مطالب مرتبط با کلید واژه

ایران


از تنگه هرمز تا غزه و بازگشت به معیشت مردم
جنگ ترکیبی تمام‌جبهه

از تنگه هرمز تا غزه و بازگشت به معیشت مردم

علی رحیمی‌پور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: آنچه شهریور ۱۴۰۵ را به یک نقطه‌ی عطف راهبردی تبدیل می‌کند، نه شکار یک زهپاد یا پاسخ موشکی، که نمایان‌شدن این حقیقت است که ایران و محور مقاومت، با درک ماهیت ترکیبی جنگ، توانسته‌اند هم‌زمان در پنج جبهه‌ی نظامی، انرژی، دیپلماسی، رسانه و معیشت، هزینه‌های تقابل را به‌گونه‌ای مدیریت کنند که آمریکا و اسرائیل را در موقعیت دشواری از “نه توانایی پیروزی قاطع”و “نه تمایل به پذیرش شکست”قرار دهند؛ اما این موفقیت، مشروط به آن است که جبهه‌ی داخلی با انسجام و شفافیت مدیریت شود.

ادامه مطلب
مرز مسئولیت جامعه بین‌المللی کجاست؟
تحریم‌های اقتصادی و حقوق کودک

مرز مسئولیت جامعه بین‌المللی کجاست؟

محمدمهدی سیدناصری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: بحث حقوقی جدی این نیست که «تحریم بد است» یا «تحریم خوب است». پرسش دقیق‌تر این است که تحریم در چه شرایطی، با چه دامنه‌ای، با چه آثار قابل پیش‌بینی و با چه سازوکارهای حفاظتی اعمال شده است؟

ادامه مطلب
پیوستار مقاومت
از دکترین دفاع هشت‌ساله تا تثبیت اقتدار در نظم چندقطبی

پیوستار مقاومت

غفور کریمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: توطئه‌ها و تجاوزات نظامی و امنیتی که به قصد تحدید نفوذ و مهار راهبردی ایران طراحی شده بودند، در عمل به کاتالیزور توسعه درون‌زای فناوری‌های نوین دفاعی، ارتقای هم‌افزایی محور مقاومت در گستره فرامرزی و شکل‌گیری شبکه‌های نوین همگرایی در جنوب جهانی مبدل شده‌اند. این تحول ساختاری، نه تنها گزینه‌های نظامی جبهه استکبار را در آینده با ناکارآمدی و انسداد بنیادین روبرو خواهد ساخت، بلکه الگویی نوین از بازدارندگی شبکه‌ای، هوشمند و مبتنی بر ایمان و دانش بومی را برای جهان به ارمغان می‌آورد.

ادامه مطلب
شهروند ایرانی در سیاست خارجی کجاست؟
نگاهی به مفاهیم و تعاریف

شهروند ایرانی در سیاست خارجی کجاست؟

مسعد سلیتی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: سیاست خارجی را نمی‌توان صرفاً رابطه‌ای میان دولت‌ها دانست. هنگامی که این سیاست با جنگ، تحریم، توافق، تجارت، مهاجرت یا انزوای بین‌المللی گره می‌خورد، مستقیماً به زندگی شهروندان تبدیل می‌شود. 

ادامه مطلب
توانمندی هسته‌ای همچنان ابزار چانه‌زنی ایران
اهرم اتمی تهران فرونریخت

توانمندی هسته‌ای همچنان ابزار چانه‌زنی ایران

با وجود خسارات سنگین نظامی و زیرساختی ناشی از عملیات «خشم حماسی» در اوایل سال ۲۰۲۶ و ترور برخی مقامات ارشد، توانمندی هسته‌ای ایران به عنوان اهرم اصلی چانه‌زنی راهبردی تهران دست‌نخورده باقی مانده است.

ادامه مطلب
نقش عوامل غیرعقلانی در تصمیم‌گیری‌های نظامی آمریکا
شواهدی از ویتنام، عراق، لیبی و ایران

نقش عوامل غیرعقلانی در تصمیم‌گیری‌های نظامی آمریکا

آرش رضایی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: این مقاله استدلال می‌کند که هرچند تصمیم‌گیرندگان آمریکایی غالباً دلایل «عقلانی» را برای توسل به زور ارائه می‌دهند—از جمله مقابله با تهدیدهای امنیتی، حفظ اعتبار، یا منافع بشردوستانه—اما موفقیت پایدار سیاسی و استراتژیک، نیازمند بیش از یک توجیه عقلانی اولیه است. شواهد از این موارد نشان می‌دهد که فقدان راهبرد سیاسی منسجم پس از مداخله، ابهام در هدف‌گذاری، و اتکای بیش از حد به فرض‌های اثبات‌نشده درباره‌ی پیامدهای سیاسی، اغلب مانع از دستیابی به نتایج مطلوب بلندمدت شده است.

