کیکاوس پورایوبی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: در بین کشورهای شورای همکاری خلیج فارس، قطعا نقش عربستان سعودی یک سر و گردن از بقیه کشورها برجستهتر و پررنگ تر است.
ادامه مطلب
مسعد سلیتی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: بنیامین نتانیاهو با لابیگری در واشینگتن، تهدیدات نظامی و فضاسازی رسانهای، تلاش میکند هر گونه توافق میان تهران و واشینگتن را به حاشیه ببرد.
ادامه مطلب
در آستانه دور چهارم مذاکرات ایران و ایالات متحده در مسقط که قرار است روز یکشنبه (۲۰ می۲۰۲۵) برگزار شود، گزارشها از تشدید اختلافات میان دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، حکایت دارند. این مذاکرات که کماکان با حضور عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران و استیو ویتکوف، نماینده ویژه کاخ سفید انجام میشود، در حالی پیش میرود که نتانیاهو فشار برای گزینههای نظامی علیه ایران را افزایش داده است. با این حال، رویکرد دیپلماتیک ترامپ که به دنبال توافقی بدون توسل به نیروی نظامی است، نشاندهنده تمایل واشنگتن به کاهش تنشها و تقویت ثبات منطقهای است.
ادامه مطلب
با وجود مواضع به نظر سختگیرانه دونالد ترامپ نسبت به برنامه هستهای ایران و مذاکرات غیرمستقیم جاری با آن، ترامپ اشاره کرد که در صورت ارائهٔ دلایل قانعکننده، ممکن است برنامهٔ هستهای غیرنظامی ایران را بررسی کند، اما هشدار داده که چنین برنامههایی میتوانند به جنگ منجر شوند.
ادامه مطلب
بسیاری از منابع خبری یکی از دلایل اصلی به تعویق افتادن دور چهارم گفت وگوهای غیرمستقیم ایران و امریکا را به تحولات رخ داده در درون دولت امریکا نسبت دادند. گفته می شود یکی از دلایل احتمالی این توقف، برکناری مایک والتز از سمت مشاور امنیت ملی امریکا بوده است.
ادامه مطلب
توقف حملات نظامی آمریکا علیه انصارالله یمن که به گزارش سیانان، پس از مذاکرات با میانجیگری عمان و هدایت استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا محقق شد، فضایی برای دیپلماسی منطقهای ایجاد کرده است. در این بین نیویورکتایمز مدعی است ایران با استفاده از نفوذ خود بر حوثیها، بهعنوان بخشی از تلاشهای عمان، در این آتشبس نقش داشته است. این ادعا، اگرچه توسط اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران رد و انصارالله بهعنوان گروهی مستقل معرفی شده، نشاندهنده جایگاه تهران در معادلات منطقهای است. بقائی تأکید کرد اقدامات یمن نتیجه تصمیمات مستقل آنها در حمایت از فلسطین و دفاع از خود در برابر تجاوزات آمریکاست، نه دستور از ایران.
ادامه مطلب
جلال خوش چهره می نویسد: هیچ چیز بدتر از بیتصمیمی در سیاست نیست. تهران و واشنگتن یا باید به سرعت به توافقی درخور دست یابند، یا تن به ورطهای دهند که دشمنان هرگونه تنشزدایی و تعامل سازنده میان این دو خواستار آن هستند. اعلام تعلیق در ادامه گفتوگوهای تهران _ واشنگتن توانست تأثیر فوری بر خوشبینیها به سه دور گفتوگوهای انجام شده بگذارد، اما اکنون همه آنچه فضای عمومی دیپلماسی را در خود فرو برده، نگرانی از آینده مسیری است که تنها امیدواری به کشف حل مسالمتآمیز اختلافات و رسیدن به نقطه توافق باقی مانده است.
ادامه مطلب
معصومه علیانپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: تحلیل کنشهای ایران و آمریکا در این مرحله، مستلزم فهم دقیق از سازوکارهای تصمیمسازی در هر دو کشور و ادراکات امنیتی آنها از یکدیگر است. واشینگتن، بهرغم اولویت دادن به بحران اوکراین و تقابل با چین، همچنان برنامه هستهای ایران را تهدیدی خزنده علیه نظم هژمونیک خویش در غرب آسیا تلقی میکند. در مقابل، تهران نیز تجربه خروج یکجانبه آمریکا از برجام را نهتنها شکست یک توافق بلکه زوال اعتبار تعهدات حقوق بینالملل میداند و از همینرو، رویکرد بازگشت به توافق سابق را فاقد ضمانت اجرایی ارزیابی میکند.
