهدف قرارده، شلیک کند. اما با کاهش برد، این مزیت حیاتی از میان میرود و نقطهی شلیک باید تا حد ممکن به هدف نزدیک شود.
ادامه مطلب