ادامه مطلب
ایران، بریکس و سازمان شانگهای
چرا حضور رئیس جمهور در این دو نشست مهم است؟

ایران، بریکس و سازمان شانگهای

کوروش احمدی در یادداشتی می‌نویسد: یکی از نکات مثبت این دو نشست برای ایران، اعلامیه مشترک منتشره بعد از نشست سران سازمان همکاری شانگهای بود. در این نشست به صراحت «حملات نظامی علیه قلمرو جمهوری اسلامی ایران که موجب تلفات شمار زیادی از غیرنظامیان و خسارات مهم به اقتصاد کشور شده»، محکوم شده است.

ادامه مطلب
ایران و چین: شراکت راهبردی در آزمون نظم جدید منطقه‌ای
ابعاد، چالش‌ها و سناریوها

ایران و چین: شراکت راهبردی در آزمون نظم جدید منطقه‌ای

رسول سوری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: این یادداشت با تحلیل ابعاد اقتصادی، امنیتی- سیاسی و تأثیر آن بر نظم منطقه‌ای، چالش‌ها و فرصت‌های فراروی این شراکت را در کنار سناریوهای محتمل پیش رو بررسی می‌کند.

ادامه مطلب
نسلی که تحریم شد
جنگ اقتصادی و‌ آینده کودکان ایران

نسلی که تحریم شد

محمدمهدی سیدناصری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: یونیسف در جریان تشدید نظامی سال ۲۰۲۶ اعلام کرده که کودکان در ایران در معرض آسیب جسمی و روانی قرار گرفته‌اند و حمله به زیرساخت‌های حیاتی، مدارس و سایر تأسیسات غیرنظامی خطرات موجود را افزایش داده است. 

ادامه مطلب
جایزه‌بگیرها
نقدی بر آنچه در جشنواره ونیز گذشت

جایزه‌بگیرها

بشیر اسماعیلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: چنین شد که رفته‌رفته در ایران، هنرمند روشنفکر نقاد واقعی، جای خود را به شارلاتان‌ها و فرصت‌طلبانی داد که می‌توان بدون مسامحه نام جریان آنان را «بی شرفی هنری» گذاشت. مرز مشخصی وجود دارد بین نقد اجتماعی که از درد درونی هنرمند برمی‌آید و اینکه مصائب میهن و مردمت را قاب کنی و دور دنیا به گدایی پول و جایزه بچرخی!

ادامه مطلب
در باب مذمت واژه خزر (باب دوم)
هشت نکته تبیینی که قابل طرح است

در باب مذمت واژه خزر (باب دوم)

سید احمد کاظمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: واقعیت این است که از نظر ایرانیان و مردم مبعوث، زمان عبور از واژه غیرایرانی خزر رسیده است و تعلل نهادهای ذیربط در آن، شرمساری مسببان را در محضر تاریخ و مردم، بیشتر خواهد ساخت.    

ادامه مطلب
واشینگتن و ساخت تله روسی برای ایران؟
وقتی محاصره، گزینه حمله را منطقی می‌کند

واشینگتن و ساخت تله روسی برای ایران؟

علی اصغر بصیری جم در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: هدف اعلام‌شده سیاست فشار، تغییر رفتار جمهوری اسلامی است. اما هرچه هزینه‌های اقتصادی، نظامی و سیاسی ادامه وضعیت موجود افزایش پیدا کند، یک پرسش مهم‌تر مطرح می‌شود: اگر تهران عقب‌نشینی نکند، چه گزینه‌ای برایش باقی می‌ماند؟

ادامه مطلب
سوء تفاهم و اشتباه محاسباتی مخالفان کنوانسیون کاسپین در خصوص منافع ایران
نکاتی که باید توجه داشت

سوء تفاهم و اشتباه محاسباتی مخالفان کنوانسیون کاسپین در خصوص منافع ایران

علی امیدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در این یادداشت، نقصان استدلال‌های مخالفان با تکیه بر محاسبات ریاضی و براهین سیاسی – حقوقی واکاوی می‌شود و بر ضرورت تصویب آن تأکید می‌شود.