ادامه مطلب
سید احمد حسینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: همان گونه که ماهیت و رفتارهای طرف مقابل و تجربه به دست آمده از مذاکرات برجام نشان می دهد باید همه عناصر و الزامات یک مذاکرات را مورد توجه و محاسبه قرار داد.
ادامه مطلب
با وجود توقف موقت مذاکرات، همچنان شاهد تداوم دیپلماسی هستهای تهران و کانالهای باز سیاست خارجی هستیم. در این راستا، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، عصر روز جمعه در تماس تلفنی با آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، آخرین تحولات مرتبط با گفتوگوهای غیرمستقیم ایران و ایالات متحده را تشریح کرد و بر تعهد ایران به مسیر دیپلماتیک تأکید کرد. این تماس، که در بحبوحه مذاکرات حساس هستهای و واکنشهای منطقهای رخ داد، نشاندهنده تلاش تهران برای حفظ و تداوم دیپلماسی در مواجهه با چالشهای بینالمللی است.
ادامه مطلب
فاطمه خادم شیرازی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: در فضای سیاسی کنونی که همزمان با ادامه تحریمهای آمریکا علیه ایران و افزایش تنشهای منطقهای همراه شده است، بسیاری از تحلیلگران معتقدند که چنین تأخیری بیشتر ریشه در دلایل سیاسی دارد تا لجستیکی صرف.
ادامه مطلب
محمدمهدی مظاهری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: هر چند عمل متقابل در برابر مواضع غیر دوستانه کشورهای اروپایی بهویژه انگلیس، فرانسه و آلمان، در برخی موارد ضروری است، اما این کشورها در فرجام مذاکرات هستهای ایران و آمریکا نقشی حساس دارند؛ از این رو، حفظ هماهنگی با تمام طرفهای توافق ۲۰۱۵ از جمله این سه کشور حیاتی است و می تواند مفید باشد.
ادامه مطلب
نقش مخرب اسرائیل در خاورمیانه میتواند مذاکرات را به سمت بنبست سوق دهد، جنگ اوکراین و مذاکرات روسیه -آمریکا میتواند فضای دیپلماتیک را پیچیدهتر کند، و رقابت چین – آمریکا میتواند ایران را به سمت وابستگی بیشتر به چین سوق دهد.
ادامه مطلب
در حالی که تهران خود را برای مذاکرات حساس با اروپا و دور چهارم گفتوگوها با ایالات متحده در رم آماده میکند، همسایگان شرقی ایران در آستانه تنشی بیسابقه قرار گرفتهاند. حمله تروریستی ۲۲ آوریل ۲۰۲۵ در پهلگام کشمیر، که به کشته شدن ۲۶ گردشگر منجر شد، روابط هند و پاکستان را به نقطهای بحرانی رسانده است. این تنش، با تبادل اتهامات، اقدامات دیپلماتیک متقابل، و هشدارهای نظامی، نهتنها ثبات شبهقاره را تهدید میکند، بلکه امنیت مرزهای شرقی ایران و ژئوپلیتیک پیرامونی آن را تحت تأثیر قرار داده است. ایران، به دلیل پیوندهای تاریخی و موقعیت استراتژیک خود، ناگزیر از ایفای نقش میانجیگری و تلاش برای مدیریت بحران است.
ادامه مطلب
گزارشها حاکی از آن است که مذاکرات به مرحله بررسی جزئیات و مطالبات دو طرف وارد شده است. صداوسیمای جمهوری اسلامی اعلام کرد که گفتوگوهای کارشناسی و فنی پیشرفت کرده و هیئتهای کارشناسی برای مشورت به کشورهای خود بازمیگردند. این نشاندهنده حرکت از بحثهای کلی (مانند تعیین چارچوب و اصول) به مذاکرات تخصصیتر در مورد مسائل فنی، مانند سطح غنیسازی اورانیوم، ذخایر اورانیوم غنیشده و رفع تحریمهاست.
ادامه مطلب
هیچ منبع معتبری، از جمله گزارشهای وب یا پستهای شبکههای اجتماعی، بهطور صریح تأیید نمیکند که استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، گفته باشد هدف واشینگتن نهایی شدن توافق ظرف ۶۰ روز آینده است.