ادامه مطلب
ترامپ و خطای تعمیم
ایران و نمونه هایی تاریخی برخورد امریکایی

ترامپ و خطای تعمیم

سید جواد جمالی نوشت: آنچه مسلم است، این است که ترامپ و مشاورانش دچار خطای تعمیم شده‌اند. آنها با اتکا بر قدرت بالای نظامی آمریکا، سرنوشت ایران را مشابه سرنوشت کشورهایی مانند لیبی، عراق و ونزوئلا قلمداد می‌کردند و از این‌رو در دام خطای تعمیم گرفتار شدند.

ادامه مطلب
جغرافیای تازه امن کشتیرانی
چین، هرمز و آبراه قطب شمال‌ جغرافیای تازه امن کشتیرانی

جغرافیای تازه امن کشتیرانی

اختلال در تنگه هرمز در ماه‌های گذشته بزرگ‌ترین شوک ناگهانی در عرضه جهانی انرژی طی نیم‌قرن اخیر بود؛ اختلالی که بسیاری انتظار داشتند قیمت نفت را به‌سرعت از مرز ۱۵۰ دلار عبور دهد و اقتصاد جهانی را وارد مرحله‌ای از رکود و بی‌ثباتی کند. اما برخلاف این پیش‌بینی‌ها، بازار جهانی انرژی دچار فروپاشی نشد و قیمت نفت تنها جهشی محدود داشت.

ادامه مطلب
جنگ و اقتصاد ریاضتی
نگاهی به پیش رو

جنگ و اقتصاد ریاضتی

سیدمصطفی هاشمی‌طبا نوشت: ولیعهد عربستان سعودی در مصاحبه‌ای می‌گوید ایران چشم به فتح حرمین شریفین دارد و همه کارهایشان ریا و ظاهرسازی است. همچنین می‌گوید هاشمی‌رفسنجانی که ظاهرا می‌خواست با عربستان رابطه داشته باشد، در این امر صادق نبود و البته حرف‌های دیگر.

ادامه مطلب
صادق خرازی: ماجرای ایران و آمریکا، ماجرای آب و روغن است/نفوذ در اندیشه‌های امنیتی و اطلاعاتی به‌وفور هست
شهادت حضرت آقا در میان مردم یک رستاخیز ایجاد کرد

صادق خرازی: ماجرای ایران و آمریکا، ماجرای آب و روغن است/نفوذ در اندیشه‌های امنیتی و اطلاعاتی به‌وفور هست

خرازی با بیان اینکه نمی‌توانم بگویم که نفوذی‌ها مانند اجنه هستند یا مانند انسان‌ها می گوید: «یک نظام برخوردار از اقتدار و قدرت باید المان‌های نفوذ را تشخیص بدهد. نفوذ این شکلی نیست که بگوییم کت‌وشلوارشان سفید یا سرمه‌ای است یا پیراهنشان مشکی یا سفید است. نفوذ نشان می‌دهد تصمیم‌سازی‌ها یا اراده‌های جمعی چگونه نابود می‌شوند و کشور، به جای اینکه پیشرفت کرده و به سوی جلو حرکت کند، به عقب می‌رود.»

ادامه مطلب
همتی و عضویت در بانک توسعه بریکس
بازی پیچیده در سایه فشارهای همه‌جانبه داخلی و خارجی

همتی و عضویت در بانک توسعه بریکس

برای ایران، عضویت ظاهراً گامی دیگر در جهت کاهش وابستگی به مؤسسات مالی تحت سلطه غرب و کاهش انزوای اقتصادی بین‌المللی آن خواهد بود. با این حال، فوری‌ترین اهمیت آن ممکن است تأثیر آن بر سیاست داخلی، از جمله وجهه خود همتی باشد.