ادامه مطلب
عباس آخوندی در یادداشتی می نویسد: اکنون، مراقبت از نفسِ مذاکره به اندازه محتوای مذاکره دارای اهمیت است. باید رفتار بازیگرانی که مخالف توافق هستند زیر ذرهبین فعالان سیاسی و در ایران و جهان قرار گیرد.
ادامه مطلب
. بر اساس گزارشها، فضای مذاکرات «نسبتاً مثبت» بوده و پیشرفتهایی در زمینه اصول و اهداف توافق احتمالی حاصل شده است. با این حال، انتظارات برای نتایج فوری یا خارقالعاده پایین است، زیرا اختلافات کلیدی همچنان پابرجاست.
ادامه مطلب
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا و نویسنده کتاب «هنر معامله»، تاکنون موفقیت چندانی در انجام معاملات بزرگ نداشته است. روسیه پیشنهادهای او برای پایان جنگ اوکراین را رد کرده است. اسرائیل و حماس به تلاشهای او برای آتشبس در غزه بیاعتنایی کردهاند و چین نیز ظاهراً تمایلی به پایان دادن به جنگ تجاری که ترامپ آغاز کرد، ندارد. اما در مورد ایران، اوضاع ممکن است در حال بهبود باشد. مذاکرهکنندگان آمریکایی و ایرانی روز شنبه گذشته در عمان و همچنین در پایانهفته جاری برای گفتوگوی رو در رو درباره توقف برنامه هستهای ایران با یکدیگر ملاقات کردند. ترامپ که در دوره اول ریاستجمهوری خود از توافق هستهای سال ۲۰۱۵ خارج شد، اکنون در موقعیت مناسبی برای دستیابی به یک توافق پایدار قرار دارد.
ادامه مطلب
اردوان امیراصلانی می نویسد: ایران که تحت فشار شدید تحریمها قرار دارد، همچنین با مواردی مثل بحران اقتصادی بیسابقه، تورم بیرویه، کاهش ارزش تاریخی پول ملی و بیکاری گسترده که عمدتا جوانان کشور را تحت تأثیر قرار داده، مواجه است. جنگ در غزه، حملات اسرائیل به حزبالله و حملات هوایی اسرائیل به ایران در اکتبر ۲۰۲۴ در این خصوص قابل توجه است. ایران از این خطرات بزرگ آگاه است و به نظر میرسد آماده است تا برای رفع تحریمها تعاملاتی انجام بدهد.
ادامه مطلب
با آغاز مذاکرات فنی در سطح کارشناسی از چهارشنبه ۲ اردیبهشت ۱۴۰۴، این فرایند وارد مرحلهای حیاتی شده است که میتواند مسیر نهایی مذاکرات را تعیین کند. به قول ضربالمثل انگلیسی، «The devil is in the details» (شیطان در جزئیات است)، تمرکز بر جزئیات اختلافی میان تهران و واشنگتن، از جمله سطح غنیسازی، دامنه بازرسیها، و مکانیسمهای رفع تحریمها و ... همگی نقش تعیینکنندهای در موفقیت یا شکست این گفتوگوها خواهد داشت.
ادامه مطلب
کارشناسان معتقدند که مذاکرات مسقط میتواند زمینهساز توافقی موقت باشد، اما دستیابی به یک توافق جامع مشابه برجام در کوتاهمدت بعید است.
ادامه مطلب
رضا معصومی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: سابقه نقض توافقات توسط آمریکا، بهویژه خروج یکجانبه از برجام در ۲۰۱۸، سایهای سنگین بر این مذاکرات انداخته است. این یادداشت با تحلیل مستند و عمیق، نشان میدهد که چگونه بدعهدیهای آمریکا، ایران را به مقاومتی استراتژیک واداشته و چرا این بازی دیپلماتیک، که نه به جنگ میانجامد و نه به صلح کامل، همچنان ادامه دارد.
ادامه مطلب
صادق ملکی در یادداشتی برای دیپلماس ایرانی می نویسد: اگرچه ایران و آمریکا بارها مذاکرات پنهان و آشکار داشته اند اما فضای حاکم بر مذاکرات نشان از آن دارد که جنس مذاکرات امروز نه مدیریت بحران بلکه از جنس مدیریت حل بحران است.