ادامه مطلب
جنگی فراتر از خلیج فارس
چالش‌های جنگ با ایران، بازنگری در رویکرد نظامی واشینگتن را جدی‌تر کرده است

جنگی فراتر از خلیج فارس

جنگ ایران با گذشت نزدیک به هفت ماه، حالا از خلیج فارس فراتر رفته و آرایش جهانی ارتش آمریکا را تحت فشار گذاشته است؛ ناو جورج واشینگتن از ژاپن راهی خاورمیانه می‌شود، پنتاگون بازسازی پایگاه‌های آسیب‌دیده را قطعی نمی‌داند و واشینگتن هم‌زمان نباید چشم از چین در اقیانوس آرام بردارد. در واقع اعزام جورج واشینگتن از ژاپن به خاورمیانه برای گسترش نمادین حضور آمریکا نیست، بلکه برای آن است که جای ناو آبراهام لینکلن را بگیرد.

ادامه مطلب
طلاق تجاری تهران و ابوظبی
اختلال در روابط تجاری و اقتصادی ایران و امارات و تبعاتی که برای دو کشور به دنبال خواهد داشت

طلاق تجاری تهران و ابوظبی

شعله‌های آتش جنگ در خلیج فارس دامن دو شریک بزرگ تجاری را گرفته است. امارات پس از جنگ برای فروش نفت خود به دیواره سخت تنگه هرمز برخورد کرده است و رکود صنعت گردشگری را تجربه می‌کند و از آن سو، ایران روابط تیره و تار را با یکی از بزرگ‌ترین شرکای تجاری خود تجربه می‌کند؛

ادامه مطلب
پیمان مکه، بازتعریف روابطی فراتر از مناسبات منطقه‌ای
رقابت اصلی اعضا با امارات و اسرائیل است

پیمان مکه، بازتعریف روابطی فراتر از مناسبات منطقه‌ای

قابل درک است که تحلیلگران به سرعت در تلاش هستند تا انگیزه محرک پشت این اعلامیه را ارزیابی کنند. آیا این یک واکنش منطقه ای به ایران است؟ پاسخی هدفمند به روابط رو به وخامت ترکیه و اسرائیل؟ یا اینکه این توافق بهتر است به عنوان پیامی به ایالات متحده در مورد شکست این کشور در تضمین امنیت و امنیت متحدان منطقه ای خود درک شود؟ در حالی که همه این انگیزه‌ها نقش مهمی ایفا می‌کنند، امضای مکه منعکس‌کننده چیزی است که حتی بیشتر از آن تأثیرگذار است – مجموعه‌ای از تجدیدنظرهای سیاسی که مورد توجه قرار نگرفته و به سرعت در حال حرکت است که در پهنه وسیعی از قلمرو برای مقابله با تهدیدات منطقه‌ای و ایجاد اقتصادهای قدرتمند مورد نیاز برای بقا و شکوفایی در قرن بیست و یکم اتفاق می‌افتد.

ادامه مطلب
قفل کامیون‌ها در مرز
محاصره دریایی کشور و جایگزینی مسیرهای زمینی، صف طولانی ناوگان تجاری در مرزهای کشور را به دنبال داشته است

قفل کامیون‌ها در مرز

این روزها صف طولانی کامیون‌ها در مرزهای ایران به چشم می‌آید. رانندگان می‌گویند گاهی تا ۱۰ روز معطل می‌مانند، آن هم در گرمای طاقت‌فرسای تابستان و امکاناتی که برای اقامت و استراحت رانندگان وجود ندارد. پس از محاصره دریایی کشور در جنگ، مسیرهای زمینی تجارت کالا، جایگزین دریا شده‌اند، اما فعالان صنعت حمل‌ونقل می‌گویند حداکثر حدود ۴۰ درصد تجارت دریایی قابلیت جایگزینی با مسیرهای زمینی را دارد، با این حال انتقال کالا در مرزهای کشور کند است و برخوردهای جزیره‌ای و بوروکراسی اداری، روند تجارت کالا را دشوارتر از همیشه کرده است.

ادامه مطلب
دورنمای هرمز
موضوع درآمدزایی از آبراهه هرمز و واکنش سایر کشورهای منطقه به انسداد این مجرا

دورنمای هرمز

انسداد تنگه هرمز این روزها به یکی از چالش‌برانگیزترین مسائل بازار نفت جهان تبدیل شده است؛ این چالش آن‌قدر بزرگ بوده که محور اصلی مذاکرات ایران و آمریکا به آن گره بخورد.

ادامه مطلب
افغانستان؛ پاره‌ای از ایران فرهنگی
فرهنگ مرز نمی‌شناسد

افغانستان؛ پاره‌ای از ایران فرهنگی

محمدجواد حق‌شناس در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: مرزهای سیاسی محترمند، اما فرهنگ مرز نمی‌شناسد. افغانستان امروز یک کشور مستقل است؛ اما افغانستان تاریخی و فرهنگی، بخشی از حافظه مشترک ماست.