ادامه مطلب
پیمان صالحی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: هرچند این مذاکرات بهصورت غیرمستقیم بوده است، اما منابع نزدیک به دو طرف، از پیشرفت نسبی و احتمال تداوم آن خبر دادهاند. در این میان، سوال اصلی آن است که آیا آمریکا بهدنبال حلوفصل واقعی اختلافات است یا آنکه همچنان رویکرد مهار و کنترل جمهوری اسلامی را از مسیر گفتوگو دنبال میکند؟
ادامه مطلب
سفر عراقچی به روسیه که با تقدیم پیام رهبر انقلاب، گفتوگوهای فشرده و هماهنگی در آستانه دور دوم مذاکرات همراه بود، میتواند مبین نوعی هماهنگسازی دیپلماتیک دوطرفه تهران و مسکو باشد.
ادامه مطلب
اگرچه گفته میشود سفر خالد بنسلمان پس از چهار ماه برنامهریزی صورت گرفت، اما از نظر زمانبندی، این حضور در مقطعی حساس انجام شد. همزمانی این سفر با دور دوم مذاکرات غیرمستقیم ایران و ایالات متحده که از امروز (شنبه) آغاز میشود، بر اهمیت آن افزوده است و پیامهایی روشن برای بازیگران بینالمللی، بهویژه واشنگتن، به همراه دارد. این رویداد میتواند نشانهای از تمایل عربستان به ایفای نقشی فعالتر در میانجیگری میان تهران و واشنگتن باشد. در پیوست نکته مذکور و بر اساس برخی گزارشها، در دیدارهای خالد بنسلمان با مقامات کشورمان، احتمال آمادگی عربستان برای میانجیگری در گفتوگوهای ایران و آمریکا مورد توجه قرار گرفته است. ریاض که پیشتر تجربه میزبانی نشست صلح اوکراین را دارد، میتواند از این ظرفیت برای تسهیل مذاکرات تهران و واشنگتن استفاده کرده و به این ترتیب وزن دیپلماتیک خود را در عرصه منطقهای و جهانی تقویت کند. این موضوع از آنرو اهمیت دارد که نتایج مذاکرات ایران و آمریکا، تأثیر مستقیمی بر سیاستهای امنیتی، دفاعی و دیپلماتیک عربستان و بهطور کلی خاورمیانه خواهد داشت.
ادامه مطلب
سید کامران یگانگی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: عمان، با سابقهای درخشان در میانجیگری، بار دیگر بستری برای گفتوگو فراهم کرده است. اما آیا این مذاکرات به گشایشی تاریخی منجر خواهد شد یا در سایه بیاعتمادی و فشار حداکثری به بنبست میرسد؟
ادامه مطلب
غلامرضا نظربلند در یادداشتی می نویسد: نخستین جلسه مذاکرات ایران و آمریکا راجع به موضوع هستهای و احیانا دیگر موضوعات در مسقط برگزار شد. این جلسه در حالی پایان یافت که دستکم تا آنجا که پیوست رسانهای دلالت میکند، متضمن رضایتمندی طرفین بوده است. اهمیت این امر در آن است که پیشتر، فضایی آکنده از بیاعتمادی، نااطمینانی و ابهام و ایهام بر کلیت امر سایه افکنده بود.
ادامه مطلب
حسن صفرخانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: اثر تباین تکنیکی است که در آن یک طرف مذاکرهکننده ابتدا با وعدههای جذاب، انتظارات مثبت یا فضاسازیهای رسانهای انتظارات بالایی در افکار عمومی ایجاد میکند و سپس با مطرح کردن خواستههای غیرمنتظره یا زیادهخواهانه، طرف مقابل را در یک موقعیت احساسی منفی که از خط پایه اولیه هم منفیتر است قرار میدهد. این روش طبق محاسبات آمریکا باعث میشود که طرف ایرانی در اثر شوک ناشی از احساس ناکامی تحت فشار روانی از سوی افکار عمومی قرار گیرد. به عبارت بهتر طرف ایرانی هزینههای عدم توافق را بالا میبیند و لاجرم به سمت امتیازدهی یا پذیرش شرایط نامطلوب سوق داده می شود. لذا توجه به اصل و چارچوب مذاکرات و همچنین فضای رسانه ای آن حائز اهمیت است.
ادامه مطلب