ادامه مطلب
چالش‌های آمریکا در هرمز
۶ مانع نظامی و ساختاری، تکرار الگوی اسکورت نفتکش‌ها را برای واشینگتن دشوار کرده‌ است

چالش‌های آمریکا در هرمز

آمریکا چهار دهه پیش و در جریان جنگ ایران و عراق، با اسکورت نفتکش‌ها توانست مسیر خلیج فارس را باز نگه دارد، اما تکرار آن نسخه در هرمز امروز بسیار پرهزینه‌تر است؛ شش تفاوت، از موقعیت ایران در این آبراهه تا چالش‌های ناوگان آمریکا، معادله را کاملا تغییر داده‌اند. چرا آمریکا برای باز نگه‌داشتن تنگه هرمز دوباره سراغ همان روشی نمی‌رود که حدود ۴۰ سال پیش در «جنگ نفتکش‌ها» آزموده بود؟

ادامه مطلب
ضرورت ژئواستراتژیک توسعه سواحل مکران
دکترین خروج ایران از بن‌بست راهبردی هرمز و خلیج فارس

ضرورت ژئواستراتژیک توسعه سواحل مکران

علی محرابی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در دکترین نظامی – امنیتی، اگر خلیج فارس «محیط دفاع نزدیک و منع دسترسی» تعریف شود، مکران «محیط دفاع پیش‌رونده» است. انتقال بخشی از ظرفیت‌های لجستیکی، صنعتی، دریایی و تجاری به این ساحل اقیانوسی، در صورت بروز بحران در خلیج فارس، تداوم بقای اقتصادی و امنیتی کشور را تضمین می‌کند.

ادامه مطلب
آیا منطقه وارد نظم جدیدی می‌شود؟
نگاهی عمیق تر به پیمان دفاعی سه‌جانبه

آیا منطقه وارد نظم جدیدی می‌شود؟

محسن شریف‌خدائی نوشت: در سال‌های اخیر، افزایش تنش‌ها در خلیج فارس، حملات پراکنده به کشتی‌ها در تنگه هرمز، رقابت‌های منطقه‌ای و کاهش نقش مستقیم آمریکا در تضمین امنیت متحدانش، همگی نشان داده‌اند که امنیت این آبراه دیگر نمی‌تواند بر حضور یک قدرت خارجی تکیه کند.

ادامه مطلب
پیمان مکه؛ معماری تازه امنیت یا بازتولید ناامنی؟
جایگاه کشورهای ضعیف‌تر کجاست

پیمان مکه؛ معماری تازه امنیت یا بازتولید ناامنی؟

عبدالناصر نورزاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: هنوز زود است که پیمان مکه را تولد یک نظم امنیتی جدید در منطقه بدانیم. اما بدون تردید، این توافق را می‌توان بخشی از روند بازآرایی امنیتی منطقه تلقی کرد؛ روندی که در آن آمریکا احتمالاً همچنان حضور خواهد داشت، اما دیگر تنها معمار امنیت منطقه نخواهد بود.

ادامه مطلب
منطق محاسباتی جنگ و صلح
نگاهی به مصاحبه اخیر وزیر خارجه

منطق محاسباتی جنگ و صلح

ناصر ذاکری نوشت: مصاحبه چند روز پیش وزیر امور خارجه کشورمان واکنش‌های انتقادی متعددی را برانگیخت که البته جای شگفتی هم نداشت. نکته محوری سخنان ایشان این بود که تصمیم درباره تشدید آتش جنگ یا مهار آن نباید در فضای احساسی و هیجانی گرفته‌ شود، بلکه باید از یک مبنا و منطق محاسباتی دقیق پیروی کند.

ادامه مطلب
پایان کشور «دوست»
توصیف جهان امروز

پایان کشور «دوست»

حامد نقی لو نوشت: کشورها دیگر «دوست» ندارند. این گزاره، توصیف جهان امروز است؛ جهانی که در آن رابطه‌ها نه با برچسب‌های ثابت، بلکه با منفعت موضوعی تعریف می‌شود. کشورها در انرژی شریک‌اند، در امنیت رقیب، در تجارت همسو و در یک پرونده بین‌المللی ناسازگار.

ادامه مطلب